Koszty sądowe
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych służy do wystąpienia do sądu o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości albo w części. Osoba fizyczna powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny albo że ich poniesienie naraziłoby ją na taki uszczerbek. Osoba prawna lub jednostka organizacyjna powinna wykazać brak dostatecznych środków na ich uiszczenie.
Podgląd
Otwórz
Podgląd dokumentu PDF
Instrukcja
Jak korzystać z tego wzoru?
Kiedy użyć tego wzoru?
Pismo można wykorzystać, gdy strona chce ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie cywilnej, przed wniesieniem sprawy albo w toku już trwającego postępowania. W przypadku osoby fizycznej podstawą wniosku jest sytuacja rodzinna, majątkowa, dochodowa i źródła utrzymania. W przypadku osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej konieczne jest wykazanie braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów.
Kiedy ten wzór nie wystarczy?
Nie należy używać tego wzoru, jeżeli celem jest zwrot kosztów stawiennictwa w sądzie, rozliczenie kosztów procesu po zakończeniu sprawy albo złożenie innego pisma niezwiązanego ze zwolnieniem od kosztów sądowych. Wzór nie zastępuje formularza oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, który osoba fizyczna powinna dołączyć do wniosku.
Co zawiera pismo?
- oznaczenie sądu, do którego kierowany jest wniosek
- dane wnioskodawcy lub strony postępowania
- oznaczenie sprawy, jeżeli sprawa już się toczy
- żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości albo w części
- uzasadnienie sytuacji majątkowej, rodzinnej, dochodowej i źródeł utrzymania osoby fizycznej
- uzasadnienie braku dostatecznych środków w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
- listę załączników potwierdzających sytuację finansową i majątkową
- podpis wnioskodawcy albo pełnomocnika
Podstawa prawna
PrzepisArt. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychPrzepis określa przesłanki zwolnienia osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz wymóg dołączenia oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.OtwórzPrzepisArt. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychPrzepis dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykaże brak dostatecznych środków na ich uiszczenie.OtwórzPrzepisArt. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychPrzepis wskazuje, że wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie albo ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy.OtwórzPrzepisArt. 101 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychPrzepis przewiduje możliwość częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, gdy strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów.OtwórzPrzepisArt. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychPrzepis odnosi się do skutków całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz do możliwości zwolnienia strony od kosztów sądowych w całości.Otwórz
Opłaty
Dane wejściowe nie wskazują osobnej opłaty za złożenie samego wniosku. Wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a sąd może zwolnić stronę od kosztów w całości albo w części, zgodnie z podanymi podstawami prawnymi.
Załączniki
- formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej
- zaświadczenie o zarobkach wnioskodawcy z zakładu pracy
- zaświadczenie z urzędu pracy, jeżeli dotyczy
- zaświadczenie o dochodach z urzędu skarbowego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej
- kopia decyzji o przyznaniu emerytury albo renty, jeżeli dotyczy
- kopia zeznania podatkowego PIT za ostatni rok
- oświadczenie o stanie majątkowym osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, jeżeli dotyczy
- raporty kasowe, dokumenty bankowe, wykaz środków trwałych albo ostatnia deklaracja podatkowa osoby prawnej, jeżeli dotyczy
- pełnomocnictwo, jeżeli wniosek składa pełnomocnik
- odpis wniosku wraz z załącznikami, jeżeli jest wymagany w sprawie
Gdzie i jak złożyć?
Wniosek należy zgłosić na piśmie albo ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swojego zamieszkania, zgodnie z informacją wynikającą z art. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Najczęstsze błędy
- brak formularza oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej
- niewskazanie dochodów wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym
- zbyt ogólne opisanie sytuacji majątkowej bez dokumentów potwierdzających dochody, wydatki i majątek
- brak dokumentów potwierdzających sytuację finansową, takich jak zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie z urzędu pracy, dokumenty podatkowe albo decyzja o rencie lub emeryturze
- nieuwzględnienie, czy wniosek dotyczy zwolnienia w całości czy tylko w części
- w przypadku osoby prawnej: brak szczegółowych danych o stanie majątkowym, liczbie zatrudnionych osób, nieruchomościach, środkach transportu, obrotach bankowych i środkach trwałych
Najczęstsze pytania
Kto może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych?
Wniosek może złożyć osoba fizyczna, jeżeli z oświadczenia wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny albo że poniesienie kosztów narazi ją na taki uszczerbek. Wniosek może dotyczyć także osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, jeżeli wykaże brak dostatecznych środków na uiszczenie kosztów.
Czy zwolnienie od kosztów sądowych może być częściowe?
Tak. Zgodnie z podanymi danymi sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów.
Gdzie składa się wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych?
Wniosek składa się w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy. Może być złożony na piśmie albo ustnie do protokołu.
Jakie dokumenty powinna dołączyć osoba fizyczna?
Osoba fizyczna powinna dołączyć formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Praktyczne załączniki wskazane w danych wejściowych to m.in. zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie z urzędu pracy, zaświadczenie o dochodach z urzędu skarbowego, kopia decyzji o emeryturze lub rencie oraz kopia zeznania PIT za ostatni rok.
Jakie dokumenty powinna dołączyć osoba prawna?
Osoba prawna powinna dołączyć oświadczenie o stanie majątkowym zawierające precyzyjne informacje o liczbie zatrudnionych osób, posiadanych nieruchomościach i środkach transportu. Dodatkowo wskazane są raporty kasowe, dokumenty bankowe obrazujące obroty na kontach, wykaz środków trwałych oraz ostatnia deklaracja podatkowa.
Powiązane materiały
Przepisy5
PrzepisArt. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOtwórzPrzepisArt. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOtwórzPrzepisArt. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOtwórzPrzepisArt. 101 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOtwórzPrzepisArt. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnychOtwórz
Pytania z forum6
ForumPoręczenie pożyczki w banku.OtwórzForumL4 po ustaniu zatrudnieniaOtwórzForumOdszkodowanie po potrąceniuOtwórzForumCzy na zwolnienie lekarskim mogę wyjechać za granicę?OtwórzForumRozwiązanie umowy za porozumieniem stronOtwórzForumZnajoma dostała dziś w pracy zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Czy jest szansa żeby się z tego wybroniła?Otwórz
Orzeczenia6
OrzeczenieWyrok z 28 maja 2026, sygn. II Ca 1023/24OtwórzOrzeczeniePostanowienie z 13 maja 2026, sygn. IX Ca 1320/25OtwórzOrzeczenieWyrok z 12 maja 2026, sygn. I C 273/25OtwórzOrzeczenieWyrok z 12 maja 2026, sygn. I C 6/25OtwórzOrzeczenieWyrok z 5 maja 2026, sygn. I C 426/25OtwórzOrzeczenieWyrok z 28 kwietnia 2026, sygn. I C 410/25Otwórz
Opis
Kiedy przyda się ten wzór?
Osoby fizyczne składają do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych:
- wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, który dostępny jest w każdym sądzie powszechnym lub można go pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl). W pozycji 5 oświadczenia „Dochody i źródła utrzymania” należy podać dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. - zaświadczenie o zarobkach wnioskodawcy z zakładu pracy, zaświadczenie z urzędu pracy, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej zaświadczenie o dochodach z urzędu skarbowego, kopia decyzji o przyznaniu emerytury lub renty, kopia zeznania podatkowego PIT za ostatni rok.
Osoby prawne załączają do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych:
- poświadczone przez główną księgową oświadczenie o stanie majątkowym, zawierające precyzyjne informacje o: ilości zatrudnionych osób, posiadanych nieruchomościach i środkach transportu. Dodatkowo należy złożyć raporty kasowe, dokumenty bankowe obrazujące obroty na wszystkich kontach bankowych, wykaz środków trwałych, ostatnią deklaracje podatkową.
- wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, który dostępny jest w każdym sądzie powszechnym lub można go pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl). W pozycji 5 oświadczenia „Dochody i źródła utrzymania” należy podać dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. - zaświadczenie o zarobkach wnioskodawcy z zakładu pracy, zaświadczenie z urzędu pracy, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej zaświadczenie o dochodach z urzędu skarbowego, kopia decyzji o przyznaniu emerytury lub renty, kopia zeznania podatkowego PIT za ostatni rok.
Osoby prawne załączają do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych:
- poświadczone przez główną księgową oświadczenie o stanie majątkowym, zawierające precyzyjne informacje o: ilości zatrudnionych osób, posiadanych nieruchomościach i środkach transportu. Dodatkowo należy złożyć raporty kasowe, dokumenty bankowe obrazujące obroty na wszystkich kontach bankowych, wykaz środków trwałych, ostatnią deklaracje podatkową.