1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w ramach uruchomionych na ten cel środków może zapewnić pomoc beneficjentowi ochrony czasowej polegającą na:
1) zapewnieniu pobytu i wyżywienia, jednak niedłużej niż przez 60 dni od pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niedłużej niż przez 12 miesięcy od pierwszego dnia zdarzenia, które było podstawą wydania decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców, poprzez:
a) umieszczenie w obiekcie zbiorowego zakwaterowania lub
b) wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) prowadzeniu punktów recepcyjnych;
3) zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką medyczną;
4) podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, wysokość i sposób wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, biorąc pod uwagę konieczność zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb beneficjenta ochrony czasowej. 3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach uruchomionych na ten cel środków może zapewnić beneficjentowi ochrony czasowej pomoc polegającą za zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym wyżywieniem, jeżeli posiada on status UKR, o którym mowa w art. 110a ust. 1, należy do grupy wrażliwej oraz nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie zakwaterowania. 4. Pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielana także przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich lub innych źródeł, bezpośrednio właściwej gminie, powiatowi lub organizacji pozarządowej. 5. Za osobę należącą do grupy wrażliwej, o której mowa w ust. 3, uznaje się osobę, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
1) posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, o którym mowa w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r. poz. 26), lub jest opiekunem takiej osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;
2) ukończyła:
a) w przypadku kobiet – 60. rok życia,
b) w przypadku mężczyzn – 65. rok życia
– o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych, którzy podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;
3) jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia wraz z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów;
4) jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;
5) jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, trwającej przynajmniej 7 dni, niedłużej niż do ustania przyczyny będącej powodem hospitalizacji. 6. Pomoc, o której mowa w ust. 1 i 3, może być udzielana również cudzoziemcowi, który odniósł obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającego warunków, o których mowa w art. 106, który został przetransportowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. 7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych koordynuje działania organów władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, a minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego koordynuje działania organów władzy publicznej oraz organizacji pozarządowych i przedsiębiorców, w zakresie udzielania pomocy, o której mowa w ust. 3. 8. Jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub związek metropolitalny, z własnej inicjatywy i w zakresie posiadanych środków, mogą zapewnić pomoc beneficjentom ochrony czasowej. 9. Zakres pomocy określa w uchwale organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego lub związku metropolitalnego. Formy i tryb udzielania pomocy określa właściwy organ wykonawczy danej jednostki lub związku. 10. Do zamówień publicznych niezbędnych do zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 pkt 1–3 i ust. 3, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych. 11. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego lub podmioty, o których mowa w ust. 8, w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym udzielono zamówienia, zamieszczają w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu zamówienia, o którym mowa w ust. 10, podając:
1) nazwę i adres siedziby zamawiającego;
2) datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą elektroniczną;
3) opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub innych dóbr oraz zakresu usług;
4) cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia ogłoszenia;
5) okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych;
6) nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta umowa. 12. W celu zapewnienia pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, minister właściwy do spraw wewnętrznych lub minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może:
1) wykorzystać zasoby własne oraz podległych lub nadzorowanych organów i jednostek, lub
2) w przypadku gdy zasoby określone w pkt 1 okażą się niewystarczające, zlecić:
a) wojewodzie realizację wskazanych w niniejszym artykule zadań wraz z zapewnieniem finansowania lub
b) organizacjom pozarządowym, podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) oraz związkom zawodowym realizację zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w dziale II rozdziale 2 tej ustawy. 13. W przypadku zlecenia, o którym mowa w ust. 12 pkt 2 lit. a, wojewoda może wydawać polecenia w zakresie zadań określonych w ust. 1 i 3 innym organom administracji rządowej działającym na obszarze województwa, państwowym osobom prawnym, organom samorządu terytorialnego, samorządowym osobom prawnym oraz samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. 14. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, określa co najmniej:
1) grupy uprawnione do korzystania z pomocy;
2) sposób weryfikacji i kierowania osób do miejsc zakwaterowania;
3) zasady wykwaterowania osób z miejsc zakwaterowania;
4) okres, w jakim może być udzielana pomoc;
5) zakres udzielanej pomocy;
6) sposób monitorowania i rozliczania zadania;
7) szczegółowy sposób finansowania zadania. 15. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej i podlega natychmiastowemu wykonaniu z chwilą jego doręczenia lub ogłoszenia i nie wymaga uzasadnienia. 16. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być uchylane lub zmieniane, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jego uchylenie lub zmiana nie wymaga zgody stron. 17. Polecenie, o którym mowa w ust. 13, może być wydawane także ustnie, pisemnie w formie adnotacji, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności. Istotne okoliczności takiego załatwienia sprawy utrwala się w formie protokołu. 18. Realizowane na podstawie polecenia zadania, o których mowa w ust. 1 i 3, są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. 19. Wojewoda może kontrolować wszystkie obiekty zbiorowego zakwaterowania na terenie województwa finansowane na podstawie niniejszego artykułu. 20. Na potrzeby zbiorowego zakwaterowania cudzoziemców, o którym mowa w ust. 1 i 3, dopuszcza się w okresie niedłuższym niż przez 12 kolejnych miesięcy tymczasowe wykorzystanie oddanego do użytkowania obiektu budowlanego, w tym również innego niż budynek zamieszkania zbiorowego, który nie spełnia wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych dla tego budynku, jeżeli przy takim sposobie jego użytkowania występujące w nim warunki zapewniają spełnienie podstawowych wymagań w zakresie:
1) nośności i stateczności konstrukcji oraz bezpieczeństwa użytkowania;
2) bezpieczeństwa pożarowego;
3) higieny, zdrowia i środowiska. 21. W przypadku gdy obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 20, będzie przeznaczony do zakwaterowania zbiorowego, musi spełniać podstawowe wymagania, które potwierdza się pozytywną opinią właściwego miejscowo:
1) powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 1;
2) komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 2;
3) państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – w zakresie, o którym mowa w ust. 20 pkt 3. 22. Opinie, o których mowa w ust. 21, wydaje się, w terminie 7 dni roboczych, na wniosek właściciela lub faktycznie władającego obiektem budowlanym. Opinie mogą określać dodatkowe warunki lub ograniczenia niezbędne do zachowania podstawowych wymagań, o których mowa w ust. 20. Do wydawania opinii nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Opinię, o której mowa w ust. 21 pkt 2, wydaje się po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 i 1366 oraz z 2026 r. poz. 252 i 646), w zakresie oceny zapewnienia w obiekcie budowlanym spełnienia podstawowych wymagań bezpieczeństwa pożarowego. 23. Do obiektów, o których mowa w ust. 20, nie stosuje się przepisów art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i
646).

Art. 112a. 1. Beneficjentowi ochrony czasowej, który posiada numer PESEL ze statusem UKR, mogą być przyznawane świadczenia, na zasadach i w trybie przewidzianym dla tej grupy beneficjentów w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. 2. Beneficjent ochrony czasowej, o którym mowa w ust. 1, ubiegający się o świadczenia z pomocy społecznej, składa oświadczenie o niewystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 109a. 3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Art. 112b. 1. Beneficjentowi ochrony czasowej, który posiada numer PESEL ze statusem UKR, może być przyznana pomoc żywnościowa w ramach programów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. 2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być przyznana pod warunkiem spełniania przez beneficjenta ochrony czasowej kryteriów kwalifikowania do pomocy żywnościowej, określonych w ramach tych programów.

Art. 112c. 1. Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR:
1) którzy byli ofiarami tortur, gwałtu lub
2) do ukończenia 18. roku życia, lub
3) którzy posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, o którym mowa w art. 112, lub
4) w okresie ciąży, porodu lub połogu
– są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach i w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługujących osobom objętym obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej, leczenia niepłodności, zabiegów endoprotezoplastyki i usunięcia zaćmy oraz podania produktów leczniczych wydawanych świadczeniobiorcom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia. 2. Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1, oraz zabiegi endoprotezoplastyki, przysługują również cudzoziemcom, którzy odnieśli obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającym warunków, o których mowa w art. 106, i nieuprawnionym do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie innych przepisów lub umów międzynarodowych, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. 3. Beneficjenci ochrony czasowej, którzy posiadają numer PESEL ze statusem UKR, znajdujący się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2026 r. poz. 141) są uprawnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych niezwłocznie w niezbędnym zakresie. 4. W celu uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej, beneficjent ochrony czasowej, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany:
1) okazać dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR oraz
2) przedstawić – w przypadku beneficjentów ochrony czasowej, o których mowa w ust. 1:
a) pkt 1 – zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność, o której mowa w ust. 1 pkt 1,
b) pkt 3– zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, o którym mowa w art. 112,
c) pkt 4 – dokument potwierdzający ciążę lub połóg. 5. Przedstawienie przez beneficjenta ochrony czasowej dokumentu potwierdzającego numer PESEL ze statusem UKR, nie jest wymagane w przypadku, gdy świadczeniodawca lub niebędąca świadczeniodawcą osoba uprawniona w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 253) uzyska potwierdzenie posiadania przez beneficjenta ochrony czasowej numeru PESEL ze statusem UKR w sposób określony w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. 6. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, są rozliczane ze świadczeniodawcami oraz aptekami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa udzielanej z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. 7. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie rzetelności i gospodarności wydatkowania środków publicznych, w tym utrzymania wydatków w przewidzianych limitach, oraz skuteczności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. 8. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, przepisy art. 68 ust. 3–5 stosuje się odpowiednio.

Art. 112d. W przypadku użyczenia beneficjentowi ochrony czasowej budynku lub jego części w celu tymczasowego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, w zakresie tego użyczenia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725).

Art. 112e. Do zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu przez najemcę będącego beneficjentem ochrony czasowej nie stosuje się przepisów art. 19a ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 oraz art. 19d ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego dotyczących wskazania przez tego najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wyegzekwowania od niego obowiązku opróżnienia i wydania lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego oraz złożenia oświadczenia właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu.