Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) areszt dla cudzoziemców – areszt dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203);
1a) beneficjent ochrony czasowej – cudzoziemca należącego do grupy wysiedleńców wymienionej w decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców, o której mowa w art. 106 ust. 1, cudzoziemca, o którym mowa w art. 106 ust. 2, oraz cudzoziemca należącego do grupy wysiedleńców wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 107 ust. 1;
2) (uchylony)
3) (uchylony)
4) cudzoziemiec – cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
4a) dane biometryczne – wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane w celu umieszczenia w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji Genewskiej w formie elektronicznej;
5) dokument podróży – dokument uznany przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej, uprawniający do przekroczenia granicy, wydany przez organ państwa obcego, organ polski lub organizację międzynarodową albo podmiot upoważniony przez organ państwa obcego lub obcą władzę o charakterze państwowym;
6) granica – granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 184 oraz z 2026 r. poz. 50);
6a) instrumentalizacja – prowadzenie przez państwo graniczące z Rzecząpospolitą Polską lub inny podmiot działań zmierzających do umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2016, str. 1, z późn. zm.2)), w szczególności z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy służb państwowych oraz żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej chroniących tę granicę lub w połączeniu z niszczeniem infrastruktury granicznej, mogących skutkować destabilizacją sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
7) karta pobytu – dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy, zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej;
7a) kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca lub w jego imieniu po tym, jak w odniesieniu do poprzedniego wniosku o udzielenie ochrony
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 251 z 16.09.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 74 z 18.03.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 327 z 09.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 107, Dz. Urz. UE L 135 z 22.05.2019, str. 27, Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 2024/1717 z 20.06.2024. międzynarodowej, który go dotyczył, została wydana decyzja ostateczna, w tym także o umorzeniu postępowania;
8) Konwencja Genewska – Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 515 i 516);
9) kraj pochodzenia – państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec, a w przypadku cudzoziemca, którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który nie posiada obywatelstwa żadnego państwa – państwo, w którym stale zamieszkuje;
9a) małoletni bez opieki – małoletniego cudzoziemca, który przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium bez opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej; 9aa) ośrodek recepcyjny – ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu przyjęć cudzoziemców, którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
9b) państwo członkowskie – państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne państwo, które stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31);
9c) przesiedlenie – przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uchodźcy mandatoryjnego w celu nadania mu na tym terytorium statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;
9d) relokacja – przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium odpowiedzialnego państwa członkowskiego określonego w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu której wniosek ten został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego ochroną międzynarodową z państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach odpowiedzialności i solidarności między państwami członkowskimi;
10) strzeżony ośrodek – strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
11) (uchylony)
12) uchodźca mandatoryjny – cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, zgodnie z jego mandatem wynikającym z Konwencji Genewskiej oraz Statutu Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców zatwierdzonego rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 428(V) z dnia 14 grudnia 1950 r.;
13) wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – wniosek o objęcie przez Rzeczpospolitą Polską ochroną cudzoziemca, który ubiega się o status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą;
14) osoby w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej:
a) dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw swojego pochodzenia w instytucjach zapewniających całodobowy pobyt, różnych typów, form własności i podporządkowania, i które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej w ramach zorganizowanej ewakuacji tych instytucji,
b) osoby zatrudnione w instytucjach, o których mowa w lit. a, które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki nad osobami wymienionymi w lit. a;
15) osoby w zagranicznej rodzinnej pieczy zastępczej:
a) dzieci lub osoby pełnoletnie, które bezpośrednio przed przyjazdem do Rzeczypospolitej Polskiej były umieszczone na terytorium państw swojego pochodzenia w rodzinnej pieczy zastępczej i które przybyły do Rzeczypospolitej Polskiej z tymi opiekunami,
b) opiekunowie sprawujący opiekę nad osobami wymienionymi w lit. a, którzy przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej w celu sprawowania opieki nad małoletnimi w ramach rodzinnej pieczy zastępczej.
1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się
ochrony przez:
1) nadanie statusu uchodźcy;
1a) udzielenie ochrony uzupełniającej;
2) udzielenie azylu;
3) (uchylony)
4) udzielenie ochrony czasowej.
2. (uchylony)
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji lub postanowienia
wydanego na podstawie ustawy, jeżeli wymagają tego względy obronności lub
bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
1. Decyzje lub postanowienia wydane w sprawach określonych
w ustawie mogą być przekazywane za pośrednictwem urządzeń umożliwiających
odczyt i zapis znaków pisma na nośniku papierowym oraz za pośrednictwem sieci
telekomunikacyjnych i doręczane cudzoziemcowi w formie uzyskanej w wyniku
takiego przekazu.
2. Ilekroć w ustawie jest mowa o doręczeniu decyzji, rozumie się przez to
także jej ogłoszenie.
W postępowaniach i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy mogą być przetwarzane następujące dane cudzoziemca:
1) imię (imiona) i nazwisko;
2) nazwisko poprzednie;
3) nazwisko rodowe;
4) płeć;
5) imię ojca;
6) imię i nazwisko rodowe matki;
7) data urodzenia lub wiek;
8) miejsce i kraj urodzenia;
9) kraj pochodzenia;
10) odciski linii papilarnych;
11) rysopis:
a) wzrost w centymetrach,
b) kolor oczu,
c) znaki szczególne;
11a) wizerunek twarzy;
12) obywatelstwo (obywatelstwa);
13) narodowość;
14) rasa lub pochodzenie etniczne;
15) przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;
16) przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;
17) przynależność do określonych grup społecznych;
18) stan zdrowia;
18a) informacje o życiu seksualnym;
19) stan cywilny;
20) wykształcenie;
21) zawód wykonywany;
22) miejsce pracy;
23) miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;
24) informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach karnych i postępowaniach w sprawach o wykroczenia oraz o wydanych w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu sądowym lub administracyjnym;
25) stosunek do służby wojskowej;
26) informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;
27) informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzie- lenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego, oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 603/2013”, oraz o czynnościach podjętych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona), zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”;
28) adres w kraju pochodzenia;
29) adres w kraju poprzedniego zamieszkania;
30) dane dotyczące dokumentu podróży:
a) seria i numer,
b) data wydania i data upływu ważności,
c) nazwa i kraj organu wydającego,
d) liczba osób wpisanych do dokumentu podróży;
31) dane dotyczące dokumentu tożsamości lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość:
a) seria i numer,
b) data wydania i data upływu ważności,
c) nazwa i kraj organu wydającego;
32) numer rachunku płatniczego;
33) numer telefonu;
34) adres poczty elektronicznej.
Dane cudzoziemca, na podstawie których jest możliwe ustalenie, że:
1) jest w toku lub zakończyło się postępowanie w sprawie:
a) udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
b) udzielenia albo pozbawienia azylu wobec cudzoziemca,
2) cudzoziemcowi nadano albo odmówiono nadania statusu uchodźcy,
3) cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia azylu,
4) cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej
– nie mogą być udostępniane ani pozyskiwane od podmiotów, wobec których
istnieje uzasadnione domniemanie, że dopuszczają się prześladowań lub
wyrządzają poważną krzywdę.
W przypadku gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie
ustawy bierze udział cudzoziemiec, który nie umie lub nie może pisać, podpis
cudzoziemca na dokumencie zastępuje tuszowy odcisk jego palca; obok tego
odcisku inna osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej lub niemogącej
pisać, umieszczając swój podpis, z zaznaczeniem że został on złożony na życzenie
nieumiejącego lub niemogącego pisać.
1. Tłumaczenie na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, dopuszczonych jako dowód w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub azylu, zapewnia, w razie potrzeby, organ, przed którym jest prowadzone postępowanie. 2. Jeżeli w przesłuchaniu cudzoziemca, w postępowaniu prowadzonym w sprawie uregulowanej w ustawie, bierze udział tłumacz, w protokole przesłuchania cudzoziemca podaje się imię i nazwisko tłumacza.
Art. 11a. 1. Pracownikowi zatrudnionemu w:
1) Urzędzie do Spraw Cudzoziemców,
2) Komendzie Głównej Straży Granicznej,
3) komendzie oddziału Straży Granicznej,
4) placówce Straży Granicznej
– obowiązki dotyczące czynności postępowania administracyjnego w sprawach uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw, o których mowa w rozdziale 5 w dziale II, określone w przepisach działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przygotowywanie projektów załatwienia spraw i przeprowadzanie dowodów, z wyłączeniem czynności kancelaryjnych, a także załatwiania tych spraw na podstawie upoważnienia, o którym mowa w art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, powierza się po sprawdzeniu przez pracodawcę, że pracownik nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. 2. Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się przed zatrudnieniem danej osoby na stanowisku związanym z wykonywaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, a także przed powierzeniem pracownikowi nowych obowiązków, o których mowa w ust. 1, przez zasięgnięcie informacji o danej osobie z Krajowego Rejestru Karnego. 3. W przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe pracownik nie może zajmować stanowiska związanego z wykonywaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, a jeżeli temu pracownikowi wydano upoważnienie, o którym mowa w art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, do załatwiania spraw uregulowanych w ustawie, zostaje ono cofnięte.
Art. 11b. Zadania określone w:
1) art. 45a i art. 45b ust. 2–4 – dotyczące wpisów danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen do celów powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 1, z późn. zm.3)), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2018/1860”,
2) art. 46 i art. 54c – dotyczące wpisów danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, str. 14, z późn. zm.4)), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2018/1861”
– Komendant Główny Policji realizuje przy udziale funkcjonariuszy Straży Granicznej pełniących służbę w biurze SIRENE, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1355 oraz z 2024 r. poz. 1688).
Art. 11c. W celu realizacji zadań określonych w ustawie i w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwany dalej „Szefem Urzędu”, może pozyskiwać z systemu teleinformatycznego Straży Granicznej, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, informacje przetwarzane na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 12 października 1990 r.
3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 15.
4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 135 z 22.05.2019, str. 27, Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 11 oraz Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 15. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 367 i 646) dotyczące przekraczania przez cudzoziemców granicy Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są spełnione następujące warunki:
1) system teleinformatyczny, za pośrednictwem którego są pozyskiwane te informacje, umożliwia identyfikację i rejestrację osób uzyskujących dostęp do danych Straży Granicznej oraz rejestruje zakres udostępnionych danych i datę udostępnienia danych;
2) Szef Urzędu posiada i stosuje zabezpieczenia techniczne i organizacyjne zapewniające poufność, integralność, dostępność i autentyczność danych.
(uchylony) DZIAŁ II Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca Rozdział 1 Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
dzial
Dział II - Status uchodźcy
art. 13-89rozdzial
Rozdział 1 - Postępowanie w sprawie o nadanie i pozbawienie statusu uchodźcy
1. Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. 2. Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium. 3. Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.5)), lub
2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
5) Zmiany wymienionej konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1993 r. poz. 285, z 1995 r. poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r. poz. 266, z 2002 r. poz. 1084, z 2003 r. poz. 364, z 2010 r. poz. 587, z 2014 r. poz. 1155, z 2021 r. poz. 2161 oraz z 2022 r. poz. 643. 4. Prześladowanie może polegać w szczególności na:
1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;
5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;
6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.
1. Przy ocenie powodów prześladowania bierze się pod uwagę, że:
1) pojęcie rasy obejmuje w szczególności kolor skóry, pochodzenie lub
przynależność do określonej grupy etnicznej;
2) pojęcie religii obejmuje w szczególności:
a) posiadanie przekonań teistycznych, nieteistycznych lub ateistycznych,
b) udział lub powstrzymywanie się od udziału w obrzędach religijnych,
sprawowanych publicznie lub prywatnie, indywidualnie lub zbiorowo,
c) inne akty o charakterze religijnym, wyrażane przekonania lub formy
zachowania indywidualnego lub zbiorowego, wynikające z wierzeń
religijnych lub z nimi związane;
3) pojęcie narodowości nie jest ograniczone do posiadania obywatelstwa lub
jego braku, lecz obejmuje w szczególności przynależność do grupy określonej przez:
a) tożsamość kulturową, etniczną lub językową lub
b) wspólne pochodzenie geograficzne lub polityczne, lub
c) powiązanie z ludnością w innym państwie;
4) pojęcie przekonań politycznych obejmuje w szczególności posiadanie opinii,
myśli lub przekonań w sprawach związanych z podmiotami, o których mowa
w art. 16 ust. 1, dopuszczającymi się prześladowań, oraz w sprawach ich
polityki lub metod działania, bez względu na to, czy osoba, która ubiega się
o nadanie statusu uchodźcy, działała zgodnie z tą opinią, myślą lub
przekonaniem;
5) grupa jest uznawana jako określona grupa społeczna, w szczególności jeżeli
posiada odrębną tożsamość w kraju pochodzenia przez postrzeganie jej jako
odrębnej od otaczającego społeczeństwa, a jej członkowie mają wspólne
cechy wrodzone, których nie można zmienić, lub wspólną przeszłość albo
mają wspólne cechy lub przekonania o takim znaczeniu dla ich tożsamości lub
świadomości, że członek grupy nie może być zmuszony do ich zmiany.
2. W zależności od warunków istniejących w kraju pochodzenia określona
grupa społeczna może stanowić grupę, której członkowie mają wspólną orientację
seksualną, przy czym orientacja seksualna nie może obejmować czynów, które
według prawa polskiego są przestępstwami.
3. Uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia może
istnieć, chociażby cudzoziemiec nie posiadał cech powodujących prześladowanie
z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do
określonej grupy społecznej, jeżeli takie cechy są mu przypisywane przez podmioty
dopuszczające się prześladowań.
Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu
uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju
pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające
z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji
międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
– i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
1. Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa
w art. 13, lub wyrządzającymi poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być:
1) organy władzy publicznej kraju pochodzenia;
2) ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część
jego terytorium;
3) podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty,
o których mowa w pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, nie mogą
lub nie chcą zapewnić ochrony przed prześladowaniem lub ryzykiem
doznania poważnej krzywdy.
2. Ochronę przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej
krzywdy uważa się za zapewnioną, jeżeli jest udzielana w sposób skuteczny
i trwały, a w szczególności gdy podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym
organizacje międzynarodowe, chcą i są w stanie zapobiegać prześladowaniom lub
poważnej krzywdzie, w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu
prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów
stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz ścigania i karania za takie
czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub doznającym poważnej
krzywdy dostęp do takiej ochrony.
1. Cudzoziemiec może powoływać się na uzasadnioną obawę przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy,
spowodowane wydarzeniami, które nastąpiły po opuszczeniu kraju pochodzenia.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, uzasadniona obawa przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy mogą być
spowodowane działaniem cudzoziemca po opuszczeniu kraju pochodzenia, w
szczególności gdy były one wyrazem i kontynuacją przekonań lub orientacji
seksualnych posiadanych w kraju pochodzenia.
1. Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą
okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub
doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że
cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część
terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.
2. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest
zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części
terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
Art. 18a. Informacja o okoliczności, że cudzoziemiec był w przeszłości
prześladowany lub doznał poważnej krzywdy, lub był bezpośrednio zagrożony
prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy, jest istotną informacją
potwierdzającą uzasadnioną obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub
rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że istnieją uzasadnione
powody, aby uznać, że akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy
się nie powtórzą.
1. Cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli:
1) nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia;
2) korzysta z ochrony lub pomocy organów lub agencji Narodów Zjednoczonych
innych niż Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców,
pod warunkiem że w danych okolicznościach cudzoziemiec ma praktyczną
i prawną możliwość powrotu na terytorium, gdzie taka ochrona lub pomoc jest
dostępna, bez zagrożenia jego życia, bezpieczeństwa osobistego lub wolności;
3) istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię
przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego,
b) jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów
Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych,
c) popełnił zbrodnię o charakterze innym niż polityczny poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przed złożeniem wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej;
4) jest uważany przez organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej za osobę mającą
prawa i obowiązki związane z posiadaniem obywatelstwa polskiego.
2. Nadania statusu uchodźcy odmawia się także cudzoziemcowi, wobec
którego istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób
brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
3. Cudzoziemcowi, który złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, można ponadto odmówić nadania statusu uchodźcy, jeżeli
obawa przed prześladowaniem jest oparta na okolicznościach, które celowo
wytworzył po opuszczeniu kraju pochodzenia.
1. Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej,
jeżeli:
1) nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
2) istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b,
b) popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił
poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego,
c) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.
2. Udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się także cudzoziemcowi,
wobec którego istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny
sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1
pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b.
3. Cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej popełnił inny niż określony w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3
lit. a lub b czyn, który jest przestępstwem według prawa polskiego zagrożonym
karą pozbawienia wolności, można odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej,
jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.
1. Cudzoziemca pozbawia się statusu uchodźcy, jeżeli po nadaniu tego statusu właściwy organ stwierdził, że cudzoziemiec:
1) dobrowolnie ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem;
2) utraciwszy obywatelstwo kraju pochodzenia, ponownie dobrowolnie je przyjął;
3) przyjął nowe obywatelstwo i korzysta z ochrony państwa, którego obywatelstwo przyjął;
4) ponownie dobrowolnie osiedlił się w państwie, które opuścił lub poza którego granicami przebywał z powodu obawy przed prześladowaniem;
5) nie może dłużej odmawiać korzystania z ochrony państwa, którego jest obywatelem, z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, uzasadniających jego odmowę korzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada;
6) będąc bezpaństwowcem, może powrócić do państwa, w którym miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania, z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, uzasadniających jego odmowę powrotu do tego państwa;
7) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego;
8) jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych, określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych;
9) zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy;
10) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, w którym przebywa;
11) został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym mowa w pkt 7, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa. 2. Pozbawienie statusu uchodźcy w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lub 6, może nastąpić w przypadku:
1) zmian okoliczności mających charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed prześladowaniem nie jest uzasadniona;
2) gdy organy władzy publicznej kraju pochodzenia cudzoziemca, jak również ugrupowania lub organizacje, w tym organizacje międzynarodowe, kontrolujące ten kraj lub znaczną część jego terytorium, podjęły niezbędne środki w celu zapobieżenia prześladowaniom, w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących prześladowania oraz karania za takie czyny, i zapewniają osobom prześladowanym dostęp do takich środków. 3. Cudzoziemca nie pozbawia się statusu uchodźcy z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 9, jeżeli nadal spełnia warunki posiadania tego statusu.
1. Cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy:
1) okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana;
2) po jej udzieleniu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b lub w art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c;
3) wyjdzie na jaw, że zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla udzielenia ochrony uzupełniającej. 2. Pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona. 2a. Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli może powołać się na przekonywające powody związane z poprzednio doznaną poważną krzywdą, uzasadniające jego odmowę skorzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada, albo – w przypadku bezpaństwowca – z ochrony państwa, w którym miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania. 3. Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli nadal spełnia warunki jej posiadania. 4. Cudzoziemca można pozbawić ochrony uzupełniającej, jeżeli po jej udzieleniu wyjdą na jaw okoliczności, o których mowa w art. 20 ust. 3.
Art. 22a. Decyzja o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy albo udzieleniu ochrony uzupełniającej wygasa z mocy prawa z dniem nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego. Rozdział 2 Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej
Szef Urzędu w drodze decyzji:
1) nadaje albo odmawia nadania statusu uchodźcy;
2) udziela ochrony uzupełniającej albo odmawia jej udzielenia;
3) pozbawia statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej.
1. Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej do Szefa Urzędu za pośrednictwem komendanta oddziału Straży
Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej.
2. Cudzoziemiec, który przebywa w strzeżonym ośrodku, areszcie dla
cudzoziemców, areszcie śledczym lub zakładzie karnym, składa wniosek
o udzielenie ochrony międzynarodowej za pośrednictwem komendanta oddziału
Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej obejmującego
terytorialnym zasięgiem działania siedzibę strzeżonego ośrodka, aresztu dla
cudzoziemców, aresztu śledczego lub zakładu karnego.
1. Cudzoziemiec, który składa wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, zwany dalej „wnioskodawcą”, może złożyć ten wniosek także
w imieniu następujących osób towarzyszących mu i zależnych od niego ze
względów ekonomicznych, zdrowotnych lub ze względu na wiek:
1) osoby pozostającej z wnioskodawcą w uznawanym przez prawo
Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim, zwanej dalej „małżonkiem”;
2) małoletniego dziecka wnioskodawcy i małżonka, w tym także dziecka
przysposobionego, niepozostającego w związku małżeńskim;
3) małoletniego dziecka wnioskodawcy, w tym także dziecka przysposobionego,
niepozostającego w związku małżeńskim;
4) małoletniego dziecka małżonka, w tym także dziecka przysposobionego,
niepozostającego w związku małżeńskim.
2. Przepisy dotyczące osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje,
stosuje się także do dziecka wnioskodawcy urodzonego w trakcie trwania:
1) postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej aż do jego
zakończenia decyzją ostateczną;
2) ponownego postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
prowadzonego przez organ pierwszej instancji po uchyleniu przez organ
wyższego stopnia decyzji w tej sprawie lub po stwierdzeniu jej nieważności.
1. Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej osobiście. 2. W imieniu małoletniego bez opieki wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składa kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej oceny sytuacji małoletniego bez opieki organizacja ta uzna, że może on potrzebować takiej ochrony. 3. Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w swoim imieniu i w imieniu osób, o których mowa w art. 25 ust. 1, na formularzu zawierającym:
1) dane wnioskodawcy, o których mowa w art. 8 pkt 1–9, 11, 12–14, 16, 19, 20, 28 i 29, imię (imiona) i nazwisko w języku ojczystym, informacje o ostatnim miejscu zamieszkania i miejscu pracy w kraju pochodzenia, o odbyciu służby wojskowej w kraju pochodzenia oraz o znajomości języków;
2) wskazanie języka, w którym wnioskodawca chciałby, aby było przeprowadzone przesłuchanie w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej;
3) określenie osób, w imieniu których wnioskodawca występuje;
4) dane małżonka, o których mowa w art. 8 pkt 1–3, 5–9, 11, 12–14, 16, 28 i 29, imię (imiona) i nazwisko w języku ojczystym, informacje o posiadanych przez małżonka dokumentach potwierdzających tożsamość oraz o znajomości języków;
5) następujące dane małoletniego dziecka, w imieniu którego wnioskodawca występuje:
a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) płeć,
d) imiona rodziców;
6) oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku w jego imieniu lub w imieniu jego małoletniego dziecka;
7) informacje dotyczące wyjazdu z kraju pochodzenia, w tym informacje o opuszczeniu kraju pochodzenia w okresie ostatnich 5 lat oraz o wizach lub zezwoleniach na pobyt w innym państwie wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje;
8) informacje dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym informacje o miejscu zamieszkania i adresie do korespondencji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o wydanych wobec wnioskodawcy decyzjach zobowiązujących do powrotu do kraju pochodzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego;
9) informacje dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, oraz doznanej przez nich przemocy;
10) określenie powodów ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym informacje o zatrzymaniu, aresztowaniu, prowadzonych postępowaniach karnych oraz wydanych orzeczeniach w postępowaniach sądowych w stosunku do wnioskodawcy lub członka jego rodziny w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska;
11) informacje o wcześniejszym ubieganiu się przez wnioskodawcę lub członka jego rodziny o udzielenie ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie;
12) informacje o prowadzonych wobec wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, postępowaniach karnych w Rzeczypospolitej Polskiej;
13) następujące dane członka rodziny wnioskodawcy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego:
a) imię (imiona) i nazwisko,
b) datę i miejsce urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania,
d) stopień pokrewieństwa,
e) tytuł prawny do pobytu;
14) wzór podpisu wnioskodawcy. 4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się aktualne fotografie wnioskodawcy i osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej. 5. Za członków rodziny, o których mowa w ust. 3 pkt 11 i 13, uważa się osoby w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia 604/2013. 6. Jeżeli wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, w formularzu wniosku zawiera się dane, o których mowa w ust. 3 pkt 13, dotyczące jego krewnych w rozumieniu art. 2 lit. h rozporządzenia 604/2013, którzy przebywają na terytorium innego państwa członkowskiego. 7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, kierując się zakresem informacji określonym w ust. 3 i art. 8 oraz koniecznością ujednolicenia formy przekazywanych danych, a także zapewnienia zupełności i przejrzystości przedstawianych informacji.
1. Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małżonka i jego małoletniego dziecka wymaga pisemnej zgody tego małżonka. 2. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka, w tym do działania w postępowaniach dotyczących pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej. 3. Organ Straży Granicznej przed przyjęciem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej informuje na osobności małżonka, w imieniu którego wnioskodawca zamierza złożyć wniosek, o konsekwencjach proceduralnych złożenia takiego wniosku, o prawie do wystąpienia z wnioskiem o przesłuchanie oraz o prawie do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej.
1. W przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej nie jest możliwe przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się osobiście w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku, organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz sporządza protokół z tej czynności. 2. W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym wieku, kobietą ciężarną, osobą samotnie wychowującą dziecko lub osobą przebywającą w pieczy zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie karnym nie może stawić się osobiście w siedzibie organu Straży Granicznej, pisemna deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513). 3. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca, o którym mowa w ust. 2, przyjmuje i rejestruje organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. 4. Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może dotyczyć także osób, o których mowa w art. 25 ust. 1. 5. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru złożenia takiego wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej – w terminie 10 dni roboczych. 6. Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1.
1. W przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców zapewnia się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla niego zrozumiałym o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i skorzystania w tym celu z pomocy tłumacza. 2. Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy, zapewnia przedstawicielom organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, dostęp do wnioskodawcy, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w przejściu granicznym.
1. Organ Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej:
1) ustala tożsamość osoby, której dotyczy wniosek;
2) uzyskuje dane i informacje w zakresie niezbędnym do wypełnienia formularza wniosku;
3) fotografuje osobę, której dotyczy wniosek, i pobiera od niej odciski linii papilarnych za pomocą kart daktyloskopijnych lub urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków;
4) ustala, czy osoba, której dotyczy wniosek, posiada dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy lub czy przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie;
5) przekazuje wnioskodawcy na piśmie w języku dla niego zrozumiałym informacje o:
a) zasadach i trybie postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,
b) przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i skutkach ich niewykonania oraz o konsekwencjach wyraźnego i dorozumianego wycofania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej,
c) których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 604/2013,
d) których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia 603/2013,
e) możliwości wyrażenia zgody na udzielanie przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców informacji o przebiegu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz na przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich notatek i odpisów,
f) organizacjach zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom,
g) zakresie pomocy socjalnej i opieki medycznej, okresie ich przysługiwania, możliwości ubiegania się o pomoc w postaci świadczenia pieniężnego oraz zasadach przyjęcia do ośrodka dla cudzoziemców, zwanego dalej „ośrodkiem”,
h) trybie i zasadach udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz podmiotach świadczących tę pomoc,
i) adresie ośrodka recepcyjnego, w którym ma się on stawić w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku – jeżeli wnioskodawca nie wskazał we wniosku innego adresu, pod którym będzie przebywał, albo nie przebywa w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;
6) zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku;
7) zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i niezbędnych zabiegów sanitarnych ciała i odzieży osoby, której dotyczy wniosek;
8) zapewnia osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, samotnie wychowującym dzieci oraz kobietom ciężarnym, których dotyczy wniosek, transport do ośrodka recepcyjnego, oraz w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie podczas tego transportu;
9) rejestruje niezwłocznie wniosek w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1;
10) przeprowadza z wnioskodawcą indywidualną rozmowę, o której mowa w art. 5 rozporządzenia 604/2013;
11) przesyła, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, odciski linii papilarnych osoby, której dotyczy wniosek, do systemu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 603/2013;
12) w ciągu 48 godzin od złożenia wniosku przekazuje go Szefowi Urzędu. 1a. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, może dokonać czynności, o której mowa w ust. 1 pkt 11, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. 2. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, zapewnia aby złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej odbyło się bez udziału innych osób, na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na wyczerpujące przedstawienie powodów złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. 3. Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kontroli osobistej osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, na zasadach określonych w art. 11aa ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. 4. (uchylony) 5. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest obowiązana poddać się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 3, a także udzielić informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2. 6. W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, odmówi poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym, organ Straży Granicznej, który przyjął wniosek, zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego właściwego ze względu na miejsce złożenia tego wniosku oraz Szefa Urzędu.
1. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, jest obowiązana, po złożeniu tego wniosku, przekazać swój
dokument podróży do depozytu Szefowi Urzędu, za pośrednictwem organu Straży
Granicznej, który przyjął wniosek.
2. W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zezwolenia na pobyt czasowy lub zezwolenia na pobyt stały, przekazanie
dokumentu podróży do depozytu Szefowi Urzędu następuje w dniu, w którym
zezwolenie na pobyt czasowy lub zezwolenie na pobyt stały utraci ważność lub
zostanie cofnięte.
3. Szef Urzędu wydaje cudzoziemcowi dokument podróży przekazany do
depozytu najwcześniej w dniu, w którym decyzja kończąca postępowanie
w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stała się ostateczna.
4. W szczególnych przypadkach uzasadnionych osobistą sytuacją
cudzoziemca wymagającą niezwłocznego opuszczenia terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej Szef Urzędu może wydać cudzoziemcowi dokument
podróży przekazany do depozytu przed zakończeniem postępowania w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej.
5. Odmowa wydania dokumentu podróży przekazanego do depozytu
w przypadku, o którym mowa w ust. 4, następuje w drodze decyzji.
6. Cudzoziemiec odbiera dokument podróży osobiście w siedzibie Szefa Urzędu.
7. W przypadku niemożności osobistego odbioru dokumentu podróży
z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej niedającej się pokonać
przeszkody albo w razie korzystania z pomocy w dobrowolnym powrocie odbioru dokumentu podróży może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem szczególnym do odbioru tego dokumentu.
8. W przypadku przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu
cudzoziemca do powrotu lub przekazania cudzoziemca na podstawie
rozporządzenia 604/2013 odbiór dokumentu podróży następuje w placówce Straży
Granicznej albo na granicy państwa, do którego następuje doprowadzenie lub
przekazanie, albo w porcie lotniczym albo morskim tego państwa.
9. Dokument podróży nieodebrany przez cudzoziemca przechowuje Szef Urzędu.
1. Organ Straży Granicznej, który na podstawie oświadczeń
złożonych przez wnioskodawcę podającego się za małoletniego bez opieki lub na
podstawie innych okoliczności powziął wątpliwość co do wieku wnioskodawcy,
zapewnia wykonanie badań lekarskich w celu ustalenia rzeczywistego wieku
wnioskodawcy.
2. Przeprowadzenie badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, wymaga
zgody wnioskodawcy podającego się za małoletniego bez opieki albo jego
przedstawiciela ustawowego.
3. Przed przystąpieniem do badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, organ
Straży Granicznej, który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
informuje wnioskodawcę podającego się za małoletniego bez opieki w języku dla
niego zrozumiałym o:
1) możliwości ustalenia jego wieku w drodze badań lekarskich;
2) sposobie przeprowadzenia badań lekarskich;
3) znaczeniu wyniku badań lekarskich w postępowaniu w sprawie udzielenia mu
ochrony międzynarodowej;
4) skutku odmowy poddania się badaniom lekarskim.
4. Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się w sposób
zapewniający poszanowanie godności wnioskodawcy, z zastosowaniem możliwie
najmniej inwazyjnej techniki badania.
5. Wynik badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, ma wskazać, czy badany
wnioskodawca jest osobą pełnoletnią. W razie braku możliwości uzyskania
jednoznacznego wyniku badania lekarskiego wnioskodawcę uznaje się za osobę małoletnią.
6. W przypadku braku zgody na przeprowadzenie badań lekarskich, o których
mowa w ust. 1, wnioskodawca podający się za małoletniego jest uznany za osobę pełnoletnią.
1. Szef Urzędu pozostawia bez rozpoznania wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, który nie zawiera imienia i nazwiska wnioskodawcy lub określenia kraju pochodzenia, a braków tych nie można było usunąć w wyniku czynności, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 3. 1a. (uchylony) 2. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej nie stosuje się przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 33a. 1. Prawo do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać czasowo ograniczone, w przypadku gdy:
1) ma miejsce instrumentalizacja oraz
2) działania podejmowane w ramach instrumentalizacji stanowią poważne i rzeczywiste zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa, oraz
3) wprowadzenie tego ograniczenia jest niezbędne dla wyeliminowania zagrożenia, o którym mowa w pkt 2, a inne środki nie są wystarczające do jego wyeliminowania. 2. Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres niedłuższy niż 120 dni. 3. Jeżeli pomimo zbliżającego się upływu okresu obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie ustały przyczyny wprowadzenia tego ograniczenia, okres jego obowiązywania może zostać przedłużony, na czas oznaczony, niedłuższy niż 60 dni, po wyrażeniu przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na to przedłużenie. 4. Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać zniesione na całym odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, albo na części tego odcinka, przed upływem okresu obowiązywania tego ograniczenia, jeżeli ustały przyczyny jego wprowadzenia. 5. Rada Ministrów może, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wprowadzić, w drodze rozporządzenia, czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przedłużyć to ograniczenie albo je znieść, mając na celu potrzebę zapobieżenia destabilizacji sytuacji wewnętrznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz możliwie jak najmniejsze ograniczenie praw cudzoziemców zamierzających ubiegać się o udzielenie ochrony międzynarodowej. 6. Wprowadzając czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, Rada Ministrów, w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5, określa także okres obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz odcinek granicy, na którym jest ono stosowane. 7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych informuje sejmową komisję właściwą do spraw wewnętrznych o złożeniu przez siebie wniosku, o którym mowa w ust. 5, niepóźniej niż następnego dnia po jego złożeniu do Rady Ministrów.
Art. 33b. 1. W okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej organ Straży Granicznej nie przyjmuje wniosku cudzoziemca o udzielenie takiej ochrony na odcinku granicy, na którym jest stosowane to ograniczenie. 2. Organ Straży Granicznej przyjmuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest stosowane ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, od cudzoziemca będącego:
1) małoletnim bez opieki;
2) kobietą ciężarną;
3) osobą, która może wymagać szczególnego traktowania, w szczególności ze względu na swój wiek lub stan zdrowia;
4) osobą, wobec której zachodzą okoliczności, które w ocenie organu Straży Granicznej jednoznacznie świadczą, że jest ona zagrożona rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie, z którego przybyła bezpośrednio na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5) obywatelem państwa stosującego instrumentalizację, z którego terytorium cudzoziemcy przybywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Do cudzoziemca, wobec którego konieczne było użycie lub zastosowanie środków przymusu bezpośredniego lub użycie broni lub innego uzbrojenia bezpośrednio po tym, jak przekroczył albo usiłował przekroczyć granicę z użyciem przemocy i we współdziałaniu z innymi osobami, przepisu ust. 2 nie stosuje się.
Art. 33c. W okresie obowiązywania czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na odcinku granicy, na którym jest ono stosowane, nie stosuje się przepisów art. 28.
1. Załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony
międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 39 ust. 1,
następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na formularzu.
2. Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 15 miesięcy,
w przypadku gdy:
1) sprawa jest szczególnie skomplikowana;
2) z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje w krótkich
odstępach czasu duża liczba cudzoziemców i uniemożliwia to rozpoznanie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 6 miesięcy;
3) wnioskodawca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 41.
1. Jeżeli sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została załatwiona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, Szef Urzędu, na wniosek osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca uprawnia tę osobę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203 i 473). 2. W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się, że sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została zakończona w terminie 6 miesięcy i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, oraz wskazuje się imię (imiona) i nazwisko cudzoziemca uprawnionego do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ważne do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się ostateczna.
1. Niezwłocznie po przekazaniu przez organ Straży Granicznej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej Szef Urzędu przeprowadza postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia 604/2013. 2. Szef Urzędu jest organem właściwym w sprawach, o których mowa w:
1) art. 17, art. 18, art. 21–23, art. 25, art. 33 i art. 34 rozporządzenia 604/2013;
2) art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 3 i art. 29 ust. 4–11 rozporządzenia 603/2013. 3. Wykonując zadania, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia 603/2013, Szef Urzędu działa za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji albo korzysta z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
1. Jeżeli inne państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia
604/2013 wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy wraz z pozostałymi osobami,
których dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, Szef Urzędu
wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej i o ich przekazaniu do odpowiedzialnego państwa członkowskiego.
2. Szef Urzędu jest organem właściwym do wydania przepustki, o której
mowa w art. 29 ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia 604/2013.
3. Cudzoziemiec podlegający przekazaniu do odpowiedzialnego państwa
członkowskiego może być doprowadzony do granicy albo do portu lotniczego albo
morskiego odpowiedzialnego państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie.
4. Doprowadzenie, na wniosek Szefa Urzędu, wykonuje:
1) do granicy – komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki
Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca;
2) od granicy do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego państwa
członkowskiego, do którego następuje przekazanie – Komendant Główny Straży Granicznej lub komendant oddziału Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekroczenia granicy przez cudzoziemca.
5. Komendant placówki Straży Granicznej niezwłocznie:
1) odnotowuje informację o miejscu i dacie przekroczenia granicy przez
cudzoziemca przekazywanego do odpowiedzialnego państwa
członkowskiego w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 7;
2) zawiadamia Szefa Urzędu w przypadku gdy przekazanie cudzoziemca do
odpowiedzialnego państwa członkowskiego nie doszło do skutku.
6. Koszty doprowadzenia do granicy albo do portu lotniczego albo morskiego
odpowiedzialnego państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie, są
pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy
do spraw wewnętrznych, ze środków pozostających w dyspozycji Komendanta
Głównego Straży Granicznej.
7. Komendant Główny Straży Granicznej jest organem właściwym
w sprawach, o których mowa w art. 29 ust. 1 zdanie szóste, art. 31
i art. 32 rozporządzenia 604/2013.
1. Szef Urzędu ustala, czy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej jest wnioskiem niedopuszczalnym.
2. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem
niedopuszczalnym, w przypadku gdy:
1) inne państwo członkowskie udzieliło już wnioskodawcy ochrony
międzynarodowej;
2) państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj pierwszego
azylu w odniesieniu do wnioskodawcy;
3) jest kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie
zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody
ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające
prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej;
4) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez
wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej i nie zachodzą okoliczności faktyczne dotyczące tego
małżonka, uzasadniające złożenie odrębnego wniosku.
3. Państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj
pierwszego azylu w odniesieniu do wnioskodawcy, jeżeli będzie on mógł zostać
przyjęty przez to państwo, w przypadku gdy:
1) został uznany w tym państwie za uchodźcę i nadal może korzystać ze
związanej z tym faktem ochrony lub
2) w inny sposób korzysta z wystarczającej ochrony w tym państwie, w tym
z ochrony przed wydaleniem lub zawróceniem, o którym mowa
w art. 33 Konwencji Genewskiej.
4. W przypadku gdy wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których
mowa w ust. 2, Szef Urzędu wydaje decyzję o uznaniu wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.
5. W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
wszczętym wskutek złożenia kolejnego wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej przez wnioskodawcę lub przez małżonka, który był uprzednio
objęty wnioskiem wnioskodawcy, Szef Urzędu, w razie stwierdzenia, że nie
zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w ust. 2, wydaje postanowienie
o uznaniu kolejnego wniosku za dopuszczalny.
6. Postanowienie o uznaniu kolejnego wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej za dopuszczalny wygasa z mocy prawa z dniem uchylenia lub
stwierdzenia nieważności decyzji Szefa Urzędu w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej.
1. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej rozpatruje się
w trybie przyspieszonym, w przypadku gdy wnioskodawca:
1) podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem
z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub
przynależności do określonej grupy społecznej lub ryzyko doznania poważnej
krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych
z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy;
2) wprowadził organ rozpatrujący wniosek w błąd przez zatajenie informacji lub
dokumentów albo przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów,
dotyczących jego tożsamości lub obywatelstwa o istotnym znaczeniu dla
nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej;
3) przedstawił wyraźnie niespójne, sprzeczne lub nieprawdopodobne
wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania lub ryzyka doznania
poważnej krzywdy, które są sprzeczne ze sprawdzonymi informacjami
dotyczącymi kraju pochodzenia;
4) złożył wniosek jedynie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji
o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;
5) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego lub
był z tego powodu w przeszłości wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. W postępowaniu prowadzonym w trybie przyspieszonym stosuje się
przepisy niniejszego rozdziału, z tym że:
1) załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej
następuje w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
2) w decyzji kończącej postępowanie wskazuje się, że wniosek o udzielenie
ochrony międzynarodowej był rozpatrywany w trybie przyspieszonym;
3) odwołanie od decyzji kończącej postępowanie wnosi się w terminie 7 dni od
dnia jej doręczenia;
4) w postępowaniu odwoławczym organ orzeka w składzie jednoosobowym.
3. Trybu przyspieszonego nie stosuje się, jeżeli okoliczności, o których mowa
w ust. 1, ujawnią się po upływie 30 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
rozdzial
Rozdział 2 - Zatrzymanie cudzoziemca oraz umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie aresztu w celu wydalenia w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy
1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, w przypadku gdy nie
jest to sprzeczne z interesem społecznym, a wnioskodawca:
1) oświadczył, że wycofuje wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej albo
2) w sposób dorozumiany wycofał wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.
2. Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej uznaje się za wycofany
w sposób dorozumiany, w przypadku gdy wnioskodawca:
1) nie stawił się w ośrodku recepcyjnym w terminie 2 dni od dnia złożenia
wniosku, a we wniosku nie wskazał innego adresu, pod którym będzie
przebywał;
2) nie stawił się w ośrodku recepcyjnym w terminie 2 dni od dnia zwolnienia ze
strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców, w przypadku gdy Szef
Urzędu na podstawie art. 89c nie nakazał mu przebywania w określonym
miejscu lub określonej miejscowości, a wnioskodawca nie wskazał we
wniosku innego adresu, pod którym będzie przebywał;
3) opuścił ośrodek i nie powrócił do niego przez okres dłuższy niż 7 dni bez
usprawiedliwionej przyczyny;
4) opuścił bez zgody Szefa Urzędu miejsce pobytu lub miejscowość określone
w decyzji Szefa Urzędu zwalniającej cudzoziemca ze strzeżonego ośrodka lub
z aresztu dla cudzoziemców lub nie zgłasza się w określonych odstępach
czasu do organu wskazanego w tej decyzji;
5) opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
6) nie stawił się na przesłuchanie i nie wykazał w terminie 7 dni od dnia
wyznaczonego na przesłuchanie, że niedopełnienie tego obowiązku było
spowodowane okolicznościami, za które nie ponosi odpowiedzialności.
3. Szef Urzędu wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w części
dotyczącej osoby, w imieniu której został złożony wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, jeżeli:
1) małżonek wycofał zgodę na złożenie wniosku w jego imieniu i w imieniu jego dzieci;
2) dziecko, którego dotyczy wniosek, osiągnęło pełnoletność i nie wyraża zgody
na prowadzenie postępowania wszczętego na podstawie wniosku złożonego w jego imieniu;
3) zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 3–5, dotyczące tej osoby.
4. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaną ze względu na okoliczności,
o których mowa w ust. 2 pkt 1–5, pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
5. Odwołanie od decyzji wydanej ze względu na okoliczność, o której mowa
w ust. 1 pkt 1, wnosi się w terminie 5 dni od dnia jej doręczenia.
6. Jeżeli wnioskodawca oświadczy na piśmie Szefowi Urzędu w terminie
9 miesięcy od dnia wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej, że zamierza w dalszym ciągu ubiegać się o
udzielenie tej ochrony, decyzja o umorzeniu postępowania wygasa z mocy prawa
z dniem otrzymania przez organ oświadczenia.
7. Oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony
międzynarodowej nie może być złożone powtórnie.
8. Oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony
międzynarodowej składa się Szefowi Urzędu za pośrednictwem komendanta
oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej.
9. Organ Straży Granicznej, który przyjął oświadczenie cudzoziemca
o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej,
przekazuje to oświadczenie Szefowi Urzędu w ciągu 48 godzin od chwili jego przyjęcia.
10. Jeżeli oświadczenie o zamiarze dalszego ubiegania się o udzielenie
ochrony międzynarodowej zostało złożone po terminie albo powtórnie, Szef
Urzędu odmawia, w drodze decyzji, uwzględnienia tego oświadczenia.
11. Bieg terminu załatwienia sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej
rozpoczyna się z dniem wygaśnięcia decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej.
12. Czynności podjęte w toku umorzonego postępowania pozostają w mocy.
Art. 40a. Organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
przekazania cudzoziemca przez inne państwo członkowskie na podstawie
rozporządzenia 604/2013 zapewnia cudzoziemcowi będącemu osobą
niepełnosprawną, w podeszłym wieku, samotnie wychowującą dziecko lub kobietą
ciężarną, który po przekazaniu złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 40 ust.
6, transport do ośrodka recepcyjnego oraz, w uzasadnionych przypadkach,
wyżywienie podczas tego transportu.
W toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wnioskodawca jest obowiązany:
1) przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy,
a w szczególności dotyczące jego wieku, przeszłych doświadczeń mających znaczenie dla sprawy, tożsamości, obywatelstwa, krewnych, kraju i miejsc poprzedniego pobytu, wcześniejszych wniosków o udzielenie ochrony
międzynarodowej, trasy podróży oraz powodów złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej;
2) udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane
w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
3) stawiać się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie w celu
przesłuchania lub złożenia wyjaśnień.
Jeżeli wnioskodawca nie posiada dowodów potwierdzających
okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, okoliczności te można uznać za udowodnione, w przypadku gdy
są spełnione łącznie następujące warunki:
1) wnioskodawca przedstawił wiarygodne i spójne informacje niezbędne do
ustalenia stanu faktycznego sprawy;
2) wnioskodawca przedstawił wszystkie posiadane informacje i dowody służące
do ustalenia stanu faktycznego sprawy i szczegółowo wyjaśnił przyczyny
braku innych informacji i dowodów;
3) wyjaśnienia wnioskodawcy są spójne, wiarygodne i nie są sprzeczne
z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami;
4) wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej
w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może wskazać
uzasadniony powód, dla którego tego nie zrobił.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej ustala w szczególności:
1) mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do kraju
pochodzenia wnioskodawcy, w tym także bierze pod uwagę przepisy
ustawowe i wykonawcze obowiązujące w tym kraju oraz sposób ich stosowania;
2) czy ze względu na przeszłość, płeć lub wiek wnioskodawcy, akty, których
doświadczył lub na które mógłby zostać narażony, stanowią prześladowanie
lub narażają go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
3) czy działalność wnioskodawcy od chwili opuszczenia kraju pochodzenia
służyła wyłącznie lub głównie stworzeniu warunków koniecznych do
ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej;
4) czy istnieją warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2, umożliwiające
wnioskodawcy skorzystanie z ochrony innego państwa, którego
obywatelstwo posiada.
1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej przesłuchuje wnioskodawcę w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym umożliwia mu złożenie dodatkowych wyjaśnień dotyczących niespójności lub sprzeczności w jego oświadczeniach, chyba że zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 3. 2. Odstępuje się od przesłuchania, w przypadku gdy:
1) wydanie decyzji o nadaniu statusu uchodźcy jest możliwe na podstawie zebranego materiału dowodowego lub
2) stan zdrowia wnioskodawcy lub względy psychologiczne uniemożliwiają jego przesłuchanie w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1. 3. Przesłuchanie odbywa się bez obecności pozostałych osób, których dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, chyba że organ prowadzący postępowanie uważa ich obecność za konieczną dla wyjaśnienia sprawy. Art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 4. Przesłuchanie odbywa się bez udziału innych osób, na których obecność wnioskodawca nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających odpowiedni stopień poufności i pozwalających wnioskodawcy na wyczerpujące przedstawienie powodów złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W tym celu organ prowadzący postępowanie zapewnia:
1) prowadzenie przesłuchania przez osobę przeszkoloną w zakresie technik prowadzenia przesłuchań, w tym technik prowadzenia przesłuchań osób, o których mowa w art. 68, oraz wykorzystywania informacji o krajach pochodzenia;
2) na wniosek wnioskodawcy – przesłuchanie go przez osobę tej samej płci, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że umożliwi to wyczerpujące uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
3) w razie potrzeby – bezpłatną pomoc tłumacza władającego językiem zrozumiałym dla wnioskodawcy, przy czym na wniosek wnioskodawcy – pomoc tłumacza tej samej płci, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że umożliwi to wyczerpujące uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. 5. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej może utrwalić przebieg przesłuchania za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk, jeżeli wnioskodawca został o tym poinformowany. Zapis taki jest załącznikiem do protokołu z przesłuchania. 6. Wnioskodawca otrzymuje kopię protokołu z przesłuchania oraz, na wniosek, zapis dźwięku lub obrazu, w przypadku gdy przebieg przesłuchania został utrwalony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk lub obraz. 7. Przepisy ust. 1–6 stosuje się także do małżonka, w imieniu którego wnioskodawca występuje, jeżeli małżonek zażądał przesłuchania go.
1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej zwraca się w jego toku do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby – także do innych organów, o przekazanie informacji, czy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3. 1a. Przed wydaniem decyzji o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzieleniu mu ochrony uzupełniającej organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej może ponownie zwrócić się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby – także do innych organów, o przekazanie informacji, o której mowa w ust. 1. 2. Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub inne organy przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. 2a. Wymiana informacji między organem prowadzącym postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej a organami, o których mowa w ust. 1, może odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej. 3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin, o którym mowa w ust. 2, może być przedłużony do 3 miesięcy, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej. 4. Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże jej w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony. 4a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, który zwrócił się o przekazanie informacji, czy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 lub art. 20 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub 3, na podstawie ust. 1 lub 1a, może ponownie zwrócić się o przekazanie takich informacji w toku tego samego postępowania. 5. Przepisów ust. 1, ust. 1a i ust. 4a nie stosuje się do cudzoziemca, który nie ukończył 13. roku życia w dniu, w którym organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej zamierzał zwrócić się o przekazanie informacji, o której mowa w ust. 1.
Art. 45a. Jeżeli dane cudzoziemca zostały umieszczone w Systemie Informacyjnym Schengen do celów, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2018/1860, organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji:
1) zwraca się do właściwego organu państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 2018/1860, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku z decyzją właściwego organu tego państwa obszaru Schengen, której towarzyszy zakaz ponownego wjazdu;
2) informuje właściwy organ państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o decyzji wydanej w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku z decyzją właściwego organu tego państwa obszaru Schengen, której towarzyszy zakaz ponownego wjazdu;
3) informuje właściwy organ państwa obszaru Schengen, które umieściło dane, o zamiarze nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub o udzieleniu ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy dane zostały umieszczone w związku z decyzją właściwego organu innego państwa obszaru Schengen, której nie towarzyszy zakaz ponownego wjazdu.
Art. 45b. 1. Jeżeli właściwy organ innego państwa obszaru Schengen występuje o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860, a cudzoziemiec posiada status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, Szef Urzędu ustala, czy zachodzą przesłanki pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Szef Urzędu przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację o wydaniu decyzji o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub o braku podstaw do pozbawienia cudzoziemca tego statusu lub tej ochrony w terminie 10 dni od dnia otrzymania wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860. 3. Jeżeli nie jest możliwe zachowanie terminu, o którym mowa w ust. 2, Szef Urzędu występuje przed jego upływem, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, do właściwego organu innego państwa obszaru Schengen z wnioskiem o przedłużenie terminu, niewięcej jednak niż o 12 dni. Wniosek zawiera uzasadnienie. W takim przypadku Szef Urzędu przekazuje Komendantowi Głównemu Policji informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 2 dni przed końcem terminu określonego we wniosku. 4. Komendant Główny Policji przekazuje właściwemu organowi innego państwa obszaru Schengen otrzymaną od Szefa Urzędu informację, o której mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia o przeprowadzenie konsultacji, o których mowa w art. 10 lub art. 11 rozporządzenia nr 2018/1860, a w przypadku przedłużenia tego terminu – w terminie przedłużonym.
Jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej:
1) rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, przeprowadza, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, z właściwym organem państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, konsultacje, o których mowa w art. 27 rozporządzenia nr 2018/1861, i bierze pod uwagę powody leżące u podstaw decyzji państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, oraz uwzględnia zagrożenia, o których mowa w art. 27 lit. d rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność danego cudzoziemca na terytorium państw obszaru Schengen;
2) informuje właściwy organ innego państwa obszaru Schengen o decyzji wydanej w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej lub o zamiarze nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej.
rozdzial
Rozdział 3 - Postępowanie z udziałem małoletniego przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez przedstawiciela ustawowego
1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej orzeka w pierwszej kolejności o nadaniu lub odmowie nadania
cudzoziemcowi statusu uchodźcy, a w przypadku odmowy nadania statusu
uchodźcy orzeka o udzieleniu lub odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.
2. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wydaje jedną decyzję odnoszącą się do wnioskodawcy
i pozostałych osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, chyba że wydanie
jednej decyzji prowadziłoby do ujawnienia szczególnej sytuacji wnioskodawcy lub
osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, co mogłoby zagrozić ich
interesom, w szczególności w sprawach związanych z prześladowaniem ze
względu na płeć, orientację seksualną, tożsamość płciową lub wiek.
1. W decyzji o nadaniu wnioskodawcy statusu uchodźcy orzeka się
także o nadaniu statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca występuje, chociażby wobec nich nie istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.
2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju
pochodzenia, w decyzji o nadaniu statusu uchodźcy osobom, w imieniu których
wnioskodawca występuje, orzeka się także o nadaniu statusu uchodźcy wnioskodawcy.
3. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4,
w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o odmowie nadania tej osobie statusu uchodźcy.
4. W przypadku gdy wobec wnioskodawcy zachodzą okoliczności, o których
mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, w decyzji, o której mowa w ust. 2, orzeka się
o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy.
1. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze
względu na okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1, orzeka się także
o odmowie nadania statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca
występuje, chyba że wobec nich istnieje uzasadniona obawa przed
prześladowaniem w kraju pochodzenia.
2. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze względu
na okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, orzeka się o nadaniu
statusu uchodźcy osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, w przypadku
gdy okoliczności te wobec niej nie zachodzą.
1. W decyzji o udzieleniu ochrony uzupełniającej orzeka się także
o udzieleniu ochrony uzupełniającej osobom, w imieniu których wnioskodawca
występuje, chociażby wobec nich nie istniało rzeczywiste ryzyko doznania
poważnej krzywdy.
2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub
b albo art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o
odmowie udzielenia tej osobie ochrony uzupełniającej.
Pokazano 50 z 147 artykułów.
Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.