Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązuje
Artykuły 147
Wejście w życie 01.09.2003
Ostatnia zmiana 20.05.2026
art.
Widoczne: 50 z 147 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 1-12
Art. 1
Ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz organy właściwe w tych sprawach.
Art. 2
Art. 3
1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się
ochrony przez:
1) nadanie statusu uchodźcy;
1a) udzielenie ochrony uzupełniającej;
2) udzielenie azylu;
3) (uchylony)
4) udzielenie ochrony czasowej.
2. (uchylony)
Art. 4
Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się
przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 5
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji lub postanowienia
wydanego na podstawie ustawy, jeżeli wymagają tego względy obronności lub
bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Art. 7
1. Decyzje lub postanowienia wydane w sprawach określonych
w ustawie mogą być przekazywane za pośrednictwem urządzeń umożliwiających
odczyt i zapis znaków pisma na nośniku papierowym oraz za pośrednictwem sieci
telekomunikacyjnych i doręczane cudzoziemcowi w formie uzyskanej w wyniku
takiego przekazu.
2. Ilekroć w ustawie jest mowa o doręczeniu decyzji, rozumie się przez to
także jej ogłoszenie.
Art. 8
Art. 9
Dane cudzoziemca, na podstawie których jest możliwe ustalenie, że:
1) jest w toku lub zakończyło się postępowanie w sprawie:
a) udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
b) udzielenia albo pozbawienia azylu wobec cudzoziemca,
2) cudzoziemcowi nadano albo odmówiono nadania statusu uchodźcy,
3) cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia azylu,
4) cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej
– nie mogą być udostępniane ani pozyskiwane od podmiotów, wobec których
istnieje uzasadnione domniemanie, że dopuszczają się prześladowań lub
wyrządzają poważną krzywdę.
Art. 10
W przypadku gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie
ustawy bierze udział cudzoziemiec, który nie umie lub nie może pisać, podpis
cudzoziemca na dokumencie zastępuje tuszowy odcisk jego palca; obok tego
odcisku inna osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej lub niemogącej
pisać, umieszczając swój podpis, z zaznaczeniem że został on złożony na życzenie
nieumiejącego lub niemogącego pisać.
Art. 11
Art. 12
(uchylony) DZIAŁ II Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca Rozdział 1 Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
dzial

Dział II - Status uchodźcy

art. 13-89
rozdzial

Rozdział 1 - Postępowanie w sprawie o nadanie i pozbawienie statusu uchodźcy

art. 13-39
Art. 13
Art. 14
Art. 15
Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu
uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju
pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające
z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji
międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
– i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Art. 16
1. Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa
w art. 13, lub wyrządzającymi poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być:
1) organy władzy publicznej kraju pochodzenia;
2) ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część
jego terytorium;
3) podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty,
o których mowa w pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, nie mogą
lub nie chcą zapewnić ochrony przed prześladowaniem lub ryzykiem
doznania poważnej krzywdy.
2. Ochronę przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej
krzywdy uważa się za zapewnioną, jeżeli jest udzielana w sposób skuteczny
i trwały, a w szczególności gdy podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym
organizacje międzynarodowe, chcą i są w stanie zapobiegać prześladowaniom lub
poważnej krzywdzie, w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu
prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów
stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz ścigania i karania za takie
czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub doznającym poważnej
krzywdy dostęp do takiej ochrony.
Art. 17
1. Cudzoziemiec może powoływać się na uzasadnioną obawę przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy,
spowodowane wydarzeniami, które nastąpiły po opuszczeniu kraju pochodzenia.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, uzasadniona obawa przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy mogą być
spowodowane działaniem cudzoziemca po opuszczeniu kraju pochodzenia, w
szczególności gdy były one wyrazem i kontynuacją przekonań lub orientacji
seksualnych posiadanych w kraju pochodzenia.
Art. 18
1. Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą
okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub
doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że
cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część
terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.
2. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest
zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części
terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.

Art. 18a. Informacja o okoliczności, że cudzoziemiec był w przeszłości
prześladowany lub doznał poważnej krzywdy, lub był bezpośrednio zagrożony
prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy, jest istotną informacją
potwierdzającą uzasadnioną obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub
rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że istnieją uzasadnione
powody, aby uznać, że akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy
się nie powtórzą.
Art. 19 Odmowa nadania statusu uchodźcy
Art. 20
1. Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej,
jeżeli:
1) nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
2) istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b,
b) popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił
poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego,
c) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.
2. Udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się także cudzoziemcowi,
wobec którego istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny
sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1
pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b.
3. Cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej popełnił inny niż określony w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3
lit. a lub b czyn, który jest przestępstwem według prawa polskiego zagrożonym
karą pozbawienia wolności, można odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej,
jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.
Art. 21
Art. 22
Art. 23
Szef Urzędu w drodze decyzji:
1) nadaje albo odmawia nadania statusu uchodźcy;
2) udziela ochrony uzupełniającej albo odmawia jej udzielenia;
3) pozbawia statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej.
Art. 24
1. Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej do Szefa Urzędu za pośrednictwem komendanta oddziału Straży
Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej.
2. Cudzoziemiec, który przebywa w strzeżonym ośrodku, areszcie dla
cudzoziemców, areszcie śledczym lub zakładzie karnym, składa wniosek
o udzielenie ochrony międzynarodowej za pośrednictwem komendanta oddziału
Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży Granicznej obejmującego
terytorialnym zasięgiem działania siedzibę strzeżonego ośrodka, aresztu dla
cudzoziemców, aresztu śledczego lub zakładu karnego.
Art. 25
Art. 26
Art. 27
1. Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małżonka i jego małoletniego dziecka wymaga pisemnej zgody tego małżonka. 2. Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka, w tym do działania w postępowaniach dotyczących pomocy dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej. 3. Organ Straży Granicznej przed przyjęciem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej informuje na osobności małżonka, w imieniu którego wnioskodawca zamierza złożyć wniosek, o konsekwencjach proceduralnych złożenia takiego wniosku, o prawie do wystąpienia z wnioskiem o przesłuchanie oraz o prawie do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Art. 28
Art. 29
1. W przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców zapewnia się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla niego zrozumiałym o możliwości złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i skorzystania w tym celu z pomocy tłumacza. 2. Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy, zapewnia przedstawicielom organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, dostęp do wnioskodawcy, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w przejściu granicznym.
Art. 30
Art. 31
Art. 32
Art. 33
Art. 34
1. Załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony
międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 39 ust. 1,
następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej na formularzu.
2. Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 15 miesięcy,
w przypadku gdy:
1) sprawa jest szczególnie skomplikowana;
2) z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje w krótkich
odstępach czasu duża liczba cudzoziemców i uniemożliwia to rozpoznanie
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie 6 miesięcy;
3) wnioskodawca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 41.
Art. 35
Art. 36
1. Niezwłocznie po przekazaniu przez organ Straży Granicznej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej Szef Urzędu przeprowadza postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia 604/2013. 2. Szef Urzędu jest organem właściwym w sprawach, o których mowa w:
1) art. 17, art. 18, art. 21–23, art. 25, art. 33 i art. 34 rozporządzenia 604/2013;
2) art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 3 i art. 29 ust. 4–11 rozporządzenia 603/2013. 3. Wykonując zadania, o których mowa w art. 13 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia 603/2013, Szef Urzędu działa za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji albo korzysta z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 449 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
Art. 37
Art. 38
Art. 39
rozdzial

Rozdział 2 - Zatrzymanie cudzoziemca oraz umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie aresztu w celu wydalenia w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy

art. 40-46
Art. 40
Art. 41
W toku postępowania w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wnioskodawca jest obowiązany:
1) przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy,
a w szczególności dotyczące jego wieku, przeszłych doświadczeń mających znaczenie dla sprawy, tożsamości, obywatelstwa, krewnych, kraju i miejsc poprzedniego pobytu, wcześniejszych wniosków o udzielenie ochrony
międzynarodowej, trasy podróży oraz powodów złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej;
2) udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane
w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
3) stawiać się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie w celu
przesłuchania lub złożenia wyjaśnień.
Art. 42
Jeżeli wnioskodawca nie posiada dowodów potwierdzających
okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej, okoliczności te można uznać za udowodnione, w przypadku gdy
są spełnione łącznie następujące warunki:
1) wnioskodawca przedstawił wiarygodne i spójne informacje niezbędne do
ustalenia stanu faktycznego sprawy;
2) wnioskodawca przedstawił wszystkie posiadane informacje i dowody służące
do ustalenia stanu faktycznego sprawy i szczegółowo wyjaśnił przyczyny
braku innych informacji i dowodów;
3) wyjaśnienia wnioskodawcy są spójne, wiarygodne i nie są sprzeczne
z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami;
4) wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej
w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może wskazać
uzasadniony powód, dla którego tego nie zrobił.
Art. 43
Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej ustala w szczególności:
1) mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące się do kraju
pochodzenia wnioskodawcy, w tym także bierze pod uwagę przepisy
ustawowe i wykonawcze obowiązujące w tym kraju oraz sposób ich stosowania;
2) czy ze względu na przeszłość, płeć lub wiek wnioskodawcy, akty, których
doświadczył lub na które mógłby zostać narażony, stanowią prześladowanie
lub narażają go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
3) czy działalność wnioskodawcy od chwili opuszczenia kraju pochodzenia
służyła wyłącznie lub głównie stworzeniu warunków koniecznych do
ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej;
4) czy istnieją warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2, umożliwiające
wnioskodawcy skorzystanie z ochrony innego państwa, którego
obywatelstwo posiada.
Art. 44
Art. 45
Art. 46
Jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu, organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej:
1) rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, przeprowadza, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, z właściwym organem państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, konsultacje, o których mowa w art. 27 rozporządzenia nr 2018/1861, i bierze pod uwagę powody leżące u podstaw decyzji państwa obszaru Schengen, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, oraz uwzględnia zagrożenia, o których mowa w art. 27 lit. d rozporządzenia nr 2018/1861, jakie może powodować obecność danego cudzoziemca na terytorium państw obszaru Schengen;
2) informuje właściwy organ innego państwa obszaru Schengen o decyzji wydanej w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej lub o zamiarze nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej.
rozdzial

Rozdział 3 - Postępowanie z udziałem małoletniego przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez przedstawiciela ustawowego

art. 47-53
Art. 47
1. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej orzeka w pierwszej kolejności o nadaniu lub odmowie nadania
cudzoziemcowi statusu uchodźcy, a w przypadku odmowy nadania statusu
uchodźcy orzeka o udzieleniu lub odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.
2. Organ prowadzący postępowanie w sprawie udzielenia ochrony
międzynarodowej wydaje jedną decyzję odnoszącą się do wnioskodawcy
i pozostałych osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, chyba że wydanie
jednej decyzji prowadziłoby do ujawnienia szczególnej sytuacji wnioskodawcy lub
osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, co mogłoby zagrozić ich
interesom, w szczególności w sprawach związanych z prześladowaniem ze
względu na płeć, orientację seksualną, tożsamość płciową lub wiek.
Art. 48
1. W decyzji o nadaniu wnioskodawcy statusu uchodźcy orzeka się
także o nadaniu statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca występuje, chociażby wobec nich nie istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.
2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju
pochodzenia, w decyzji o nadaniu statusu uchodźcy osobom, w imieniu których
wnioskodawca występuje, orzeka się także o nadaniu statusu uchodźcy wnioskodawcy.
3. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4,
w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o odmowie nadania tej osobie statusu uchodźcy.
4. W przypadku gdy wobec wnioskodawcy zachodzą okoliczności, o których
mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, w decyzji, o której mowa w ust. 2, orzeka się
o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy.
Art. 49
1. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze
względu na okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1, orzeka się także
o odmowie nadania statusu uchodźcy osobom, w imieniu których wnioskodawca
występuje, chyba że wobec nich istnieje uzasadniona obawa przed
prześladowaniem w kraju pochodzenia.
2. W decyzji o odmowie nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy ze względu
na okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2–4, orzeka się o nadaniu
statusu uchodźcy osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, w przypadku
gdy okoliczności te wobec niej nie zachodzą.
Art. 50
1. W decyzji o udzieleniu ochrony uzupełniającej orzeka się także
o udzieleniu ochrony uzupełniającej osobom, w imieniu których wnioskodawca
występuje, chociażby wobec nich nie istniało rzeczywiste ryzyko doznania
poważnej krzywdy.
2. W przypadku gdy wobec osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub
b albo art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, w decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o
odmowie udzielenia tej osobie ochrony uzupełniającej.
Pokazano 50 z 147 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników