Uchwalenie: Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Wejscie w życie: 21 czerwca 2017
Ostatnia Zmiana: brak
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Art. 2. Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o:
1) badaniu ustawowym – należy przez to rozumieć badanie rocznego
skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej lub badanie
rocznego sprawozdania finansowego, którego obowiązek przeprowadzania
wynika z art. 64 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U.
z 2019 r. poz. 351, 1495, 1571, 1655 i 1680 oraz z 2020 r. poz. 568), przepisów
innych ustaw lub przepisów prawa Unii Europejskiej, przeprowadzane zgodnie
z krajowymi standardami badania;
2) badaniu dobrowolnym – należy przez to rozumieć badanie rocznego
sprawozdania finansowego, które jest przeprowadzane na podstawie decyzji
badanej jednostki, a nie na podstawie art. 64 ustawy z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości, przepisów innych ustaw lub przepisów prawa Unii
Europejskiej, przeprowadzane zgodnie z krajowymi lub innymi standardami
badania, a także badanie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego
grupy kapitałowej przeprowadzane zgodnie ze standardami innymi niż krajowe
standardy badania;
3) badaniu – należy przez to rozumieć badanie ustawowe lub badanie dobrowolne;
4) przeglądzie sprawozdania finansowego – należy przez to rozumieć przegląd
skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej lub
sprawozdania finansowego przeprowadzany zgodnie z krajowymi standardami
przeglądu;
5) usługach atestacyjnych – należy przez to rozumieć usługi mające na celu
uwiarygodnienie w wysokim lub umiarkowanym stopniu zagadnień
obejmujących w szczególności informacje finansowe i niefinansowe, systemy,
procesy, a także aspekty zachowań lub postaw określonych podmiotów,
w oparciu o dowody uzyskane w trakcie przeprowadzenia odpowiednich
procedur, stanowiące podstawę wydawanej, zgodnie z przyjętymi kryteriami,
oceny zagadnień będących przedmiotem tych usług, zamieszczonej
w sprawozdaniu z wykonanej usługi;
6) usługach pokrewnych – należy przez to rozumieć usługi polegające na
przeprowadzeniu uzgodnionych procedur, wykonywanych w oparciu
o uzgodniony cel, zakres prac i sposób ich wykonania, których opis i wynik są
przedstawione w raporcie z wykonania usługi, lub usługi kompilacji informacji
finansowych, których celem jest wykorzystanie wiedzy z zakresu rachunkowości
do zebrania, sklasyfikowania i podsumowania informacji finansowych;
7) czynnościach rewizji finansowej – należy przez to rozumieć usługi atestacyjne
obejmujące badania, a także przeglądy sprawozdań finansowych i inne usługi
atestacyjne określone przepisami prawa, zastrzeżone dla biegłego rewidenta;
8) dużej jednostce – należy przez to rozumieć jednostkę, która na koniec danego
roku obrotowego oraz na koniec roku obrotowego poprzedzającego dany rok
obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:
a) 85 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku
obrotowego,
b) 170 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów
i produktów za rok obrotowy,
c) 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na
pełne etaty;
9) jednostkach zainteresowania publicznego – należy przez to rozumieć jednostki
interesu publicznego, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie
szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań
finansowych jednostek interesu publicznego, uchylającym decyzję Komisji
2005/909/WE (Dz. Urz. UE L 158 z 27.05.2014, str. 77 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 11.06.2014, str. 66), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 537/2014”, obejmujące:
a) emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku
regulowanym państwa Unii Europejskiej, mających siedzibę na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, których sprawozdania finansowe objęte są obowiązkiem badania ustawowego,
b) banki krajowe, oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków
zagranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo
bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 oraz z 2020 r. poz. 284, 288, 321 i
1086),
c) zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji oraz główne oddziały i oddziały
zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji w rozumieniu ustawy z dnia
11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.
U. z 2020 r. poz. 895 i 1180),
d) instytucje pieniądza elektronicznego i krajowe instytucje płatnicze
w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 794) spełniające kryteria dużej jednostki,
e) otwarte fundusze emerytalne, dobrowolne fundusze emerytalne oraz
powszechne towarzystwa emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia
28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 105),
f) fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne
otwarte oraz publiczne fundusze inwestycyjne zamknięte w rozumieniu
ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 95 i
695),
g) towarzystwa w rozumieniu ustawy wymienionej w lit. f, które na koniec
danego roku obrotowego oraz na koniec roku obrotowego poprzedzającego
dany rok obrotowy zarządzały aktywami o wartości nie mniejszej niż
10 000 000 000 zł oraz które zarządzały funduszami posiadającymi łącznie
nie mniej niż 30 000 rejestrów otwartych dla uczestników,
h) podmioty prowadzące działalność maklerską, które na koniec danego roku
obrotowego oraz na koniec roku obrotowego poprzedzającego dany rok obrotowy posiadały na rachunkach klientów aktywa o wartości nie mniejszej niż 10 000 000 000 zł lub zarządzały aktywami o wartości nie
mniejszej niż 10 000 000 000 zł i jednocześnie posiadały minimum
10 000 klientów, z wyłączeniem podmiotów prowadzących działalność
wyłącznie w zakresie przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub
zbycia instrumentów finansowych lub w zakresie doradztwa
inwestycyjnego w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 89, 284, 288 i 568),
i) spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe w rozumieniu ustawy z dnia
5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2412 oraz z 2020 r. poz. 288 i 321), spełniające
kryteria dużej jednostki;
10) banku spółdzielczym – należy przez to rozumieć bank spółdzielczy
w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu
banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz. U.
z 2020 r. poz. 449 i 695);
11) banku zrzeszającym – należy przez to rozumieć bank zrzeszający w rozumieniu
art. 2 pkt 2 ustawy wymienionej w pkt 10;
12) kluczowym biegłym rewidencie – należy przez to rozumieć:
a) w przypadku badania sprawozdania finansowego – biegłego rewidenta
wyznaczonego przez firmę audytorską jako w głównym stopniu
odpowiedzialnego za przeprowadzenie danego badania w imieniu firmy
audytorskiej lub
b) w przypadku badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy
kapitałowej – biegłego rewidenta wyznaczonego przez firmę audytorską
jako w głównym stopniu odpowiedzialnego za przeprowadzenie badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej w imieniu
firmy audytorskiej na poziomie jednostki dominującej danej grupy
kapitałowej oraz biegłego rewidenta wyznaczonego jako w głównym
stopniu odpowiedzialnego za przeprowadzenie badania skonsolidowanego
sprawozdania finansowego grupy kapitałowej na poziomie istotnych
jednostek zależnych objętych skonsolidowanym sprawozdaniem
finansowym danej grupy kapitałowej, lub
c) biegłego rewidenta podpisującego sprawozdanie z badania;
13) firmie audytorskiej grupy – należy przez to rozumieć firmę audytorską
przeprowadzającą badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego danej
grupy kapitałowej;
14) sieci – należy przez to rozumieć strukturę:
a) której celem jest współpraca i do której należy biegły rewident lub firma
audytorska oraz
b) której celem jest podział zysków lub kosztów lub która funkcjonuje
w ramach wspólnych powiązań właścicielskich, lub która posiada wspólny
system kontroli lub wspólne zarządzanie, lub która posiada wspólną
politykę i procedury kontroli jakości, lub która posiada wspólną strategię
gospodarczą, lub która korzysta ze wspólnego oznaczenia lub znaczącej
części zasobów;
15) podmiocie powiązanym z firmą audytorską – należy przez to rozumieć podmiot,
niezależnie od jego formy prawnej, który jest bezpośrednio lub pośrednio
związany z firmą audytorską poprzez wspólne powiązania właścicielskie, system
kontroli lub zarządzanie;
16) zespole wykonującym badanie – należy przez to rozumieć wszystkie osoby
zaangażowane w przeprowadzanie badania, w szczególności biegłych
rewidentów, osoby przeprowadzające kontrolę jakości wykonania zlecenia,
kadrę kierowniczą wyższego szczebla oraz osoby odbywające aplikację, o której
mowa w art. 4 ust. 2 pkt 5, uczestniczących w przeprowadzanym badaniu,
a także zatrudnianych przez firmę audytorską ekspertów oraz inne osoby
wykonujące, w ramach danego badania, czynności na zlecenie lub pod kontrolą
biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej;
17) osobie blisko związanej – należy przez to rozumieć osobę blisko związaną
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku
(rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę
2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji
2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014,
str. 1, Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 287 z 21.10.2016, str. 320);
18) jednostce kontrolowanej – należy przez to rozumieć jednostkę zależną
w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości;
19) międzynarodowych standardach badania – należy przez to rozumieć
Międzynarodowe Standardy Badania oraz inne powiązane standardy wydane
przez Międzynarodową Federację Księgowych za pośrednictwem Rady
Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych
w zakresie, w jakim odnoszą się one do badań;
20) międzynarodowych standardach kontroli jakości – należy przez to rozumieć
Międzynarodowe Standardy Kontroli Jakości oraz inne powiązane standardy
wydane przez Międzynarodową Federację Księgowych za pośrednictwem Rady
Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych
w zakresie, w jakim odnoszą się one do kontroli jakości;
21) międzynarodowych standardach rachunkowości – należy przez to rozumieć
Międzynarodowe Standardy Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy
Sprawozdawczości Finansowej i związane z nimi interpretacje przyjęte do prawa
Unii Europejskiej w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej;
22) krajowych standardach badania – należy przez to rozumieć:
a) międzynarodowe standardy badania przyjęte do prawa Unii Europejskiej
w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej,
b) standardy badania w zakresie nieuregulowanym przez standardy, o których
mowa w lit. a, przyjęte przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów,
zatwierdzone przez Radę Agencji w zakresie, w jakim odnoszą się one do
badań sprawozdań finansowych;
23) krajowych standardach wykonywania zawodu – należy przez to rozumieć
krajowe standardy badania, krajowe standardy przeglądu, krajowe standardy
usług atestacyjnych innych niż badanie i przegląd oraz krajowe standardy usług
pokrewnych;
24) krajowych standardach kontroli jakości – należy przez to rozumieć:
a) międzynarodowe standardy kontroli jakości przyjęte do prawa Unii
Europejskiej w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej,
b) zasady wewnętrznej kontroli jakości w zakresie nieuregulowanym
standardami, o których mowa w lit. a, przyjęte przez Krajową Radę
Biegłych Rewidentów, zatwierdzone przez Radę Agencji;
25) państwie Unii Europejskiej – należy przez to rozumieć państwo członkowskie
Unii Europejskiej i państwo członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia
Wolnego Handlu (EFTA) – stronę umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym;
26) państwie trzecim – należy przez to rozumieć państwo inne niż wymienione
w pkt 25;
27) zatwierdzeniu osoby lub jednostki organizacyjnej – należy przez to rozumieć
uzyskanie uprawnień do przeprowadzania obowiązkowych badań sprawozdań
finansowych w państwie Unii Europejskiej;
28) jednostce audytorskiej pochodzącej z państwa trzeciego – należy przez to
rozumieć jednostkę organizacyjną, która przeprowadza badania rocznych lub
skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostki zarejestrowanej
w państwie trzecim, inną niż jednostka organizacyjna zarejestrowana jako firma
audytorska w państwie Unii Europejskiej w wyniku zatwierdzenia takiej
jednostki organizacyjnej w tym państwie Unii Europejskiej;
29) biegłym rewidencie pochodzącym z państwa trzeciego – należy przez to
rozumieć osobę fizyczną, która przeprowadza badania rocznych lub
skonsolidowanych sprawozdań finansowych jednostki zarejestrowanej
w państwie trzecim, inną niż osoba zarejestrowana jako biegły rewident
w państwie Unii Europejskiej w wyniku zatwierdzenia takiej osoby w tym
państwie Unii Europejskiej;
30) państwie członkowskim pochodzenia – należy przez to rozumieć państwo Unii
Europejskiej, w którym biegły rewident lub firma audytorska zostali
zatwierdzeni;
31) sprawozdaniu z badania – należy przez to rozumieć pisemny raport
z przeprowadzonego badania sprawozdania finansowego badanej jednostki,
zawierający opinię biegłego rewidenta o zbadanym sprawozdaniu finansowym.

Art. 2a. Polska Izba Biegłych Rewidentów jest administratorem danych
przetwarzanych w celach realizacji zadań lub obowiązków przez organy samorządu
biegłych rewidentów, związanych z działalnością Komisji Egzaminacyjnej, zwanej dalej „Komisją”, oraz organizacją egzaminów dla kandydatów na biegłych rewidentów.

Art. 2b. 1. Dane osobowe przetwarzane w celu realizacji zadań lub obowiązków
określonych w ustawie i rozporządzeniu nr 537/2014 podlegają przeglądowi nie
rzadziej niż co 5 lat od dnia ich uzyskania.
2. Dane osobowe podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub
niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu polegającym co najmniej na:
1) dopuszczeniu przez administratora danych do przetwarzania danych osobowych
wyłącznie osób do tego uprawnionych;
2) pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych
osobowych do zachowania ich w tajemnicy;
3) regularnym testowaniu i doskonaleniu stosowanych środków technicznych
i organizacyjnych;
4) zapewnieniu bezpiecznej komunikacji w sieciach teleinformatycznych;
5) zapewnieniu ochrony przed nieuprawnionym dostępem do systemów
informatycznych;
6) zapewnieniu integralności danych w systemach informatycznych;
7) określeniu zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych osobowych.
3. Obowiązek zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 78 i art. 95, nie ustaje
w przypadku, gdy z żądaniem ujawnienia informacji uzyskanych w związku
z wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta albo wykonywaniem zadań przez
podmioty, o których mowa w tych przepisach, występuje Prezes Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
Art. 4. 1. Biegłym rewidentem jest osoba wpisana do rejestru biegłych
rewidentów, zwanego dalej „rejestrem”.
2. Do rejestru może być wpisana osoba fizyczna, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności
prawnych;
2) ma nieposzlakowaną opinię i swoim dotychczasowym postępowaniem, w tym
w trakcie postępowania kwalifikacyjnego, daje rękojmię prawidłowego
wykonywania zawodu biegłego rewidenta;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
4) ukończyła studia wyższe w Rzeczypospolitej Polskiej lub zagraniczne studia
wyższe uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne i włada językiem
polskim w mowie i piśmie;
5) odbyła:
a) roczną praktykę w zakresie rachunkowości w państwie Unii Europejskiej
oraz co najmniej 2-letnią aplikację w firmie audytorskiej zarejestrowanej
w państwie Unii Europejskiej pod kierunkiem biegłego rewidenta lub biegłego rewidenta zarejestrowanego w państwie Unii Europejskiej albo
b) 3-letnią aplikację w firmie audytorskiej zarejestrowanej w państwie Unii
Europejskiej pod kierunkiem biegłego rewidenta lub biegłego rewidenta
zarejestrowanego w państwie Unii Europejskiej
– przy czym spełnienie tych warunków zostało stwierdzone przez Komisję;
6) złożyła przed Komisją egzaminy dla kandydatów na biegłego rewidenta z wiedzy
w zakresie wskazanym w art. 14 ust. 1 i 2;
7) złożyła przed Komisją egzamin dyplomowy;
8) złożyła ślubowanie.
3. Do rejestru może być wpisana również osoba fizyczna, która:
1) posiada co najmniej 15-letnie doświadczenie zawodowe w zakresie
rachunkowości, prawa, finansów i rewizji finansowej, podczas którego nabyła
umiejętności wymagane od biegłych rewidentów;
2) spełniła warunki, o których mowa w ust. 2 pkt 14 oraz 68.
4. Do rejestru może być wpisana osoba fizyczna, która posiada uprawnienia do
przeprowadzania obowiązkowych badań sprawozdań finansowych, uzyskane
w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej, oraz złoży przed
Komisją egzamin w języku polskim z prawa gospodarczego obowiązującego
w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie niezbędnym do wykonywania badań
sprawozdań finansowych.
5. Do rejestru może być wpisana, na zasadzie wzajemności, osoba fizyczna, która
posiada uprawnienia do przeprowadzania obowiązkowych badań sprawozdań
finansowych, uzyskane w państwie trzecim, jeżeli spełnia wymagania w zakresie
kwalifikacji zawodowych zgodne z warunkami określonymi w niniejszej ustawie lub
równoważne oraz złoży przed Komisją egzamin w języku polskim z prawa
gospodarczego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie niezbędnym
do wykonywania badań sprawozdań finansowych.
Art. 9. 1. Obowiązek obligatoryjnego doskonalenia zawodowego, o którym
mowa w art. 8 pkt 2, powstaje z pierwszym dniem roku następującego po roku,
w którym biegły rewident został wpisany do rejestru.
2. Obligatoryjne doskonalenie zawodowe polega na odbyciu szkolenia, którego
program kształcenia ma na celu podnoszenie poziomu i aktualizację wiedzy lub
umiejętności związanych z wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta,
w szczególności z zakresu rachunkowości i badania sprawozdań finansowych.
3. Część obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegły rewident może
odbyć w ramach samokształcenia zawodowego.
4. Biegły rewident jest obowiązany udokumentować odbycie obligatoryjnego
doskonalenia zawodowego. Odbycie samokształcenia zawodowego biegły rewident
potwierdza złożonym przez siebie oświadczeniem.
5. Biegły rewident przechowuje dokumenty potwierdzające odbycie
obligatoryjnego doskonalenia zawodowego przez okres 3 lat, licząc od końca roku
kalendarzowego, w którym je odbył.
6. Biegły rewident, na wezwanie Krajowej Rady Biegłych Rewidentów, składa
dokumenty potwierdzające odbycie obligatoryjnego doskonalenia zawodowego
w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania.
7. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów, na udokumentowany wniosek biegłego
rewidenta, może, w uzasadnionych przypadkach, wyrazić zgodę na odbycie
obligatoryjnego doskonalenia zawodowego w terminie późniejszym, nie dłuższym
jednak niż 2 lata, licząc od dnia upływu wymaganego terminu.
Art. 10. 1. Szkolenia w ramach obligatoryjnego doskonalenia zawodowego
przeprowadza:
1) Polska Izba Biegłych Rewidentów;
2) jednostka uprawniona.
2. Jednostką uprawnioną jest jednostka wpisana do wykazu prowadzonego przez
Krajową Radę Biegłych Rewidentów, zwanego dalej „wykazem jednostek
uprawnionych”, który jest publikowany na stronie internetowej Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów.
3. Do wykazu jednostek uprawnionych Krajowa Rada Biegłych Rewidentów
wpisuje jednostkę, która:
1) opracowała programowe i organizacyjno-techniczne założenia obligatoryjnego
doskonalenia zawodowego;
2) zapewniła, iż obligatoryjne doskonalenie zawodowe przeprowadzane będzie
przez osoby posiadające wiedzę i doświadczenie w tym zakresie;
3) zapewniła przygotowanie materiałów merytorycznych na potrzeby
przeprowadzania obligatoryjnego doskonalenia zawodowego obejmujące
opracowania własne lub dostępne publikacje;
4) określiła sposób i formę przeprowadzania obligatoryjnego doskonalenia
zawodowego.
4. Rozpatrzenie wniosku o wpis do wykazu jednostek uprawnionych podlega
opłacie.
5. Wpisu do wykazu jednostek uprawnionych dokonuje się na wniosek jednostki.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie kryteriów,
o których mowa w ust. 3, w tym wykaz osób przeprowadzających obligatoryjne
doskonalenie zawodowe zawierający ich imiona i nazwiska oraz opis doświadczenia
zawodowego, a także dowód uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 4.
6. Opłata, o której mowa w ust. 4, jest ustalana w wysokości nieprzekraczającej
równowartości 20% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok
kalendarzowy, i stanowi przychód Polskiej Izby Biegłych Rewidentów.
7. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów przeprowadza wizytacje w jednostkach
uprawnionych.
8. W przypadku stwierdzenia, że jednostka uprawniona przestała spełniać
kryteria, o których mowa w ust. 3, Krajowa Rada Biegłych Rewidentów skreśla
jednostkę z wykazu jednostek uprawnionych.
9. Jednostki uprawnione przekazują Krajowej Radzie Biegłych Rewidentów
informacje dotyczące prowadzonego przez nie obligatoryjnego doskonalenia
zawodowego, które podlegają publikacji na stronie internetowej Polskiej Izby
Biegłych Rewidentów.
10. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) formy i sposób odbywania obligatoryjnego doskonalenia zawodowego oraz
rodzaje dokumentów potwierdzających odbycie obligatoryjnego doskonalenia
zawodowego i zakres oświadczenia o odbyciu samokształcenia zawodowego,
a także sposób udokumentowania i tryb rozpatrywania wniosku o odbycie
obligatoryjnego doskonalenia zawodowego w terminie późniejszym, o którym
mowa w art. 9 ust. 7, mając na uwadze potrzebę zapewnienia elastyczności
i efektywności systemu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego;
2) sposób oceny przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów spełniania kryteriów,
o których mowa w ust. 3, tryb dokonywania wpisu do wykazu jednostek
uprawnionych, rodzaje dokumentów składanych wraz z wnioskiem o wpis do
wykazu jednostek uprawnionych oraz szczegółowy zakres i tryb przekazywania Krajowej Radzie Biegłych Rewidentów przez jednostki uprawnione informacji
dotyczących prowadzonego przez nie obligatoryjnego doskonalenia
zawodowego, mając na uwadze potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu
merytorycznego i organizacyjno-technicznego oraz kompletność
przekazywanych danych.
11. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów określi, w formie uchwał,
zatwierdzanych przez Radę Agencji:
1) zakres tematyczny obligatoryjnego doskonalenia zawodowego, z wyjątkiem
części dotyczącej samokształcenia zawodowego, o której mowa w art. 9 ust. 3;
2) okres rozliczeniowy i minimalną liczbę godzin obligatoryjnego doskonalenia
zawodowego, w tym dopuszczalną liczbę godzin przypadających na
samokształcenie zawodowe, dla biegłych rewidentów wykonujących zawód i
niewykonujących zawodu;
3) wysokość opłaty, o której mowa w ust. 4.
Art. 11. 1. Komisja składa się z 19 członków powoływanych i odwoływanych
przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
2. W skład Komisji wchodzi:
1) 10 przedstawicieli ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w tym
4 osoby niebędące pracownikami urzędu obsługującego ministra właściwego do
spraw finansów publicznych, zwanego dalej „ministerstwem finansów”,
wybrane spośród przedstawicieli środowisk akademickich;
2) 7 przedstawicieli rekomendowanych przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów
spośród biegłych rewidentów wpisanych do rejestru;
3) 2 przedstawicieli rekomendowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego.
3. Członkowie Komisji powoływani są spośród osób, które:
1) korzystają z pełni praw publicznych;
2) mają nieposzlakowaną opinię;
3) nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
4) ukończyły studia wyższe w Rzeczypospolitej Polskiej lub zagraniczne studia
wyższe uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne;
5) posiadają autorytet, wiedzę oraz doświadczenie, które dają rękojmię
prawidłowego przebiegu egzaminów dla kandydatów na biegłych rewidentów.
4. W skład Komisji nie może być powołana osoba będąca członkiem organu
Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 25,
Prezesem Agencji, Zastępcą Prezesa Agencji lub członkiem Rady Agencji.
5. Kadencja Komisji trwa 4 lata.
6. Nie później niż 60 dni przed upływem kadencji Komisji do składu Komisji
rekomendują:
1) Krajowa Rada Biegłych Rewidentów – 14 kandydatów;
2) Komisja Nadzoru Finansowego – 4 kandydatów.
7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych:
1) dokonuje wyboru spośród rekomendowanych kandydatów, biorąc pod uwagę
konieczność zapewnienia odpowiedniego, merytorycznego oraz zróżnicowanego
składu Komisji dającego gwarancję i rękojmię właściwej realizacji jej zadań;
2) wyznacza przewodniczącego Komisji spośród jej członków.
8. W przypadku odwołania albo śmierci członka Komisji minister właściwy do
spraw finansów publicznych powołuje nowego członka Komisji. Kadencja osoby
powołanej w miejsce odwołanego lub zmarłego członka kończy się wraz z upływem
kadencji Komisji. W przypadku członków rekomendowanych przez podmioty,
o których mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, rekomendacje są przedstawiane w terminie
30 dni od dnia odwołania albo śmierci członka Komisji. Nieprzedstawienie
rekomendacji w wymaganym terminie lub niepowołanie nowego członka nie stanowi
przeszkody do działania Komisji. Przepisy ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
9. Odwołanie członka Komisji przed upływem kadencji może nastąpić:
1) na jego wniosek;
2) z urzędu – w przypadku:
a) rażącego naruszenia regulaminu działania Komisji,
b) niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 10, lub naruszenia jego
treści,
c) zaprzestania spełniania warunków uprawniających do powołania w skład
Komisji.
10. Członkowie Komisji oraz osoby, o których mowa w art. 13 ust. 3, składają
oświadczenia, że nie będą w jakikolwiek sposób udostępniać lub wykorzystywać
informacji dotyczących pytań testowych oraz zadań sytuacyjnych, w szczególności przez prowadzenie szkoleń mających na celu przygotowanie do egzaminów dla kandydatów na biegłych rewidentów lub publikację materiałów szkoleniowych.
Art. 12. 1. Do zadań Komisji należy:
1) przeprowadzanie egzaminów dla kandydatów na biegłych rewidentów, w tym
egzaminu dyplomowego;
2) stwierdzanie, na wniosek kandydata na biegłego rewidenta:
a) zaliczenia egzaminów z wiedzy, o których mowa w art. 15 ust. 13 i 5,
b) spełnienia warunku, o którym mowa odpowiednio w art. 4:
– ust. 2 pkt 5,
– ust. 3 pkt 1,
c) zaliczenia praktyki – w przypadku spełniania warunków, o których mowa
w art. 15 ust. 6;
3) ustalanie pytań testowych i zadań sytuacyjnych oraz przygotowywanie zestawów
egzaminacyjnych na poszczególne egzaminy, w tym egzamin dyplomowy, dla
kandydatów na biegłych rewidentów;
4) rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminów oraz odwołań, o których mowa
w art. 14 ust. 7;
5) przeprowadzanie egzaminów, o których mowa w art. 4 ust. 4 i 5;
6) ustalanie zakresu egzaminu, o którym mowa w art. 5;
7) ocena równoważności, o której mowa w art. 4 ust. 5.
2. Komisja publikuje przykładowe pytania testowe i zadania sytuacyjne wraz
z wykazem prawidłowych odpowiedzi.
3. Jeżeli realizowany przez uczelnię posiadającą uprawnienie do nadawania
stopnia naukowego doktora w zakresie nauk ekonomicznych program studiów na
danym kierunku, poziomie i profilu obejmuje wiedzę w zakresie wskazanym
w art. 14 ust. 1 i 2, a egzaminy w tym zakresie są przeprowadzane w formie pisemnej,
Komisja zawiera z uczelnią, na jej wniosek, umowę, o której mowa w art. 61 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz.
85, 374, 695, 875 i 1086). Do podpisania umowy w imieniu Komisji jest uprawniony
jej przewodniczący.
Art. 13. 1. Przewodniczący Komisji kieruje jej pracami oraz wyznacza składy
egzaminacyjne na poszczególne egzaminy spośród członków Komisji
i przewodniczących tych składów.
2. Komisja podejmuje decyzje w formie uchwał.
3. Komisja może zlecić, na podstawie umowy cywilnoprawnej, przygotowanie
pytań testowych i zadań sytuacyjnych lub sprawdzenie prac egzaminacyjnych
egzaminatorom powołanym przez Komisję spośród osób posiadających niezbędną
wiedzę z zakresu danej dziedziny.
4. Polska Izba Biegłych Rewidentów zapewnia obsługę Komisji i egzaminów dla
kandydatów na biegłych rewidentów oraz pokrywa koszty organizacji
i przeprowadzenia egzaminów, koszty wynagrodzeń członków Komisji
i egzaminatorów oraz koszty obsługi Komisji.
5. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów uchwala, w porozumieniu z Komisją,
regulamin działania Komisji.
6. Komisja sporządza roczne sprawozdanie z działalności, które przedkłada
Agencji oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie do
dnia 31 marca następnego roku.
7. Członkom Komisji przysługuje wynagrodzenie za:
1) udział w posiedzeniu Komisji lub składu egzaminacyjnego – w wysokości
nieprzekraczającej 15% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok
kalendarzowy;
2) udział w egzaminie – w wysokości nieprzekraczającej przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy;
3) przygotowanie pytań testowych oraz zadań sytuacyjnych, a także opracowanie
wzorca prawidłowych odpowiedzi – w wysokości nieprzekraczającej
przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy;
4) rozpatrzenie:
a) odwołania od wyników egzaminów,
b) wniosku, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b tiret drugie,
c) odwołania, o którym mowa w art. 14 ust. 7
– w wysokości nieprzekraczającej 2% przeciętnego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy;
5) rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie odbycia:
a) aplikacji,
b) praktyki albo wniosku o zaliczenie praktyki
– w wysokości nieprzekraczającej 2% przeciętnego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy;
6) ustalenie zakresu egzaminu, o którym mowa w art. 5 – w wysokości
nieprzekraczającej 2% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok
kalendarzowy;
7) sprawdzenie prac – w wysokości nieprzekraczającej przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy.
8. Egzaminatorom, o których mowa w ust. 3, przysługuje wynagrodzenie
w wysokości nieprzekraczającej przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce
narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za
poprzedni rok kalendarzowy.
Art. 14. 1. Egzaminy z wiedzy składają się z pytań testowych i zadań
sytuacyjnych obejmujących 10 tematów egzaminacyjnych z zakresu:
1) teorii i zasad rachunkowości;
2) zasad sporządzania sprawozdań finansowych, w tym skonsolidowanych
sprawozdań finansowych;
3) międzynarodowych standardów rachunkowości;
4) analizy finansowej;
5) rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej;
6) zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej;
7) rewizji finansowej;
8) krajowych standardów wykonywania zawodu;
9) etyki zawodowej i niezależności biegłego rewidenta;
10) wymogów prawnych dotyczących badania sprawozdań finansowych oraz
biegłych rewidentów i firm audytorskich.
2. W trakcie egzaminów, o których mowa w ust. 1, sprawdzana jest także wiedza
niezbędna do badania sprawozdań finansowych, w szczególności z zakresu:
1) prawa handlowego, w tym prawa spółek i ładu korporacyjnego;
2) prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego;
3) prawa podatkowego;
4) prawa cywilnego;
5) prawa pracy i ubezpieczeń społecznych;
6) prawa bankowego;
7) prawa ubezpieczeniowego;
8) technologii informacyjnych i systemów komputerowych;
9) mikroekonomii, makroekonomii i ekonomii finansowej;
10) matematyki i statystyki;
11) podstawowych zasad zarządzania finansowego w jednostkach gospodarczych;
12) funkcjonowania rynku finansowego.
3. Kandydat na biegłego rewidenta przystępuje do egzaminu dyplomowego
przeprowadzanego przez Komisję po:
1) złożeniu egzaminów, o których mowa w ust. 1;
2) stwierdzeniu przez Komisję spełnienia warunku, o którym mowa
w art. 4 ust. 2 pkt 5 albo art. 4 ust. 3 pkt 1.
4. Egzamin dyplomowy polega na sprawdzeniu umiejętności praktycznego
zastosowania wiedzy do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu biegłego
rewidenta, w szczególności badania rocznych sprawozdań finansowych oraz rocznych
skonsolidowanych sprawozdań finansowych.
5. Przewodniczący lub członek składu egzaminacyjnego wyklucza z egzaminu
kandydata na biegłego rewidenta, który podczas egzaminu korzystał z pomocy innej
osoby, posiadał niedozwolone materiały lub urządzenia służące do kopiowania oraz
przekazywania i odbioru informacji, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny
sposób zakłócał przebieg egzaminu. Wykluczenie z egzaminu jest równoznaczne
z uzyskaniem negatywnego wyniku egzaminu.
6. Kolejne wykluczenie z egzaminu z przyczyn, o których mowa w ust. 5,
powoduje niemożność przystąpienia do egzaminów z wiedzy oraz egzaminu
dyplomowego przez rok.
7. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 i 6, kandydatowi na biegłego
rewidenta przysługuje prawo wniesienia pisemnego odwołania do Komisji.
8. W przypadku uznania odwołania, o którym mowa w ust. 7, kandydat na
biegłego rewidenta ma prawo przystąpić do egzaminu w kolejnym terminie bez
konieczności uiszczania opłaty egzaminacyjnej.
9. Od wyniku egzaminu kandydatowi na biegłego rewidenta przysługuje prawo
wniesienia pisemnego odwołania do Komisji.
10. Kandydatowi na biegłego rewidenta przysługuje prawo wglądu do pracy
egzaminacyjnej oraz prawo sporządzania notatek dotyczących treści pracy
egzaminacyjnej na potrzeby odwołania. Notatki można sporządzać odnośnie do tych
pytań testowych lub zadań sytuacyjnych, za które kandydat nie uzyskał maksymalnej
liczby punktów.
11. W trakcie wglądu do pracy egzaminacyjnej kandydat na biegłego rewidenta
nie może posiadać urządzeń służących do kopiowania oraz przekazywania i odbioru
informacji.
12. Naruszenie zasad, o których mowa w ust. 10 lub 11, jest równoznaczne
z utratą przez kandydata prawa do kontynuowania wglądu do pracy egzaminacyjnej.
13. Informacja o kolejnym wykluczeniu z egzaminu, o którym mowa w ust. 6,
oraz utracie prawa, o której mowa w ust. 12, jest przekazywana przez Komisję
Krajowej Radzie Biegłych Rewidentów.
14. Komisja może unieważnić egzamin w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości co do przebiegu egzaminu i zarządzić jego powtórzenie. W takim
przypadku opłata egzaminacyjna podlega zaliczeniu na poczet opłaty za kolejny
egzamin.
Art. 15. 1. Komisja zalicza kandydatowi na biegłego rewidenta, na jego wniosek,
poszczególne egzaminy z wiedzy, jeżeli w tym zakresie zdał on egzaminy
uniwersyteckie lub równorzędne.
2. Komisja zalicza kandydatowi na biegłego rewidenta, na jego wniosek,
wszystkie egzaminy z wiedzy, jeżeli ukończył on studia wyższe w Rzeczypospolitej
Polskiej lub zagraniczne studia wyższe uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne, których program kształcenia został zrealizowany w ramach umowy, o której mowa w art. 12 ust. 3.
3. Komisja zalicza kandydatowi na biegłego rewidenta, na jego wniosek,
poszczególne egzaminy z wiedzy, jeżeli zdał on egzaminy w ramach postępowania
kwalifikacyjnego prowadzonego przez organ uprawniony do nadawania uprawnień
biegłego rewidenta w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej,
co do których stwierdzi, że zakresem kształcenia obejmują wiedzę w zakresie
wskazanym w art. 14 ust. 1 i 2.
4. Warunkiem zaliczenia egzaminów z wiedzy jest to, aby:
1) egzaminy uniwersyteckie lub równorzędne, o których mowa w ust. 1,
2) egzaminy na studiach wyższych, o których mowa w ust. 2,
3) egzaminy w ramach postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w ust. 3
– były przeprowadzone w formie pisemnej, a od dnia ukończenia studiów wyższych,
zakończenia postępowania kwalifikacyjnego albo zdania egzaminów w ramach
postępowania kwalifikacyjnego nie upłynęło więcej niż 3 lata.
5. Komisja zalicza kandydatowi na biegłego rewidenta, który posiada tytuł
doradcy podatkowego, na jego wniosek, egzamin z prawa podatkowego.
6. Komisja zalicza kandydatowi na biegłego rewidenta, na jego wniosek,
praktykę, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 5 lit. a, jeżeli:
1) był zatrudniony w firmie audytorskiej lub pozostawał w stosunku pracy na
samodzielnym stanowisku w komórkach finansowo-księgowych przez co
najmniej 3 lata lub
2) posiada certyfikat księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg
rachunkowych albo świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do usługowego
prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydane przez ministra właściwego do spraw
finansów publicznych, lub
3) jest mianowanym kontrolerem Najwyższej Izby Kontroli.
Art. 16. 1. Kandydat na biegłego rewidenta uiszcza opłatę wstępną za
przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego oraz opłaty egzaminacyjne
stanowiące przychód Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, a także opłaty za
rozpatrzenie wniosków, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret drugie
oraz art. 15 ust. 13 i 5.
2. Wysokość opłaty:
1) wstępnej oraz za każdy egzamin z wiedzy jest ustalana w kwocie
nieprzekraczającej równowartości 20%,
2) za egzamin z prawa gospodarczego, o którym mowa w art. 4 ust. 4 i 5, oraz
egzamin dyplomowy jest ustalana w kwocie nieprzekraczającej równowartości
30%
– przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy.
3. Wysokość opłaty za rozpatrzenie każdego wniosku, o którym mowa
w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret drugie oraz art. 15 ust. 13 i 5, jest ustalana w kwocie
nieprzekraczającej równowartości 5% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce
narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za
poprzedni rok kalendarzowy.
4. Jeżeli kandydat na biegłego rewidenta z usprawiedliwionej przyczyny nie
przystąpił do egzaminu, opłata egzaminacyjna podlega zaliczeniu na poczet egzaminu
przeprowadzanego w terminie późniejszym albo zwrotowi, w wysokości 80%
uiszczonej opłaty.
5. Przychód z opłat, o których mowa w ust. 2 i 3, może być przeznaczony
wyłącznie na pokrycie kosztów organizacji i przeprowadzenia egzaminów, kosztów
wynagrodzeń członków Komisji i egzaminatorów oraz kosztów obsługi Komisji.
6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) sposób dokonywania zgłoszenia oraz tryb przystępowania do postępowania
kwalifikacyjnego,
2) termin i sposób wnoszenia opłaty egzaminacyjnej oraz sposób i tryb
dokonywania zwrotu opłaty,
3) tryb i sposób przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, w tym przepisy
porządkowe obowiązujące kandydatów podczas postępowania kwalifikacyjnego,
4) tryb i sposób przeprowadzania egzaminów,
5) tryb i termin uzyskiwania wglądu do prac egzaminacyjnych oraz sposób jego
przeprowadzania,
6) tryb i termin wnoszenia odwołań od wyników egzaminów,
7) zakres, przebieg oraz sposób odbywania praktyki i aplikacji, a także tryb
stwierdzania odbycia praktyki i aplikacji,
8) tryb stwierdzania spełniania warunku, o którym mowa w art. 4 ust. 3 pkt 1,
9) tryb i sposób zaliczania egzaminów, o których mowa w art. 15 ust. 13 i 5,
10) tryb stwierdzania spełniania warunków, o których mowa w art. 15 ust. 6
– uwzględniając potrzebę obiektywnego sprawdzenia teoretycznego i praktycznego
przygotowania kandydatów na biegłych rewidentów, prawidłowy przebieg
egzaminów oraz konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komisji.
7. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów określi, w porozumieniu z Komisją,
w formie uchwał zatwierdzanych przez Radę Agencji:
1) ramowy harmonogram przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego,
określający miejsce i termin przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na
biegłych rewidentów, a także egzaminu z prawa gospodarczego, o którym mowa
w art. 4 ust. 4 i 5;
2) szczegółowy zakres tematyczny egzaminów, uwzględniający dziedziny,
o których mowa w art. 14 ust. 1 i 2;
3) wykaz zagadnień istotnych dla badania sprawozdań finansowych, które składają
się na egzamin z prawa gospodarczego, o którym mowa w art. 4 ust. 4 i 5;
4) wysokość opłaty wstępnej za przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego;
5) wysokość opłat za poszczególne egzaminy oraz wysokość wynagrodzenia
przysługującego członkom Komisji;
6) tryb powoływania egzaminatorów oraz wysokość przysługującego im
wynagrodzenia;
7) wysokość opłat za rozpatrzenie każdego wniosku, o którym mowa
w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. b tiret drugie oraz art. 15 ust. 13 i 5;
8) program praktyki i aplikacji;
9) sposób dokumentowania praktyki i aplikacji oraz spełnienia warunku, o którym
mowa w art. 4 ust. 3 pkt 1;
10) zakres i tryb innych działań niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania
Komisji oraz szczegółową procedurę przeprowadzania postępowania
kwalifikacyjnego dla kandydatów na biegłych rewidentów.
Art. 17. 1. Rejestr prowadzi Krajowa Rada Biegłych Rewidentów.
2. Rejestr zawiera nazwy i adresy organów odpowiedzialnych za nadzór
publiczny, wpis do rejestru, kontrole w ramach systemu zapewniania jakości,
prowadzenie kontroli doraźnych i nakładanie kar administracyjnych za naruszenie przepisów ustawy oraz rozporządzenia nr 537/2014, a także obejmuje następujące dane:
1) numer wpisu do rejestru;
2) imię i nazwisko oraz adres biegłego rewidenta;
3) obywatelstwo biegłego rewidenta;
4) formę wykonywania przez biegłego rewidenta zawodu lub informację
o niewykonywaniu tego zawodu;
5) nazwę, adres strony internetowej i adres firmy audytorskiej, o której mowa
w art. 46 pkt 1, albo firmy audytorskiej, która zatrudnia biegłego rewidenta lub
w której jest on wspólnikiem, lub z którą jest on powiązany w inny sposób;
6) informację o uzyskaniu uprawnień biegłego rewidenta w innym niż
Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej lub państwie trzecim, w tym
numer w odpowiednim rejestrze nadany biegłemu rewidentowi przez organ
rejestrujący innego państwa Unii Europejskiej lub państwa trzeciego, jeżeli
został nadany, oraz nazwę tego organu.
3. Rozpatrzenie wniosku o wpis do rejestru podlega opłacie.
4. Wpisu do rejestru dokonuje się na wniosek osoby, o której mowa
w art. 4 ust. 25. Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty, o której
mowa w ust. 3.
5. Opłata, o której mowa w ust. 3, jest ustalana w wysokości nieprzekraczającej
równowartości 10% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok
kalendarzowy, i stanowi przychód Polskiej Izby Biegłych Rewidentów.
6. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów podejmuje uchwały o wpisie do rejestru
oraz wysokości opłaty, o której mowa w ust. 3.
7. Wpis do rejestru uważa się za dokonany, jeżeli Agencja, w terminie 45 dni od
dnia otrzymania uchwały o wpisie do rejestru, nie wyrazi sprzeciwu w formie decyzji
administracyjnej.
8. Od decyzji, o której mowa w ust. 7, osobie wnioskującej o wpis do rejestru
służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej
decyzji.
9. Biegły rewident ma obowiązek zgłaszania Krajowej Radzie Biegłych
Rewidentów zmiany danych podlegających wpisowi do rejestru w terminie 30 dni od
dnia ich zaistnienia.
10. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów wydaje legitymację biegłego rewidenta
zawierającą imię i nazwisko oraz numer legitymacji będący jednocześnie numerem
wpisu biegłego rewidenta do rejestru.
11. Rejestr jest prowadzony w postaci elektronicznej i jest dostępny na stronie
internetowej Polskiej Izby Biegłych Rewidentów. Dane dotyczące obywatelstwa oraz
adresu biegłego rewidenta nie podlegają publikacji.
Art. 18. 1. Skreślenie biegłego rewidenta z rejestru następuje w przypadku:
1) śmierci biegłego rewidenta;
2) wystąpienia biegłego rewidenta na jego wniosek z samorządu biegłych
rewidentów;
3) zaprzestania spełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa
w art. 4 ust. 2 pkt 13;
4) nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok;
5) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o skreśleniu z rejestru.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 14, Krajowa Rada Biegłych
Rewidentów podejmuje uchwałę o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru.
3. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów może odmówić podjęcia uchwały
o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru z przyczyny wymienionej w ust. 1 pkt 2,
jeżeli przeciwko biegłemu rewidentowi jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne.
4. Jeżeli przeciwko biegłemu rewidentowi, który złożył oświadczenie
o wystąpieniu z samorządu biegłych rewidentów, jest prowadzone postępowanie
dyscyplinarne w sprawie przewinienia dyscyplinarnego popełnionego w związku
z wykonywaniem usług atestacyjnych lub usług pokrewnych wykonywanych zgodnie
z krajowymi standardami wykonywania zawodu, Krajowa Rada Biegłych
Rewidentów może podjąć uchwałę o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru po
uzgodnieniu z Agencją.
5. Skreślenie z rejestru biegłego rewidenta, który prowadzi działalność w formie
określonej w art. 46 pkt 1, powoduje również skreślenie jego firmy audytorskiej
z listy, o której mowa w art. 57 ust. 1.
6. Osoba skreślona z rejestru z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 24, może
być ponownie wpisana do rejestru, jeżeli spełnia warunki, o których mowa
w art. 4 ust. 2.
7. Osoba skreślona z rejestru z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 5, może
być ponownie wpisana do rejestru, jeżeli spełnia warunki, o których mowa
w art. 4 ust. 2, oraz upłynęło 10 lat od dnia, w którym orzeczenie o skreśleniu
z rejestru stało się prawomocne.
8. Jeżeli od dnia skreślenia z rejestru upłynęło więcej niż 10 lat, osoby, o których
mowa w ust. 6 i 7, mogą być ponownie wpisane do rejestru po ponownym złożeniu
egzaminów, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6.
Art. 30. 1. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów kieruje działalnością samorządu
w okresach między Krajowymi Zjazdami Biegłych Rewidentów.
2. Do kompetencji Krajowej Rady Biegłych Rewidentów należą wszystkie
sprawy niezastrzeżone przepisami ustawy dla innych organów, w szczególności:
1) wykonywanie uchwał Krajowego Zjazdu Biegłych Rewidentów;
2) reprezentowanie Polskiej Izby Biegłych Rewidentów wobec organów
państwowych i samorządowych, instytucji naukowych, organizacji
gospodarczych i społecznych oraz międzynarodowych organizacji zawodowych;
3) podejmowanie uchwał w sprawach:
a) krajowych standardów wykonywania zawodu,
b) krajowych standardów kontroli jakości,
c) zasad etyki zawodowej biegłych rewidentów,
d) regulacji z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego, o których
mowa w art. 10 ust. 11,
e) regulaminu działania Komisji, o którym mowa w art. 13 ust. 5,
f) regulacji z zakresu postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa
w art. 16 ust. 7,
g) wysokości opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 3,
h) (uchylona)
i) wpisu do rejestru i skreślenia z rejestru,
j) (uchylona)
k) wysokości składek członkowskich biegłych rewidentów,
l) wysokości opłaty, o której mowa w art. 10 ust. 4,
m) przyjmowania rocznego planu finansowego Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów i sprawozdania z jego wykonania oraz zatwierdzania rocznych
planów finansowych regionalnych oddziałów Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów;
n) (uchylona)
o) (uchylona)
4) podejmowanie innych uchwał, które uzna za celowe do właściwego
funkcjonowania Polskiej Izby Biegłych Rewidentów;
5) prowadzenie rejestru;
6) prowadzenie wykazu jednostek uprawnionych;
7) wydawanie legitymacji biegłego rewidenta;
8) prowadzenie działalności wydawniczej i szkoleniowej;
9) opiniowanie projektów aktów normatywnych z zakresu prawa gospodarczego.
3. Uchwały wymienione w ust. 2 pkt 3 lit. a–f wymagają zatwierdzenia przez
Radę Agencji.
4. Wydając uchwały w sprawie krajowych standardów badania lub krajowych
standardów kontroli jakości, Krajowa Rada Biegłych Rewidentów może określić
dodatkowe procedury lub wymogi dotyczące badania, w zakresie nieuregulowanym
przez międzynarodowe standardy badania, jeżeli są one konieczne do wykonywania
przez biegłego rewidenta obowiązków określonych przez przepisy prawa
Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące zakresu badania lub jeżeli są one konieczne do
zwiększenia wiarygodności i jakości badań sprawozdań finansowych.
4a. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów sporządza plan kosztów realizacji
zadań, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, prognozowanych do
poniesienia w danym i następnym roku kalendarzowym, przez Polską Izbę Biegłych
Rewidentów i przekazuje go Agencji.
4b. Plan kosztów, o którym mowa w ust. 4a, jest przekazywany nie później niż
30 dni przed terminem przekazania przez Agencję ministrowi właściwemu do spraw
finansów publicznych projektu rocznego planu finansowego, o którym mowa
w art. 95a.
5. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów sporządza roczne sprawozdanie
z działalności z uwzględnieniem informacji o poniesionych w danym roku
kalendarzowym, przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów, kosztach realizacji zadań,
o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, które przedkłada Agencji
w terminie do dnia 31 marca następnego roku.
6. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów zatwierdza roczne sprawozdanie
finansowe Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, które po pozytywnym zaopiniowaniu
przez Krajową Komisję Rewizyjną jest przekazywane Agencji za każdy rok obrotowy
w terminie do dnia 30 czerwca następnego roku.
Art. 46. Firmą audytorską jest jednostka, w której badania sprawozdań
finansowych przeprowadzają biegli rewidenci, wpisana na listę, o której mowa
w art. 57 ust. 1, i prowadząca działalność w jednej z następujących form:
1) działalności gospodarczej prowadzonej przez biegłego rewidenta we własnym
imieniu i na własny rachunek;
2) spółki cywilnej, spółki jawnej lub spółki partnerskiej, w której większość głosów
posiadają biegli rewidenci lub firmy audytorskie, zatwierdzone co najmniej
w jednym państwie Unii Europejskiej; w spółkach, w których powołano zarząd,
większość członków zarządu stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co najmniej
w jednym państwie Unii Europejskiej; jeżeli zarząd składa się z nie więcej niż
2 osób, jedną z nich jest biegły rewident;
3) spółki komandytowej, w której komplementariuszami są wyłącznie biegli
rewidenci lub firmy audytorskie zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie
Unii Europejskiej;
4) spółki kapitałowej lub spółdzielni, które spełniają następujące wymagania:
a) większość członków zarządu stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co
najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej; jeżeli zarząd składa się
z nie więcej niż 2 osób, jedną z nich jest biegły rewident,
b) większość głosów na walnym zgromadzeniu posiadają biegli rewidenci lub
firmy audytorskie zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii
Europejskiej,
c) większość członków organów nadzorczych stanowią biegli rewidenci
zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej;
5) spółdzielczego związku rewizyjnego, który spełnia następujące wymagania:
a) zatrudnia do badania biegłych rewidentów,
b) większość członków zarządu stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co
najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej; jeżeli zarząd składa się
z nie więcej niż 2 osób, jedną z nich jest biegły rewident.
Art. 53. 1. Firma audytorska jest obowiązana zawrzeć umowę ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności rewizji finansowej.
2. Obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa
w ust. 1, powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia
wykonywania czynności rewizji finansowej i ustaje z dniem skreślenia z listy, o której
mowa w art. 57 ust. 1.
3. W przypadku świadczenia usług lub prowadzenia działalności, o których
mowa w art. 47 ust. 2, firma audytorska jest obowiązana zawrzeć umowę
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej również z tytułu świadczenia tych usług
lub prowadzenia działalności.
4. Obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie
świadczenia usług lub prowadzenia działalności, o których mowa w art. 47 ust. 2,
powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia świadczenia tych
usług lub prowadzenia działalności.
5. Firma audytorska, o której mowa w art. 58, jest obowiązana zawrzeć umowę
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania badań ustawowych
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiadana przez nią umowa
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawarta w innym niż Rzeczpospolita
Polska państwie Unii Europejskiej opiewa na niższą minimalną sumę gwarancyjną niż
wskazana w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 lub jeżeli nie obejmuje ona
wykonywania badań ustawowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Krajowej Rady Biegłych Rewidentów oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej, o którym mowa w ust. 1 i 3, oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc
w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres
realizowanych zadań.
Art. 55. 1. Firma audytorska jest obowiązana wnieść opłatę z tytułu nadzoru za
dany rok kalendarzowy w wysokości stanowiącej iloczyn stawki procentowej
obowiązującej w danym roku kalendarzowym i rocznych przychodów z tytułu usług
atestacyjnych oraz usług pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi standardami
wykonywania zawodu, osiągniętych przez tę firmę w danym roku kalendarzowym,
jednak nie mniejszej niż 20% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,
ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok
kalendarzowy.
2. Firma audytorska, o której mowa w art. 58, jest obowiązana wnieść opłatę
z tytułu nadzoru za dany rok kalendarzowy, w wysokości stanowiącej iloczyn stawki
procentowej obowiązującej w danym roku kalendarzowym i rocznych przychodów
z tytułu badań ustawowych przeprowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, osiągniętych przez tę firmę w danym roku kalendarzowym.
2a. Stawka procentowa obowiązująca w danym roku kalendarzowym nie może
być wyższa niż 4%.
3. Opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią przychód Agencji.
4. W przypadku niewywiązania się przez firmę audytorską z obowiązku,
o którym mowa w ust. 1 lub 2, Agencja wydaje decyzję administracyjną określającą
wysokość opłaty.
5. W przypadku niewykonania decyzji, o której mowa w ust. 4, Agencja nakłada
w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji karę administracyjną, o której
mowa w art. 183 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 190 stosuje się.
6. Opłata, o której mowa w ust. 4, oraz kara administracyjna, o której mowa
w ust. 5, podlegają egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.).
7. Na postanowienia Agencji w sprawach rozstrzygnięć i stanowiska wierzyciela
dotyczących postępowania egzekucyjnego zażalenie nie przysługuje.
8. Odsetki za zwłokę, na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia
1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), pobiera się
od nieuiszczonych w wyznaczonym terminie przez firmę audytorską:
1) opłat z tytułu nadzoru;
2) kar administracyjnych nałożonych przez Agencję.
9. Do opłat z tytułu nadzoru stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
10. Od decyzji Agencji wydanych w pierwszej instancji dotyczących opłat
z tytułu nadzoru oraz kar administracyjnych nie służy odwołanie, jednakże strona
niezadowolona z decyzji może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego.
10a. Agencja przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych informacje niezbędne do wyliczenia stawki procentowej obowiązującej
w danym roku kalendarzowym i służącej wyliczeniu przychodów Agencji z opłat
z tytułu nadzoru, ujmowanych w planie finansowym Agencji na dany rok
kalendarzowy.
10b. Firmy audytorskie przekazują do Agencji informację o przychodach
z tytułu usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych wykonywanych zgodnie
z krajowymi standardami wykonywania zawodu, prognozowanych do osiągnięcia
w danym oraz następnym roku kalendarzowym.
11. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze
obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski”, w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzającego dany rok kalendarzowy, za który jest wnoszona opłata z tytułu nadzoru, wysokość stawki procentowej obowiązującej w danym roku kalendarzowym.
12. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) sposób wyliczenia stawki procentowej opłat, o których mowa w ust. 1 i 2,
2) sposób i terminy wnoszenia opłat, o których mowa w ust. 1 i 2,
2a) szczegółowy zakres informacji, o których mowa w ust. 10a i 10b, sposób
i terminy ich przekazywania oraz wzory formularzy, na których są one
przekazywane,
3) sposób i terminy rozliczenia opłat, o których mowa w ust. 1 i 2, wraz ze wzorem
rocznego rozliczenia opłat
– uwzględniając konieczność zapewnienia skuteczności nadzoru publicznego
sprawowanego przez Agencję oraz dostępu do informacji niezbędnych do wyliczenia
stawki procentowej obowiązującej w danym roku kalendarzowym, a także ujęte
w planie finansowym Agencji prognozowane:
1) koszty nadzoru publicznego sprawowanego przez Agencję obejmujące koszty
realizacji zadań Agencji oraz koszty realizacji zadań Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, skorygowane
o niedobory lub nadwyżki opłat z tytułu nadzoru z lat poprzednich;
2) przychody Agencji z innych tytułów niż opłaty z tytułu nadzoru;
3) przychody firm audytorskich z tytułu usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych
wykonywanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu.

Art. 55a. 1. Agencja przekazuje Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów na
realizację zadań, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, w danym roku
kalendarzowym, kwotę w wysokości nie większej niż 10% prognozowanych kosztów
realizacji zadań Agencji w danym roku kalendarzowym, ujętych w planie finansowym
Agencji na dany rok kalendarzowy. Suma kosztów realizacji zadań Agencji oraz
kosztów realizacji zadań Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, o których mowa
w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, stanowi kwotę kosztów nadzoru publicznego
sprawowanego przez Agencję ujętą w planie finansowym Agencji na dany rok
kalendarzowy.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1) sposób wyliczenia kwoty, o której mowa w ust. 1 zdanie pierwsze,
2) sposób i terminy przekazywania kwoty, o której mowa w ust. 1 zdanie pierwsze,
3) sposób i terminy rozliczania kwoty, o której mowa w ust. 1 zdanie pierwsze,
wraz ze wzorem rocznego rozliczenia tej kwoty
– uwzględniając prognozowane koszty realizacji zadań Agencji oraz zadań Polskiej
Izby Biegłych Rewidentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a, ujęte
w planie finansowym Agencji na dany rok kalendarzowy oraz rzeczywiste koszty
poniesione przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów w danym roku kalendarzowym
w związku z realizacją tych zadań, a także konieczność zapewnienia skuteczności
zadań realizowanych w ramach nadzoru publicznego przez Polską Izbę Biegłych
Rewidentów.
Art. 57. 1. Agencja prowadzi listę firm audytorskich, zwaną dalej „listą”.
2. Lista zawiera nazwy i adresy organów odpowiedzialnych odpowiednio za
nadzór publiczny, wpis na listę, kontrole w ramach systemu zapewniania jakości,
prowadzenie kontroli doraźnych i nakładanie kar administracyjnych za naruszenie
przepisów ustawy oraz rozporządzenia nr 537/2014, a także obejmuje następujące
dane:
1) numer wpisu na listę;
2) pełną i skróconą nazwę oraz adres firmy audytorskiej;
3) formę organizacyjno-prawną firmy audytorskiej;
4) nazwiska i imiona lub nazwy właścicieli, wspólników (w tym
komplementariuszy), udziałowców (akcjonariuszy), członków zarządu oraz
członków organów nadzorczych;
5) adresy właścicieli, wspólników (w tym komplementariuszy), udziałowców
(akcjonariuszy), członków zarządu oraz członków organów nadzorczych;
6) nazwiska, imiona i numery w rejestrze wszystkich biegłych rewidentów
zatrudnionych w firmie audytorskiej lub z nią powiązanych jako wspólnicy lub
w inny sposób;
7) adresy oddziałów firmy audytorskiej;
8) informację o członkostwie w sieci oraz wykaz nazw i adresów firm audytorskich
należących do sieci oraz podmiotów powiązanych z firmą audytorską lub też
wskazanie miejsca, w którym informacje te są publicznie dostępne;
9) adres strony internetowej firmy audytorskiej;
10) numer w rejestrze nadany firmie audytorskiej przez organ rejestrujący innego niż
Rzeczpospolita Polska państwa Unii Europejskiej lub państwa trzeciego oraz
nazwę tego organu;
11) informację, czy firma audytorska została zarejestrowana w innym niż
Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej w celu umożliwienia
przeprowadzania unijnych badań ustawowych, wymaganych w państwie Unii
Europejskiej dokonującym rejestracji;
12) dane kontaktowe obejmujące numer telefonu i adres poczty elektronicznej oraz
imię i nazwisko osoby wyznaczonej do kontaktów;
13) informację, czy firma audytorska została wpisana na listę na podstawie art. 58.
3. Firma audytorska zgłasza Agencji zmiany danych podlegających wpisowi na
listę w terminie 30 dni od dnia ich zaistnienia.
4. Wpisu na listę dokonuje się w przypadku spełniania przez firmę audytorską
następujących warunków:
1) złożenia wniosku zawierającego udokumentowane dane, o których mowa
w ust. 2 pkt 212;
2) posiadania nieposzlakowanej opinii;
3) złożenia oświadczenia o zdolności do prowadzenia działalności w zakresie
wykonywania czynności rewizji finansowej, podpisanego przez członków
zarządu, a w przypadku braku zarządu – przez właścicieli lub wspólników;
4) złożenia dokumentów potwierdzających spełnianie warunków, o których mowa
w art. 46 i art. 47.
5. Do wniosku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, należy dołączyć potwierdzenie
uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 60 ust. 1.
6. (uchylony)
7. (uchylony)
8. Lista jest prowadzona w postaci elektronicznej i jest dostępna na stronie
internetowej Agencji.
Art. 61. 1. Skreślenie firmy audytorskiej z listy następuje w przypadku:
1) złożenia przez firmę audytorską wniosku o skreślenie z listy;
2) nieuregulowania opłaty z tytułu nadzoru, o której mowa w art. 55 ust. 1 lub 2,
mimo nałożenia kary administracyjnej, o której mowa w art. 183 ust. 1 pkt 2;
3) niepoddania się kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1, art. 123 ust. 1,
art. 123a ust. 1 lub art. 124 ust. 1;
4) zaprzestania spełniania wymogów, o których mowa w art. 46;
5) czasowego zawieszenia uprawnień do przeprowadzania obowiązkowych badań
sprawozdań finansowych lub odebrania takich uprawnień przez organ
zatwierdzający z państwa członkowskiego pochodzenia – w odniesieniu do
firmy audytorskiej wpisanej na listę na podstawie art. 58;
6) w przypadku utraty przez firmę audytorską nieposzlakowanej opinii;
7) ostatecznego rozstrzygnięcia Agencji nakładającego na firmę audytorską karę
administracyjną, o której mowa w art. 183 ust. 1 pkt 7.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 16, Agencja podejmuje
decyzję o skreśleniu firmy audytorskiej z listy.
3. Firma audytorska skreślona z listy z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 1,
może być ponownie wpisana na listę, jeżeli spełnia warunki, o których mowa
w art. 57 ust. 4.
4. Firma audytorska skreślona z listy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 5,
może być ponownie wpisana na listę, jeżeli spełnia warunki, o których mowa
w art. 58 ust. 1 i 3.
5. Firma audytorska skreślona z listy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 2
4, 6 i 7, może być ponownie wpisana na listę, jeżeli od dnia skreślenia upłynęło nie
mniej niż 5 lat oraz spełnia warunki, o których mowa w art. 57 ust. 4.
6. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do firmy audytorskiej ubiegającej się
o wpis na listę, jeżeli w skład jej organów wchodzi biegły rewident będący w firmie
audytorskiej skreślonej z listy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 24, 6 i 7,
jedną z osób, o których mowa w art. 57 ust. 2 pkt 4.
7. Firma audytorska jest obowiązana przekazać Agencji, w postaci
elektronicznej, akta zleceń usług atestacyjnych lub akta zleceń usług pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu w okresie ostatnich 5 lat, dokumentację systemu wewnętrznej kontroli jakości oraz informacje za dany rok kalendarzowy objęte sprawozdaniem, o którym mowa w art. 51 ust. 1,
a także wnieść opłatę z tytułu nadzoru, o której mowa w art. 55, za dany rok
kalendarzowy, oraz dokonać rozliczenia tej opłaty, w przypadku gdy:
1) złożyła wniosek o skreślenie z listy pod rygorem pozostawienia tego wniosku
bez rozpoznania lub
2) w stosunku do tej firmy audytorskiej toczy się postępowanie w sprawie
skreślenia jej z listy z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 24 lub 6,
w terminie określonym przez Agencję, nie dłuższym niż 30 dni, lub
3) została na nią nałożona kara administracyjna, o której mowa
w art. 183 ust. 1 pkt 7.
7a. W przypadku gdy firma audytorska, o której mowa w ust. 7, za poprzedni rok
kalendarzowy:
1) nie złożyła sprawozdania, o którym mowa w art. 51 ust. 1, lub
2) nie dokonała rocznego rozliczenia opłaty z tytułu nadzoru, o której mowa
w art. 55
– przekazuje to sprawozdanie lub rozliczenie wraz z dokumentacją, o której mowa
w ust. 7.
7b. Biegły rewident prowadzący działalność w formie określonej w art. 46 pkt 1,
który został skreślony z rejestru, jest obowiązany przekazać Agencji, w postaci
elektronicznej, akta zleceń usług atestacyjnych lub akta zleceń usług pokrewnych
wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu w okresie
ostatnich 5 lat, dokumentację systemu wewnętrznej kontroli jakości oraz informacje
za dany rok kalendarzowy objęte sprawozdaniem, o którym mowa w art. 51 ust. 1,
a także wnieść opłatę z tytułu nadzoru, o której mowa w art. 55, za dany rok
kalendarzowy oraz dokonać rozliczenia tej opłaty. Przepis ust. 7a stosuje się.
8. Jeżeli obowiązki, o których mowa w ust. 7, nie zostały wykonane,
w przypadkach, o których mowa w ust. 7 pkt 2 lub 3, odpowiedzialność za ich
wykonanie, w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym rozstrzygnięcie o skreśleniu
firmy audytorskiej z listy stało się ostateczne, ciąży solidarnie na:
1) biegłych rewidentach, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1, w zakresie
prowadzonej działalności gospodarczej określonej w tym przepisie;
2) biegłych rewidentach, którzy bezpośrednio przed wydaniem w pierwszej
instancji rozstrzygnięcia w sprawie skreślenia firmy audytorskiej z listy byli:
a) wspólnikami spółek, o których mowa w art. 46 pkt 24, w tym
komplementariuszami, lub
b) członkami zarządu spółek, o których mowa w lit. a, jeżeli zarząd w tych
spółkach był powołany;
3) firmach audytorskich, które bezpośrednio przed wydaniem w pierwszej instancji
rozstrzygnięcia w sprawie skreślenia firmy audytorskiej z listy były wspólnikami
spółek, o których mowa w art. 46 pkt 24, w tym komplementariuszami;
4) biegłych rewidentach, którzy bezpośrednio przed wydaniem w pierwszej
instancji rozstrzygnięcia w sprawie skreślenia firmy audytorskiej z listy byli
członkami zarządu firmy audytorskiej, o której mowa w art. 46 pkt 5.
9. Agencja nakłada karę pieniężną na biegłych rewidentów lub firmy
audytorskie, o których mowa w ust. 8, jeżeli obowiązki, o których mowa w ust. 7, nie
zostały wykonane zgodnie z ust. 8.
10. Do ustalania wymiaru kary pieniężnej, o której mowa w ust. 9, przepisy
art. 183 ust. 3, 4 i 6 stosuje się odpowiednio.
11. Od decyzji Agencji wydanych w pierwszej instancji w sprawie nałożenia
kary pieniężnej, o której mowa w ust. 9, nie służy odwołanie, jednakże strona
niezadowolona z decyzji może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego.
12. W sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 16, ust. 9 i 11, przepisy ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się.
13. Do kar pieniężnych orzeczonych w sprawach, o których mowa w ust. 9 i 11,
przepisy art. 189 ust. 35 stosuje się odpowiednio.
14. Akta zleceń usług atestacyjnych lub akta zleceń usług pokrewnych, o których
mowa w ust. 7, mogą zostać poddane analizie przeprowadzanej w siedzibie
właściwego organu. O zamiarze przystąpienia do analizy informuje się biegłych
rewidentów i firmy audytorskie, wysyłając zawiadomienie nie później niż 30 dni
przed dniem przystąpienia do analizy. Biegli rewidenci i firmy audytorskie mogą
zapoznać się z aktami zleceń usług atestacyjnych lub aktami zleceń usług pokrewnych,
o których mowa w ust. 7, a także próbką akt zleceń usług atestacyjnych lub akt zleceń usług pokrewnych, która ma zostać poddana analizie. Biegli rewidenci, firmy audytorskie lub osoby przez nich upoważnione mogą przedstawiać wyjaśnienia lub
dowody w czasie analizy. Do analizy akt zleceń usług atestacyjnych lub akt zleceń
usług pokrewnych przepisy art. 95, art. 106 ust. 34, art. 109, art. 112, art. 114 ust. 3,
art. 115, art. 117, art. 122 i art. 125 stosuje się odpowiednio.
15. Organem właściwym w sprawach analizy jest Agencja.
16. (uchylony)
17. Z analizy, o której mowa w ust. 14, sporządza się protokół. Przepisy
art. 118 ust. 2, ust. 3 pkt 13 i 511 oraz ust. 4 stosuje się.
18. Protokół, o którym mowa w ust. 17, doręcza się biegłym rewidentom
i firmom audytorskim. Biegli rewidenci i firmy audytorskie w terminie 14 dni od dnia
doręczenia protokołu mogą złożyć zastrzeżenia. Przepis art. 120 ust. 2 stosuje się
odpowiednio.
19. Jeżeli wyniki analizy dają do tego podstawy, do biegłych rewidentów i firm
audytorskich przepisy art. 121 ust. 1 pkt 2 lub 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 64. 1. Firma audytorska jest obowiązana ustanowić:
1) polityki i procedury zapewniające, aby:
a) właściciele, wspólnicy (w tym komplementariusze) lub udziałowcy
(akcjonariusze), członkowie zarządu lub innego organu zarządzającego,
członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego firmy
audytorskiej lub podmiotu powiązanego z firmą audytorską nie ingerowali
w przeprowadzanie badania w sposób zagrażający niezależności lub
obiektywizmowi biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie
w imieniu firmy audytorskiej,
b) pracownicy i inne osoby, z których usług korzysta lub które nadzoruje,
i które biorą bezpośredni udział w czynnościach w zakresie badania,
posiadali odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie przydzielonych
im obowiązków oraz aby wykonywane przez nich zlecenie badania było
zgodne z obowiązującymi dla tego zlecenia standardami badania oraz
obowiązującymi wymogami ustawowymi w zakresie niezależności oraz
rotacji firmy audytorskiej i kluczowego biegłego rewidenta,
c) zlecanie niektórych czynności badania w ramach umowy, o której mowa
w art. 48 ust. 2, nie wpływało negatywnie na jakość wewnętrznej kontroli
jakości firmy audytorskiej oraz nie ograniczało możliwości sprawowania
przez Agencję nadzoru nad przestrzeganiem przepisów ustawy lub
rozporządzenia nr 537/2014 przez firmę audytorską i biegłych rewidentów
działających w jej imieniu,
d) zlecenie usługi atestacyjnej innej niż badanie lub usługi pokrewnej było
przeprowadzane zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu
i wymogami ustawowymi;
2) polityki i procedury przeprowadzania badań, wykonywania usług atestacyjnych
innych niż badania i usług pokrewnych, przeprowadzania szkoleń, nadzorowania
i oceniania działań pracowników oraz tworzenia akt badań, o których mowa
w art. 67 ust. 4, oraz akt zleceń usług atestacyjnych innych niż badania oraz akt
zleceń usług pokrewnych;
3) rozwiązania organizacyjne:
a) zapobiegające zagrożeniom dla niezależności firmy audytorskiej oraz
biegłych rewidentów działających w jej imieniu, a także mające na celu
wykrywanie zagrożeń, ich eliminowanie lub zarządzanie nimi oraz ich ujawnianie przed przyjęciem lub kontynuowaniem zlecenia badania, usługi atestacyjnej innej niż badanie lub usługi pokrewnej,
b) dotyczące postępowania w przypadku incydentów mogących mieć
poważne skutki dla rzetelności czynności podejmowanych przez firmę
audytorską lub biegłych rewidentów działających w jej imieniu w zakresie
badania, usługi atestacyjnej innej niż badanie lub usługi pokrewnej oraz
sposobu dokumentowania takich incydentów;
4) procedury administracyjne i księgowe, mechanizmy wewnętrznej kontroli
jakości, procedury oceny ryzyka oraz rozwiązania w zakresie kontroli
i zabezpieczeń na potrzeby systemów przetwarzania informacji; mechanizmy
wewnętrznej kontroli jakości zapewniają przestrzeganie decyzji i procedur na
wszystkich poziomach organizacyjnych firmy audytorskiej lub w odniesieniu do
wszystkich osób i podmiotów biorących udział w badaniu, usłudze atestacyjnej
innej niż badanie lub usłudze pokrewnej;
5) polityki wynagrodzeń, w tym polityki udziału w zyskach, określające
odpowiednie zachęty do osiągania wysokiej jakości badania, usługi atestacyjnej
innej niż badanie lub usługi pokrewnej, uwzględniając, że kwota przychodów,
które biegły rewident lub firma audytorska uzyskują ze świadczenia na rzecz
badanej jednostki usług niebędących badaniem, nie jest brana pod uwagę przy
ocenie wyników w zakresie uzyskiwania wysokiej jakości badania oraz nie
stanowi elementu wynagrodzenia jakichkolwiek osób biorących udział
w badaniu lub mogących na nie wpłynąć;
6) w przypadku badania jednostek zainteresowania publicznego:
a) mechanizm rotacji kluczowego biegłego rewidenta,
b) mechanizm stopniowej rotacji najwyższego rangą personelu, o którym
mowa w art. 17 ust. 7 akapit trzeci rozporządzenia nr 537/2014,
c) procedury określające tryb rozwiązywania sporów między kontrolerem
jakości wykonania zlecenia a kluczowym biegłym rewidentem, o których
mowa w art. 8 ust. 6 zdanie drugie rozporządzenia nr 537/2014.
2. Dla zapewnienia ciągłości i regularności wykonywania czynności w zakresie
badania ustawowego firma audytorska oraz kluczowy biegły rewident wykorzystują
odpowiednie systemy, zasoby i procedury.
Art. 67. 1. Firma audytorska sporządza i przechowuje przez okres nie krótszy niż
5 lat dokumentację dotyczącą:
1) naruszeń przepisów ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014 oraz skutków tych
naruszeń;
2) środków podjętych w celu:
a) przeciwdziałania naruszeniom, o których mowa w pkt 1,
b) zmiany systemu wewnętrznej kontroli jakości.
2. Firma audytorska sporządza sprawozdanie roczne zawierające przegląd
środków podjętych w celu zaradzenia naruszeniom, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
i przekazuje je do wiadomości swoim pracownikom w terminie 6 miesięcy od
zakończenia roku kalendarzowego.
3. Firma audytorska sporządza dokumentację klienta, która zawiera:
1) nazwę i adres klienta oraz miejsce prowadzenia działalności;
2) rodzaj sprawozdań finansowych klienta podlegających badaniu;
3) akta badań wykonanych lub wykonywanych na rzecz danego klienta;
4) listę usług wykonanych lub wykonywanych na rzecz danego klienta, w tym usług
atestacyjnych innych niż badanie oraz usług pokrewnych;
4a) akta zleceń usług atestacyjnych innych niż badanie oraz akta zleceń usług
pokrewnych wykonanych lub wykonywanych na rzecz danego klienta;
5) całkowite wynagrodzenie za badanie przewidziane umową o badanie, faktyczne
wynagrodzenie za badanie otrzymane w każdym roku obrotowym, całkowite
wynagrodzenie za poszczególne usługi inne niż badanie przewidziane w umowie
o wykonanie danej usługi oraz wynagrodzenie otrzymane z tytułu
poszczególnych usług innych niż badanie w każdym roku obrotowym;
6) procentowy udział wszystkich wynagrodzeń otrzymanych od danego klienta
w danym roku obrotowym w całkowitych przychodach rocznych firmy
audytorskiej.
4. Firma audytorska tworzy akta badania dla każdego badania, zawierające:
1) dane i dokumenty, o których mowa w art. 74, a także w art. 68 rozporządzenia
nr 537/2014;
2) imiona i nazwiska kluczowych biegłych rewidentów wraz ze wskazaniem
imienia i nazwiska kluczowego biegłego rewidenta podpisującego sprawozdanie
z badania;
3) skład zespołu wykonującego badanie;
4) w przypadku badań jednostek zainteresowania publicznego – imię i nazwisko
kontrolera jakości wykonania zlecenia badania;
5) listę podwykonawców, podmiotów powiązanych z firmą audytorską, podmiotów
należących do sieci, ekspertów lub innych osób, które brały udział
w przeprowadzeniu badania;
6) oświadczenia o niezależności, o których mowa w art. 74 ust. 2;
7) zapytania o poradę kierowane do ekspertów wraz z otrzymaną poradą
i uzasadnienie wyboru określonego rozwiązania zaproponowanego przez
ekspertów;
8) sprawozdanie z badania sporządzone zgodnie z art. 83, a w odpowiednich
przypadkach – także zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 537/2014;
9) w przypadku badania jednostki, w której działa komitet audytu lub inny organ
pełniący jego funkcję – sprawozdanie dodatkowe, o którym mowa
w art. 11 rozporządzenia nr 537/2014;
10) dokumentację badania w rozumieniu art. 68 pkt 1;
11) dokumentację wykonanego przeglądu, o której mowa w art. 81 ust. 5 pkt 3;
12) oświadczenie o spełnieniu wymogu, o którym mowa w art. 66 ust. 4;
13) inne istotne dane i dokumenty, które brane były pod uwagę przez kluczowego
biegłego rewidenta i firmę audytorską przy sporządzaniu sprawozdania
z badania oraz sprawozdania dodatkowego, o którym mowa w art. 11
rozporządzenia nr 537/2014, oraz które wspomagają proces monitorowania
przestrzegania przepisów ustawy, a w odpowiednich przypadkach – także
przepisów rozporządzenia nr 537/2014, przez firmę audytorską.
4a. Dokumentacja, o której mowa w ust. 3 i 4, jest sporządzana w języku
polskim. Dokumentacja, o której mowa w ust. 3 pkt 4a oraz ust. 4 pkt 7, 10 i 13, może
być sporządzona w języku obcym, jednakże na potrzeby kontroli firma audytorska
zapewnia jej pisemne tłumaczenie na język polski.
5. Firma audytorska jest obowiązana zamknąć akta badania nie później niż 60 dni
po dniu sporządzenia sprawozdania z badania i przechowywać je przez okres co
najmniej 5 lat od dnia ich zamknięcia.
5a. Firma audytorska jest obowiązana zamknąć akta zleceń usług atestacyjnych
innych niż badanie oraz akta zleceń usług pokrewnych, nie później niż 60 dni po dniu
sporządzenia sprawozdania z wykonania usługi atestacyjnej innej niż badanie lub
usługi pokrewnej i przechowywać je przez okres co najmniej 5 lat od dnia ich
zamknięcia.
6. Firma audytorska przechowuje przez okres nie krótszy niż 5 lat od daty
zamknięcia akt badania lub wykonania innej usługi niebędącej badaniem
dokumentację klienta, na rzecz którego wykonane było badanie lub wykonana była
usługa inna niż badanie.
7. Firma audytorska przechowuje dokumentację wszystkich przekazanych jej
skarg pisemnych, które dotyczyły przeprowadzonych badań, usług atestacyjnych
innych niż badanie lub usług pokrewnych, przez co najmniej 5 lat od daty ich
wniesienia.
8. W przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub postępowania
w sprawie odpowiedzialności firmy audytorskiej okres przechowywania
dokumentacji klienta, akt badania lub też innych dokumentów istotnych dla oceny
zgodności działalności firmy audytorskiej lub biegłych rewidentów z przepisami
ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014 ulega wydłużeniu do czasu przedawnienia
okresu karalności przewinienia dyscyplinarnego.
Art. 69. 1. Biegły rewident, przeprowadzając badanie, wykonując usługę
atestacyjną inną niż badanie lub usługę pokrewną działa w interesie publicznym
i przestrzega zasad etyki zawodowej, w szczególności:
1) zachowuje uczciwość, obiektywizm, zawodowy sceptycyzm i należytą
staranność;
2) posiada odpowiednie kompetencje zawodowe;
3) przestrzega tajemnicy zawodowej.
2. Biegły rewident i firma audytorska zachowują zawodowy sceptycyzm
w trakcie badania, w tym w trakcie jego planowania, przyjmując, że mogą zaistnieć
okoliczności, w tym błąd lub oszustwo, powodujące istotne zniekształcenia
sprawozdań finansowych podlegających badaniu, bez względu na wcześniejsze
doświadczenia biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, dotyczące uczciwości i rzetelności kierownictwa badanej jednostki oraz osób odpowiedzialnych za zarządzanie badaną jednostką, w tym jej ład korporacyjny.
3. Zachowanie zawodowego sceptycyzmu jest szczególnie wymagane przy
ocenie przez biegłego rewidenta szacunków dotyczących:
1) wartości godziwej i utraty wartości aktywów,
2) rezerw,
3) przyszłych przepływów pieniężnych
– mających znaczenie dla zdolności badanej jednostki do kontynuowania działalności.
4. Firma audytorska, członkowie zespołu wykonującego badanie oraz osoba
fizyczna mogący wpłynąć na wynik badania są niezależni od badanej jednostki i nie
biorą udziału w procesie podejmowania decyzji przez badaną jednostkę co najmniej
w okresie objętym badanym sprawozdaniem finansowym oraz okresie
przeprowadzania badania.
5. Firma audytorska oraz kluczowy biegły rewident podejmują niezbędne
działania w celu zapewnienia, że przy przeprowadzaniu badania na ich niezależność
nie wpływał żaden rzeczywisty ani potencjalny konflikt interesów, relacje
gospodarcze ani żadne inne bezpośrednie lub pośrednie relacje między badaną
jednostką a firmą audytorską, członkami zespołu wykonującego badanie, członkami
sieci, do której należy firma audytorska, kierownictwem firmy audytorskiej lub
osobami związanymi z nimi stosunkiem kontroli.
6. Firma audytorska oraz kluczowy biegły rewident nie przeprowadzają badania,
jeżeli istnieje zagrożenie wystąpienia autokontroli, czerpania korzyści własnych,
promowania interesów badanej jednostki, zażyłości lub zastraszenia spowodowanych
stosunkiem finansowym, osobistym, gospodarczym, zatrudnienia lub innym między
badaną jednostką a kluczowym biegłym rewidentem, firmą audytorską, członkiem
sieci, do której należy firma audytorska, lub osobą fizyczną mogącą wpłynąć na wynik
badania, wskutek czego obiektywna, racjonalna i poinformowana osoba trzecia
mogłaby wnioskować, że niezależność kluczowego biegłego rewidenta lub firmy
audytorskiej jest zagrożona pomimo zastosowania zabezpieczeń zmierzających do
wyeliminowania lub zredukowania zagrożenia do akceptowalnego poziomu.
7. Kluczowy biegły rewident, firma audytorska i jej pracownicy uczestniczący
w przeprowadzaniu badania oraz osoba fizyczna biorąca bezpośredni udział w czynnościach w zakresie badania, z której usług korzysta lub którą nadzoruje kluczowy biegły rewident lub firma audytorska, a także osoby blisko z nimi związane:
1) nie mogą posiadać ani czerpać istotnych i bezpośrednich korzyści
z instrumentów finansowych, w tym z udziałów w kapitale własnym, papierów
wartościowych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o obrocie instrumentami finansowymi, kredytów, pożyczek lub innych
