Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Obowiązuje
Artykuły 198
Wejście w życie 13.07.2018
Ostatnia zmiana 26.02.2026
art.
Widoczne: 50 z 198 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-9
Art. 1
Ustawa określa:
1) zasady i tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
2) warunki wykonywania działalności gospodarczej przez niektóre instytucje obowiązane.
Art. 2 Instytucjami obowiązanymi
Art. 3
Do umowy ubezpieczenia oraz do umowy o udostępnieniu skrytki
sejfowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.
Art. 4
Przepisów rozporządzenia 2015/847 nie stosuje się do transferów
środków pieniężnych wykonywanych pomiędzy dostawcami usług płatniczych
mającymi siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na rachunek płatniczy
odbiorcy umożliwiający dokonywanie wyłącznie płatności za dostawę towarów lub
usług, jeżeli:
1) dostawca usług płatniczych odbiorcy może za pomocą niepowtarzalnego
identyfikatora transakcji monitorować transfer środków pieniężnych pomiędzy
odbiorcą a osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną
nieposiadającą osobowości prawnej, która zawarła z odbiorcą umowę na dostawę
towarów lub usług;
2) kwota transferu środków pieniężnych z tytułu płatności za dostawę towarów lub
usług nie przekracza równowartości 1000 euro.
Art. 5
Przeliczenia kwot wyrażonych w ustawie w euro dokonuje się według
średniego kursu waluty ogłoszonego przez NBP, obowiązującego w dniu
przeprowadzania transakcji, w dniu zlecenia przeprowadzenia transakcji lub w dniu
wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Art. 6
Instytucje obowiązane wyznaczają kadrę kierowniczą wyższego szczebla
odpowiedzialną za wykonywanie obowiązków określonych w ustawie.
Art. 7 Obowiązki instytucji obowiązanej z zarządem
W przypadku instytucji obowiązanej, w której działa zarząd lub inny
organ zarządzający, wyznacza się spośród członków tego organu osobę
odpowiedzialną za wdrażanie obowiązków określonych w ustawie.
Art. 8
Instytucje obowiązane wyznaczają pracownika zajmującego kierownicze
stanowisko odpowiedzialnego za zapewnienie zgodności działalności instytucji
obowiązanej oraz jej pracowników i innych osób wykonujących czynności na rzecz
tej instytucji obowiązanej z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu. Wyznaczony pracownik jest również odpowiedzialny za
przekazywanie w imieniu instytucji obowiązanej zawiadomień, o których mowa
w art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 90.
Art. 9
W przypadku instytucji obowiązanych prowadzących działalność jednoosobowo zadania kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz pracownika, o których mowa w art. 6 i art. 8, wykonuje osoba prowadząca tę działalność. Rozdział 2 Organy informacji finansowej
rozdzial

