Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

Obowiązuje
Artykuły 69
Wejście w życie 27.09.1997
Ostatnia zmiana 16.06.2026
art.
Widoczne: 69 z 69 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-4
Art. 1
Ustawa określa zasady i warunki wykonywania zawodów lekarza
i lekarza dentysty.
Art. 2
Art. 3
Art. 4
1 orzeczenie
rozdzial

Rozdział 2 - Prawo wykonywania zawodu lekarza

art. 5-14
Art. 5
Art. 6
Art. 7
Art. 8
1. Lekarz, który uzyskał prawo wykonywania zawodu, podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez właściwą okręgową radę lekarską. 2. Naczelna Rada Lekarska określi szczegółowy tryb postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty i prowadzenia rejestru lekarzy.

Art. 8a. (uchylony)
Art. 9
Art. 10
Art. 11
Art. 12
Art. 13
Postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 11 i 12, jest poufne.
Art. 14
rozdzial

Rozdział 3 - Kwalifikacje lekarza

art. 15-20
Art. 15
Art. 16
Art. 17
Art. 18
Art. 19
Art. 20
rozdzial

Rozdział 4 - Eksperyment medyczny

art. 21-29
Art. 21
Art. 22
Eksperyment medyczny może być przeprowadzany, jeżeli spodziewana
korzyść lecznicza lub poznawcza ma istotne znaczenie, a przewidywane osiągnięcie tej korzyści oraz celowość i sposób przeprowadzania eksperymentu są zasadne
w świetle aktualnego stanu wiedzy i zgodne z zasadami etyki zawodu medycznego.
Art. 23
Art. 24
Art. 25
Art. 26
1. Udział w eksperymencie medycznym nie może opóźnić ani
pozbawiać jego uczestnika koniecznych medycznie procedur profilaktycznych,
diagnostycznych lub terapeutycznych.
2. Podczas eksperymentu medycznego zapewnia się uczestnikowi przypisanemu
do grupy kontrolnej stosowanie sprawdzonych metod profilaktycznych,
diagnostycznych lub terapeutycznych.
3. Stosowanie placebo jest dopuszczalne jedynie, gdy nie ma żadnych metod
o udowodnionej skuteczności albo jeżeli wycofanie lub wstrzymanie takich metod nie
stanowi niedopuszczalnego ryzyka lub obciążenia dla uczestnika.
Art. 27
1. Uczestnik lub inny podmiot uprawniony do udzielenia zgody na
udział w eksperymencie medycznym może ją cofnąć w każdym stadium
eksperymentu. W takim przypadku podmiot przeprowadzający eksperyment
medyczny ma obowiązek przerwać eksperyment.
2. Podmiot prowadzący eksperyment leczniczy ma obowiązek przerwać
eksperyment, jeżeli w czasie jego trwania wystąpi zagrożenie zdrowia uczestnika
przewyższające spodziewane dla niego korzyści.
3. Podmiot prowadzący eksperyment badawczy ma obowiązek przerwać go,
jeżeli w czasie jego trwania nastąpi nieprzewidziane zagrożenie zdrowia lub życia jego uczestnika.
Art. 28
Informacja uzyskana w związku z eksperymentem medycznym lub
badaniem przesiewowym może być wykorzystana do celów naukowych bez zgody
uczestnika w sposób uniemożliwiający jego identyfikację.
Art. 29
rozdzial

Rozdział 5 - Zasady wykonywania zawodu lekarza

art. 30-57
Art. 30
1 orzeczenie
Lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym
przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo
utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia.
Art. 31
2 orzeczenia
Art. 32
Art. 33
1. Badanie lub udzielenie pacjentowi innego świadczenia zdrowotnego
bez jego zgody jest dopuszczalne, jeżeli wymaga on niezwłocznej pomocy lekarskiej,
a ze względu na stan zdrowia lub wiek nie może wyrazić zgody i nie ma możliwości
porozumienia się z jego przedstawicielem ustawowym lub opiekunem faktycznym.
2. Decyzję o podjęciu czynności medycznych w okolicznościach, o których
mowa w ust. 1, lekarz powinien w miarę możliwości skonsultować z innym lekarzem.
3. Okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, lekarz odnotowuje w dokumentacji
medycznej pacjenta.
Art. 34
Art. 35
1. Jeżeli w trakcie wykonywania zabiegu operacyjnego albo stosowania
metody leczniczej lub diagnostycznej wystąpią okoliczności, których
nieuwzględnienie groziłoby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkim
uszkodzeniem ciała lub ciężkim rozstrojem zdrowia, a nie ma możliwości
niezwłocznie uzyskać zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, lekarz ma
prawo, bez uzyskania tej zgody, zmienić zakres zabiegu bądź metody leczenia lub
diagnostyki w sposób umożliwiający uwzględnienie tych okoliczności. W takim
przypadku lekarz ma obowiązek, o ile jest to możliwe, zasięgnąć opinii drugiego
lekarza, w miarę możliwości tej samej specjalności.
2. O okolicznościach, o których mowa w ust. 1, lekarz dokonuje odpowiedniej
adnotacji w dokumentacji medycznej oraz informuje pacjenta, przedstawiciela
ustawowego lub opiekuna faktycznego albo sąd opiekuńczy.
Art. 36
1. Lekarz podczas udzielania świadczeń zdrowotnych ma obowiązek
poszanowania intymności i godności osobistej pacjenta.
2. (uchylony)
3. Lekarz ma obowiązek dbać, aby inny personel medyczny przestrzegał
w postępowaniu z pacjentem zasady określonej w ust. 1.
4. Do klinik i szpitali akademii medycznych, medycznych jednostek
badawczo-rozwojowych i innych jednostek uprawnionych do kształcenia studentów
nauk medycznych, lekarzy oraz innego personelu medycznego w zakresie niezbędnym
do celów dydaktycznych nie stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r.
o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Art. 37
1 orzeczenie
W razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych lekarz
z własnej inicjatywy bądź na wniosek pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego,
jeżeli uzna to za uzasadnione w świetle wymagań wiedzy medycznej, powinien zasięgnąć opinii właściwego lekarza specjalisty lub zorganizować konsylium lekarskie.
Art. 38
1. Lekarz może nie podjąć lub odstąpić od leczenia pacjenta, o ile nie
zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 30, z zastrzeżeniem ust. 3.
2. W przypadku odstąpienia od leczenia, lekarz ma obowiązek dostatecznie
wcześnie uprzedzić o tym pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego bądź
opiekuna faktycznego i wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia
u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym.
3. Jeżeli lekarz wykonuje swój zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach
służby, może nie podjąć lub odstąpić od leczenia, jeżeli istnieją poważne ku temu
powody, po uzyskaniu zgody swojego przełożonego.
4. W przypadku odstąpienia od leczenia lekarz ma obowiązek uzasadnić
i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej.
Art. 39
Lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych
niezgodnych z jego sumieniem, z zastrzeżeniem art. 30, z tym że ma obowiązek
odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Lekarz wykonujący zawód na
podstawie stosunku pracy albo w ramach służby ma także obowiązek uprzedniego
powiadomienia na piśmie przełożonego.
Art. 40
1 orzeczenie
Art. 41
1 orzeczenie
Art. 42
Art. 43
Art. 44
Lekarzowi, który:
1) wykonuje czynności w ramach świadczeń pomocy doraźnej lub w przypadku,
o którym mowa w art. 30,
2) wykonuje zawód w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, który zawarł
umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w tym
podmiocie
– przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu.
Art. 45
Art. 46
1. Lekarz nie może sprzedawać produktów leczniczych, wyrobów medycznych, wyposażenia wyrobów medycznych, systemów i zestawów zabiegowych, w rozumieniu przepisów rozporządzenia 2017/745, oraz wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro i wyposażenia wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro, w rozumieniu przepisów rozporządzenia 2017/746, oraz środków pomocniczych. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli lekarz doraźnie dostarczy pacjentowi produkt leczniczy, wyrób medyczny, wyposażenie wyrobu medycznego, system lub zestaw zabiegowy, w rozumieniu przepisów rozporządzenia 2017/745, lub wyrób medyczny do diagnostyki in vitro lub wyposażenie wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro, w rozumieniu przepisów rozporządzenia 2017/746, w związku z udzieleniem pomocy w nagłym przypadku. 3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do wyrobów wykonanych na zamówienie w rozumieniu art. 2 pkt 3 rozporządzenia 2017/745.
Art. 47
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Lekarskiej, może określić, w drodze rozporządzenia, zasady postępowania
lekarzy w sytuacjach związanych ze szczególnym zagrożeniem zdrowia publicznego,
uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres zagrożenia.
Art. 48
1. Lekarz wykonujący zawód może być powołany przez uprawniony organ do udzielania pomocy lekarskiej w celu zwalczania skutków katastrof, epidemii i klęsk żywiołowych na czas ich trwania. 2. Zasady i tryb powołania lekarza w sytuacji, o której mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy.

Art. 48a. (uchylony)

Art. 48b. (uchylony)
Art. 49
1. Lekarz wykonujący zawód ma obowiązek uczestniczenia w pracach komisji lekarskich, określających zdolność osób podlegających kwalifikacji wojskowej do czynnej służby wojskowej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. 2. (uchylony)

Art. 49a. (uchylony)
Art. 50
(uchylony)

Art. 50a. Grupowa praktyka lekarska nie może być wykonywana w podmiocie leczniczym na podstawie umowy cywilnoprawnej o udzielanie świadczeń zdrowotnych.

Art. 50b. (uchylony)

Art. 50c. (uchylony)
Art. 52
Art. 53
1. Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną
specjalistyczną praktykę lekarską, indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną
specjalistyczną praktykę lekarską w miejscu wezwania może zatrudniać osoby
niebędące lekarzami do wykonywania czynności pomocniczych (współpracy).
2. Lekarz, lekarz dentysta wykonujący indywidualną praktykę lekarską lub
indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską, lub grupową praktykę lekarską,
prowadzący odpowiednio staż podyplomowy lub szkolenie specjalizacyjne może
zatrudniać lekarza, lekarza dentystę w celu odbywania przez niego stażu
podyplomowego lub szkolenia specjalizacyjnego.
3. Lekarz, lekarz dentysta, o którym mowa w ust. 2, jest obowiązany do
poinformowania organu prowadzącego rejestr o zatrudnieniu lekarza, lekarza
dentysty.
4. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do indywidualnej praktyki lekarskiej
i indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wykonywanej wyłącznie
w miejscu wezwania lub wyłącznie w zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego.
Art. 57
rozdzial

Rozdział 6 - Przepisy karne

art. 58
Art. 58
rozdzial

Rozdział 7 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

art. 59-69
Art. 59
W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 13, poz. 94, z 1974 r. Nr 27, poz. 157, z 1979 r. Nr 15, poz. 97, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, Nr 40, poz. 271 i Nr 41, poz. 273, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 4, poz. 15 i Nr 23, poz. 100, z 1987 r. Nr 14, poz. 83, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 29, poz. 154 i Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 14, poz. 84 i Nr 72, poz. 422, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 126, poz. 615, z 1995 r. Nr 95, poz. 475, z 1996 r. Nr 139, poz. 646 oraz z 1997 r. Nr 6, poz. 31) w art. 23a:
a) w § 1 skreśla się wyrazy „leczniczych" oraz „lecznicze",
b) dodaje się § 3 w brzmieniu:
§ 3. Przepisy § 1 i 2 nie mają zastosowania do eksperymentów medycznych - badawczych o leczniczych."
Art. 60
W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U Nr 30, poz. 158, z 1990 r. Nr 20, poz. 120 i z 1996 r. Nr 106, poz. 496) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 3 wyraz „dentystę" zastępuje się wyrazem „stomatologa";
2) skreśla się art. 6.
Art. 61
W ustawie z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym (Dz. U Nr 105, poz. 452, z 1993 r. Nr 16, poz. 68 i Nr 47, poz. 211 oraz z 1996 r. Nr 106, poz. 496) w art. 16:
a) w ust. 1:
- pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) badania kliniczne środka farmaceutycznego lub materiału medycznego bądź potencjalnego leku mogą być przeprowadzane na zasadach określonych w odrębnych przepisach, dotyczących eksperymentu medycznego,"
- skreśla się pkt 3,
b) skreśla się ust. 2.
Art. 62
Osoby, które nabyły uprawnienia do tytułu zawodowego lekarza dentysty na podstawie dotychczasowych przepisów, są uprawnione do używania tytułu zawodowego lekarza stomatologa.
Art. 63
1. Zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu lekarza
i zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu lekarza dentysty, wydane na
podstawie dotychczasowych przepisów, tracą ważność z dniem 31 grudnia 2002 r.
2. Lekarz, który na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał prawo
wykonywania zawodu lekarza lub prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty,
zachowuje to prawo, z tym że do dnia 31 grudnia 2002 r. powinien uzyskać w okręgowej izbie lekarskiej, właściwej ze względu na miejsce wykonywania zawodu,
dokument, o którym mowa w art. 6 ust. 7.

Art. 63a. 1. Warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, nie stosuje się do
osób kończących staż podyplomowy przed dniem 1 października 2004 r.
2. Egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 15 ust. 3, nie przeprowadza
się do dnia 30 września 2004 r.
Art. 64
1. Lekarz, który na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał
specjalizację pierwszego lub drugiego stopnia w określonych dziedzinach medycyny
i specjalnościach medycznych, zachowuje tytuł i uprawnienia wynikające z uzyskania
tych specjalizacji.
2. Lekarz, który rozpoczął specjalizację na podstawie przepisów
dotychczasowych, odbywa ją zgodnie z tymi przepisami.
Art. 66
Do postępowań dotyczących uzyskania, pozbawienia, zawieszenia
prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza stomatologa, wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy
dotychczasowe.
Art. 68
Tracą moc:
1) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 czerwca 1927 r.
o wykonywaniu praktyki dentystycznej (Dz. U. z 1934 r. poz. 32 i 976, z 1938 r.
poz. 628, z 1947 r. poz. 104 oraz z 1989 r. poz. 158);
2) ustawa z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza (Dz. U. poz. 458 i 489,
z 1956 r. poz. 61, z 1989 r. poz. 158 oraz z 1993 r. poz. 78).
Art. 69
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia8), z tym że przepis art. 15:
1) ust. 3 wchodzi w życie z dniem 1 października 1999 r.;
2) ust. 4 wchodzi w życie z dniem 1 października 1997 r.
8) Ustawa została ogłoszona w dniu 26 marca 1997 r.
Brak wyników