instrumentów dłużnych, w tym z praw i obowiązków do nabycia tych
instrumentów finansowych oraz instrumentów pochodnych bezpośrednio
powiązanych z tymi instrumentami finansowymi, wyemitowanych,
gwarantowanych lub w inny sposób wspieranych przez jakąkolwiek badaną
jednostkę objętą wykonywanymi przez nich czynnościami w zakresie badania;
2) nie mogą uczestniczyć w transakcjach, których przedmiotem są instrumenty
finansowe, określone w pkt 1.
8. Nie narusza niezależności:
1) posiadanie lub czerpanie przez osoby lub podmioty, o których mowa w ust. 7,
korzyści z:
a) instrumentów finansowych, które posiadane są pośrednio poprzez udział
w zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania,
w szczególności funduszach emerytalnych, funduszach inwestycyjnych
oraz ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych oferowanych przez
zakłady ubezpieczeń, o ile programy te nie są kontrolowane przez osoby lub
podmioty, o których mowa w ust. 7, lub w stosunku do tych programów nie
są podejmowane decyzje inwestycyjne, na które wpływ mają osoby lub
podmioty, o których mowa w ust. 7, lub
b) kredytów lub pożyczek udzielonych na warunkach rynkowych w ramach
zwykłej działalności przez badane jednostki, uprawnione do udzielania
kredytów na podstawie odrębnych przepisów lub
2) uczestniczenie w transakcjach, których przedmiotem są instrumenty, o których
mowa w pkt 1 lit. a.
9. Kluczowy biegły rewident, firma audytorska, jej pracownicy uczestniczący
w przeprowadzaniu badania oraz osoba fizyczna, biorąca bezpośredni udział
w czynnościach w zakresie badania, z której usług korzysta lub którą nadzoruje
kluczowy biegły rewident lub firma audytorska, a także osoby z nimi blisko związane, nie mogą uczestniczyć w określaniu wyniku badania badanej jednostki ani w inny sposób nie mogą wpływać na ten wynik, jeżeli:
1) posiadają instrumenty finansowe, w tym udziały w kapitale własnym, papiery
wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi, kredyty, pożyczki lub inne instrumenty dłużne,
w tym prawa i obowiązki do nabycia tych instrumentów finansowych oraz
instrumentów pochodnych bezpośrednio powiązanych z tymi instrumentami
finansowymi, wyemitowane przez badaną jednostkę, z wyjątkiem takich, które
posiadane są pośrednio poprzez udział w zdywersyfikowanych programach
zbiorowego inwestowania, w szczególności funduszach emerytalnych,
funduszach inwestycyjnych oraz ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych
oferowanych przez zakłady ubezpieczeń, o ile programy te nie są kontrolowane
przez te osoby lub firmy lub w stosunku do tych programów nie są podejmowane
decyzje inwestycyjne, na które wpływ mają te osoby lub firmy, a także
z wyjątkiem kredytów lub pożyczek udzielonych na warunkach rynkowych
w ramach zwykłej działalności przez badane jednostki, uprawnione do udzielania
kredytów na podstawie odrębnych przepisów;
2) posiadają instrumenty finansowe, w tym udziały w kapitale własnym, papiery
wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi, kredyty, pożyczki lub inne instrumenty dłużne,
w tym prawa i obowiązki do nabycia tych instrumentów finansowych oraz
instrumentów pochodnych bezpośrednio powiązanych z tymi instrumentami
finansowymi, wyemitowane przez jednostkę powiązaną z badaną jednostką,
których posiadanie może spowodować lub może być postrzegane przez
obiektywną, racjonalną i poinformowaną osobę trzecią jako powodujące konflikt
interesów, z wyjątkiem takich, które posiadane są pośrednio poprzez udział w
zdywersyfikowanych programach zbiorowego inwestowania, w szczególności
funduszach emerytalnych, funduszach inwestycyjnych oraz ubezpieczeniowych
funduszach kapitałowych oferowanych przez zakłady ubezpieczeń, o ile
programy te nie są kontrolowane przez te osoby lub firmy lub w stosunku do tych
programów nie są podejmowane decyzje inwestycyjne, na które wpływ mają te
osoby lub firmy;
3) w okresie, o którym mowa w ust. 4, pozostawali z badaną jednostką w stosunku
pracy, stosunku gospodarczym lub innym stosunku, który może spowodować lub
może być postrzegany przez obiektywną, racjonalną i poinformowaną osobę
trzecią jako powodujący konflikt interesów;
4) uczestniczyli w prowadzeniu ksiąg rachunkowych lub sporządzaniu
dokumentacji księgowej lub sprawozdań finansowych badanej jednostki w roku
obrotowym poprzedzającym okres objęty badaniem, w okresie objętym badanym
sprawozdaniem lub okresie przeprowadzania badania;
5) są przedstawicielami prawnymi (pełnomocnikami), członkami organów
nadzorczych, zarządzających lub pracownikami badanej jednostki lub jednostki
z nią powiązanej;
6) biorą udział w procesie zarządzania badaną jednostką i podejmowania przez nią
decyzji;
7) świadczą usługi inne niż badanie, mające istotny wpływ na badane sprawozdanie
finansowe;
8) istnieją inne okoliczności naruszające niezależność w stopniu
uniemożliwiającym ograniczenie tego naruszenia przy użyciu jakiegokolwiek
zabezpieczenia, które nie pozwalają na sporządzenie bezstronnego
i niezależnego sprawozdania z badania.
Art. 76. 1. Kluczowy biegły rewident oraz biegli rewidenci przeprowadzający
badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej, przed upływem co najmniej roku od
dnia zaprzestania działalności w charakterze biegłego rewidenta lub kluczowego
biegłego rewidenta lub wzięcia bezpośredniego udziału w badaniu danej jednostki, nie
mogą w badanej jednostce:
1) należeć do kadry kierowniczej wyższego szczebla, w tym obejmować funkcji
członka zarządu lub innego organu zarządzającego;
2) obejmować funkcji członka komitetu audytu lub organu pełniącego jego funkcje;
3) obejmować funkcji członka organu nadzorczego.
2. W przypadku przeprowadzania badań jednostek zainteresowania publicznego
okres, o którym mowa w ust. 1, wynosi co najmniej 2 lata.
3. Przed upływem co najmniej roku od dnia wzięcia bezpośredniego udziału
w badaniu zajmować stanowisk lub obejmować funkcji, o których mowa w ust. 1, nie
mogą:
1) pracownicy firmy audytorskiej oraz osoby należące do kadry kierowniczej
wyższego szczebla niebędące kluczowymi biegłymi rewidentami,
2) osoby fizyczne, z których usług korzysta lub które nadzoruje dany biegły
rewident lub firma audytorska
– jeżeli są biegłymi rewidentami.
4. Przed zajęciem stanowiska lub objęciem funkcji, o których mowa w ust. 1,
kandydat na dane stanowisko lub funkcję składa oświadczenie o spełnianiu warunków, o których mowa w ust. 13. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.
Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.
Art. 78. 1. Biegły rewident oraz firma audytorska są obowiązani zachować
w tajemnicy wszystkie informacje i dokumenty, do których mieli dostęp w trakcie
świadczenia usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych. Obowiązek zachowania
tajemnicy zawodowej nie jest ograniczony w czasie.
2. Do przestrzegania tajemnicy zawodowej są obowiązane również inne osoby,
którym udostępniono informacje objęte tą tajemnicą, chyba że na ich ujawnienie
zezwalają przepisy odrębne.
3. Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej:
1) złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz udzielanie
informacji lub przekazywanie dokumentów w przypadkach określonych
w niniejszej ustawie lub odrębnych przepisach;
2) udostępnienie dokumentacji i informacji, do których mieli dostęp w trakcie
świadczenia usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych w związku z toczącymi
się postępowaniami przed Agencją, Krajowym Rzecznikiem Dyscyplinarnym
lub Krajowym Sądem Dyscyplinarnym;
3) przekazanie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską – w przypadku
przeprowadzania badania ustawowego jednostki należącej do grupy kapitałowej,
której jednostka dominująca znajduje się w państwie trzecim – dokumentacji dotyczącej wykonywanej pracy w zakresie badania ustawowego biegłemu rewidentowi grupy kapitałowej, jeżeli dokumentacja ta jest konieczna do
przeprowadzenia badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego
jednostki dominującej;
4) przekazywanie przez biegłego rewidenta lub firmę audytorską informacji na
podstawie przepisów działu III rozdziału 11a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –
Ordynacja podatkowa – w zakresie określonym tymi przepisami.
Art. 81. 1. Firma audytorska grupy odpowiada za badanie skonsolidowanego
sprawozdania finansowego.
2. Firma audytorska grupy odpowiada za sporządzenie sprawozdania z badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, a w przypadku gdy badana jednostka dominująca posiada komitet audytu lub inny organ pełniący jego funkcje, również za sporządzenie sprawozdania dodatkowego, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia
nr 537/2014, dotyczącego badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
3. Firma audytorska grupy dokumentuje wyniki własnej pracy wykonanej
w związku z badaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego i tworzy akta
badania, o których mowa w art. 67 ust. 4.
4. W trakcie przeprowadzania badania skonsolidowanego sprawozdania
finansowego firma audytorska grupy może polegać na wynikach pracy wykonanej
przez:
1) inną firmę audytorską i działających w jej imieniu biegłych rewidentów lub
2) jednostkę audytorską pochodzącą z państwa trzeciego, lub
3) biegłych rewidentów pochodzących z państwa trzeciego
– w zakresie badania sprawozdań finansowych lub pakietów konsolidacyjnych
jednostek wchodzących w skład grupy, pod warunkiem dokonania, na podstawie
umowy gwarantującej udostępnienie dokumentacji badania jednostek wchodzących
w skład grupy kapitałowej, przeglądu pracy podmiotów, o których mowa w pkt 13.
5. Firma audytorska grupy:
1) ocenia pracę wykonaną przez:
a) inną firmę audytorską i działających w jej imieniu biegłych rewidentów lub
b) jednostkę audytorską pochodzącą z państwa trzeciego, lub
c) biegłych rewidentów pochodzących z państwa trzeciego
– w związku z badaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego;
2) dokumentuje charakter, czas oraz zakres prac wykonanych przez podmioty,
o których mowa w pkt 1;
3) dokumentuje wykonany przez siebie przegląd dokumentacji, zgromadzonej dla
celów badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przez podmioty,
o których mowa w pkt 1.
6. Zebrane i opracowane przez firmę audytorską grupy akta badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego mają umożliwić Agencji
przeprowadzenie kontroli pracy firmy audytorskiej grupy.
7. W przypadku gdy firma audytorska grupy nie ma możliwości dokonania
przeglądu, o którym mowa w ust. 4, dla celów właściwego przeprowadzenia badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przeprowadza dodatkową pracę w zakresie badania sprawozdań finansowych lub pakietów konsolidacyjnych jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, bezpośrednio albo w oparciu
o umowę, o której mowa w art. 48 ust. 2. Firma audytorska grupy informuje Agencję
o przeprowadzeniu dodatkowej pracy w związku z niemożnością dokonania
przeglądu.
8. W przypadku gdy firma audytorska grupy podlega kontroli zapewniania
jakości lub kontroli doraźnej w zakresie przeprowadzonego przez siebie badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej, której jednostka
dominująca ma siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, udostępnia ona Agencji, na jej
żądanie, posiadane przez siebie akta badania skonsolidowanego sprawozdania
finansowego, w tym dokumentację badania oraz dokumentację pracy wykonanej dla
celów badania grupy kapitałowej przez inną firmę audytorską i działających w jej
imieniu biegłych rewidentów lub przez jednostkę audytorską pochodzącą z państwa
trzeciego, lub biegłych rewidentów pochodzących z państwa trzeciego, w zakresie
badania sprawozdań finansowych lub pakietów konsolidacyjnych jednostek
wchodzących w skład grupy kapitałowej.
9. W przypadku gdy badanie jednostki wchodzącej w skład grupy kapitałowej
przeprowadza biegły rewident pochodzący z państwa trzeciego lub jednostka
audytorska pochodząca z państwa trzeciego, a z właściwym organem nadzoru
publicznego z państwa trzeciego nie zawarto porozumienia o wymianie dokumentacji
badania, firma audytorska grupy jest obowiązana, na żądanie Agencji, dostarczyć
dokumentację badania przeprowadzonego przez biegłego rewidenta pochodzącego
z państwa trzeciego lub jednostkę audytorską pochodzącą z państwa trzeciego.
10. W celu zapewnienia dostarczenia dokumentacji, o której mowa w ust. 9,
firma audytorska grupy jest obowiązana:
1) posiadać jej kopię lub
2) zapewnić sobie odpowiedni i nieograniczony do niej dostęp na żądanie, lub
3) podjąć inne stosowne działania.
11. W przypadku gdy przepisy prawa obowiązującego w państwie trzecim lub
inne przeszkody uniemożliwiają przekazanie dokumentacji badania posiadanej przez
biegłego rewidenta pochodzącego z państwa trzeciego lub jednostkę audytorską
pochodzącą z państwa trzeciego do firmy audytorskiej grupy, dokumentacja badania
przeprowadzonego przez firmę audytorską grupy zawiera dowody, że podjęła ona działania w celu uzyskania dostępu do dokumentacji badania posiadanej przez biegłego rewidenta pochodzącego z państwa trzeciego lub jednostkę audytorską
pochodzącą z państwa trzeciego, a w przypadku wystąpienia przeszkód innych niż
przepisy prawa obowiązującego w państwie trzecim – dowody na istnienie takich
przeszkód.
Art. 83. 1. W wyniku przeprowadzenia badania zgodnie z krajowymi
standardami badania biegły rewident sporządza na piśmie sprawozdanie z badania.
2. Sprawozdanie z badania jest formułowane w sposób jasny i jednoznaczny.
3. Sprawozdanie z badania zawiera:
1) nazwę i siedzibę firmy audytorskiej, która przeprowadziła badanie;
2) nazwę jednostki, której sprawozdanie finansowe podlegało badaniu;
3) wskazanie, czy przedmiotem badania było roczne sprawozdanie finansowe
badanej jednostki, czy też roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe
grupy kapitałowej;
4) wskazanie dnia bilansowego sprawozdania finansowego oraz okresów objętych
sprawozdaniem finansowym podlegającym badaniu;
5) wskazanie zasad rachunkowości i sprawozdawczości finansowej zastosowanych
przy sporządzeniu sprawozdania finansowego podlegającego badaniu;
6) opis zakresu badania, w tym wskazanie standardów badania, według których
przeprowadzono badanie;
7) imię i nazwisko biegłego rewidenta, podpisującego sprawozdanie z badania oraz
jego numer w rejestrze;
8) opinię biegłego rewidenta o tym, czy sprawozdanie finansowe przedstawia
rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego badanej jednostki zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami dotyczącymi rachunkowości i sprawozdawczości finansowej, a także przyjętymi zasadami
(polityką) rachunkowości;
9) opinię biegłego rewidenta o tym, czy badane sprawozdanie finansowe jest
zgodne co do formy i treści z przepisami prawa, statutem lub umową;
10) opinię, czy sprawozdanie z działalności zostało sporządzone zgodnie
z przepisami oraz czy jest zgodne z informacjami zawartymi w rocznym
sprawozdaniu finansowym;
11) oświadczenie o tym, czy w świetle wiedzy o jednostce i jej otoczeniu uzyskanej
podczas badania stwierdzono istotne zniekształcenia w sprawozdaniu
z działalności, oraz wskazanie, na czym polega każde takie istotne
zniekształcenie;
12) opinię, czy emitent obowiązany do złożenia oświadczenia o stosowaniu ładu
korporacyjnego zawarł w tym oświadczeniu informacje wymagane zgodnie
z zakresem określonym w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie
art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach
wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu
oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623, 1798 i 2217) lub
regulaminach, o których mowa w art. 61 tej ustawy, a w odniesieniu do
określonych informacji wskazanych w tych przepisach lub regulaminach –
stwierdzenie, czy są one zgodne z mającymi zastosowanie przepisami oraz
informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym;
13) objaśnienia, w których biegły rewident odnosi się do spraw, na które zwrócił
uwagę podczas badania, które nie powodują wydania opinii z zastrzeżeniami;
14) oświadczenie biegłego rewidenta o przypadkach istotnej niepewności
w odniesieniu do zdarzeń lub uwarunkowań, które mogą rodzić zasadnicze
wątpliwości co do zdolności jednostki do kontynuowania działalności;
15) stwierdzenie, że zakres badania nie obejmuje zapewnienia co do przyszłej
rentowności badanej jednostki ani efektywności lub skuteczności prowadzenia
spraw jednostki przez jej zarząd lub inny organ zarządzający obecnie lub
w przyszłości;
16) informację o tym, czy jednostka, o której mowa w art. 49b ust. 1 ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości, sporządziła oświadczenie na temat informacji niefinansowych, o którym mowa w tym przepisie, albo odrębne sprawozdanie na temat informacji niefinansowych, o którym mowa w art. 49b
ust. 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, a w przypadku
jednostki korzystającej ze zwolnienia, o którym mowa w art. 49b ust. 11 tej
ustawy – informację, czy jednostka ta ujawniła w swoim sprawozdaniu
z działalności nazwę i siedzibę jednostki dominującej wyższego szczebla,
sporządzającej oświadczenie lub odrębne sprawozdanie grupy kapitałowej na
temat informacji niefinansowych, które obejmie tę jednostkę i jej jednostki
zależne każdego szczebla;
17) inne elementy, które biegły rewident uzna za konieczne;
18) podpis biegłego rewidenta i datę sporządzenia sprawozdania z badania.
4. Przepisów ust. 3 pkt 10 i 11 nie stosuje się do oświadczenia na temat
informacji niefinansowych, o którym mowa w art. 49b ust. 1 ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości, i odrębnego sprawozdania na temat informacji
niefinansowych, o którym mowa w art. 49b ust. 9 tej ustawy.
5. Opinia, w zakresie, o którym mowa w ust. 3 pkt 8 i 9, może być opinią bez
zastrzeżeń, z zastrzeżeniami lub negatywną. W przypadku gdy biegły rewident nie jest
w stanie wyrazić opinii o badanym sprawozdaniu finansowym, sprawozdanie
z badania zawiera odmowę wydania opinii.
6. W sprawozdaniu z badania, o którym mowa w ust. 1, należy ponadto
zamieścić:
1) opinię, czy badane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone na podstawie
prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych;
2) uzasadnienie wydania opinii z zastrzeżeniami, wydania opinii negatywnej albo
odmowy wydania opinii przez biegłego rewidenta, wraz z opisem skutków
zniekształceń będących powodem wydania takiej opinii albo odmowy jej
wydania;
3) informację o niedopełnieniu przez badaną jednostkę, do dnia sporządzenia
sprawozdania z badania, obowiązku złożenia do właściwego rejestru sądowego,
a w stosownych przypadkach także do ogłoszenia sprawozdania finansowego za
rok lub lata poprzedzające rok obrotowy;
4) informację o stwierdzonym podczas badania istotnym naruszeniu prawa, statutu
lub umowy spółki mającym wpływ na sprawozdanie finansowe;
5) informację, czy jednostka badana przestrzega obowiązujących regulacji
ostrożnościowych, określonych w odrębnych przepisach, w szczególności czy:
a) spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa prawidłowo ustaliła
współczynnik wypłacalności,
b) bank lub podmiot prowadzący działalność maklerską prawidłowo ustalił
współczynniki kapitałowe,
c) zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji utworzył rezerwy techniczno-
-ubezpieczeniowe dla celów rachunkowości w wysokości zapewniającej
pełne wywiązywanie się z bieżących i przyszłych zobowiązań
wynikających z zawartych umów ubezpieczenia lub umów reasekuracji,
d) zakład ubezpieczeń na życie, w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia
1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, prawidłowo
wyliczył margines wypłacalności i posiada środki własne, o których mowa
w art. 106j ust. 3 pkt 3 tej ustawy, w wysokości nie niższej niż margines
wypłacalności i nie niższej niż kapitał gwarancyjny.
Art. 90. 1. Do zadań Agencji należy:
1) zatwierdzanie uchwał organów Polskiej Izby Biegłych Rewidentów
w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
2) (uchylony)
3) przeprowadzanie kontroli, o których mowa w art. 106 ust. 1 oraz art. 123a
ust. 1;
4) przeprowadzanie kontroli tematycznych;
5) przeprowadzanie kontroli doraźnych;
6) prowadzenie postępowań wyjaśniających, dochodzeń dyscyplinarnych oraz
występowanie jako oskarżyciel przed sądami w sprawach przewinień
dyscyplinarnych popełnionych w związku z badaniem ustawowym oraz
wykonywaniem innych usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych;
7) prowadzenie postępowań administracyjnych dotyczących naruszeń, o których
mowa w art. 182;
7a) podejmowanie decyzji o wpisie firmy audytorskiej na listę;
8) wpisywanie jednostek audytorskich pochodzących z państw trzecich na listę na
podstawie art. 205 ust. 1;
9) zaskarżanie do sądu administracyjnego uchwał organów Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
10) rozpatrywanie odwołań od uchwał organów Polskiej Izby Biegłych Rewidentów,
do których mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –
Kodeks postępowania administracyjnego;
11) przeprowadzanie weryfikacji dokumentacji stanowiącej podstawę podjęcia
przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów uchwał dotyczących wpisu biegłych
rewidentów do rejestru;
12) prowadzenie współpracy międzynarodowej, w szczególności z Komisją
Europejską oraz organami nadzoru z innych państw Unii Europejskiej oraz
państw trzecich, a także Komitetem Europejskich Organów Nadzoru
Audytowego, zwanym dalej „KEONA”, oraz europejskimi urzędami nadzoru;
13) monitorowanie rynku w zakresie usług świadczonych przez biegłych rewidentów
i firmy audytorskie, w szczególności w zakresie, o którym mowa
w art. 27 rozporządzenia nr 537/2014;
14) przekazywanie do KEONA rocznej zbiorczej informacji dotyczącej kar
nałożonych na biegłych rewidentów i firmy audytorskie;
15) informowanie KEONA o nałożeniu kar, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 3,
art. 183 ust. 1 pkt 36 oraz art. 193 ust. 1 pkt 2;
15a) podejmowanie działań:
a) służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku biegłych rewidentów
i firm audytorskich,
b) mających na celu rozwój rynku biegłych rewidentów i firm audytorskich
oraz jego konkurencyjności,
c) mających na celu wspieranie rozwoju innowacyjności rynku biegłych
rewidentów i firm audytorskich,
d) edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku biegłych
rewidentów i firm audytorskich;
15b) opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie biegłych rewidentów i firm
audytorskich;
16) wykonywanie innych zadań określonych w niniejszej ustawie oraz innych
czynności niezbędnych do prawidłowej realizacji tych zadań.
1a. Przy wykonywaniu zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 15a i 15b, Prezes
Agencji współdziała z Radą Agencji.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. Agencja publikuje na stronie internetowej, do końca roku kalendarzowego,
roczny plan działania zawierający informację dotyczącą planowanych na rok następny
działań w zakresie nadzoru publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem działań
dotyczących nadzoru nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi
przeprowadzającymi badania ustawowe jednostek zainteresowania publicznego.
5. Agencja publikuje na stronie internetowej, do dnia 31 maja następnego roku,
roczne sprawozdanie, z uwzględnieniem informacji, o której mowa w ust. 4,
obejmujące kompleksową informację o:
1) funkcjonowaniu systemu zapewniania jakości, w tym:
a) zbiorczą informację o ustaleniach i wnioskach z przeprowadzonych
kontroli w firmach audytorskich,
b) zbiorczą informację o zaleceniach wydanych w ramach przeprowadzonych
kontroli oraz działaniach sprawdzających realizację tych zaleceń,
c) dane liczbowe o wykorzystanych zasobach finansowych i osobowych,
d) informację o skuteczności i efektywności funkcjonowania systemu
zapewniania jakości;
2) wynikach postępowań dyscyplinarnych;
3) karach nałożonych na firmy audytorskie;
4) innych podjętych działaniach nadzorczych.
6. Agencja może żądać, w określonym terminie i zakresie niezbędnym do
wykonywania zadań, udzielenia informacji, wyjaśnień i przekazania dokumentów lub
sporządzenia ich kopii, w tym objętych obowiązkiem zachowania tajemnicy,
w szczególności od osób i podmiotów wskazanych w art. 23 ust. 3 akapit drugi
rozporządzenia nr 537/2014.
6a. Firma audytorska przekazuje na żądanie Agencji informacje dotyczące
działalności firmy audytorskiej i jej sieci w zakresie, o którym mowa
w art. 27 rozporządzenia nr 537/2014.
7. Na potrzeby zadań związanych z monitorowaniem rynku w zakresie, o którym
mowa w art. 27 rozporządzenia nr 537/2014, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów oraz Komisja Nadzoru Finansowego udzielają Agencji informacji,
wyjaśnień i przekazują jej dokumenty lub ich kopie, w tym objęte obowiązkiem
zachowania tajemnicy.
8. Organy Polskiej Izby Biegłych Rewidentów są obowiązane przedłożyć
Agencji zbiorcze dane niezbędne do sporządzenia informacji, o której mowa w ust. 4,
i sprawozdania, o którym mowa w ust. 5.
Art. 94. (uchylony).

Art. 94a. 1. Agencja jest państwową osobą prawną.
2. Siedzibą Agencji jest miasto stołeczne Warszawa.
3. Nadzór nad Agencją sprawuje minister właściwy do spraw finansów
publicznych.
4. Agencja działa na podstawie przepisów ustawy oraz statutu.
5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze zarządzenia,
nadaje Agencji statut określający jej organizację wewnętrzną, mając na uwadze zakres
jej zadań oraz konieczność zapewnienia sprawnej i efektywnej ich realizacji.

Art. 94b. 1. Organami Agencji są:
1) Prezes Agencji;
2) Rada Agencji.
2. Prezes Agencji wykonuje zadania Agencji, z wyłączeniem zadań
zastrzeżonych przepisami ustawy dla Rady Agencji.

Art. 94c. 1. Prezes Agencji reprezentuje Agencję i kieruje jej pracami.
2. Do zadań Prezesa Agencji należy w szczególności:
1) przygotowywanie projektu rocznego planu działania Agencji;
2) sporządzanie projektu rocznego planu finansowego Agencji;
3) przygotowywanie projektu rocznego sprawozdania Agencji, o którym mowa
w art. 90 ust. 5;
4) sporządzanie rocznego sprawozdania finansowego Agencji;
5) prowadzenie gospodarki finansowej Agencji;
6) zarządzanie majątkiem Agencji.
3. Prezes Agencji kieruje pracami Agencji przy pomocy Zastępcy Prezesa
Agencji.
4. W razie nieobecności, odwołania albo śmierci Prezesa Agencji, jego zadania
i uprawnienia wykonuje Zastępca Prezesa Agencji.

Art. 94d. 1. Prezesa Agencji i Zastępcę Prezesa Agencji powołuje i odwołuje
minister właściwy do spraw finansów publicznych. Powołanie stanowi nawiązanie
stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495).
2. Prezesem Agencji oraz Zastępcą Prezesa Agencji może być osoba, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych;
2) ma nieposzlakowaną opinię;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
4) ukończyła studia wyższe w Rzeczypospolitej Polskiej lub zagraniczne studia
wyższe uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne;
5) posiada co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku kierowniczym;
6) posiada autorytet, wiedzę oraz doświadczenie w zakresie sprawowania nadzoru
nad wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta, które dają rękojmię
prawidłowego wykonywania zadań;
7) w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała i nie
służyła w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia
18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 19441990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U.
z 2020 r. poz. 306, 284 i 322) oraz nie współpracowała z tymi organami.
3. Prezes Agencji i Zastępca Prezesa Agencji, niezależnie od warunków,
o których mowa w art. 21 rozporządzenia nr 537/2014, co najmniej przez 3 lata przed
powołaniem oraz w trakcie trwania kadencji, nie może:
1) wykonywać czynności rewizji finansowej;
2) być w sposób bezpośredni lub pośredni powiązany z firmą audytorską;
3) wchodzić w skład organu Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, o którym mowa
w art. 26 ust. 1 pkt 25.
4. Kadencja Prezesa Agencji oraz kadencja Zastępcy Prezesa Agencji trwa 4 lata.
5. Ta sama osoba nie może być Prezesem Agencji lub Zastępcą Prezesa Agencji
dłużej niż przez dwie kolejne kadencje. Prezes Agencji lub Zastępca Prezesa Agencji
pełni obowiązki do czasu powołania swojego następcy.
6. Przed powołaniem na stanowisko Prezesa Agencji lub Zastępcy Prezesa
Agencji osoba powoływana składa oświadczenie o spełnieniu warunków, o których
mowa w ust. 2 pkt 13 oraz ust. 3, a w przypadku osób urodzonych przed dniem
1 sierpnia 1972 r. – także oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia
18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 19441990 oraz treści tych dokumentów, albo
informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

Art. 94e. Prezes Agencji oraz Zastępca Prezesa Agencji nie może:
1) zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska badawczo-
-dydaktycznego lub badawczego na uczelni, naukowo-dydaktycznego lub
naukowego w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ani wykonywać
innych zajęć zawodowych;
2) należeć do partii politycznej;
3) wykonywać innych czynności, które pozostają w sprzeczności z jego
obowiązkami albo mogą wywołać podejrzenie o jego stronniczość lub
interesowność;
4) prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z obowiązkami
i godnością pełnionej funkcji.

Art. 94f. Minister właściwy do spraw finansów publicznych odwołuje Prezesa
Agencji lub Zastępcę Prezesa Agencji przed upływem kadencji w przypadku:
1) rezygnacji ze stanowiska;
2) utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej
choroby, trwającej dłużej niż 6 miesięcy potwierdzonej orzeczeniem lekarskim
lub innej długotrwałej przeszkody w pełnieniu obowiązków;
3) rażącego naruszenia przepisów prawa;
4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 94d
ust. 2 pkt 13 lub ust. 3 lub art. 94e;
5) utraty autorytetu dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zadań;
6) złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1
ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 19441990 oraz treści tych dokumentów,
albo niezgodnej z prawdą informacji, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy,
stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu.

Art. 94g. Do zadań Rady Agencji należy:
1) przyjmowanie rocznego planu działania Agencji;
2) opiniowanie projektu rocznego planu finansowego Agencji;
3) przyjmowanie rocznego sprawozdania Agencji, o którym mowa w art. 90 ust. 5;
4) opiniowanie rocznego sprawozdania finansowego Agencji;
5) okresowe monitorowanie wykonywania rocznego planu działania Agencji;
6) przyjmowanie sprawozdań z monitorowania rynku, w szczególności w zakresie,
o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 537/2014;
7) zatwierdzanie wykazu, o którym mowa w art. 91;
8) zatwierdzanie uchwał organów Polskiej Izby Biegłych Rewidentów
w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
9) zaskarżanie do sądu administracyjnego uchwał organów Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;
10) zatwierdzanie dokumentów, o których mowa w art. 111 ust. 1 i ust. 2 pkt 13;
11) wykonywanie innych zadań przewidzianych niniejszą ustawą.

Art. 94h. 1. W skład Rady Agencji wchodzi Prezes Agencji, Zastępca Prezesa
Agencji oraz 8 członków.
2. Członkami Rady Agencji są:
1) 2 przedstawiciele ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
2) 2 przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego;
3) przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości;
4) przedstawiciel Polskiej Izby Biegłych Rewidentów rekomendowany przez
Krajową Radę Biegłych Rewidentów;
5) przedstawiciel organizacji pracodawców;
6) przedstawiciel Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
3. Członkowie Rady Agencji uczestniczą osobiście w jej posiedzeniach.
4. Prezes Agencji, Zastępca Prezesa Agencji oraz członkowie Rady Agencji nie
są członkami organu nadzorczego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia
2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 735).

Art. 94i. 1. Członkiem Rady Agencji może być osoba spełniająca warunki,
o których mowa w art. 94d ust. 2 pkt 14, 6 i 7 oraz ust. 3 i art. 94e pkt 3 i 4.
2. Do członków Rady Agencji przepisy art. 94d ust. 5 i 6 stosuje się
odpowiednio.

Art. 94j. 1. Członków Rady Agencji powołuje i odwołuje minister właściwy do
spraw finansów publicznych.
2. Nie później niż 60 dni przed upływem kadencji Rady Agencji kandydatów na
członków Rady Agencji rekomendują:
1) Komisja Nadzoru Finansowego – 4 kandydatów;
2) Minister Sprawiedliwości – 2 kandydatów;
3) Krajowa Rada Biegłych Rewidentów – 2 kandydatów;
4) organizacje pracodawców – 2 kandydatów;
5) Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. – 2 kandydatów.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonuje wyboru spośród
rekomendowanych kandydatów, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia
odpowiedniego merytorycznego oraz zróżnicowanego składu Rady Agencji
niezbędnego do właściwej realizacji jej zadań.

Art. 94k. 1. Kadencja Rady Agencji trwa 4 lata.
2. Odwołanie członka Rady Agencji przed upływem kadencji następuje:
1) na jego wniosek;
2) na wniosek organu lub instytucji, które zgłosiły jego kandydaturę;
3) z urzędu, w przypadku:
a) zaprzestania spełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa
w art. 94d ust. 2 pkt 13 i ust. 3 lub art. 94e pkt 3 i 4,
b) złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa
w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu
informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944
1990 oraz treści tych dokumentów, albo niezgodnej z prawdą informacji,
o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, stwierdzonego prawomocnym
orzeczeniem sądu.
3. W przypadku śmierci albo odwołania członka Rady Agencji przed upływem
kadencji, minister właściwy do spraw finansów publicznych powołuje w jego miejsce
nowego członka. Kadencja osoby powołanej w miejsce zmarłego albo odwołanego
członka Rady Agencji kończy się wraz z upływem kadencji Rady Agencji. Podmiot,
o którym mowa w art. 94j ust. 2, przedstawia rekomendację w terminie 30 dni od dnia
śmierci albo odwołania członka Rady Agencji. Nieprzedstawienie rekomendacji
w wymaganym terminie lub niepowołanie nowego członka nie stanowi przeszkody do
działania Rady Agencji. Przepisy art. 94j ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 94l. 1. Prezes Agencji reprezentuje Radę Agencji i kieruje jej pracami.
2. Rada Agencji obraduje na posiedzeniach, którym przewodniczy Prezes
Agencji.
3. Prezes Agencji zwołuje posiedzenia Rady Agencji co najmniej raz w miesiącu.

Art. 94m. 1. Rada Agencji podejmuje uchwały, w tym wydaje decyzje
administracyjne i postanowienia w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie.
2. Rada Agencji podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w głosowaniu
jawnym, w obecności co najmniej 5 członków oraz Prezesa Agencji. W przypadku
równej liczby głosów rozstrzyga głos Prezesa Agencji.
3. Uchwały Rady Agencji mogą być podejmowane w trybie obiegowym przy
użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia
18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344).
4. Uchwały Rady Agencji podpisuje w imieniu Rady Agencji Prezes Agencji.
5. Rada Agencji uchwala regulamin działania Rady Agencji, który określa
szczegółową organizację i tryb pracy, sposób podejmowania uchwał w przypadku,
o którym mowa w ust. 3, oraz sposób ich dokumentowania.

Art. 94n. 1. Członkowie Rady Agencji otrzymują miesięczne wynagrodzenie.
Warunkiem otrzymania wynagrodzenia jest udział w co najmniej jednym posiedzeniu
w miesiącu.
2. Wysokość wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, nie może przekroczyć
kwoty stanowiącej równowartość 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce
narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za
poprzedni rok kalendarzowy.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia członków Rady Agencji, biorąc pod uwagę
zakres wykonywanych przez nich zadań oraz znaczenie tych zadań dla efektywnego
funkcjonowania Agencji.
4. Członkowi Rady Agencji przysługuje zwrot kosztów z tytułu podróży
służbowej na obszarze kraju na zasadach określonych w przepisach regulujących
wysokość i warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi
zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu
podróży służbowej na obszarze kraju.

Art. 94o. Agencja może upoważnić pracowników Agencji do podejmowania
działań w zakresie właściwości Agencji, w tym wydawania decyzji administracyjnych
i postanowień. Upoważnienie nie może dotyczyć zadań zastrzeżonych dla Rady
Agencji.
Art. 95. 1. Prezes Agencji, Zastępca Prezesa Agencji, członkowie Rady Agencji,
pracownicy Agencji i osoby zatrudnione w Agencji na podstawie umowy o dzieło,
umowy zlecenia albo innych umów o podobnym charakterze, członkowie organów
Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, pracownicy obsługujący te organy, eksperci,
o których mowa w art. 92 ust. 4, i inne osoby, które współpracują z Agencją
w zakresie spraw związanych z usługami atestacyjnymi lub usługami pokrewnymi
i działalnością firm audytorskich oraz wykonywaniem zadań nadzoru publicznego, są
obowiązani do zachowania tajemnicy.
2. Tajemnicą objęte są wszystkie uzyskane lub wytworzone w związku ze
sprawowaniem nadzoru publicznego informacje lub dokumenty, których
udostępnienie mogłoby naruszyć chroniony prawem interes podmiotów lub osób,
których te informacje lub dokumenty bezpośrednio lub pośrednio dotyczą, lub
utrudnić sprawowanie nadzoru publicznego, jak również informacje lub dokumenty
chronione na podstawie odrębnych przepisów.
3. Prezes Agencji, Zastępca Prezesa Agencji oraz członkowie Rady Agencji
mogą dokonywać wzajemnej wymiany informacji lub dokumentów, w tym
chronionych na podstawie odrębnych przepisów, w zakresie niezbędnym do
prawidłowej realizacji celów nadzoru publicznego sprawowanego przez Agencję.
4. Prezes Agencji, Zastępca Prezesa Agencji oraz członkowie Rady Agencji
mogą udostępniać informacje lub dokumenty uzyskane lub wytworzone w związku
z realizacją zadań Agencji, w tym chronione na podstawie odrębnych przepisów,
pracownikom podmiotów, o których mowa w art. 94h ust. 2 pkt 14, w zakresie
niezbędnym do przygotowania opinii lub stanowisk pozostających w bezpośrednim
związku z realizacją zadań Agencji.
4a. Prezes Agencji oraz Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
dokonują wzajemnej wymiany informacji lub dokumentów, w tym informacji
chronionych na podstawie odrębnych ustaw, w zakresie niezbędnym do realizacji ich
ustawowo określonych zadań.
4b. Agencja udostępnia Prezesowi Rady Ministrów, na jego pisemne żądanie,
informacje lub dokumenty uzyskane lub wytworzone w związku z realizacją zadań
Agencji, w tym chronione na podstawie odrębnych ustaw. Informacje lub dokumenty
są udostępniane przez Agencję na piśmie.
5. Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy:
1) udostępnianie informacji lub dokumentów przez organy Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów Agencji lub przez Agencję organom Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów w celu realizacji ustawowo określonych zadań;
2) udostępnianie przez Agencję lub organy Polskiej Izby Biegłych Rewidentów
informacji lub dokumentów:
a) ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych,
b) Komisji Nadzoru Finansowego,
c) Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
d) Głównemu Rzecznikowi Dyscypliny Finansów Publicznych,
e) Głównemu Inspektorowi Informacji Finansowej,
f) Policji,
g) Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu,
h) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
i) Prokuratorowi Generalnemu,
j) Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektorowi izby administracji
skarbowej i naczelnikowi urzędu celno-skarbowego,
k) Komitetowi Stabilności Finansowej,
l) Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., jako organizatorowi
alternatywnego systemu obrotu, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy
z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
– w celu realizacji ich ustawowo określonych zadań;
3) udostępnianie informacji lub dokumentów w przypadkach określonych
w niniejszej ustawie lub odrębnych przepisach;
4) złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
6. Do zachowania tajemnicy obowiązane są również osoby, które weszły
w posiadanie informacji lub dokumentów objętych tą tajemnicą, w związku
z udostępnieniem informacji lub dokumentów w przypadkach, o których mowa
w ust. 35.
7. Obowiązek zachowania tajemnicy nie jest ograniczony w czasie.

Art. 95a. 1. Agencja prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie
rocznego planu finansowego.
2. Projekt rocznego planu finansowego Agencji, po zaopiniowaniu przez Radę
Agencji, jest przekazywany przez Agencję ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych do zatwierdzenia.
3. Zatwierdzony projekt rocznego planu finansowego Agencji jest przekazywany
przez Agencję ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w trybie
określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.
4. Podstawę gospodarki finansowej Agencji w okresie od dnia 1 stycznia do dnia
zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych rocznego
planu finansowego Agencji stanowi projekt tego planu.
5. Rokiem obrotowym Agencji jest rok kalendarzowy.

Art. 95b. 1. Przychodami Agencji są:
1) opłaty z tytułu nadzoru;
2) opłaty za rozpatrzenie wniosku o wpis na listę;
3) przychody z tytułu zwrotu kosztów postępowania dyscyplinarnego.
2. Przychodami Agencji mogą być:
1) dotacje podmiotowe z budżetu państwa na prowadzenie działalności, o której
mowa w art. 90 ust. 1;
2) dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie lub dofinansowanie kosztów
realizacji inwestycji;
3) darowizny, zapisy i spadki;
4) odsetki od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z ustawą z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.);
5) przychody z innych tytułów.

Art. 95c. Na koszty Agencji składają się koszty sprawowania nadzoru
publicznego, w tym koszty funkcjonowania Agencji i jej organów.

Art. 95d. 1. Agencja tworzy następujące fundusze własne:
1) fundusz podstawowy;
2) fundusz rezerwowy.
2. Fundusz podstawowy Agencji odzwierciedla wartość wyposażenia Agencji
związanego z jej utworzeniem, na które składa się wartość środków pieniężnych oraz
równowartość netto środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz
innych składników majątku przekazanych Agencji w związku z jej utworzeniem.
Wartości te ustala się na dzień otrzymania przez Agencję wyposażenia.
3. Fundusz rezerwowy Agencji zwiększa się o zysk netto i zmniejsza się o stratę
netto.

Art. 95e. 1. Roczne sprawozdanie finansowe Agencji podlega badaniu przez
Najwyższą Izbę Kontroli.
2. Prezes Agencji przedstawia ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych roczne sprawozdanie finansowe Agencji wraz ze sprawozdaniem
z badania oraz opinią Rady Agencji.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych zatwierdza roczne
sprawozdanie finansowe Agencji.
Art. 102. 1. Rada Agencji, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia uchwały,
o której mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1, zatwierdza uchwałę albo przedstawia do niej
zastrzeżenia wraz z uzasadnieniem.
2. W terminie 30 dni od dnia doręczenia zastrzeżeń wraz z uzasadnieniem organ
Polskiej Izby Biegłych Rewidentów przesyła Radzie Agencji:
1) zmienioną uchwałę uwzględniającą zastrzeżenia albo
2) uchwałę wraz z uzasadnieniem nieuwzględnienia zastrzeżeń – w przypadku
nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości albo części.
3. Rada Agencji:
1) zatwierdza uchwałę, o której mowa w ust. 2,
2) odmawia zatwierdzenia uchwały, o której mowa w ust. 2 pkt 2
– w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, organ Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały:
1) przesyła Radzie Agencji zmienioną uchwałę uwzględniającą zastrzeżenia;
2) może wnieść, za pośrednictwem Rady Agencji, skargę do sądu
administracyjnego na zastrzeżenia Rady Agencji, o których mowa w ust. 1, jeżeli
uwzględnienie zastrzeżeń prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa.
5. Rada Agencji zatwierdza, w terminie 30 dni od dnia doręczenia, uchwałę,
o której mowa w ust. 4 pkt 1.
6. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Rada Agencji może przedłużyć
o 30 dni terminy, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, informując o tym organ Polskiej Izby
Biegłych Rewidentów.
7. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ Polskiej Izby Biegłych
Rewidentów może przedłużyć o 30 dni terminy, o których mowa w ust. 2
i ust. 4 pkt 1, informując o tym Radę Agencji.
8. Niezatwierdzenie uchwały przez Radę Agencji, w terminie, o którym mowa
w ust. 1, 3, 5 lub 6, lub nieprzedstawienie do niej zastrzeżeń w terminie, o którym
mowa w ust. 1 lub 6, powoduje jej zatwierdzenie z mocy prawa.
9. Jeżeli organ Polskiej Izby Biegłych Rewidentów nie dokona czynności,
o których mowa w ust. 2 lub ust. 4 pkt 1, Rada Agencji może podjąć uchwałę
uwzględniającą treść uchwały organu Polskiej Izby Biegłych Rewidentów
i przedstawionych zastrzeżeń, która wywołuje skutki prawne do czasu zastąpienia jej
właściwą uchwałą organu Polskiej Izby Biegłych Rewidentów zatwierdzoną przez
Radę Agencji albo do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego
uwzględniającego skargę, o której mowa w ust. 4 pkt 2.
10. Wydanie orzeczenia, o którym mowa w ust. 9, powoduje zatwierdzenie
z mocy prawa uchwały, do której wniesiono zastrzeżenia.
Art. 106. 1. Agencja przeprowadza kontrole w firmie audytorskiej w zakresie
dotyczącym badań ustawowych.
2. Częstotliwość kontroli jest uzależniona od wyników analizy ryzyka
wystąpienia nieprawidłowości w badaniach ustawowych, przy czym kontrola nie
może być przeprowadzana rzadziej niż:
1) raz na 3 lata – w przypadku firmy audytorskiej przeprowadzającej badania
ustawowe jednostek zainteresowania publicznego spełniających kryteria dużej
jednostki;
2) raz na 6 lat – w przypadku firmy audytorskiej przeprowadzającej badania
ustawowe jednostek innych niż wskazane w pkt 1.
2a. Analiza ryzyka, o której mowa w ust. 2, jest przeprowadzana
w szczególności w odniesieniu do badań ustawowych wykonywanych na rzecz
jednostek zainteresowania publicznego, jednostek mających siedzibę na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej i będących emitentami papierów wartościowych
wprowadzonych do alternatywnego systemu obrotu, o którym mowa w art. 3 pkt 2
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, oraz innych
jednostek o doniosłym znaczeniu publicznym ze względu na charakter prowadzonej
przez nie działalności, ich wielkość lub liczbę zatrudnionych pracowników.
3. Kontrole przeprowadzają pracownicy Agencji, zwani dalej „kontrolerami
Agencji”, którzy:
1) spełniają warunki, o których mowa w art. 26 ust. 5 akapit pierwszy
rozporządzenia nr 537/2014;
2) korzystają z pełni praw publicznych;
3) mają nieposzlakowaną opinię;
4) nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne
przestępstwo skarbowe.
3a. Kontrole w zakresie dotyczącym badań ustawowych jednostek innych niż
jednostki zainteresowania publicznego, wraz z kontrolerami Agencji, pod nadzorem
kontrolerów Agencji, mogą przeprowadzać osoby niebędące kontrolerami Agencji,
które spełniają warunki, o których mowa w ust. 3 pkt 24 oraz art. 26 ust. 5 akapit
pierwszy lit. c i d rozporządzenia nr 537/2014.
4. Przed wszczęciem kontroli kontroler Agencji oraz osoba niebędąca
kontrolerem Agencji, o której mowa w ust. 3a, składają oświadczenie w zakresie
spełnienia warunków, o których mowa w art. 26 ust. 5 akapit pierwszy lit. c i d
rozporządzenia nr 537/2014, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Art. 111. 1. Agencja określa polityki i procedury dotyczące zarządzania
systemem kontroli, o których mowa w art. 106 ust. 1, w tym polityki i procedury
związane z niezależnością i obiektywizmem kontrolerów Agencji, ekspertów,
o których mowa w art. 109, osób niebędących kontrolerami Agencji, o których mowa
w art. 106 ust. 3a, pracowników Agencji oraz osób uczestniczących w zarządzaniu
systemem kontroli jakości.
2. Agencja:
1) określa procedury przeprowadzania kontroli;
2) określa procedury informowania odpowiednich organów w sytuacji, gdy
ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzania kontroli mogą wskazywać na
działania niezgodne z prawem, a tym samym wymagać wszczęcia przez te
organy odpowiednich działań wyjaśniających;
3) ustala roczne plany kontroli;
4) sporządza raporty z kontroli oraz raporty z realizacji zaleceń;
5) upoważnia kontrolerów Agencji, ekspertów, o których mowa w art. 109, oraz
osoby niebędące kontrolerami Agencji, o których mowa w art. 106 ust. 3a,
zwanych dalej „osobami kontrolującymi”, do przeprowadzenia poszczególnych
kontroli.
2a. Określając procedury, o których mowa w ust. 2 pkt 1, bierze się pod uwagę
skalę i złożoność działalności kontrolowanej firmy audytorskiej. Procedury
przeprowadzania kontroli firmy audytorskiej uwzględniają obowiązywanie zasady
proporcjonalności przy stosowaniu krajowych standardów badania przy badaniach
ustawowych jednostek innych niż duże jednostki.
2b. Dokumenty, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 13, podlegają
zatwierdzeniu przez Radę Agencji.
2c. Plany kontroli, o których mowa w ust. 2 pkt 3, po zatwierdzeniu przez Radę
Agencji, są publikowane na stronie internetowej Agencji.
3. Na żądanie Agencji, w terminie przez nią wskazanym, nie krótszym niż 14 dni
roboczych od dnia otrzymania żądania, firmy audytorskie przekazują, w formie
określonej przez Agencję, wszelkie informacje niezbędne do zaplanowania
i przeprowadzenia kontroli, w tym w szczególności informacje dotyczące:
1) działalności firmy audytorskiej;
2) badań ustawowych przeprowadzonych przez firmę audytorską;
3) sprawozdań finansowych jednostek zainteresowania publicznego,
skonsolidowanych sprawozdań finansowych tych jednostek oraz sprawozdań
finansowych podmiotów wchodzących w skład grupy kapitałowej jednostki
zainteresowania publicznego.
Art. 112. 1. Zakres kontroli, o których mowa w art. 106 ust. 1, obejmuje:
1) ocenę systemu wewnętrznej kontroli jakości w kontrolowanej firmie
audytorskiej, w tym ocenę polityk i procedur wewnętrznej kontroli jakości tej
firmy zapewniających przestrzeganie przez biegłych rewidentów i firmę
audytorską:
a) mających zastosowanie standardów badania i kontroli jakości,
b) wymogów w zakresie etyki i niezależności określonych w niniejszej
ustawie, zasadach etyki zawodowej oraz art. 4 i art. 5 rozporządzenia
nr 537/2014,
c) innych mających zastosowanie przepisów prawa i wynikających z nich
obowiązków;
2) testy zgodności procedur i przegląd akt badań rocznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych w celu zweryfikowania skuteczności systemu
wewnętrznej kontroli jakości;
3) w związku z ustaleniami dokonanymi na podstawie pkt 1 i 2, ocenę zawartości
przynajmniej ostatniego sporządzonego, rocznego sprawozdania z przejrzystości
zamieszczonego na stronie internetowej kontrolowanej firmy audytorskiej;
4) ocenę zgodności wybranej do kontroli dokumentacji badania z obowiązującymi
przepisami prawa, wymogami standardów badania, kontroli jakości oraz
wymogami w zakresie etyki i niezależności;
5) ocenę ilości i jakości zasobów osobowych, rzeczowych i finansowych
wykorzystanych do przeprowadzenia badania, w tym ocenę przestrzegania
wymagań w zakresie obligatoryjnego doskonalenia zawodowego, o którym
mowa w art. 8 pkt 2, na podstawie analizy wybranej dokumentacji badania
w rozumieniu art. 68 pkt 1 oraz polityk i procedur wewnętrznej kontroli jakości
kontrolowanej firmy audytorskiej w tym zakresie;
6) ocenę zgodności z przepisami prawa wynagrodzenia za badanie oraz inne usługi,
naliczonego i wypłaconego kluczowemu biegłemu rewidentowi, członkom
zespołu wykonującego zlecenie oraz kontrolowanej firmie audytorskiej lub
innemu podmiotowi, z którego usług w trakcie badania korzystał kluczowy
biegły rewident lub kontrolowana firma audytorska, na podstawie analizy
wybranych akt badań, polityk i procedur wewnętrznej kontroli jakości
kontrolowanej firmy audytorskiej w tym zakresie;
7) ocenę zgodności działalności kontrolowanej firmy audytorskiej z ustawą
i rozporządzeniem nr 537/2014.
2. Akta badań, podlegające sprawdzeniu podczas kontroli, wybiera się na
podstawie analizy ryzyka nieprawidłowego przeprowadzenia badania ustawowego.
3. Podczas kontroli sprawdzeniu może podlegać również dokumentacja
z wykonania usług atestacyjnych innych niż badanie ustawowe lub usług pokrewnych
wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu w celu
zweryfikowania:
1) wpływu tych usług na jakość badania ustawowego lub
2) poprawności wykonania tych usług.
4. Podczas kontroli osoba kontrolująca dokonuje przeglądu metodyki
wykorzystywanej do przeprowadzania badań ustawowych przez firmę audytorską.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, kontrola jest przeprowadzana
w zakresie, o którym mowa w art. 123a ust. 3.
Art. 114. 1. Osoba kontrolująca ma prawo:
1) wstępu do wszystkich pomieszczeń kontrolowanej firmy audytorskiej;
2) wglądu do wszelkich dokumentów kontrolowanej firmy audytorskiej;
3) sporządzania uwierzytelnionych kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów
oraz zestawień i danych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli;
4) wglądu do danych zawartych w systemie teleinformatycznym kontrolowanej
firmy audytorskiej oraz sporządzania kopii lub wyciągów z tych danych, w tym
w postaci elektronicznej;
5) żądania udzielania ustnych lub pisemnych wyjaśnień w zakresie objętym
kontrolą, w formie i terminie przez nią wyznaczonych, oraz zapewnienia
terminowego udzielania wyjaśnień przez pracowników kontrolowanej firmy
audytorskiej;
6) żądania zapewnienia warunków i środków będących w dyspozycji
kontrolowanej firmy audytorskiej niezbędnych do sprawnego przeprowadzania
kontroli;
7) żądania zapewnienia nienaruszalności zabezpieczonych przez osobę
kontrolującą materiałów pozostawionych na przechowanie w kontrolowanej
firmie audytorskiej.
2. Koszty sporządzenia kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów lub
wyciągów z danych zawartych w systemie teleinformatycznym, o których mowa
w ust. 1 pkt 3 i 4, ponosi kontrolowana firma audytorska.
3. Osoba kontrolująca ma także prawo do żądania udzielenia informacji, w tym
przekazania dokumentów, związanych z badaniami ustawowymi przeprowadzonymi
przez kontrolowaną firmę audytorską od:
1) badanych przez kontrolowaną firmę audytorską jednostek, ich jednostek
powiązanych i stron z nimi powiązanych;
2) osób trzecich, którym kontrolowana firma audytorska przeprowadzająca badanie
ustawowe zleciła określone czynności w ramach umowy, o której mowa
w art. 48 ust. 2;
3) innych osób uczestniczących w czynnościach biegłego rewidenta
wykonywanych w ramach badań ustawowych;
4) osób będących stroną powiązaną z biegłym rewidentem lub kontrolowaną firmą
audytorską.
Art. 123. 1. Agencja może przeprowadzać kontrole tematyczne w firmach
audytorskich, w zakresie dotyczącym usług atestacyjnych i usług pokrewnych
wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu.
2. Kontrola tematyczna jest prowadzona, na podstawie imiennego upoważnienia
udzielonego przez Agencję, przez kontrolerów Agencji.
3. W trakcie kontroli tematycznych kontrolerzy Agencji mogą korzystać
z pomocy ekspertów, o których mowa w art. 109. Przepisy art. 95
i art. 106 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
3a. Kontrole tematyczne w firmach audytorskich, w zakresie usług atestacyjnych
i usług pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania
zawodu na rzecz jednostek innych niż jednostki zainteresowania publicznego wraz
z kontrolerami Agencji, pod nadzorem kontrolerów Agencji, mogą przeprowadzać
osoby niebędące kontrolerami Agencji, o których mowa w art. 106 ust. 3a. Przepisy
art. 95, art. 106 ust. 4 i art. 109 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4. Zakres kontroli tematycznych może obejmować wybrane zagadnienia,
o których mowa w art. 112 ust. 1.
5. Kontrolowana firma audytorska jest obowiązana udzielać wszelkich żądanych
informacji i wyjaśnień w zakresie objętym kontrolą tematyczną, w wyznaczonej
postaci i wyznaczonym terminie przez osobę kontrolującą. Jeżeli może to usprawnić
prowadzenie kontroli, kontrola tematyczna może być prowadzona w siedzibie
Agencji, za zgodą kontrolowanej firmy audytorskiej.
6. Agencja sporządza sprawozdanie z kontroli tematycznych zawierające ogólne
ustalenia i wnioski wraz ze wskazaniem działań zaradczych, jakie firmy audytorskie
mają podjąć, w związku z ustaleniami zawartymi w sprawozdaniu.
7. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 6, jest publikowane na stronie
internetowej Agencji.
8. Do kontroli tematycznych przepisy art. 111 ust. 1 i 2, art. 113, art. 114 ust. 1
i 2, art. 115, art. 116 ust. 4, art. 117 i art. 118 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 123a. 1. Agencja może przeprowadzać kontrole w firmach audytorskich
w zakresie dotyczącym usług atestacyjnych innych niż badanie ustawowe lub usług
pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu
w celu zweryfikowania poprawności wykonania tych usług.
2. Częstotliwość kontroli jest uzależniona od wyników analizy ryzyka
wystąpienia nieprawidłowości w wykonaniu usług, o których mowa w ust. 1.
3. Zakres kontroli może obejmować ocenę:
1) systemu wewnętrznej kontroli jakości w kontrolowanej firmie audytorskiej,
w tym ocenę polityk i procedur wewnętrznej kontroli jakości tej firmy
zapewniających przestrzeganie przez biegłych rewidentów i firmę audytorską:
a) mających zastosowanie krajowych standardów wykonywania zawodu
i krajowych standardów kontroli jakości,
b) wymogów w zakresie etyki i niezależności określonych w zasadach etyki
zawodowej,
c) innych mających zastosowanie przepisów prawa i wynikających z nich
obowiązków;
2) zgodności wybranej do kontroli dokumentacji wykonanej usługi
z obowiązującymi przepisami prawa, krajowymi standardami wykonywania
zawodu i krajowymi standardami kontroli jakości oraz wymogami w zakresie
etyki i niezależności.
4. Kontrola jest przeprowadzana w siedzibie kontrolowanej firmy audytorskiej
lub miejscu wykonywania przez nią działalności, w godzinach pracy lub czasie
faktycznego wykonywania działalności przez kontrolowaną firmę audytorską. Jeżeli
może to usprawnić prowadzenie kontroli, kontrola może być prowadzona w siedzibie
Agencji za zgodą kontrolowanej firmy audytorskiej.
5. Kontrola jest prowadzona przez kontrolerów Agencji lub osoby niebędące
kontrolerami Agencji, o których mowa w art. 106 ust. 3a, na podstawie imiennego
upoważnienia udzielonego przez Agencję. W trakcie kontroli kontrolerzy Agencji
oraz osoby niebędące kontrolerami Agencji, o których mowa w art. 106 ust. 3a, mogą
korzystać z pomocy ekspertów, o których mowa w art. 109.
6. Do kontrolerów Agencji, osób niebędących kontrolerami Agencji, o których
mowa w art. 106 ust. 3a, oraz ekspertów, o których mowa w art. 109, przepisy art. 95
i art. 106 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
7. Dokumentację wykonanych usług, podlegającą sprawdzeniu podczas kontroli,
wybiera się na podstawie analizy ryzyka nieprawidłowego wykonania tych usług.
8. Do kontroli przepisy art. 109 ust. 1, art. 111 ust. 1 i 2, art. 113, art. 114 ust. 1
i 2, art. 115, art. 116 ust. 24 i art. 117122 stosuje się odpowiednio.
Art. 124. 1. W przypadku powzięcia informacji o nieprawidłowościach
w przeprowadzaniu badań ustawowych lub świadczeniu usług atestacyjnych innych
niż badanie ustawowe lub usług pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi
standardami wykonywania zawodu, Agencja może przeprowadzić kontrolę w firmach
audytorskich, zwaną dalej „kontrolą doraźną”.
2. Przedmiotem kontroli doraźnej jest wyjaśnienie, czy nieprawidłowości,
o których powzięto informację, mają miejsce. Kontrola doraźna może być
przeprowadzona w zakresie wszystkich lub wybranych zagadnień określonych
w art. 112 ust. 1 lub art. 123a ust. 3.
3. Kontrola doraźna jest prowadzona przez kontrolerów Agencji lub osoby
niebędące kontrolerami Agencji, o których mowa w art. 106 ust. 3a, na podstawie
imiennego upoważnienia udzielonego przez Agencję. W trakcie kontroli doraźnych
kontrolerzy Agencji oraz osoby niebędące kontrolerami Agencji, o których mowa
w art. 106 ust. 3a, mogą korzystać z pomocy ekspertów, o których mowa w art. 109.
4. Do kontrolerów Agencji, osób niebędących kontrolerami Agencji, o których
mowa w art. 106 ust. 3a, oraz ekspertów, o których mowa w art. 109, przepisy art. 95
i art. 106 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
5. Kontrolowana firma audytorska jest obowiązana udzielać wszelkich żądanych
informacji i wyjaśnień, w tym przekazywać dokumenty, w zakresie objętym kontrolą
doraźną, w wyznaczonej postaci i wyznaczonym terminie przez osobę kontrolującą.
Jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli, kontrola doraźna może być
prowadzona w siedzibie Agencji za zgodą kontrolowanej firmy audytorskiej.
6. Przekazanie na potrzeby przeprowadzanej kontroli doraźnej informacji,
stanowiących tajemnice ustawowo chronione, nie stanowi naruszenia tych tajemnic.
6a. W przypadku podejrzenia rażącego naruszenia przez firmę audytorską
przepisów prawa, krajowych standardów wykonywania zawodu lub zasad etyki
w związku z badaniami ustawowymi lub świadczeniem usług atestacyjnych innych niż
badanie ustawowe lub usług pokrewnych oraz jeżeli jest to istotne dla zapewnienia
prawidłowego:
1) funkcjonowania, stabilności, bezpieczeństwa, przejrzystości lub zaufania do
rynku finansowego, lub zapewnienia ochrony interesów uczestników tego rynku
lub
2) funkcjonowania, stabilności lub bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, lub
3) funkcjonowania, stabilności lub bezpieczeństwa rynku usług świadczonych
przez firmy audytorskie
– Agencja może przeprowadzić kontrolę doraźną również wtedy, gdy
w kontrolowanej firmie audytorskiej prowadzona jest równocześnie kontrola przez
inny organ lub Agencja wyczerpała limit czasu trwania kontroli w danym roku
kalendarzowym, o którym mowa w art. 55 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo
przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086).
Warunkiem niezbędnym do jej przeprowadzenia jest uchwała podjęta przez Radę
Agencji.
6b. Czas trwania kontroli doraźnej, o której mowa w ust. 6a, nie może
przekroczyć czasu, o którym mowa w art. 55 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo
przedsiębiorców.
7. Do kontroli doraźnych przepisy art. 109 ust. 1, art. 111 ust. 1 i 2, art. 113115,
art. 116 ust. 4 i art. 117122 stosuje się odpowiednio.
Art. 127. 1. W ramach sprawowania nadzoru publicznego, o którym mowa
w art. 88, Agencji przysługuje prawo do uczestnictwa, za pośrednictwem swoich
przedstawicieli, w posiedzeniach organów Polskiej Izby Biegłych Rewidentów.
2. Rada Agencji może nałożyć na Polską Izbę Biegłych Rewidentów karę
pieniężną w wysokości 10 000 zł, jeżeli organ Polskiej Izby Biegłych Rewidentów nie
podejmuje w wyznaczonym terminie uchwały, o podjęcie której Rada zwróciła się
w trybie art. 104.
3. Od decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej przysługuje wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
4. Kara pieniężna jest wymagalna w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja
o jej nałożeniu stała się ostateczna.
5. W sprawach, o których mowa w ust. 2, Polska Izba Biegłych Rewidentów jest
reprezentowana przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów. Organ, którego działania
lub zaniechania dotyczy postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której
mowa w ust. 2, może przystąpić do postępowania w charakterze strony do czasu
zakończenia sprawy w pierwszej instancji.
6. Kara pieniężna, o której mowa w ust. 4, podlega egzekucji w trybie przepisów
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7. Do kar pieniężnych stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego.
8. Na postanowienia Rady Agencji w sprawach rozstrzygnięć i stanowiska
wierzyciela dotyczących postępowania egzekucyjnego zażalenie nie przysługuje.
Art. 128. 1. W jednostkach zainteresowania publicznego działa komitet audytu,
który jest komitetem do spraw audytu, o którym mowa w rozporządzeniu nr 537/2014.
Członkowie komitetu audytu są powoływani przez radę nadzorczą lub inny organ
nadzorczy lub kontrolny spośród członków tego organu.
1a. W przypadku jednostek zainteresowania publicznego będących jednostkami
samorządu terytorialnego, w celu spełnienia wymogu, o którym mowa
w art. 129 ust. 1, w skład komitetu audytu może być powołana osoba niebędąca
członkiem organu kontrolnego tej jednostki.
2. Jednostki, których jedyna działalność polega na pełnieniu roli emitenta
papierów wartościowych opartych na aktywach, o których mowa
w art. 2 pkt 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.
wykonującego dyrektywę 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
informacji zawartych w prospektach emisyjnych oraz formy, włączenia przez
odniesienie i publikacji takich prospektów emisyjnych oraz rozpowszechniania
reklam (Dz. Urz. UE L 149 z 30.04.2004, str. 307, z późn. zm.), nie mają obowiązku
posiadania komitetu audytu. Jednostki te podają do publicznej wiadomości przyczyny,
dla których w ich przypadku nie jest właściwe posiadanie komitetu audytu lub innego
organu nadzorczego lub kontrolnego, któremu byłoby właściwe powierzenie funkcji
komitetu audytu.
3. W przypadku otwartych funduszy emerytalnych, dobrowolnych funduszy
emerytalnych oraz podmiotów, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f, funkcje komitetu
audytu pełni komitet audytu powołany przez powszechne towarzystwo emerytalne lub
towarzystwo w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach
inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi będące
organem danego funduszu.
3a. Obowiązek powołania komitetu audytu przez oddział instytucji kredytowej
i oddział banku zagranicznego oraz główny oddział i oddział zakładu ubezpieczeń
i zakładu reasekuracji, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. b i c, uznaje się za spełniony,
jeżeli jednostka macierzysta tego oddziału powoła komitet ds. audytu, o którym mowa
w art. 39 ust. 1 dyrektywy 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych
i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniającej dyrektywy Rady
78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylającej dyrektywę Rady 84/253/EWG (Dz. Urz.
UE L 157 z 09.06.2006, str. 87, z późn. zm.6)
). Przepisów art. 129 oraz art. 130 nie
stosuje się.
4. W przypadku:
1) banków spółdzielczych,
2) jednostek samorządu terytorialnego będących jednostkami zainteresowania
publicznego,
3) podmiotów, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. i,
4) jednostek zainteresowania publicznego, innych niż wymienione w pkt 13 oraz
niebędących podmiotami, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. e–h, które na koniec
danego roku obrotowego oraz na koniec roku obrotowego poprzedzającego dany
rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech
wielkości:
a) 17 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku
obrotowego,
b) 34 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów
i produktów za rok obrotowy,
c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na
pełne etaty
– pełnienie funkcji komitetu audytu w celu wykonywania obowiązków komitetu
audytu określonych w niniejszej ustawie, ustawie z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości i rozporządzeniu nr 537/2014 może zostać powierzone radzie nadzorczej lub innemu organowi nadzorczemu lub kontrolnemu jednostki zainteresowania publicznego.
5. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 4, przepisy art. 129 ust. 1, 3
i 5 stosuje się odpowiednio, z tym że w przypadku banków spółdzielczych
i podmiotów, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. i, okresy, o których mowa w art. 129
ust. 3 pkt 1 i 2, wynoszą rok.
Art. 129. 1. W skład komitetu audytu wchodzi przynajmniej 3 członków.
Przynajmniej jeden członek komitetu audytu posiada wiedzę i umiejętności w zakresie
rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych.
2. (uchylony)
3. Większość członków komitetu audytu, w tym jego przewodniczący, jest
niezależna od danej jednostki zainteresowania publicznego. Uznaje się, że członek
komitetu audytu jest niezależny od danej jednostki zainteresowania publicznego, jeżeli
spełnia następujące kryteria:
1) nie należy ani w okresie ostatnich 5 lat od dnia powołania nie należał do kadry
kierowniczej wyższego szczebla, w tym nie jest ani nie był członkiem zarządu
lub innego organu zarządzającego danej jednostki zainteresowania publicznego
lub jednostki z nią powiązanej;
2) nie jest ani nie był w okresie ostatnich 3 lat od dnia powołania pracownikiem
danej jednostki zainteresowania publicznego lub jednostki z nią powiązanej,
z wyjątkiem sytuacji gdy członkiem komitetu audytu jest pracownik nienależący
do kadry kierowniczej wyższego szczebla, który został wybrany do rady
nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub kontrolnego danej jednostki
zainteresowania publicznego jako przedstawiciel pracowników;
3) nie sprawuje kontroli w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 lit. a–e ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości lub nie reprezentuje osób lub podmiotów
sprawujących kontrolę nad daną jednostką zainteresowania publicznego;
4) nie otrzymuje lub nie otrzymał dodatkowego wynagrodzenia, w znacznej
wysokości, od danej jednostki zainteresowania publicznego lub jednostki z nią
powiązanej, z wyjątkiem wynagrodzenia, jakie otrzymał jako członek rady
nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub kontrolnego, w tym komitetu
audytu;
5) nie utrzymuje ani w okresie ostatniego roku od dnia powołania nie utrzymywał
istotnych stosunków gospodarczych z daną jednostką zainteresowania
publicznego lub jednostką z nią powiązaną, bezpośrednio lub będąc
właścicielem, wspólnikiem, akcjonariuszem, członkiem rady nadzorczej lub
innego organu nadzorczego lub kontrolnego, lub osobą należącą do kadry
kierowniczej wyższego szczebla, w tym członkiem zarządu lub innego organu
zarządzającego podmiotu utrzymującego takie stosunki;
6) nie jest i w okresie ostatnich 2 lat od dnia powołania nie był:
a) właścicielem, wspólnikiem (w tym komplementariuszem) lub
akcjonariuszem obecnej lub poprzedniej firmy audytorskiej
przeprowadzającej badanie sprawozdania finansowego danej jednostki
zainteresowania publicznego lub jednostki z nią powiązanej lub
b) członkiem rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub kontrolnego
obecnej lub poprzedniej firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie
sprawozdania finansowego danej jednostki zainteresowania publicznego,
lub
c) pracownikiem lub osobą należącą do kadry kierowniczej wyższego
szczebla, w tym członkiem zarządu lub innego organu zarządzającego
obecnej lub poprzedniej firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie
sprawozdania finansowego danej jednostki zainteresowania publicznego
lub jednostki z nią powiązanej, lub
d) inną osobą fizyczną, z której usług korzystała lub którą nadzorowała obecna
lub poprzednia firma audytorska lub biegły rewident działający w jej
imieniu;
7) nie jest członkiem zarządu lub innego organu zarządzającego jednostki, w której
członkiem rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub kontrolnego jest
członek zarządu lub innego organu zarządzającego danej jednostki zainteresowania publicznego;
8) nie jest członkiem rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub
kontrolnego danej jednostki zainteresowania publicznego dłużej niż 12 lat;
9) nie jest małżonkiem, osobą pozostającą we wspólnym pożyciu, krewnym lub
powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej do czwartego stopnia – członka zarządu lub innego organu zarządzającego danej jednostki zainteresowania publicznego lub osoby, o której mowa w pkt 18;
10) nie pozostaje w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli z członkiem
zarządu lub innego organu zarządzającego danej jednostki zainteresowania
publicznego lub osobą, o której mowa w pkt 18.
4. Dodatkowe wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 4:
1) obejmuje udział w systemie przydziału opcji na akcje lub innym systemie
wynagradzania za wyniki;
2) nie obejmuje otrzymywania kwot wynagrodzenia w stałej wysokości w ramach
planu emerytalnego, w tym wynagrodzenia odroczonego, z tytułu wcześniejszej
pracy w danej jednostce zainteresowania publicznego w przypadku, gdy
warunkiem wypłaty takiego wynagrodzenia nie jest kontynuacja zatrudnienia
w danej jednostce zainteresowania publicznego.
5. Członkowie komitetu audytu posiadają wiedzę i umiejętności z zakresu
branży, w której działa jednostka zainteresowania publicznego. Warunek ten uznaje
się za spełniony, jeżeli przynajmniej jeden członek komitetu audytu posiada wiedzę
i umiejętności z zakresu tej branży lub poszczególni członkowie w określonych
zakresach posiadają wiedzę i umiejętności z zakresu tej branży.
6. Przewodniczący komitetu audytu jest powoływany przez członków komitetu
audytu lub radę nadzorczą, lub inny organ nadzorczy lub kontrolny jednostki
zainteresowania publicznego.
Art. 130. 1. Do zadań komitetu audytu należy w szczególności:
1) monitorowanie:
a) procesu sprawozdawczości finansowej,
b) skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania
ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości
finansowej,
c) wykonywania czynności rewizji finansowej, w szczególności
przeprowadzania przez firmę audytorską badania, z uwzględnieniem
wszelkich wniosków i ustaleń Agencji wynikających z kontroli
przeprowadzonej w firmie audytorskiej;
2) kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i firmy
audytorskiej, w szczególności w przypadku, gdy na rzecz jednostki zainteresowania publicznego świadczone są przez firmę audytorską inne usługi niż badanie;
3) informowanie rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego lub kontrolnego
jednostki zainteresowania publicznego o wynikach badania oraz wyjaśnianie,
w jaki sposób badanie to przyczyniło się do rzetelności sprawozdawczości
finansowej w jednostce zainteresowania publicznego, a także jaka była rola
komitetu audytu w procesie badania;
4) dokonywanie oceny niezależności biegłego rewidenta oraz wyrażanie zgody na
świadczenie przez niego dozwolonych usług niebędących badaniem w jednostce
zainteresowania publicznego;
5) opracowywanie polityki wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania
badania;
6) opracowywanie polityki świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą
badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka
sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem;
7) określanie procedury wyboru firmy audytorskiej przez jednostkę
zainteresowania publicznego;
8) przedstawianie radzie nadzorczej lub innemu organowi nadzorczemu lub
kontrolnemu, lub organowi, o którym mowa w art. 66 ust. 4 ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości, rekomendacji, o której mowa
w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 537/2014, zgodnie z politykami, o których
mowa w pkt 5 i 6;
9) przedkładanie zaleceń mających na celu zapewnienie rzetelności procesu
sprawozdawczości finansowej w jednostce zainteresowania publicznego.
2. W przypadku gdy wyboru firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie
ustawowe jednostki zainteresowania publicznego dokonuje organ inny niż organ,
o którym mowa w art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,
zwany dalej „organem dokonującym wyboru”, komitet audytu przedstawia organowi
dokonującemu wyboru rekomendację, w której:
1) wskazuje firmę audytorską, której proponuje powierzyć badanie ustawowe;
2) oświadcza, że rekomendacja jest wolna od wpływów stron trzecich;
3) stwierdza, że badana jednostka zainteresowania publicznego nie zawarła umów
zawierających klauzule, o których mowa w art. 66 ust. 5a ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości.
3. W przypadku gdy wybór, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy przedłużenia
umowy o badanie sprawozdania finansowego, rekomendacja komitetu audytu:
1) zawiera przynajmniej dwie możliwości wyboru firmy audytorskiej wraz
z uzasadnieniem oraz wskazanie uzasadnionej preferencji komitetu audytu
wobec jednej z nich;
2) jest sporządzana w następstwie procedury wyboru zorganizowanej przez badaną
jednostkę, spełniającej następujące kryteria:
a) badana jednostka zainteresowania publicznego może zaprosić dowolne
firmy audytorskie do składania ofert w sprawie świadczenia usługi badania
ustawowego, pod warunkiem że:
– nie narusza to przepisów art. 17 ust. 3 rozporządzenia nr 537/2014,
– organizacja procedury przetargowej nie wyklucza z udziału
w procedurze wyboru firm, które uzyskały mniej niż 15% swojego
całkowitego wynagrodzenia z tytułu badań od jednostek
zainteresowania publicznego w danym państwie Unii Europejskiej
w poprzednim roku kalendarzowym, zamieszczonych w wykazie firm
audytorskich, o których mowa w art. 91,
b) badana jednostka zainteresowania publicznego przygotowuje dokumentację
przetargową dla zaproszonych firm audytorskich, która:
– umożliwia tym firmom poznanie działalności badanej jednostki
zainteresowania publicznego,
– zawiera wskazanie sprawozdań finansowych podlegających badaniu,
– zawiera przejrzyste i niedyskryminujące kryteria wyboru, które są
stosowane przez badaną jednostkę zainteresowania publicznego do
oceny ofert złożonych przez firmy audytorskie,
c) badana jednostka zainteresowania publicznego ma swobodę określenia
procedury wyboru i może w jej trakcie prowadzić bezpośrednie negocjacje
z zainteresowanymi oferentami,
d) badana jednostka zainteresowania publicznego ocenia oferty złożone przez
firmy audytorskie zgodnie z kryteriami wyboru określonymi w dokumentacji przetargowej oraz przygotowuje sprawozdanie zawierające wnioski z procedury wyboru zatwierdzane przez komitet audytu,
e) badana jednostka zainteresowania publicznego oraz komitet audytu
uwzględniają wszelkie ustalenia lub wnioski zawarte w rocznym
sprawozdaniu, o którym mowa w art. 90 ust. 5, mogące wpłynąć na wybór
firmy audytorskiej.
4. Badana jednostka zainteresowania publicznego, na wniosek Komisji Nadzoru
Finansowego, wykazuje, że procedura wyboru została przeprowadzona zgodnie
z wymogami, o których mowa w ust. 2 i 3.
5. Do jednostki zainteresowania publicznego będącej małym lub średnim
przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 2 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2017/1129 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie prospektu, który ma być
publikowany w związku z ofertą publiczną papierów wartościowych lub
dopuszczeniem ich do obrotu na rynku regulowanym oraz uchylenia dyrektywy
2003/71/WE (Dz. Urz. UE L 168 z 30.06.2017, str. 12) przepisów ust. 3 pkt 2 nie
stosuje się.
6. Jeżeli decyzja organu dokonującego wyboru w zakresie wyboru firmy
audytorskiej odbiega od rekomendacji komitetu audytu, organ dokonujący wyboru
uzasadnia przyczyny niezastosowania się do rekomendacji komitetu audytu oraz
przekazuje takie uzasadnienie do wiadomości organu zatwierdzającego sprawozdanie
finansowe.
7. W przypadku gdy sprawowanie funkcji komitetu audytu powierzono zgodnie
z art. 128 ust. 4 radzie nadzorczej lub innemu organowi nadzorczemu lub
kontrolnemu jednostki zainteresowania publicznego, organ dokonujący wyboru
przesyła do wiadomości organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe
uzasadnienie dla dokonanego wyboru firmy audytorskiej.
8. Komitet audytu może, bez pośrednictwa rady nadzorczej lub innego organu
nadzorczego lub kontrolnego, żądać udzielenia informacji, wyjaśnień i przekazania
dokumentów niezbędnych do wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1.
9. Komitet audytu może żądać omówienia przez kluczowego biegłego rewidenta
z komitetem audytu, zarządem lub innym organem zarządzającym, radą nadzorczą lub
innym organem nadzorczym lub kontrolnym działającym w jednostce zainteresowania
publicznego, lub kluczowy biegły rewident może żądać omówienia z komitetem audytu, zarządem lub innym organem zarządzającym, radą nadzorczą lub innym organem nadzorczym lub kontrolnym działającym w jednostce zainteresowania
publicznego kluczowych kwestii wynikających z badania, które zostały wymienione
w sprawozdaniu dodatkowym, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia nr 537/2014.

Art. 130a. Do spółek, które nie posiadają statusu spółki publicznej
zamierzających ubiegać się o dopuszczenie papierów wartościowych do obrotu na
rynku regulowanym przepisy art. 128 ust. 1 i ust. 4 pkt 4 oraz ust. 5, art. 129 oraz
art. 130 ust. 1 i 8 stosuje się.
Art. 136. 1. Usługami zabronionymi zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit drugi
rozporządzenia nr 537/2014 są także inne usługi niebędące czynnościami rewizji
finansowej.
2. Usługami zabronionymi zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia
nr 537/2014 nie są:
1) usługi, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r.
o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach
zrzeszających;
2) usługi:
a) przeprowadzania procedur należytej staranności (due dilligence) w zakresie
kondycji ekonomiczno-finansowej,
b) wydawania listów poświadczających
– wykonywane w związku z prospektem emisyjnym badanej jednostki,
przeprowadzane zgodnie z krajowym standardem usług pokrewnych i polegające
na przeprowadzaniu uzgodnionych procedur;
3) usługi atestacyjne w zakresie informacji finansowych pro forma, prognoz
wyników lub wyników szacunkowych, zamieszczane w prospekcie emisyjnym
badanej jednostki;
4) badanie historycznych informacji finansowych do prospektu, o którym mowa
w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 809/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.
wykonującym dyrektywę 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie informacji zawartych w prospektach emisyjnych oraz formy,
włączenia przez odniesienie i publikacji takich prospektów emisyjnych oraz
rozpowszechniania reklam;
5) weryfikacja pakietów konsolidacyjnych;
6) potwierdzanie spełnienia warunków zawartych umów kredytowych na podstawie
analizy informacji finansowych pochodzących ze zbadanych przez daną firmę
audytorską sprawozdań finansowych;
7) usługi atestacyjne w zakresie sprawozdawczości dotyczącej ładu
korporacyjnego, zarządzania ryzykiem oraz społecznej odpowiedzialności
biznesu;
8) usługi polegające na ocenie zgodności informacji ujawnianych przez instytucje
finansowe i firmy inwestycyjne z wymogami w zakresie ujawniania informacji
dotyczących adekwatności kapitałowej oraz zmiennych składników
wynagrodzeń;
9) poświadczenia dotyczące sprawozdań lub innych informacji finansowych
przeznaczonych dla organów nadzoru, rady nadzorczej lub innego organu
nadzorczego spółki lub właścicieli, wykraczające poza zakres badania
ustawowego i mające pomóc tym organom w wypełnianiu ich ustawowych
obowiązków.
3. Świadczenie usług, o których mowa w ust. 2, możliwe jest jedynie w zakresie
niezwiązanym z polityką podatkową badanej jednostki, po przeprowadzeniu przez
komitet audytu oceny zagrożeń i zabezpieczeń niezależności, o której mowa
w art. 6973.
Art. 157. 1. Niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy na rozprawę lub
posiedzenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego lub wezwanie Krajowego Rzecznika
Dyscyplinarnego w trakcie dochodzenia dyscyplinarnego nie wstrzymuje rozpoznania
sprawy lub przeprowadzenia czynności, chyba że należycie usprawiedliwią oni swoją
nieobecność, jednocześnie wnosząc o odroczenie lub przerwanie rozprawy lub posiedzenia, lub nieprzeprowadzanie czynności przed Krajowym Rzecznikiem Dyscyplinarnym, albo Krajowy Sąd Dyscyplinarny lub Krajowy Rzecznik
Dyscyplinarny z ważnych przyczyn uzna ich obecność za konieczną.
2. Za należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa obwinionego lub jego
obrońcy na rozprawę przed Krajowym Sądem Dyscyplinarnym lub wezwanie
Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego rozumie się wskazanie i uprawdopodobnienie
wyjątkowych przyczyn, zaś w przypadku choroby, przedstawienie zaświadczenia
lekarskiego wystawionego przez lekarza sądowego, potwierdzającego niemożność
stawienia się na rozprawę przed Krajowym Sądem Dyscyplinarnym lub wezwanie
Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego.
3. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, odmowę złożenia zeznań lub
przyrzeczenia przez świadka lub biegłego, Krajowy Sąd Dyscyplinarny lub Krajowy
Rzecznik Dyscyplinarny może nałożyć karę porządkową w wysokości do 5000 zł.
Świadek lub biegły nie podlega karze, jeżeli nie był uprzedzony o skutkach
niestawiennictwa, odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia.
3a. Na kierownika firmy audytorskiej, innej osoby prawnej, jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub osobę fizyczną, którzy bez
należytego usprawiedliwienia nie wykonali obowiązku udzielenia informacji lub
przekazania poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów, Krajowy Sąd
Dyscyplinarny lub Krajowy Rzecznik Dyscyplinarny może nałożyć karę porządkową
w wysokości do 5000 zł. Kierownik podmiotu zobowiązanego lub zobowiązana osoba
fizyczna nie podlegają karze, jeżeli nie byli uprzedzeni o skutkach niewykonania
zobowiązania.
4. Przymusowe doprowadzenie świadka lub biegłego zarządza, na wniosek
Krajowego Sądu Dyscyplinarnego lub Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego, sąd
rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania świadka albo biegłego.
5. W przypadkach, o których mowa w ust. 34, na postanowienie przysługuje
zażalenie.
6. Zażalenie na postanowienie o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 3 albo 3a,
przez:
1) Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego – rozpoznaje sąd rejonowy właściwy
według miejsca zamieszkania świadka albo biegłego;
2) Krajowy Sąd Dyscyplinarny – rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy
w drugiej instancji.
7. Zażalenie na postanowienie o przymusowym doprowadzeniu świadka lub
biegłego rozpoznaje sąd, który zarządził to przymusowe doprowadzenie, w składzie
trzech sędziów.

Art. 157a. 1. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego organ
prowadzący to postępowanie może żądać od banku, osób zatrudnionych w banku oraz
osób, za pośrednictwem których bank wykonuje czynności bankowe, udzielenia
informacji stanowiących tajemnicę bankową na podstawie postanowienia wydanego
na jego wniosek przez sąd okręgowy właściwy według siedziby tego organu.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) numer lub sygnaturę sprawy;
2) opis przewinienia wraz z kwalifikacją prawną, którego dotyczy postępowanie
dyscyplinarne;
3) okoliczności uzasadniające potrzebę udzielenia informacji;
4) wskazanie osoby lub jednostki organizacyjnej, której dotyczą informacje;
5) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji;
6) rodzaj i zakres informacji.
3. Po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, sąd, w drodze
postanowienia, wyraża zgodę na udzielenie informacji, określając ich rodzaj i zakres,
osobę lub jednostkę organizacyjną, których one dotyczą, oraz podmiot zobowiązany
do ich udzielenia, albo odmawia wyrażenia zgody na udzielenie informacji.
4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, organowi prowadzącemu
postępowanie dyscyplinarne wnioskującemu o wydanie postanowienia przysługuje
zażalenie.
5. Uprawniony przez sąd organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne
pisemnie informuje podmiot zobowiązany do udzielenia informacji o treści
postanowienia sądu, osobie lub jednostce organizacyjnej, której mają dotyczyć
informacje, oraz rodzaju i zakresie tych informacji.

Art. 157b. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego organ
prowadzący to postępowanie może żądać od podmiotów, którym bank ujawnił
informacje stanowiące tajemnicę bankową, udzielenia tych informacji, na podstawie postanowienia wydanego na jego wniosek przez sąd okręgowy właściwy według siedziby tego organu. Przepisy art. 157a ust. 25 stosuje się.

Art. 157c. Przepisy art. 157a i art. 157b stosuje się odpowiednio do informacji
stanowiących tajemnicę zawodową, o której mowa w art. 9e ust. 1 ustawy z dnia
5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.
Art. 159. 1. W postępowaniu dyscyplinarnym mogą zostać orzeczone
następujące kary:
1) kara upomnienia;
2) kara pieniężna;
3) zakaz przeprowadzania badań;
4) zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej;
5) zakaz wykonywania zawodu biegłego rewidenta;
6) zakaz pełnienia funkcji członka zarządu lub innego organu zarządzającego lub
członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego w firmach audytorskich
lub jednostkach zainteresowania publicznego;
7) skreślenie z rejestru.
2. Orzekając karę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nakazuje się zaprzestanie
określonego postępowania i powstrzymanie się od niego w przyszłości.
3. Orzekając jedną z kar, o których mowa w ust. 1, orzeka się również o nakazie
podania do publicznej wiadomości imienia i nazwiska osoby fizycznej, na którą
nałożono karę, wraz z numerem, pod którym osoba ta jest lub była wpisana do rejestru,
chyba że podanie do publicznej wiadomości jej imienia i nazwiska będzie środkiem
nieproporcjonalnym do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, będzie stanowiło
zagrożenie dla stabilności rynków finansowych, zagrozi prowadzonemu postępowaniu
karnemu lub wyrządzi niewspółmierną szkodę obwinionemu, pokrzywdzonemu,
innym stronom postępowania dyscyplinarnego, firmie audytorskiej, w imieniu której
biegły rewident świadczył swoje usługi, jednostce, dla której biegły rewident świadczył swoje usługi, lub organom, o których mowa w art. 148 ust. 2. Nie podlegają ujawnieniu dane podmiotu, dla którego wykonywane były czynności rewizji
finansowej.
4. Obok kar, o których mowa w ust. 1, można orzec dodatkowo zakaz
zajmowania stanowiska kontrolera jakości wykonania zlecenia lub pełnienia funkcji
osoby odpowiedzialnej za system wewnętrznej kontroli jakości w firmie audytorskiej
na okres od roku do 3 lat.
5. Karę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wymierza się do kwoty 250 000 zł.
5a. Jeżeli przewinienie dyscyplinarne:
1) dotyczyło usługi świadczonej w związku z przygotowaniem lub
przeprowadzeniem emisji, wystawieniem lub zbyciem instrumentu finansowego
lub
2) związane było z badaniem ustawowym jednostki zainteresowania publicznego
– karę, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wymierza się do kwoty 500 000 zł.
6. Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 36, orzeka się na okres od roku do 3 lat.
7. Kara, o której mowa w ust. 1 pkt 6, może zostać orzeczona samoistnie, jak
również obok kar, o których mowa w ust. 1 pkt 15 i 7.
8. Jeżeli przewinienie dyscyplinarne związane było z badaniem ustawowym,
orzekając karę, o której mowa w ust. 1, stwierdza się również, czy sprawozdanie
z badania spełnia wymogi, o których mowa w art. 83, oraz art. 10 rozporządzenia
nr 537/2014 – w przypadku badania jednostek zainteresowania publicznego.
9. Krajowy Sąd Dyscyplinarny przesyła ujawnionemu pokrzywdzonemu
informację o wydaniu orzeczenia skazującego biegłego rewidenta za zarzucany mu
czyn, jeżeli postępowanie dyscyplinarne toczyło się w związku z usługą atestacyjną
lub usługą pokrewną, wykonaną u tego pokrzywdzonego. Jeżeli przewinienie
dyscyplinarne związane było z badaniem ustawowym, Krajowy Sąd Dyscyplinarny
przesyła ujawnionemu pokrzywdzonemu również informacje o sprawozdaniu
z badania w zakresie, o którym mowa w ust. 8. Informacji tych nie przesyła się, jeżeli
pokrzywdzony przystąpił do toczącego się postępowania dyscyplinarnego
w charakterze strony.
Art. 162. 1. W przypadku jednoczesnego ukarania za kilka przewinień
dyscyplinarnych, wymierza się karę za poszczególne przewinienia, a następnie karę
łączną.
2. Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:
1) kara upomnienia nie podlega łączeniu z karą pieniężną;
2) przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych
kar i kwoty 250 000 zł ani nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar
pieniężnych;
3) kary zakazu:
a) przeprowadzania badań,
b) wykonywania czynności rewizji finansowej,
c) wykonywania zawodu biegłego rewidenta
– nie podlegają łączeniu z karami, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 i 2.
3. Przy orzeczonych za kilka przewinień dyscyplinarnych karach rodzajowo
różnych, o których mowa w ust. 2, i karze skreślenia z rejestru wymierza się karę
łączną skreślenia z rejestru, a w przypadku orzeczonych równocześnie kar
pieniężnych karę tę orzeka się na zasadach przewidzianych w ust. 2 pkt 2.
4. Kara zakazu pełnienia funkcji członka zarządu lub innego organu
zarządzającego lub członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego w firmach audytorskich lub jednostkach zainteresowania publicznego nie podlega łączeniu z karami, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 15 i 7.
5. W przypadku gdy obwiniony popełnił dwa lub więcej przewinień
dyscyplinarnych, zanim zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do
któregokolwiek z nich, wydaje się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają
łączeniu na zasadach przewidzianych w ust. 24.
6. Jeżeli jedna z podlegających łączeniu kar została orzeczona w sprawie,
o której mowa w art. 172 ust. 1, sądem właściwym do wydania orzeczenia łącznego
jest sąd, który jako ostatni wydał podlegające łączeniu orzeczenie skazujące
w sprawie, o której mowa w art. 172 ust. 1.
7. Jeżeli podlegające łączeniu kary zostały orzeczone w pierwszej instancji przez
sąd powszechny oraz Krajowy Sąd Dyscyplinarny, orzeczenie łączne wydaje sąd
powszechny.
Art. 182. 1. Firma audytorska podlega karze administracyjnej za naruszenie
przepisów ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014, w przypadku gdy:
1) nie przestrzega wymogów dotyczących wynagrodzenia za badanie, o których
mowa w art. 80, oraz limitów wynagrodzenia za usługi dozwolone niebędące
badaniem wynikających z art. 4 rozporządzenia nr 537/2014, z uwzględnieniem
art. 137;
2) nie przestrzega limitu wynagrodzenia całkowitego od jednostki innej niż
jednostka zainteresowania publicznego, o którym mowa w art. 70, oraz limitu
wynagrodzenia całkowitego od jednostki zainteresowania publicznego, o którym
mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 537/2014;
3) przeprowadza badanie z naruszeniem wymogów określonych w art. 49 pkt 1,
art. 69 ust. 27 i 9, art. 71 oraz art. 72;
4) świadczy usługi zabronione w rozumieniu art. 5 rozporządzenia nr 537/2014
oraz art. 136 lub narusza warunki ich świadczenia;
5) nie przestrzega wymogów świadczenia usług dozwolonych niebędących
badaniem, określonych w art. 73 oraz art. 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia
nr 537/2014;
6) nie dokonuje oceny ani nie dokumentuje w zakresie określonym w art. 74 oraz
art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 537/2014 w przypadku badań jednostek
zainteresowania publicznego;
7) nie składa przed przystąpieniem do badania oświadczenia w sprawie
niezależności, o którym mowa w art. 74 ust. 2;
8) nie omawia z komitetem audytu zagrożeń dla niezależności firmy audytorskiej
lub biegłego rewidenta oraz zabezpieczeń zastosowanych w celu ograniczenia
tych zagrożeń w przypadku określonym w art. 4 ust. 3 rozporządzenia
nr 537/2014;
9) nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 6 ust. 2 rozporządzenia
nr 537/2014;
10) przed sporządzeniem sprawozdania z badania sprawozdania finansowego
jednostki zainteresowania publicznego oraz sprawozdania dodatkowego,
o którym mowa w art. 11 rozporządzenia nr 537/2014, nie przeprowadza
kontroli jakości wykonania zlecenia, o której mowa w art. 8 tego rozporządzenia,
lub narusza warunki przeprowadzenia, zakresu lub dokumentowania takiej
kontroli, określone w art. 8 tego rozporządzenia, krajowych standardach kontroli
jakości oraz polityce kontroli jakości wykonania zlecenia badania, o której mowa
w art. 132;
11) nie przestrzega przepisów art. 8387, a w przypadku badań jednostek
zainteresowania publicznego również przepisu art. 10 rozporządzenia
nr 537/2014, dotyczących sprawozdania z badania;
12) nie przestrzega przepisów art. 81 ust. 2 i art. 131 oraz przepisu
art. 11 rozporządzenia nr 537/2014, dotyczących sprawozdania dodatkowego;
13) nie przekazuje informacji dotyczących badanej jednostki zainteresowania
publicznego, o których mowa w art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 537/2014,
Komisji Nadzoru Finansowego lub nie przekazuje informacji, o których mowa
w art. 138, Agencji;
14) nie prowadzi dialogu, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia
nr 537/2014, z Komisją Nadzoru Finansowego lub nie uwzględnia
w prowadzeniu tego dialogu wytycznych, o których mowa w akapicie trzecim
tego przepisu;
15) nie przestrzega przepisu art. 13 rozporządzenia nr 537/2014, dotyczącego
sporządzania, publikowania i aktualizowania sprawozdania z przejrzystości oraz
informowania właściwego organu o publikacji sprawozdania z przejrzystości;
16) nie przestrzega przepisów dotyczących rotacji firmy audytorskiej i kluczowego
biegłego rewidenta;
17) nie przestrzega obowiązku zapewnienia zastępującej firmie audytorskiej dostępu
do wszelkich informacji na temat badanej jednostki i ostatniego badania tej
jednostki lub do akt badania, o którym mowa w art. 82 oraz art. 18 rozporządzenia nr 537/2014;
18) nie przestrzega wymogów, o których mowa w art. 46, dotyczących składu
swoich organów;
19) prowadzi działalność w obszarach innych niż określone w art. 47;
20) nie przestrzega przepisów dotyczących ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej, o których mowa w art. 53;
21) nie przestrzega przepisów art. 49, art. 50 oraz art. 6567 w zakresie wdrożenia
i funkcjonowania systemu wewnętrznej kontroli jakości, w tym nie posiada lub
nie wdraża:
a) polityk, procedur, rozwiązań i mechanizmów, o których mowa w art. 64,
b) polityk i procedur przeprowadzania badań przez podwykonawców,
c) polityki, o której mowa w art. 132,
d) procedur, o których mowa w art. 199;
22) nie przestrzega obowiązku zgłaszania zmian danych podlegających wpisowi na
listę, o którym mowa w art. 57 ust. 3;
23) nie przestrzega obowiązków dotyczących wnoszenia opłat z tytułu nadzoru,
o których mowa w art. 55;
24) nie przestrzega przepisów art. 78 i art. 79 dotyczących zachowania tajemnicy
zawodowej oraz przekazywania dokumentów organowi nadzoru publicznego
z państwa trzeciego;
25) nie przestrzega przepisów dotyczących badania grupy kapitałowej, o których
mowa w art. 81;
26) nie przestrzega przepisów dotyczących poddania się kontroli, o których mowa
w art. 106 ust. 1, art. 123 ust. 1, art. 123a ust. 1 i art. 124 ust. 1, w tym nie stosuje
się do żądania Agencji, o którym mowa w art. 111 ust. 3, lub nie stosuje się do
żądania okazania dokumentów, przekazania poświadczonych przez pracownika
firmy audytorskiej kopii dokumentów lub udzielenia informacji i wyjaśnień
w zakresie objętym kontrolą, o której mowa w art. 106 ust. 1, art. 123 ust. 1,
art. 123a ust. 1 lub art. 124 ust. 1;
27) nie wykonuje zaleceń, o których mowa w art. 121 ust. 1 pkt 1;
28) nie wypełnia obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 51 oraz
art. 14 rozporządzenia nr 537/2014;
29) nie świadczy usług atestacyjnych innych niż badanie lub usług pokrewnych
zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu;
30) nie wypełnia obowiązku w zakresie przekazywania informacji, o którym mowa
w art. 90 ust. 6a.
2. Na członków zarządu lub innego organu zarządzającego oraz członków rady
nadzorczej lub innego organu nadzorczego firmy audytorskiej, oraz członków zespołu
wykonującego badanie podejmujących decyzję co do wyniku badania, oraz osoby,
o których mowa w art. 23 ust. 3 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 537/2014,
niebędących biegłymi rewidentami, za naruszenia, o których mowa w ust. 1, może
zostać nałożona kara administracyjna, o której mowa w art. 183 ust. 1 pkt 1, 2 lub 6.
Art. 183. 1. Karami administracyjnymi są:
1) kara upomnienia;
2) kara pieniężna;
3) zakaz przeprowadzania badań;
4) zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej;
5) zakaz świadczenia usług objętych standardami wykonywania zawodu;
6) zakaz pełnienia funkcji członka zarządu lub innego organu zarządzającego lub
członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego w firmach audytorskich
przez osoby odpowiedzialne za naruszenie przepisów ustawy lub rozporządzenia
nr 537/2014;
7) skreślenie z listy.
2. Nakładając karę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nakazuje się zaprzestanie
określonego postępowania i powstrzymanie się od niego w przyszłości.
3. Kara pieniężna nakładana na firmy audytorskie nie może przekroczyć 10%
przychodów netto ze sprzedaży usług świadczonych w ramach działalności, o której
mowa w art. 47 ust. 1 i 2, osiągniętych przez firmę audytorską w poprzednim roku
obrotowym. Jeżeli w poprzednim roku obrotowym firma audytorska nie osiągnęła
przychodów z tytułów, o których mowa w zdaniu pierwszym, wysokość kary odnosi
się do ostatniego roku obrotowego, w którym firma osiągnęła przychody z tych
tytułów.
4. Kara pieniężna nakładana na poszczególne osoby, o których mowa
w art. 182 ust. 2, nie może przekraczać 250 000 zł.
4a. Kara, o której mowa w ust. 4, nakładana w przypadku gdy naruszenie:
1) dotyczyło usługi świadczonej w związku z przygotowaniem lub
przeprowadzeniem emisji, wystawieniem lub zbyciem instrumentu finansowego
lub
2) związane było z badaniem ustawowym jednostki zainteresowania publicznego
– nie może przekraczać kwoty 500 000 zł.
5. Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 36, nakładane są na okres od roku do 3 lat.
6. Ustalając rodzaj i wymiar kary nakładanej na firmę audytorską lub osoby,
o których mowa w art. 182 ust. 2, uwzględnia się w szczególności:
1) wagę naruszenia i czas jego trwania;
2) stopień przyczynienia się do powstania naruszenia;
3) sytuację finansową wyrażającą się w szczególności w wysokości rocznych
przychodów lub dochodów;
4) kwotę zysków osiągniętych lub strat unikniętych, w zakresie, w jakim można je
ustalić;
5) stopień współpracy z Agencją;
6) popełnione dotychczas naruszenia.
Art. 192. 1. Jednostka zainteresowania publicznego, członek jej zarządu lub
innego organu zarządzającego lub rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego,
lub komitetu audytu oraz podmioty z nimi powiązane oraz powiązane strony trzecie,
o których mowa w art. 23 ust. 3 akapit drugi lit. c rozporządzenia nr 537/2014,
podlegają karze administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy lub rozporządzenia
nr 537/2014 nakładanej przez Komisję Nadzoru Finansowego w przypadku, gdy:
1) nie posiadają polityki w zakresie świadczenia dodatkowych usług przez firmę
audytorską, podmiot powiązany z firmą audytorską lub członka jego sieci;
2) nie posiadają polityki w zakresie wyboru firmy audytorskiej;
3) nie przestrzegają przepisów dotyczących:
a) wyboru firmy audytorskiej, w tym stosowania klauzul zabronionych,
b) zawarcia umowy o badanie na okres krótszy niż 2-letni i dłuższy niż 5-letni,
z uwzględnieniem przypadku, o którym mowa
w art. 17 ust. 6 rozporządzenia nr 537/2014,
c) obowiązkowych okresów karencji,
d) procedury wyboru firmy audytorskiej,
e) obowiązku informowania Komisji Nadzoru Finansowego o fakcie, że
wyboru firmy audytorskiej dokonuje organ inny niż organ zatwierdzający
sprawozdanie finansowe;
4) nie przestrzegają obowiązków związanych z rotacją firmy audytorskiej badającej
sprawozdanie finansowe danej jednostki zainteresowania publicznego;
5) nie przestrzegają przepisów dotyczących powołania, składu i funkcjonowania
komitetu audytu;
6) wywierają wpływ na wynik badania.
2. W przypadku jednostek zainteresowania publicznego, którymi są otwarte
fundusze emerytalne, dobrowolne fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne
otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte albo publiczne fundusze
inwestycyjne zamknięte, karze administracyjnej nakładanej przez Komisję Nadzoru
Finansowego podlegają, będące ich organami, powszechne towarzystwa emerytalne
albo towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub działające w imieniu tych towarzystw
osoby, o których mowa w ust. 1.
Art. 193. 1. Karami administracyjnymi nakładanymi przez Komisję Nadzoru
Finansowego są:
1) kara pieniężna;
2) zakaz pełnienia funkcji członka zarządu lub innego organu zarządzającego lub
członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego w jednostkach
zainteresowania publicznego przez osoby odpowiedzialne za naruszenie
przepisów ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014 przez okres od roku do 3 lat.
2. Kara pieniężna nakładana na jednostkę zainteresowania publicznego nie może
przekroczyć 10% przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów, osiągniętych
przez tę jednostkę w poprzednim roku obrotowym. Jeżeli w poprzednim roku
obrotowym jednostka zainteresowania publicznego nie osiągnęła przychodów
z tytułów, o których mowa w zdaniu pierwszym, wysokość kary odnosi się do
ostatniego roku obrotowego, w którym jednostka ta osiągnęła przychody z tych
tytułów.
3. Kara pieniężna nakładana na poszczególne osoby, o których mowa
w art. 192 ust. 1, nie może przekraczać 250 000 zł.
3a. Kara, o której mowa w ust. 3, nakładana w przypadku gdy naruszenie:
1) dotyczyło usługi świadczonej w związku z przygotowaniem lub
przeprowadzeniem emisji, wystawieniem lub zbyciem instrumentu finansowego
lub
2) związane było z badaniem ustawowym jednostki zainteresowania publicznego
– nie może przekraczać kwoty 500 000 zł.
4. Ustalając rodzaj i wymiar kary nakładanej na jednostkę zainteresowania
publicznego lub osoby, o których mowa w art. 192 ust. 1, uwzględnia się
w szczególności:
1) wagę naruszenia i czas jego trwania;
2) stopień przyczynienia się do powstania naruszenia;
3) sytuację finansową wyrażającą się w szczególności w wysokości rocznych
przychodów lub dochodów;
4) kwotę zysków osiągniętych lub strat unikniętych w zakresie, w jakim można je
ustalić;
5) stopień współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego;
6) popełnione dotychczas naruszenia.
Art. 194. 1. Wpływy z tytułu kar pieniężnych nałożonych przez Komisję
Nadzoru Finansowego stanowią przychód Funduszu Edukacji Finansowej, o którym
mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym.
2. Nakładając jedną z kar, o których mowa w art. 193 ust. 1, Komisja Nadzoru
Finansowego postanawia również o nakazie podania do publicznej wiadomości nazwy
i siedziby jednostki zainteresowania publicznego lub imienia i nazwiska osoby,
o której mowa w art. 192 ust. 1, chyba że podanie tych danych do publicznej
wiadomości będzie środkiem nieproporcjonalnym do naruszenia, będzie stanowiło
zagrożenie dla stabilności rynków finansowych, zagrozi prowadzonemu postępowaniu
karnemu lub wyrządzi niewspółmierną szkodę zaangażowanym instytucjom lub
osobom.
3. Komisja Nadzoru Finansowego, po uprawomocnieniu się decyzji nakładającej
karę, podaje do publicznej wiadomości, bez zbędnej zwłoki, publikując na swojej
stronie internetowej, informację o popełnionym przez jednostkę zainteresowania
publicznego lub osobę, o której mowa w art. 192 ust. 1, naruszeniu oraz nałożonej za
to naruszenie karze.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, obok informacji, o której mowa
w ust. 3, podaniu do publicznej wiadomości podlega nazwa i siedziba jednostki
zainteresowania publicznego, a w przypadku osoby, o której mowa w art. 192 ust. 1,
również imię i nazwisko osoby, na którą nałożono karę.
5. Informacje, o których mowa w ust. 3 i 4, są publikowane przez 5 lat, licząc od
dnia, w którym decyzja nakładająca karę stała się prawomocna.
5a. Komisja Nadzoru Finansowego przekazuje Agencji informację o nałożonych
karach, o których mowa w art. 193 ust. 1, niezwłocznie po ich uprawomocnieniu się.
6. Przepisy art. 189 ust. 35 i art. 190 stosuje się odpowiednio.
7. Do postępowań prowadzonych przez Komisję Nadzoru Finansowego stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem
finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 180, 284, 568 i 695).
Art. 200. 1. Agencja i Komisja Nadzoru Finansowego współpracują
z właściwymi organami nadzoru publicznego z państw Unii Europejskiej, KEONA
oraz europejskimi urzędami nadzoru w celu wykonywania zadań wynikających
z niniejszej ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w szczególności w związku
z kontrolami doraźnymi dotyczącymi przeprowadzania badań ustawowych, Agencja
lub Komisja Nadzoru Finansowego mogą udzielać informacji i przekazywać
dokumenty, w tym objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy.
3. Informacje i dokumenty są przekazywane w terminie 30 dni od dnia
otrzymania wniosku o udzielenie informacji lub przekazanie dokumentów złożonego
przez właściwe organy nadzoru publicznego z państw Unii Europejskiej, KEONA lub
europejskie urzędy nadzoru. O przyczynach niezachowania tego terminu Agencja lub
Komisja Nadzoru Finansowego powiadamia wnioskodawcę.
4. Agencja lub Komisja Nadzoru Finansowego może odmówić udzielenia
informacji lub przekazania dokumentów w przypadku, gdy:
1) udzielenie informacji lub przekazanie dokumentów mogłoby mieć szkodliwy
wpływ na suwerenność, bezpieczeństwo lub porządek publiczny
Rzeczypospolitej Polskiej lub naruszać przepisy w zakresie bezpieczeństwa;
2) przeciwko osobie lub podmiotowi, których dotyczy wniosek o udzielenie
informacji lub przekazanie dokumentów, toczy się postępowanie sądowe w tej
samej sprawie przed organami Rzeczypospolitej Polskiej;
3) wydane zostało prawomocne orzeczenie przez organ Rzeczypospolitej Polskiej
w tej samej sprawie przeciwko osobie lub podmiotowi, których dotyczy wniosek
o udzielenie informacji lub przekazanie dokumentów.
5. Odmowa udzielenia informacji lub przekazania dokumentów następuje
w formie pisemnej.
6. Informacje i dokumenty otrzymane przez Agencję lub Komisję Nadzoru
Finansowego są objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy w przypadku, o którym
mowa w art. 95, lub w przypadku gdy strona przekazująca wskaże na potrzebę
zachowania tajemnicy.
7. Agencja może kierować do właściwych organów nadzoru publicznego
z państw Unii Europejskiej wnioski o udostępnienie dodatkowej dokumentacji
z badania, dotyczącej badań sprawozdań finansowych lub pakietów konsolidacyjnych
jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej, której jednostka dominująca ma
siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy badania takie zostały
przeprowadzone na potrzeby badania takiej grupy kapitałowej przez biegłych
rewidentów lub firmy audytorskie zatwierdzone w państwach Unii Europejskiej.
8. Na żądanie Agencji biegły rewident lub firma audytorska są obowiązani
doręczyć jej informacje, akta badania i inne dokumenty.
9. Biegły rewident lub firma audytorska nie mogą bezpośrednio przekazywać
informacji, akt badania lub innych dokumentów właściwemu organowi nadzoru
publicznego z państwa Unii Europejskiej oraz europejskim urzędom nadzoru.
Art. 203. 1. Firma audytorska zatwierdzona w innym niż Rzeczpospolita Polska
państwie Unii Europejskiej i wpisana na listę na podstawie art. 58 podlega nadzorowi
sprawowanemu przez Agencję w zakresie zgodności przeprowadzanych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej badań ustawowych z wymogami prawa Rzeczypospolitej
Polskiej.
2. Biegły rewident lub firma audytorska, przeprowadzający obowiązkowe
badanie sprawozdania finansowego jednostki zarejestrowanej w państwie trzecim,
której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w innym
niż Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej, podlegają nadzorowi
sprawowanemu przez Agencję, w tym kontrolom, o których mowa w art. 106 ust. 1
i art. 124 ust. 1, oraz karom obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach
przewidzianych w niniejszej ustawie dla biegłych rewidentów lub firm audytorskich
przeprowadzających badania sprawozdań finansowych.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli badana jednostka jest emitentem
wyłącznie dłużnych papierów wartościowych, które zostały dopuszczone do obrotu na
rynku regulowanym:
1) przed dniem 31 grudnia 2010 r., a ich jednostkowa wartość nominalna wynosi
w dniu emisji co najmniej 50 000 euro lub równowartość co najmniej
50 000 euro – w przypadku dłużnych papierów wartościowych
denominowanych w innej walucie lub
2) w dniu 31 grudnia 2010 r. lub później, a ich jednostkowa wartość nominalna
wynosi w dniu emisji co najmniej 100 000 euro lub równowartość co najmniej
100 000 euro – w przypadku dłużnych papierów wartościowych
denominowanych w innej walucie.
4. Równowartość kwoty w euro oblicza się według kursu średniego, ogłaszanego
przez Narodowy Bank Polski z dnia emisji.
Art. 204. 1. Agencja prowadzi listę jednostek audytorskich pochodzących
z państw trzecich.
2. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera adres Agencji, a także obejmuje
następujące dane:
1) numer wpisu na listę;
2) pełną i skróconą nazwę oraz adres jednostki audytorskiej pochodzącej z państwa
trzeciego;
3) formę organizacyjno-prawną;
4) nazwiska i imiona właścicieli lub wspólników, członków organów
zarządzających oraz członków organów nadzorczych;
5) adresy właścicieli lub wspólników, członków organów zarządzających oraz
członków organów nadzorczych;
6) nazwiska i imiona biegłych rewidentów zatrudnionych w jednostce audytorskiej
pochodzącej z państwa trzeciego lub z nią powiązanych jako wspólnicy lub
w inny sposób, którzy zamierzają przeprowadzać lub przeprowadzają badanie
sprawozdania finansowego jednostki zarejestrowanej w państwie trzecim, której
papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym
w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz numery w rejestrach nadane tym biegłym
rewidentom przez organy rejestrujące z państw trzecich albo innych państw Unii
Europejskiej oraz nazwy tych organów;
7) adresy oddziałów jednostki audytorskiej pochodzącej z państwa trzeciego;
8) informację o członkostwie w sieci oraz wykaz nazw i adresów firm audytorskich
należących do sieci oraz podmiotów powiązanych z jednostką audytorską
pochodzącą z państwa trzeciego lub też wskazanie miejsca, w którym informacje
te są publicznie dostępne;
9) adres strony internetowej jednostki audytorskiej pochodzącej z państwa
trzeciego;
10) numer w rejestrze nadany jednostce audytorskiej pochodzącej z państwa
trzeciego przez organ rejestrujący z państwa trzeciego albo innego niż
Rzeczpospolita Polska państwa Unii Europejskiej oraz nazwę tego organu;
11) nazwę jednostki zarejestrowanej w państwie trzecim, której papiery wartościowe
są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Rzeczypospolitej Polskiej,
na rzecz której jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego zamierza
przeprowadzać lub przeprowadza badanie sprawozdania finansowego.
3. Jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego ma obowiązek
pisemnego zgłaszania Agencji zmiany danych podlegających wpisowi na listę
w terminie 30 dni od dnia ich zaistnienia.
4. Lista, o której mowa w ust. 1, podlega publikacji na stronie internetowej
Agencji.
Art. 205. 1. Wpisowi na listę, o której mowa w art. 204 ust. 1, podlega, na swój
wniosek, jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego, która zamierza
przeprowadzać lub przeprowadza badanie sprawozdania finansowego jednostki
zarejestrowanej w państwie trzecim, której papiery wartościowe są dopuszczone do
obrotu na rynku regulowanym w Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem że:
1) większość członków organów zarządzających jednostki audytorskiej
pochodzącej z państwa trzeciego spełnia wymagania dla biegłych rewidentów
równoważne z wymaganiami przewidzianymi w niniejszej ustawie;
2) biegły rewident pochodzący z państwa trzeciego, przeprowadzający w imieniu
jednostki audytorskiej pochodzącej z państwa trzeciego badanie sprawozdania
finansowego jednostki zarejestrowanej w państwie trzecim, której papiery
wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym
w Rzeczypospolitej Polskiej, spełnia wymagania równoważne z wymaganiami
przewidzianymi dla biegłych rewidentów w niniejszej ustawie;
3) jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego przeprowadza badanie
sprawozdania finansowego jednostki zarejestrowanej w państwie trzecim, której
papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym
w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z międzynarodowymi standardami badania
lub standardami równoważnymi;
4) jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego publikuje na swojej
stronie internetowej roczne sprawozdanie zawierające informacje, o których mowa w art. 13 rozporządzenia nr 537/2014, lub spełnia równoważne
wymagania dotyczące ujawniania informacji;
5) jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego spełnia wymagania
określone w art. 6976 i art. 80 lub wymagania równoważne.
2. Jednostka audytorska pochodząca z państwa trzeciego prowadząca działalność
jako biegły rewident prowadzący działalność gospodarczą we własnym imieniu i na
własny rachunek podlega wpisowi na listę, o której mowa w art. 204 ust. 1, pod
warunkiem spełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1 pkt 25.
3. Badanie sprawozdania finansowego przeprowadzone przez jednostkę
audytorską pochodzącą z państwa trzeciego, która nie została wpisana na listę, o której
mowa w art. 204 ust. 1, nie wywołuje skutków prawnych.
4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli badana jednostka jest emitentem
wyłącznie dłużnych papierów wartościowych, które zostały dopuszczone do obrotu na
rynku regulowanym:
1) przed dniem 31 grudnia 2010 r., a ich jednostkowa wartość nominalna wynosi
w dniu emisji co najmniej 50 000 euro lub równowartość co najmniej
50 000 euro – w przypadku dłużnych papierów wartościowych
denominowanych w innej walucie lub
2) w dniu 31 grudnia 2010 r. lub później, a ich jednostkowa wartość nominalna
wynosi w dniu emisji co najmniej 100 000 euro lub równowartość co najmniej
100 000 euro – w przypadku dłużnych papierów wartościowych
denominowanych w innej walucie.
5. Równowartość kwoty w euro oblicza się według kursu średniego, ogłaszanego
przez Narodowy Bank Polski z dnia emisji.
6. Za rozpatrzenie wniosku o wpis na listę, o którym mowa w ust. 1, jednostka
audytorska pochodząca z państwa trzeciego wnosi opłatę w wysokości określonej
w art. 60 ust. 1. Opłata jest wnoszona wraz ze złożeniem wniosku o wpis na tę listę.
Przepisy art. 60 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 208. 1. W przypadku przeprowadzenia kontroli w jednostce audytorskiej
pochodzącej z państwa trzeciego, jednostka ta jest obowiązana wnieść opłatę
w wysokości odpowiadającej kosztom przeprowadzenia tej kontroli.
2. Opłata, o której mowa w ust. 1, stanowi przychód Agencji.
3. Agencja określi, w drodze decyzji, wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1,
oraz tryb i termin jej uiszczenia, uwzględniając szacowany koszt przeprowadzenia
kontroli w jednostce audytorskiej pochodzącej z państwa trzeciego.
4. W przypadku niewykonania decyzji, o której mowa w ust. 3, Agencja może
nałożyć w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji karę administracyjną,
o której mowa w art. 183 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 190 stosuje się odpowiednio.
5. Opłata, o której mowa w ust. 3, oraz kara administracyjna, o której mowa
w ust. 4, podlegają egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
6. Na postanowienia Agencji w sprawach rozstrzygnięć i stanowiska wierzyciela
dotyczących postępowania egzekucyjnego zażalenie nie przysługuje.
7. Odsetki za zwłokę, na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia
1997 r. – Ordynacja podatkowa, pobiera się od nieuiszczonych w wyznaczonym
terminie przez jednostkę audytorską pochodzącą z państwa trzeciego:
1) opłat, o których mowa w ust. 1;
2) kar nałożonych przez Agencję.
8. Do opłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy działu III ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
9. Od decyzji Agencji wydanych w pierwszej instancji dotyczących opłat,
o których mowa w ust. 1, oraz kar nie służy odwołanie, jednakże strona
niezadowolona z decyzji może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,
zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego.
Art. 212. 1. Agencja może udzielić właściwemu organowi nadzoru publicznego
nad jednostkami audytorskimi pochodzącymi z państwa trzeciego informacji lub
przekazać mu dokumentację systemu wewnętrznej kontroli jakości, dokumentację
badania w rozumieniu art. 68 pkt 1 i inne dokumenty będące w posiadaniu biegłych
rewidentów lub firmy audytorskiej, a także dokumenty związane z kontrolami,
o których mowa w art. 106 ust. 1 i art. 124 ust. 1, jeżeli:
1) informacje i dokumenty dotyczą pośrednio lub bezpośrednio badania
sprawozdania finansowego jednostki, która wyemitowała papiery wartościowe
w tym państwie trzecim lub która wchodzi w skład grupy kapitałowej
sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe w tym państwie
trzecim, oraz
2) między Agencją a właściwym organem nadzoru publicznego z państwa trzeciego
zostało zawarte porozumienie, o którym mowa w art. 214 ust. 1.
2. Biegły rewident lub firma audytorska są obowiązani doręczyć Agencji, na jej
żądanie, informacje, dokumentację badania w rozumieniu art. 68 pkt 1 i inne
dokumenty będące w posiadaniu biegłych rewidentów lub firmy audytorskiej w celu
przekazania ich właściwemu organowi nadzoru publicznego z państwa trzeciego.
Przepis art. 79 stosuje się odpowiednio.
3. Udzielenie informacji i przekazanie dokumentów, o których mowa w ust. 1,
upoważnionym przedstawicielom właściwego organu nadzoru publicznego z państwa
trzeciego może odbywać się w siedzibie firmy audytorskiej, w tym w trakcie kontroli.
4. W trakcie przeprowadzanej kontroli Agencja może konsultować się
z upoważnionymi przedstawicielami właściwego organu nadzoru publicznego
z państwa trzeciego i uwzględniać udzielone przez nich informacje i przekazane
dokumenty.
Art. 214. 1. W celu udzielenia informacji lub przekazania dokumentów,
o których mowa w art. 212, Agencja zawiera z właściwym organem nadzoru
publicznego z państwa trzeciego, który został uznany przez Komisję Europejską za
adekwatny, porozumienie, które przewiduje na zasadzie wzajemności, że:
1) właściwy organ nadzoru publicznego z państwa trzeciego jest obowiązany
uzasadnić wniosek o udzielenie informacji lub przekazanie dokumentów;
2) osoby obecnie lub w przeszłości zatrudnione we właściwym organie nadzoru
publicznego z państwa trzeciego mające dostęp do udzielonych informacji lub
przekazanych dokumentów są obowiązane do zachowania tajemnicy;
3) właściwy organ nadzoru publicznego z państwa trzeciego może wykorzystać
otrzymane informacje i dokumenty wyłącznie w celu realizacji powierzonych
mu zadań w ramach sprawowania nadzoru publicznego, przeprowadzania
kontroli w ramach systemu zapewnienia jakości lub kontroli doraźnych w danym państwie trzecim, jeśli system ten spełnia wymogi równoważne z wymogami przewidzianymi w niniejszej ustawie;
4) zapewniona jest ochrona interesów handlowych jednostki, której sprawozdanie
finansowe podlegało badaniu, w tym jej praw własności intelektualnej.
2. Agencja informuje Komisję Europejską o zawartym porozumieniu i jego
istotnych postanowieniach.
3. Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, może mieć charakter wielostronny.
4. Informacje i dokumenty otrzymane przez Agencję w ramach realizacji
porozumienia, o którym mowa w ust. 1, są objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy
w przypadku, o którym mowa w art. 95, lub w przypadku gdy strona przekazująca
wskaże na potrzebę zachowania tajemnicy.