Rozdział 2 - Organy informacji finansowej

art. 10-18
Art. 10
1. Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi dalej „organami informacji finansowej”, są:
1) minister właściwy do spraw finansów publicznych jako naczelny organ informacji finansowej;
2) Generalny Inspektor Informacji Finansowej, zwany dalej „Generalnym Inspektorem”. 2. Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii ministra – członka Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, jeżeli został wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów. 3. (uchylony)
Art. 11
Art. 12
Art. 13
1. W celu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu izby rozliczeniowe utworzone na podstawie art. 67 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz instytucje utworzone na podstawie
art. 105 ust. 4 tej ustawy przekazują Generalnemu Inspektorowi, na jego żądanie,
informacje oraz dokumenty objęte tym żądaniem.
2. Żądania, informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1, mogą być
przekazywane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.
Art. 14
Art. 15
Art. 16
1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, na wniosek Generalnego Inspektora mogą delegować pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i organów im podległych lub przez nich nadzorowanych do pracy lub służby w komórce organizacyjnej, o której mowa w art. 12 ust. 2. 2. Szczegółowe warunki i tryb delegowania pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i organów, o których mowa w ust. 1, regulują odrębne przepisy określające sposób działania tych jednostek i organów. 3. Minister Obrony Narodowej w przypadku uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych obsady stanowiska w komórce organizacyjnej, o której mowa w art. 12 ust. 2, może oddelegować żołnierza zawodowego do pełnienia obowiązków służbowych w trybie art. 209 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.5)) w celu wyznaczenia go przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej w tej komórce.
Art. 17
1. Generalny Inspektor może zawierać porozumienia z podmiotami
innymi niż instytucje obowiązane w zakresie gromadzenia informacji istotnych dla
realizacji jego zadań. W porozumieniu określa się zakres, formę i tryb przekazania
informacji.
2. Generalny Inspektor może przetwarzać informacje, o których mowa w ust. 1.
Art. 18
W przypadku prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o Najwyższej Izbie Kontroli Generalny Inspektor udostępnia kontrolerom informacje uzyskane w wyniku realizacji zadań, o których mowa w art. 12 ust. 1, na podstawie odrębnego upoważnienia Prezesa NIK. Przepis art. 101 ust. 1 stosuje się. Rozdział 3 Komitet Bezpieczeństwa Finansowego
rozdzial

Rozdział 3 - Komitet Bezpieczeństwa Finansowego

art. 19-24
Art. 19
Art. 20
Art. 21
Posiedzenia Komitetu odbywają się co najmniej trzy razy w roku,
w terminach wyznaczonych przez przewodniczącego Komitetu.
Art. 22
1. Zadania, o których mowa w art. 19 ust. 2, Komitet wykonuje na
wniosek przewodniczącego Komitetu lub członka Komitetu wniesiony za
pośrednictwem sekretarza Komitetu. Do wniosku dołącza się projekt opinii, wniosku,
rekomendacji lub analizy, wraz z uzasadnieniem.
2. Wniosek o wydanie rekomendacji, o której mowa w art. 19 ust. 2 pkt 4, lub
opinii, o której mowa w art. 19 ust. 2 pkt 5, zawiera dodatkowo informacje
o wynikach ustaleń mających wpływ na wydanie rekomendacji i inne niezbędne
informacje.
Art. 23
1. Posiedzenia Komitetu odbywają się w obecności co najmniej połowy
jego składu.
2. Członkowie Komitetu uczestniczą w jego posiedzeniach osobiście.
3. Uchwały są podejmowane w drodze głosowania zwykłą większością głosów
osób obecnych na posiedzeniu Komitetu. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego Komitetu, a pod jego nieobecność – głos wiceprzewodniczącego Komitetu.
4. Przewodniczący może zarządzić, że uchwała Komitetu jest podejmowana
w trybie obiegowym przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej.
Art. 24
Szczegółowy tryb i sposób działania Komitetu określa regulamin przyjęty przez Komitet i zatwierdzony przez Generalnego Inspektora. Rozdział 4 Krajowa ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz ocena ryzyka instytucji obowiązanych
rozdzial

Rozdział 4 - Krajowa ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz ocena ryzyka instytucji obowiązanych

art. 25-32
Art. 25
1. Generalny Inspektor opracowuje krajową ocenę ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, zwaną dalej „krajową oceną ryzyka”, we współpracy z Komitetem, jednostkami współpracującymi i instytucjami obowiązanymi. 2. Przy przygotowywaniu krajowej oceny ryzyka Generalny Inspektor bierze pod uwagę sprawozdanie Komisji Europejskiej, o którym mowa w art. 6 ust. 1– 3 dyrektywy 2015/849. 3. Generalny Inspektor weryfikuje aktualność krajowej oceny ryzyka i w razie potrzeby, nie rzadziej jednak niż co 2 lata, opracowuje krajową ocenę ryzyka. 4. Informacje zawarte w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 14 ust. 1, są uwzględniane przez Generalnego Inspektora przy opracowywaniu krajowej oceny ryzyka.
Art. 26
1. Jednostki współpracujące przekazują Generalnemu Inspektorowi
informacje lub dokumenty mogące mieć wpływ na krajową ocenę ryzyka.
2. Na żądanie Generalnego Inspektora jednostka współpracująca przekazuje
informacje lub dokumenty mogące mieć wpływ na krajową ocenę ryzyka. W żądaniu
Generalny Inspektor wskazuje format oraz termin ich przekazania.
3. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego może odmówić przekazania
informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, jeżeli mogłoby to uniemożliwić mu
wykonywanie jego ustawowych zadań.
Art. 27
1. Instytucje obowiązane identyfikują i oceniają ryzyko związane
z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odnoszące się do ich działalności,
z uwzględnieniem czynników ryzyka dotyczących klientów, państw lub obszarów
geograficznych, produktów, usług, transakcji lub kanałów ich dostaw. Działania te są
proporcjonalne do charakteru i wielkości instytucji obowiązanej.
2. Przy ocenianiu ryzyka instytucje obowiązane mogą uwzględniać
obowiązującą krajową ocenę ryzyka, jak również sprawozdanie Komisji Europejskiej,
o którym mowa w art. 6 ust. 1–3 dyrektywy 2015/849.
3. Oceny ryzyka, o których mowa w ust. 1, instytucje obowiązane sporządzają
w postaci papierowej lub elektronicznej i w razie potrzeby, nie rzadziej jednak niż co
2 lata, aktualizują, w szczególności w związku ze zmianami czynników ryzyka
dotyczących klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług,
transakcji lub kanałów ich dostaw albo dokumentów, o których mowa w ust. 2.
4. Oceny ryzyka, o których mowa w ust. 1, instytucje obowiązane mogą
udostępniać organom samorządów zawodowych lub stowarzyszeń skupiających te
instytucje obowiązane.
Art. 28
1. Na żądanie Generalnego Inspektora instytucje obowiązane przekazują
przygotowane w zakresie swojej właściwości oceny ryzyka oraz inne informacje
mogące mieć wpływ na krajową ocenę ryzyka.
2. Przekazanie ocen ryzyka oraz informacji, o których mowa w ust. 1, może
nastąpić za pośrednictwem organów samorządów zawodowych lub stowarzyszeń
instytucji obowiązanych.
Art. 29
Art. 30
1. Krajowa ocena ryzyka, po jej zaopiniowaniu przez Komitet, jest przekazywana do akceptacji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. 2. Krajową ocenę ryzyka po akceptacji, o której mowa w ust. 1, i po wyłączeniu części zawierającej informacje niejawne Generalny Inspektor publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. 3. Generalny Inspektor po akceptacji, o której mowa w ust. 1, przekazuje krajową ocenę ryzyka Komisji Europejskiej, państwom członkowskim oraz europejskim urzędom nadzoru. 4. Generalny Inspektor może przekazywać państwom członkowskim posiadane informacje mające znaczenie dla ich krajowych ocen ryzyka.
Art. 31
1. Generalny Inspektor, na podstawie krajowej oceny ryzyka,
opracowuje projekt strategii przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu, zwanej dalej „strategią”, zawierający plan działań mających na celu
ograniczenie ryzyka związanego z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu.
2. W przypadku zmiany krajowej oceny ryzyka lub gdy wymaga tego wdrożenie
zaleceń Komisji Europejskiej, o których mowa w art. 6 ust. 4 dyrektywy 2015/849,
Generalny Inspektor opracowuje projekt aktualizacji strategii.
3. Przepisy art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 32
1. Projekt strategii jest przedkładany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów. 2. Rada Ministrów w drodze uchwały przyjmuje strategię. 3. Jednostki współpracujące przekazują do Generalnego Inspektora informacje o:
1) sposobie wykorzystania zaleceń zawartych w strategii – w przypadku jednostek współpracujących innych niż organy administracji rządowej,
2) podjętych działaniach wynikających z zaleceń zawartych w strategii – w przypadku organów administracji rządowej
– co najmniej raz na 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Rozdział 5 Środki bezpieczeństwa finansowego oraz inne obowiązki instytucji obowiązanych
rozdzial

Rozdział 5 - Środki bezpieczeństwa finansowego oraz inne obowiązki instytucji obowiązanych

art. 33-54
Art. 33
1. Instytucje obowiązane stosują wobec swoich klientów środki
bezpieczeństwa finansowego.
2. Instytucje obowiązane rozpoznają ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania
terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz
oceniają poziom rozpoznanego ryzyka.
3. Instytucje obowiązane dokumentują rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz
finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją
okazjonalną oraz jego ocenę, uwzględniając w szczególności czynniki dotyczące:
1) rodzaju klienta;
2) obszaru geograficznego;
3) przeznaczenia rachunku;
4) rodzaju produktów, usług i sposobów ich dystrybucji;
5) poziomu wartości majątkowych deponowanych przez klienta lub wartości
przeprowadzonych transakcji;
6) celu, regularności lub czasu trwania stosunków gospodarczych.
4. Instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego w zakresie
i z intensywnością uwzględniającymi rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz
finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją
okazjonalną oraz jego ocenę.
Art. 34
Art. 35
Art. 36
Art. 37
Art. 38
Art. 39
Art. 40
1. Instytucje obowiązane, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8, będące
stronami umowy ubezpieczenia, stosują wobec osób uprawnionych z tytułu tych
umów środki bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1.
Środki te są stosowane niezwłocznie po ustaleniu osób uprawnionych z tytułu umowy
ubezpieczenia, nie później niż w momencie wypłaty świadczenia. Przepisy
art. 34 ust. 4, art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio.
2. W przypadku uzyskania informacji o częściowym lub całkowitym
przeniesieniu praw z tytułu umowy ubezpieczenia instytucje obowiązane wymienione
w art. 2 ust. 1 pkt 8 stosują wobec osób uprawnionych z tytułu tych umów środek
bezpieczeństwa finansowego, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 2.
Art. 41
1. W przypadku gdy instytucja obowiązana nie może zastosować
jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1:
1) nie nawiązuje stosunków gospodarczych;
2) nie przeprowadza transakcji okazjonalnej;
3) nie przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego;
4) rozwiązuje stosunki gospodarcze.
2. Instytucja obowiązana ocenia, czy niemożność zastosowania środków
bezpieczeństwa finansowego, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do
przekazania Generalnemu Inspektorowi zawiadomienia, o którym mowa w art. 74 lub art. 86.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do instytucji obowiązanych, o których
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 14, w zakresie, w jakim instytucje te ustalają sytuację prawną
klienta w związku z postępowaniem sądowym, wykonywaniem obowiązków
polegających na obronie, reprezentowaniu lub zastępowaniu klienta w postępowaniu
sądowym albo udzielaniu klientowi porady prawnej dotyczącej wszczęcia
postępowania sądowego lub uniknięcia takiego postępowania.
Art. 42
Art. 43
Art. 44
Art. 45
Art. 46
Art. 47
Art. 48
1. Instytucje obowiązane mogą powierzyć stosowanie środków
bezpieczeństwa finansowego oraz prowadzenie i dokumentowanie wyników bieżącej
analizy przeprowadzanych transakcji, o której mowa w art. 43 ust. 3, osobie fizycznej,
osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej
działającej w imieniu i na rzecz instytucji obowiązanej, jeżeli na podstawie pisemnej
umowy podmiot, któremu powierzono stosowanie środków bezpieczeństwa
finansowego, ma być traktowany jako część instytucji obowiązanej.
2. Powierzenie stosowania środków bezpieczeństwa finansowego na zasadach
określonych w ust. 1 nie zwalnia instytucji obowiązanej z odpowiedzialności za
zastosowanie środków bezpieczeństwa finansowego.
Art. 49
Art. 50
Pokazano 50 z 198 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników