Ustawa o cudzoziemcach

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Obowiązuje
Artykuły 522
Wejście w życie 1 maj 2014
Ostatnia zmiana 18.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 522 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 1-15
Art. 1
Art. 2
Art. 3
Art. 4
W sprawach uregulowanych w ustawie, należących do właściwości wojewody, w których wojewoda jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania lub w których organem wyższego stopnia jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nie stosuje się przepisu art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2025 r. poz. 428).
Art. 5
1. Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie, należących do właściwości konsulów, stosuje się przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1329), o ile ustawa nie stanowi inaczej. 2. W zakresie nieuregulowanym przepisami działu IV do wydawania, cofania lub unieważniania wiz krajowych lub przedłużania okresu ich ważności lub okresu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej objętego tymi wizami stosuje się przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), zwanego dalej „Wspólnotowym Kodeksem Wizowym”, z wyłączeniem art. 9 ust. 2 zdanie drugie tego rozporządzenia.
Art. 6
1. Organ wydający decyzję lub postanowienie w postępowaniu
prowadzonym na podstawie przepisów ustawy może odstąpić od sporządzenia ich
uzasadnienia w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, jeżeli wymagają tego
względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa
i porządku publicznego.
2. Nie można odstąpić od sporządzenia uzasadnienia w części dotyczącej
stwierdzenia przesłanki polskiego pochodzenia cudzoziemca.
Art. 7
Art. 8
1. Wnioski w sprawach uregulowanych w ustawie sporządza się w języku polskim. 2. Dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego. 3. Wnioski składane w postępowaniu przed ministrem właściwym do spraw zagranicznych lub konsulem oraz dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy przed ministrem właściwym do spraw zagranicznych lub konsulem, składa się w języku polskim lub języku wskazanym przez te organy. 4. W protokołach przesłuchania cudzoziemców, w sprawach uregulowanych w ustawie, podaje się imię i nazwisko tłumacza.
Art. 9
Art. 10
1. W toku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy nie stosuje się art. 73 § 1 i 1a, art. 79 oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli cudzoziemiec będący stroną postępowania przebywa za granicą i nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. W toku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów rozdziału 1 w dziale IV ustawy przez ministra właściwego do spraw zagranicznych nie stosuje się przepisów art. 10, art. 21, art. 28, art. 29, art. 31, art. 34, art. 48, art. 50, art. 51, art. 61 § 2, art. 63–65, art. 66a, art. 67, art. 78, art. 81, art. 89, art. 97, art. 98, art. 107, art. 154–163a oraz art. 261 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 11
Art. 12
1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) sposób przeprowadzania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej wywiadu
środowiskowego;
2) miejsce i czas przeprowadzania wywiadu, o którym mowa w pkt 1;
3) formę sprawozdania z wywiadu, o którym mowa w pkt 1.
2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
wewnętrznych uwzględni konieczność takiej organizacji przeprowadzenia wywiadu
środowiskowego, aby możliwe było zebranie informacji niezbędnych do postępowań
prowadzonych na podstawie ustawy oraz poszanowanie sfery prywatności
cudzoziemca.
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób dokonywania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej sprawdzenia
lokalu, o którym mowa w art. 11 ust. 3;
2) dokumenty upoważniające do dokonania sprawdzenia lokalu, o którym mowa
w art. 11 ust. 3, oraz sposób dokumentowania tego sprawdzenia.
4. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw
wewnętrznych uwzględni cel sprawdzenia lokalu, o którym mowa w art. 11 ust. 4,
oraz poszanowanie sfery prywatności osób, których sprawdzenie dotyczy.
Art. 13
Art. 14
Odciski linii papilarnych pobiera się od cudzoziemca za pomocą kart
daktyloskopijnych lub urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków.
Art. 15
dzial

Dział II - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców

art. 16-22
Art. 16
1. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwany dalej „Szefem Urzędu”, jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach:
1) wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego;
2) nadawania statusu uchodźcy;
3) udzielania ochrony uzupełniającej;
4) (uchylony)
5) udzielania cudzoziemcom azylu;
6) udzielania ochrony czasowej. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad Szefem Urzędu.
Art. 17
1. Prezes Rady Ministrów powołuje Szefa Urzędu, na wniosek ministra
właściwego do spraw wewnętrznych, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego
i konkurencyjnego naboru.
2. Prezes Rady Ministrów odwołuje Szefa Urzędu, na wniosek ministra
właściwego do spraw wewnętrznych.
3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych powołuje zastępców Szefa
Urzędu, na wniosek Szefa Urzędu, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego
i konkurencyjnego naboru.
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych odwołuje zastępców Szefa
Urzędu, na wniosek Szefa Urzędu.
Art. 18
Stanowisko Szefa Urzędu może zajmować osoba, która:
1) posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
2) jest obywatelem polskim;
3) korzysta z pełni praw publicznych;
4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
5) posiada kompetencje kierownicze;
6) posiada co najmniej 6-letni staż pracy, w tym co najmniej 3-letni staż pracy na
stanowisku kierowniczym;
7) posiada wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości Szefa Urzędu.
Art. 19
Art. 20
1. Zespół przeprowadzający nabór na stanowiska, o których mowa
w art. 17 ust. 3, powołuje Szef Urzędu.
2. Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowiska, o których mowa w art. 17
ust. 3, stosuje się przepisy art. 18 i art. 19.
Art. 21
Art. 22
dzial

Dział III - Przekraczanie granicy

art. 23-57
rozdzial

Rozdział 1 - Zasady przekraczania granicy

art. 23-36
Art. 23
Cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać:
1) ważny dokument podróży;
2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane;
8) Zmiany wymienionej decyzji zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 150 z 20.05.2014, str. 168.
3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem.
Art. 24
1. Cudzoziemcy będący członkami załóg statków morskich przypływających do polskich portów morskich, przekraczający granicę w celu zejścia na ląd i pobytu w granicach miasta portowego oraz gmin z nim graniczących są zwolnieni z obowiązku posiadania wiz w trakcie pobytu statku w porcie. 2. Cudzoziemcy, o których mowa w art. 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (tekst jednolity) (Dz. Urz. UE L 303 z 28.11.2018, str. 39, z późn. zm.9)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1806”, są zwolnieni z obowiązku posiadania wiz, gdy ich całkowity pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przekracza 90 dni.
Art. 25
Art. 26
1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wysokość wymaganych od cudzoziemca wjeżdżającego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej środków finansowych przeznaczonych na pokrycie
kosztów:
a) utrzymania cudzoziemca w trakcie jego pobytu na tym terytorium,
b) podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania,
c) tranzytu przez to terytorium do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia
na wjazd;
2) dokumenty, które mogą potwierdzić możliwość uzyskania środków, o których
mowa w pkt 1, zgodnie z prawem;
3) dokumenty, które mogą potwierdzić cel i czas trwania planowanego pobytu,
jeżeli ze względu na cel lub czas trwania planowanego pobytu następuje
zróżnicowanie wysokości środków.
2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
wewnętrznych uwzględni zróżnicowanie wysokości środków finansowych
w zależności od celu lub długości planowanego pobytu w taki sposób, aby zapewniona
została możliwość pokrycia przez cudzoziemca kosztów zakwaterowania, wyżywienia
oraz kosztów tranzytu lub podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub
zamieszkania.
Art. 27
Do przekraczania granicy przez cudzoziemców pochodzących z państw
trzecich, będących uczniami szkół, którzy uczestniczą w wycieczkach szkolnych
z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, oraz do pobytu tych
cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się przepisy decyzji
Rady 94/795/WSiSW z dnia 30 listopada 1994 r. w sprawie wspólnych działań
przyjętych przez Radę na podstawie art. K.3 ust. 2 lit. b Traktatu o Unii Europejskiej
w sprawie ułatwień podróży dla uczniów pochodzących z państw trzecich
przebywających w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. WE L 327 z 19.12.1994,
str. 1, z późn. zm.).
Art. 28
Art. 30
Do przekraczania przez cudzoziemca granicy w zakresie uregulowanym
przepisami kodeksu granicznego Schengen nie stosuje się przepisów art. 23, art. 25,
art. 34, art. 35 oraz przepisów wydanych na podstawie art. 33 ust. 5.
Art. 31
1. Cudzoziemca, któremu odmówiono wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, można – w szczególnie uzasadnionych przypadkach, ze względu na jego stan zdrowia – nie przekazywać do państwa trzeciego. Cudzoziem- cowi temu w przypadku wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia zapewnia się opiekę medyczną. 2. Koszty zapewnienia opieki medycznej, o której mowa w ust. 1, są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków pozostających w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Art. 32
Art. 33
1. Decyzję o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
wydaje cudzoziemcowi komendant placówki Straży Granicznej.
2. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Komendanta
Głównego Straży Granicznej.
3. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
4. Komendant placówki Straży Granicznej odnotowuje wydanie decyzji, o której
mowa w ust. 1, w dokumencie podróży cudzoziemca.
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,
sposób odnotowywania w dokumencie podróży cudzoziemca wydania decyzji
o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw
wewnętrznych uwzględni zapewnienie możliwości ustalenia podczas kontroli
dokumentu podróży cudzoziemca, czy i na jakiej podstawie oraz w jakim dniu i przez
kogo decyzja ta została wydana.
Art. 34
1. Postępowanie prowadzone przez organy Straży Granicznej przed
wydaniem cudzoziemcowi decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, ogranicza się do:
1) przesłuchania cudzoziemca;
2) kontroli dokumentów posiadanych przez cudzoziemca;
3) przesłuchania wskazanych przez cudzoziemca osób towarzyszących mu
w podróży;
4) dokonania sprawdzeń w dostępnych rejestrach, ewidencjach i wykazach
w sprawach cudzoziemców;
5) uzyskania niezbędnych informacji od instytucji państwowych, organów
administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jednostek gospodarczych
prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, innych jednostek
gospodarczych i organizacji społecznych lub osób fizycznych.
2. Czynności podejmowane w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, mogą być
ograniczone jedynie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów, jeżeli
okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do
przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości.
Art. 35
1. Cudzoziemiec może być niezwłocznie doprowadzony do granicy,
jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po przekroczeniu
granicy nieumyślnie i wbrew przepisom prawa.
2. Organ, który zatrzymał cudzoziemca w związku z przekroczeniem granicy
wbrew przepisom prawa, pobiera od niego odciski linii papilarnych, chyba że
cudzoziemiec został niezwłocznie doprowadzony do granicy.
3. Organ, który pobrał odciski linii papilarnych, przekazuje Komendantowi
Głównemu Policji obraz linii papilarnych, dane osobowe cudzoziemca oraz
informacje, które umieszcza się w rejestrze, o którym mowa w art. 428 ust. 1 pkt 4.
Art. 36
1. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz chorób zakaźnych mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, których rozpoznanie lub podejrzenie wystąpienia może stanowić podstawę odmowy wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) kryteria pozwalające podejrzewać wystąpienie chorób mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, o których mowa w pkt 1. 2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw zdrowia uwzględni tylko choroby epidemiczne określone przez Światową Organizację Zdrowia oraz inne choroby wysoce zakaźne i szczególnie niebezpieczne, które podlegają zwalczaniu u obywateli polskich na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 i 1897), a także konieczność zapewnienia humanitarnego traktowania cudzoziemców i zapobieżenia zagrożeniu dla zdrowia publicznego w obszarze przejścia granicznego i na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 2 Przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego
rozdzial

Rozdział 2 - Przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego

art. 37-48
Art. 37
Zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego można udzielić cudzoziemcowi, który spełnia warunki określone
w art. 9 rozporządzenia nr 1931/2006.
Art. 38
Udzielenia zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego
ruchu granicznego odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia warunków
określonych w art. 9 rozporządzenia nr 1931/2006.
Art. 39
Zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego cofa się cudzoziemcowi, jeżeli:
1) zostało udzielone z naruszeniem art. 9 rozporządzenia nr 1931/2006 lub
2) cudzoziemiec przestał spełniać warunki do jego udzielenia.
Art. 40
1. Zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego unieważnia się, gdy cudzoziemiec, który wjechał na jego podstawie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) przebywa na tym terytorium po upływie okresu pobytu, do którego był
uprawniony na podstawie zezwolenia, lub
2) przebywa poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem mógł
przebywać
– jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 303 ust. 1.
2. Zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego
można unieważnić, jeżeli cudzoziemiec nadużywa zasad małego ruchu granicznego
przebywając w strefie przygranicznej określonej w zezwoleniu, w celach innych niż
te, dla których zezwolenie może być udzielone.
Art. 41
Art. 42
1. Zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego udziela, odmawia jego udzielenia lub cofa je konsul właściwy ze względu
na miejsce stałego zamieszkania cudzoziemca.
2. Odmowa udzielenia lub cofnięcie zezwolenia na przekraczanie granicy
w ramach małego ruchu granicznego następuje w drodze decyzji.
3. Od decyzji o odmowie udzielenia lub cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na
przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego przysługuje wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy przez konsula.
4. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez konsula składa się w terminie
14 dni od dnia doręczenia decyzji o odmowie udzielenia lub cofnięciu cudzoziemcowi
zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.
Art. 43
1. Zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego unieważnia się w drodze decyzji.
2. Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje komendant wojewódzki Policji,
komendant powiatowy (miejski) Policji, komendant oddziału Straży Granicznej lub
komendant placówki Straży Granicznej, który w wyniku kontroli legalności pobytu
cudzoziemca stwierdził okoliczności uzasadniające unieważnienie zezwolenia.
3. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do wojewody
właściwego ze względu na siedzibę organu, który wydał decyzję.
Art. 44
Art. 45
1. W zezwoleniu na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego umieszcza się:
1) informacje, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1931/2006;
2) wskazanie płci posiadacza zezwolenia;
3) serię i numer zezwolenia.
2. W zezwoleniu, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się zabezpieczenia
techniczne przewidziane rozporządzeniem nr 1030/2002.
Art. 46
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzór formularza wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na
przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego,
2) liczbę fotografii dołączanych do wniosku, o którym mowa w pkt 1,
3) szczegółowe wymogi techniczne dotyczące fotografii dołączanych do wniosku,
o którym mowa w pkt 1,
4) wzór zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego,
5) sposób pobierania odcisków linii papilarnych w celu udzielenia cudzoziemcowi
zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego,
6) sposób utrwalania danych umieszczanych w zezwoleniu na przekraczanie
granicy w ramach małego ruchu granicznego i przekazywania ich do
spersonalizowania zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego
– mając na uwadze potrzebę zapewnienia sprawności prowadzonego postępowania
oraz możliwości kontroli przekraczania granicy w ramach małego ruchu granicznego.
Art. 47
1. Komendant placówki Straży Granicznej zatrzymuje zezwolenie na
przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, jeżeli podczas kontroli
granicznej stwierdzi, że zostało ono cofnięte lub unieważnione, i wydaje
cudzoziemcowi zaświadczenie o zatrzymaniu zezwolenia.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb
postępowania po zatrzymaniu zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego
ruchu granicznego podczas kontroli granicznej oraz wzór zaświadczenia
o zatrzymaniu zezwolenia.
3. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw
wewnętrznych uwzględni liczbę niezbędnych egzemplarzy zaświadczenia
o zatrzymaniu zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu
granicznego oraz formę przekazania zaświadczenia właściwemu organowi, a także
konieczność umieszczenia we wzorze zaświadczenia informacji o okoliczności
stanowiącej podstawę zatrzymania zezwolenia.
Art. 48
Szef Urzędu przekazuje właściwym organom państw stosujących rozporządzenie nr 1931/2006 informacje o:
1) decyzjach o unieważnieniu zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego;
2) grzywnach nałożonych na cudzoziemca za przebywanie:
a) poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego mógł przebywać, lub
b) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po upływie okresu pobytu określonego w zezwoleniu na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego;
3) decyzjach o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydanych z przyczyn, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 12 lub 13. Rozdział 3 Zaproszenia
rozdzial

Rozdział 3 - Zaproszenia

art. 49-57
Art. 49
Art. 50
Pokazano 50 z 522 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników