Ustawa o działach administracji rządowej

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

Obowiązuje
Artykuły 97
Wejście w życie 01.04.1999
Ostatnia zmiana 12.03.2026
art.
Widoczne: 97 z 97 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-4
Art. 1
Ustawa określa zakres działów administracji rządowej, zwanych dalej
„działami”, oraz właściwość ministra kierującego danym działem.
Art. 2
Ustawę stosuje się odpowiednio do przewodniczących określonych w ustawach komitetów, którzy są powołani w skład Rady Ministrów – z zastrzeżeniem przepisów tych ustaw dotyczących kierowania działem przez komitet.
Art. 3
1. Ustalenie szczegółowego zakresu działania ministra kierującego określonym działem następuje na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2025 r. poz. 780), z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. 2. Podział ministerstwa na komórki organizacyjne, dokonywany zgodnie z art. 39 ustawy, o której mowa w ust. 1, uwzględnia podział na działy w ten sposób, że działowi odpowiada w całości jeden lub więcej departamentów.
Art. 4
rozdzial

Rozdział 2 - Klasyfikacja działów administracji rządowej

art. 5-33
Art. 5
Ustala się następujące działy:
1) administracja publiczna;
1a) budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo;
1b) aktywa państwowe;
2) budżet;
2a) energia;
3) finanse publiczne;
4) gospodarka;
5) gospodarka morska;
6) gospodarka wodna;
6a) gospodarka surowcami energetycznymi;
7) instytucje finansowe;
7a) informatyzacja;
8) członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej;
8a) klimat;
9) kultura i ochrona dziedzictwa narodowego;
10) kultura fizyczna;
11) łączność;
12) (uchylony)
13) (uchylony)
14) obrona narodowa;
15) oświata i wychowanie;
16) praca;
17) rolnictwo;
18) rozwój wsi;
18a) rozwój regionalny;
18b) rynki rolne;
18c) rybołówstwo;
19) (uchylony)
20) sprawiedliwość;
21) szkolnictwo wyższe i nauka;
22) transport;
22a) turystyka;
23) środowisko;
23a) rodzina;
24) sprawy wewnętrzne;
25) wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne;
26) zabezpieczenie społeczne;
27) sprawy zagraniczne;
28) zdrowie;
29) żegluga śródlądowa.
Art. 6
Art. 7
Dział budżet obejmuje sprawy:
1) opracowywania budżetu państwa, wykonywania – z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych – budżetu państwa, kontroli realizacji budżetu państwa oraz przygotowywania sprawozdań z wykonania budżetu państwa;
2) systemu finansowania:
a) samorządu terytorialnego,
b) sfery budżetowej,
c) bezpieczeństwa państwa;
3) wynikające z zarządzania długiem publicznym.

Art. 7a. 1. Dział energia obejmuje sprawy energii. 2. Do ministra właściwego do spraw energii należą w szczególności sprawy:
1) polityki energetycznej państwa oraz udziału w kształtowaniu polityki energetycznej Unii Europejskiej;
2) rynków energii;
3) bezpieczeństwa energetycznego kraju w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii;
4) infrastruktury energetycznej, w tym funkcjonowania systemów energetycznych, z uwzględnieniem zasad racjonalnej gospodarki i potrzeb bezpieczeństwa energetycznego kraju;
5) inicjowania, koordynowania i nadzorowania współpracy międzynarodowej w dziedzinie energii oraz udział w pracach organów Unii Europejskiej. 3. (uchylony) 4. (uchylony)
Art. 8
Art. 9
Art. 10
Art. 11
Art. 12
Art. 13
Art. 14
Art. 15
Dział kultura fizyczna obejmuje sprawy:
1) sportu;
2) wychowania fizycznego;
3) rehabilitacji ruchowej.
Art. 16
Dział łączność obejmuje sprawy poczty.
Art. 19
1. Dział obrona narodowa obejmuje, w czasie pokoju, sprawy:
1) obrony Państwa oraz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej
„Siłami Zbrojnymi”,
1a) bezpieczeństwa cyberprzestrzeni w wymiarze militarnym,
2) udziału Rzeczypospolitej Polskiej w wojskowych przedsięwzięciach organizacji
międzynarodowych oraz w zakresie wywiązywania się z zobowiązań
militarnych, wynikających z umów międzynarodowych,
3) umów offsetowych
– chyba że na mocy odrębnych przepisów określone sprawy należą do zakresu zadań
i kompetencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej lub innych organów
państwowych.
2. Minister właściwy do spraw obrony narodowej wykonuje zadania
i kompetencje Ministra Obrony Narodowej określone w art. 134 ust. 2 i 5 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483, z 2001 r.
poz. 319, z 2006 r. poz. 1471 oraz z 2009 r. poz. 946).
3. Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór nad działalnością Agencji
Mienia Wojskowego.
Art. 20
1. Dział oświata i wychowanie obejmuje sprawy:
1) kształcenia, nauczania, wychowania, kultury fizycznej dzieci i młodzieży,
z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do kompetencji innych organów administracji
publicznej;
2) organizacji dziecięcych i młodzieżowych, w tym systemu dofinansowania zadań
państwa realizowanych przez te organizacje;
3) udzielania pomocy materialnej dzieciom i młodzieży;
4) międzynarodowej współpracy dzieci i młodzieży.
2. (uchylony)
3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wykonuje zadania ministra
koordynatora Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.
Art. 21
1. Dział praca obejmuje sprawy:
1) zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu;
2) stosunków pracy i warunków pracy;
3) wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych;
4) zbiorowych stosunków pracy i sporów zbiorowych;
5) związków zawodowych i organizacji pracodawców; <6) zawodu psychologa.> Dodany pkt 6 w 2. (uchylony) ust. 1 w art. 21 wejdzie w życie z dn. 19.05.2028 r.
Art. 22
Art. 23
Art. 24
1. Dział sprawiedliwość obejmuje sprawy:
1) sądownictwa;
2) prokuratury, notariatu, adwokatury i radców prawnych, w zakresie wynikającym z przepisów odrębnych;
3) wykonywania kar oraz środków wychowawczych i środka poprawczego orzeczonego przez sądy oraz sprawy pomocy postpenitencjarnej;
4) tłumaczy przysięgłych;
5) nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1534 oraz z 2025 r. poz. 1166). 2. Minister Sprawiedliwości zapewnia przygotowywanie projektów kodyfikacji prawa cywilnego, w tym rodzinnego, oraz prawa karnego. 3. Minister Sprawiedliwości jest właściwy w sprawach sądownictwa w zakresie spraw niezastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów państwowych i z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej. 4. Ministrowi Sprawiedliwości podlega Centralny Zarząd Służby Więziennej.
Art. 26
1. Dział szkolnictwo wyższe i nauka obejmuje sprawy szkolnictwa
wyższego i nauki, w tym sprawy nadzoru nad szkołami wyższymi i ich finansowania,
a także sprawy działalności naukowej.
2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki koordynuje
uznawanie kwalifikacji w zawodach regulowanych i działalnościach regulowanych
oraz podejmuje działania mające na celu udostępnianie informacji o uznawaniu tych
kwalifikacji.
Art. 27
1. Dział transport obejmuje sprawy:
1) funkcjonowania oraz rozwoju infrastruktury transportu, w szczególności
budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg publicznych, w tym autostrad,
oraz kolei, lotnisk i portów lotniczych;
1a) opłat za korzystanie z infrastruktury, o której mowa w pkt 1;
2) ruchu drogowego, kolejowego oraz lotniczego;
3) przewozu osób i rzeczy środkami transportu samochodowego, kolejowego
i lotniczego;
4) komunikacji publicznej.
2. Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad Prezesem Urzędu
Lotnictwa Cywilnego, Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad oraz
Głównym Inspektorem Transportu Drogowego.
3. Ministrowi właściwemu do spraw transportu podlegają Transportowy Dozór
Techniczny oraz Polska Agencja Żeglugi Powietrznej.

Art. 27a. Dział turystyka obejmuje sprawy zagospodarowania turystycznego
kraju oraz mechanizmów regulacji rynku turystycznego.
Art. 28
Art. 29
Art. 30
Dział wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne obejmuje
sprawy:
1) stosunków Państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami
i związkami wyznaniowymi;
2) związane z zachowaniem i rozwojem tożsamości kulturowej mniejszości
narodowych i etnicznych, integracją obywatelską i społeczną osób należących do
tych mniejszości, a także zachowaniem i rozwojem języka regionalnego.
Art. 31
1. Dział zabezpieczenie społeczne obejmuje sprawy:
1) ubezpieczeń społecznych i zaopatrzenia społecznego;
2) funduszy emerytalnych;
3) pomocy społecznej i świadczeń dla osób i gospodarstw domowych znajdujących
się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej;
4) przeciwdziałania patologiom;
5) rządowych programów w zakresie pomocy społecznej, w szczególności dla osób
i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej
i społecznej, a także dla grup zagrożonych wykluczeniem społecznym;
6) świadczeń socjalnych, zatrudnienia, rehabilitacji społecznej i zawodowej osób
niepełnosprawnych;
6a) ekonomii społecznej, przedsiębiorczości społecznej, w tym spółdzielczości
socjalnej;
7) kombatantów i osób represjonowanych;
8) koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z wyjątkiem rzeczowych
świadczeń leczniczych.
9) (uchylony)
10) (uchylony)
2. (uchylony)
2a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego sprawuje nadzór
nad Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
3. Ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego podlega Szef
Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Art. 32
Art. 33
rozdzial

Rozdział 3 - Zadania ministra kierującego określonym działem administracji rządowej

art. 34-38
Art. 34
1. Minister jest obowiązany do inicjowania i opracowywania polityki
Rady Ministrów w stosunku do działu, którym kieruje, a także przedkładania w tym
zakresie inicjatyw, projektów założeń projektów ustaw i projektów aktów
normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów – na zasadach i w trybie określonych
w regulaminie pracy Rady Ministrów. W zakresie działu, którym kieruje, minister
wykonuje politykę Rady Ministrów i koordynuje jej wykonywanie przez organy,
urzędy i jednostki organizacyjne, które jemu podlegają lub są przez niego
nadzorowane.
2. W sprawach indywidualnych decyzje centralnego organu administracji
rządowej są ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania
administracyjnego, chyba że ustawa uprawnienie takie przyznaje ministrowi
kierującemu określonym działem administracji rządowej.
Art. 36
Zadania i kompetencje ministra kierującego określonym działem
w stosunku do organów, w tym terenowych organów administracji rządowej
i jednostek organizacyjnych jemu podległych lub przez niego nadzorowanych,
określają przepisy odrębne.
Art. 37
Minister kierujący określonym działem wykonuje określone
w odrębnych przepisach zadania z dziedziny obronności i ochrony bezpieczeństwa
Państwa, z wyjątkiem spraw, które na mocy odrębnych przepisów należą do innych
organów administracji rządowej i państwowych jednostek organizacyjnych.
Art. 38
rozdzial

Rozdział 4 - Zmiany w przepisach obowiązujących

art. 39-75
rozdzial

Rozdział 5 - Przepisy szczególne, przejściowe i dostosowujące

art. 76-95
Art. 78
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala:
1) zasady ewidencji należności i zobowiązań Skarbu Państwa;
2) warunki prowadzenia rozliczeń środków zgromadzonych na rachunkach likwidacyjnych, w tym zasady stosowania kursów walut dla jednostek rozliczeniowych.
Art. 79–89. (pominięte)
Art. 90
Ilekroć w przepisach obowiązujących jest mowa o ministerstwie, należy
przez to rozumieć urząd obsługujący ministra właściwego do danych spraw
w rozumieniu ustawy.
Art. 92
Pełnomocnik do Spraw Osób Niepełnosprawnych, powołany na
podstawie dotychczasowych przepisów, staje się Pełnomocnikiem Rządu do Spraw
Osób Niepełnosprawnych w rozumieniu ustawy.
Art. 95
(uchylony) Rozdział 6 Przepisy końcowe
rozdzial

Rozdział 6 - Przepisy końcowe

art. 96-97
Art. 96
Art. 97
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
Brak wyników