Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.

Obowiązuje
Artykuły 235
Wejście w życie 29.06.2002
Ostatnia zmiana 25.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 235 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Postanowienia ogólne

art. 1-10
Art. 1
Tworzy się Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwaną dalej
„ABW”, właściwą w sprawach ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego
porządku konstytucyjnego.
Art. 2
Tworzy się Agencję Wywiadu, zwaną dalej „AW”, właściwą w sprawach
ochrony bezpieczeństwa zewnętrznego państwa.
Art. 3
1. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwany dalej „Szefem
ABW”, i Szef Agencji Wywiadu, zwany dalej „Szefem AW”, są centralnymi
organami administracji rządowej, działającymi odpowiednio przy pomocy ABW
i AW, będącymi urzędami administracji rządowej.
2. Szef ABW i Szef AW podlegają bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów.
3. Działalność Szefa ABW i Szefa AW podlega kontroli Sejmu.
Art. 4
1. Nazwy: Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencja Wywiadu
oraz ich skróty: „ABW” i „AW” przysługują wyłącznie Agencjom, o których mowa
w art. 1 i 2.
2. Ilekroć w ustawie jest mowa o „Agencjach”, należy przez to rozumieć łącznie
ABW i AW.
Art. 5
Art. 6
Art. 7
1. Prezes Rady Ministrów określa kierunki działania Agencji w drodze
wytycznych.
2. Szefowie Agencji, najpóźniej na 3 miesiące przed końcem roku
kalendarzowego, przedstawiają Prezesowi Rady Ministrów, każdy w zakresie swojej
właściwości, roczne plany działania na rok następny.
3. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, przedstawiają
corocznie do dnia 31 stycznia Prezesowi Rady Ministrów sprawozdania z działalności
Agencji za poprzedni rok kalendarzowy.
Art. 8
Art. 9
1. Działalność ABW i AW jest finansowana z budżetu państwa. 2. (uchylony) 3. Koszty realizacji zadań Agencji, w zakresie których – ze względu na wyłączenie ich jawności – nie mogą być stosowane przepisy o finansach publicznych, rachunkowości i zamówieniach publicznych, są finansowane z utworzonego na ten cel funduszu operacyjnego. 4. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, określają w drodze zarządzeń, stanowiące informacje niejawne szczegółowe zasady tworzenia funduszu operacyjnego i gospodarowania tym funduszem. 5. (uchylony)

Art. 9a. (uchylony)
Art. 10
rozdzial

Rozdział 2 - Kolegium do Spraw Służb Specjalnych

art. 11-13
Art. 11
Przy Radzie Ministrów działa Kolegium do Spraw Służb Specjalnych,
zwane dalej „Kolegium”, jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach
programowania, nadzorowania i koordynowania działalności ABW, AW, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, zwanych dalej „służbami specjalnymi”, oraz podejmowanych dla
ochrony bezpieczeństwa państwa działań Policji, Straży Granicznej, Straży
Marszałkowskiej, Żandarmerii Wojskowej, Służby Więziennej, Służby Ochrony Państwa, Krajowej Administracji Skarbowej, organów informacji finansowej oraz służb rozpoznania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 12
Art. 13
rozdzial

Rozdział 3 - Organizacja Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

art. 14-20
Art. 14
1. Szefów ABW i AW powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów, po
zasięgnięciu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kolegium oraz Sejmowej
Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
1a. Prezes Rady Ministrów zwracając się do Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej o wyrażenie opinii, o której mowa w ust. 1, załącza opinię Kolegium do
Spraw Służb Specjalnych.
2. Prezes Rady Ministrów, na wniosek Szefa właściwej Agencji, powołuje
i odwołuje zastępców Szefa ABW i Szefa AW, po zasięgnięciu opinii Sejmowej
Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
Art. 15
Szefem ABW i Szefem AW może zostać osoba, która:
1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2) korzysta z pełni praw publicznych;
3) wykazuje nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną;
4) daje rękojmię należytego wykonywania zadań;
5) spełnia wymagania określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli tajności „ściśle tajne”;
6) nie pełniła służby zawodowej, nie pracowała i nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102), ani też nie była sędzią, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając się niezawisłości sędziowskiej.
Art. 16
Odwołanie Szefa Agencji z zajmowanego stanowiska może nastąpić
w przypadku:
1) rezygnacji z zajmowanego stanowiska;
2) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego
państwa;
3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe;
4) utraty predyspozycji niezbędnych do zajmowania stanowiska;
5) niewykonywania obowiązków z powodu choroby trwającej nieprzerwanie ponad
3 miesiące.
Art. 17
W przypadku zwolnienia stanowiska Szefa Agencji lub czasowej
niemożności sprawowania przez niego funkcji, Prezes Rady Ministrów może
powierzyć pełnienie obowiązków Szefa, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, jego
zastępcy lub innej osobie.
Art. 18
1. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, przekazują
niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesowi Rady Ministrów informacje mogące mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa i międzynarodowej pozycji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, przekazują
niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej informacje, o których mowa
w ust. 1, w każdym przypadku, kiedy Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej tak
zdecyduje.
3. Jeżeli informacje, o których mowa w ust. 1, dotyczą spraw objętych zakresem
działania właściwego ministra, Szef Agencji przekazuje je temu ministrowi, chyba że
Prezes Rady Ministrów zdecyduje inaczej.
Art. 19
1. Szefowie kierują Agencjami bezpośrednio lub przez swoich
zastępców.
2. Szefowie Agencji mogą upoważnić podległych funkcjonariuszy do
załatwiania spraw w ich imieniu w określonym zakresie, z wyjątkiem spraw,
o których mowa w art. 29–31, a także art. 27, z wyłączeniem upoważnienia dla
zastępcy Szefa ABW w zakresie określonym w art. 27 ust. 9a.
3. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, w drodze zarządzeń,
określają sposoby, metody i formy wykonywania zadań w Agencji w zakresie
nieobjętym innymi przepisami.
Art. 20
1. Prezes Rady Ministrów nadaje, w drodze zarządzeń, każdej z Agencji statut, który określa jej organizację wewnętrzną. 2. Szefowie Agencji, w drodze zarządzeń, każdy w zakresie swojej właściwości, nadają regulaminy organizacyjne jednostkom organizacyjnym każdej z Agencji, w których określają jej strukturę wewnętrzną i szczegółowe zadania. 3. Szefowie Agencji, w drodze zarządzeń, każdy w zakresie swojej właściwości, mogą tworzyć, przekształcać i likwidować ośrodki szkolenia Agencji, określając ich strukturę, zadania oraz zasady funkcjonowania w zakresie nieobjętym innymi przepisami. 4. Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojej właściwości, mogą tworzyć zespoły o charakterze stałym lub doraźnym, określając ich nazwę, skład osobowy oraz szczegółowy zakres i tryb działania.

Art. 20a. W ABW i AW mogą być zatrudniani pracownicy. Rozdział 4 Uprawnienia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
rozdzial

Rozdział 4 - Uprawnienia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

art. 21-43
Art. 21
1. W granicach zadań, o których mowa w art. 5 ust. 1, funkcjonariusze
ABW wykonują:
1) czynności operacyjno-rozpoznawcze i dochodzeniowo-śledcze w celu
rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw oraz ścigania ich
sprawców;
2) czynności operacyjno-rozpoznawcze i analityczno-informacyjne w celu
uzyskiwania i przetwarzania informacji istotnych dla ochrony bezpieczeństwa
państwa i jego porządku konstytucyjnego.
2. ABW wykonuje również czynności na polecenie sądu lub prokuratora
w zakresie określonym w Kodeksie postępowania karnego oraz Kodeksie karnym
wykonawczym.
3. Funkcjonariusze ABW wykonują czynności tylko w zakresie właściwości tej
Agencji i w tym zakresie przysługują im uprawnienia procesowe Policji, wynikające
z przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Art. 22
Art. 23
Art. 24
Art. 25
1. W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–6 i 8–15 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz ABW może użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, 2, 5, 7, 9, 11, pkt 12 lit. a i d, pkt 13 i 17–21 tej ustawy, lub wykorzystać te środki. 2. W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a–c i e, pkt 2, 3 i pkt 4 lit. a, b i lit. c tiret pierwsze oraz w art. 47 pkt 1, pkt 2 lit. a i pkt 3–7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz ABW może użyć broni palnej lub ją wykorzystać.
Art. 26
Art. 27
Art. 28
Art. 29
Art. 30
Art. 31
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 29 i 30, może być
stosowana kontrola korespondencji lub środki techniczne na zasadach określonych
w art. 27.
Art. 32 Wyłączenie przestępności czynności operacyjnych
Art. 33
W zakresie swojej właściwości Agencje mogą uzyskiwać informacje,
w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać i przetwarzać.
Art. 34
Art. 35
Art. 36
1. Agencje przy wykonywaniu swoich zadań mogą korzystać,
z zastrzeżeniem art. 37, z pomocy osób niebędących ich funkcjonariuszami.
Zabronione jest, z zastrzeżeniem ust. 2, ujawnianie danych o osobie udzielającej
Agencji pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych.
2. Ujawnienie danych o osobie, o której mowa w ust. 1, może nastąpić jedynie
w przypadkach określonych w art. 39 ust. 4.
2a. Osoba, o której mowa w ust. 1, nie może ujawniać faktu udzielania pomocy
ani okoliczności związanych z jej udzielaniem.
3. Za udzielenie pomocy osobom, o których mowa w ust. 1, może być przyznane
wynagrodzenie wypłacane z funduszu operacyjnego.
4. Jeśli w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez Agencję
z pomocy osób, o których mowa w ust. 1, osoby te utraciły życie lub poniosły
uszczerbek na zdrowiu albo szkodę w mieniu, osobom tym lub ich spadkobiercom
przysługuje odszkodowanie.
5. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb
przyznawania odszkodowań w sprawach, o których mowa w ust. 4.
Art. 37
Art. 38
Szefowie Agencji, każdy w zakresie swojego działania, określają,
w drodze zarządzeń, obieg informacji, w tym niejawnych, w podległych Agencjach.
Art. 39
Art. 40
1. Szef ABW koordynuje podejmowane przez służby specjalne
czynności operacyjno-rozpoznawcze mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo
państwa.
2. Szef ABW, w celu zapewnienia koordynacji, o której mowa w ust. 1,
prowadzi centralną ewidencję zainteresowań operacyjnych służb specjalnych.
3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, sposób współdziałania
służb specjalnych z Szefem ABW w zakresie prowadzenia ewidencji, o której mowa
w ust. 2, z uwzględnieniem wymogów dotyczących ochrony informacji niejawnych.
Art. 41
Art. 42
1. Szefowie ABW i AW oraz Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szef Służby Wywiadu Wojskowego i Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego są zobowiązani do współdziałania w ramach realizacji swoich zadań. 2. (uchylony)
Art. 43
rozdzial

Rozdział 5 - Służba funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

art. 44-65
Art. 44
Służbę w ABW albo AW może pełnić osoba:
1) posiadająca obywatelstwo polskie;
2) korzystająca z pełni praw publicznych;
3) wykazująca nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną;
4) dająca rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych
w przepisach o ochronie informacji niejawnych;
5) posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe i określone
kwalifikacje zawodowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, wymagających szczególnej dyscypliny służbowej, której gotowa jest się podporządkować.
Art. 45
1. Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie
ABW albo AW, podległe Szefowi właściwej Agencji.
2. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, odrębnie dla każdej
Agencji, zasady oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji, a także
tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich
w tych sprawach.
Art. 46
Art. 47
1. Przed podjęciem służby funkcjonariusz ABW albo AW składa
ślubowanie według następującej roty:
„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych
obowiązków funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
(Agencji Wywiadu), ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia.
Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa,
dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej,
przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia
przełożonych. Ślubuję strzec tajemnicy prawnie chronionej, honoru,
godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki
zawodowej.”.
2. Ceremoniał składania ślubowania w ABW i AW określają Szef ABW oraz
Szef AW, każdy w zakresie swojego działania.
Art. 48
Art. 49
1. Osobę przyjętą do służby w ABW albo AW mianuje się
funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat.
2. Po upływie okresu służby przygotowawczej i uzyskaniu pozytywnej oceny
ogólnej w opinii służbowej funkcjonariusz zostaje mianowany na stałe.
3. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi kwalifikacjami funkcjonariusza
Szef ABW i Szef AW, każdy w zakresie swojego działania, może skrócić okres jego
służby przygotowawczej albo zwolnić funkcjonariusza od odbywania tej służby.
4. W razie przerwy w wykonywaniu przez funkcjonariusza obowiązków
służbowych trwającej dłużej niż 3 miesiące właściwy Szef Agencji może przedłużyć
okres jego służby przygotowawczej.
Art. 50
1. Szef ABW i Szef AW, każdy w zakresie swojego działania, jest
właściwy do przyjmowania do służby w Agencji, mianowania funkcjonariuszy na
stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania
i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia
w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia
stosunku służbowego.
2. W sprawach osobowych funkcjonariuszy innych, niż wymienione w ust. 1, są
właściwi przełożeni, upoważnieni przez Szefa Agencji.
3. Sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1, są załatwiane przez wydanie
rozkazu personalnego.

Art. 50a. W sprawach wynikających ze stosunku służbowego Szefa ABW oraz
Szefa AW właściwy jest Prezes Rady Ministrów lub upoważniony przez niego
minister powołany w celu koordynowania działalności służb specjalnych.
Upoważnienie nie może obejmować spraw, o których mowa w art. 14.
Pokazano 50 z 235 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników