Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Obowiązuje
Artykuły 470
Wejście w życie 01.10.2018
Ostatnia zmiana 24.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 470 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 1-8
Art. 2
Misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest prowadzenie
najwyższej jakości kształcenia oraz działalności naukowej, kształtowanie postaw
obywatelskich, a także uczestnictwo w rozwoju społecznym oraz tworzeniu
gospodarki opartej na innowacjach.
Art. 3
1. Podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność
nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz
autonomia uczelni.
2. System szkolnictwa wyższego i nauki funkcjonuje z poszanowaniem
standardów międzynarodowych, zasad etycznych i dobrych praktyk w zakresie
kształcenia i działalności naukowej oraz z uwzględnieniem szczególnego znaczenia
społecznej odpowiedzialności nauki.
Art. 4
Art. 5
Art. 6
1. Rada Ministrów określa politykę naukową państwa. 2. Polityka naukowa państwa jest dokumentem strategicznym wskazującym priorytety w zakresie funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki i podlega aktualizacji co 5 lat. 3. Realizacja polityki naukowej państwa podlega ewaluacji co 5 lat.
Art. 7
1 orzeczenie
Art. 8
1. Przepisów działów II–IV, art. 180, działu VI rozdziału 1 oraz działów VII–IX i XII–XIV nie stosuje się do uczelni i wyższych seminariów duchownych prowadzonych przez kościoły i inne związki wyznaniowe, z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, chyba że ustawa lub umowa między Radą Ministrów a władzami kościoła albo innego związku wyznaniowego stanowią inaczej. 2. Ustawy nie stosuje się do uczelni i filii utworzonych przez uczelnie zagraniczne, z wyjątkiem art. 47. DZIAŁ II Szkolnictwo wyższe Rozdział 1 Uczelnie
dzial

Dział II - Szkolnictwo wyższe

art. 9-159
rozdzial

Rozdział 1 - Uczelnie

art. 9-52
Art. 9
1. Uczelnia posiada osobowość prawną.
2. Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie.
3. Uczelnia prowadzi studia na co najmniej jednym kierunku.
4. Uczelnia prowadzi działalność w swojej siedzibie, a w przypadku gdy
siedziba znajduje się na obszarze związku metropolitalnego – na tym obszarze.
Uczelnia może prowadzić działalność poza siedzibą albo tym obszarem – w swojej
filii.
5. Organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące
uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.
Art. 10
1. Pracownicy uczelni, doktoranci i studenci stanowią wspólnotę
uczelni.
2. Członkowi wspólnoty uczelni przysługuje czynne prawo wyborcze w uczelni.
Art. 11
Art. 12
Uczelnia może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności polegającej na wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 11, w zakresie i formach określonych w statucie, w szczegól- ności przez tworzenie spółek kapitałowych.
Art. 13
1 orzeczenie
1. Uczelnia jest:
1) uczelnią publiczną, jeżeli jest utworzona przez organ państwa;
2) uczelnią niepubliczną, jeżeli jest utworzona przez osobę fizyczną albo osobę
prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa albo
samorządowa osoba prawna, zwaną dalej „założycielem”.
2. Uczelnia jest uczelnią akademicką albo zawodową.
Art. 14
1 orzeczenie
1. Uczelnia jest uczelnią akademicką, jeżeli prowadzi działalność naukową i posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 1 dyscyplinie naukowej albo artystycznej. 2. Uczelnia akademicka prowadzi studia pierwszego stopnia oraz studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie. 3. Uczelnia akademicka może prowadzić kształcenie doktorantów. 4. Uczelnia prowadząca kształcenie specjalistyczne, która stała się uczelnią akademicką, prowadzi je na dotychczasowych zasadach, z tym że nie prowadzi przyjęć na to kształcenie.
Art. 15
Art. 16
Art. 17
1. Organami uczelni:
1) publicznej – są rada uczelni, rektor i senat;
2) niepublicznej – są rektor i senat.
2. Statut uczelni może przewidywać również inne organy uczelni.
Art. 18
1. Do zadań rady uczelni należy:
1) opiniowanie projektu strategii uczelni;
2) opiniowanie projektu statutu;
3) monitorowanie gospodarki finansowej uczelni;
4) monitorowanie zarządzania uczelnią;
5) wskazywanie kandydatów na rektora, po zaopiniowaniu przez senat;
6) opiniowanie sprawozdania z realizacji strategii uczelni;
7) wykonywanie innych zadań określonych w statucie.
2. W ramach monitorowania gospodarki finansowej rada uczelni:
1) opiniuje plan rzeczowo-finansowy;
2) zatwierdza sprawozdanie z wykonania planu rzeczowo-finansowego;
3) zatwierdza sprawozdanie finansowe.
3. W ramach wykonywania zadań rada uczelni może żądać wglądu do
dokumentów uczelni.
4. Wykonując czynności związane z zadaniami, o których mowa w ust. 1 i 2,
członkowie rady uczelni kierują się dobrem uczelni i działają na jej rzecz.
5. Rada uczelni składa senatowi roczne sprawozdanie z działalności.
Art. 19
1. W skład rady uczelni wchodzi:
1) 6 albo 8 osób powoływanych przez senat;
2) przewodniczący samorządu studenckiego. 2. Osoby spoza wspólnoty uczelni stanowią co najmniej 50 % osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1. 3. W posiedzeniach rady uczelni uczestniczy z głosem doradczym przedstawiciel każdej działającej w uczelni zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 251 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 854), będący jej członkiem.
Art. 20
Art. 21
1. Kadencja rady uczelni trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu 1 stycznia
roku następującego po roku, w którym rozpoczęła się kadencja senatu.
2. Ta sama osoba może być członkiem rady uczelni nie więcej niż przez
2 następujące po sobie kadencje. Okresu, o którym mowa w art. 20 ust. 6, nie wlicza
się do liczby tych kadencji.
Art. 22
1. Przewodniczącym rady uczelni jest jej członek pochodzący spoza wspólnoty uczelni, wybrany przez senat. 2. Rada uczelni uchwala regulamin określający tryb jej funkcjonowania. 3. Rada uczelni podejmuje uchwały na posiedzeniach w obecności co najmniej połowy statutowej liczby członków. 3a. Posiedzenia rady uczelni mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku
– z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa. 4. Członkowi rady uczelni, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1, przysługuje miesięczne wynagrodzenie, którego wysokość nie może przekroczyć 67 % minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2, zwanego dalej „wynagrodzeniem profesora”. Wysokość wynagrodzenia ustala senat.
Art. 23
1 orzeczenie
Art. 24 Wymagania wobec rektora
Art. 25
1. Skład kolegium elektorów w uczelni publicznej oraz tryb wyboru jego członków określa statut, przy czym nie mniej niż 20 % składu stanowią studenci i doktoranci. Liczbę studentów i doktorantów ustala się proporcjonalnie do liczebności obu tych grup w uczelni, z tym że każda z tych grup jest reprezentowana przez co najmniej jednego przedstawiciela. 2. Członkiem kolegium elektorów może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 20 ust. 1 pkt 1–5 i 7. 3. Do członków kolegium elektorów przepisy art. 20 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. 4. Tryb wyboru do kolegium elektorów studentów i doktorantów oraz czas trwania ich członkostwa w kolegium elektorów określają odpowiednio regulamin samorządu studenckiego i regulamin samorządu doktorantów. 5. Kadencja kolegium elektorów trwa 4 lata.
Art. 26
1. Kadencja rektora uczelni publicznej trwa 4 lata i rozpoczyna się
w dniu 1 września roku, w którym został wybrany.
2. Ta sama osoba może być rektorem uczelni publicznej nie więcej niż przez
2 następujące po sobie kadencje. Okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 7 i ust. 9 pkt 1,
nie wlicza się do liczby tych kadencji.
3. W przypadku niedokonania wyboru rektora przed dniem, o którym mowa
w ust. 1, przepis art. 24 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Art. 27
1. Rektor uczelni publicznej może być odwołany przez kolegium
elektorów większością co najmniej 3/4 głosów w obecności co najmniej 2/3 jego
statutowego składu.
2. Wniosek o odwołanie rektora uczelni publicznej może być zgłoszony przez
senat większością co najmniej 1/2 głosów statutowego składu albo przez radę uczelni.
3. Rektor uczelni niepublicznej może być odwołany przez założyciela.
4. W przypadku odwołania rektora przepis art. 24 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Art. 28
Art. 29
Art. 30
1. Kadencja senatu trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu 1 września.
2. W uczelni publicznej ta sama osoba może być członkiem senatu nie więcej niż
przez 2 następujące po sobie kadencje.
3. Tryb wyboru do senatu studenta i doktoranta oraz czas trwania jego
członkostwa w senacie określa odpowiednio regulamin samorządu studenckiego oraz
regulamin samorządu doktorantów.
Art. 31
1. Przewodniczącym senatu jest rektor. 2. Senat podejmuje uchwały na posiedzeniach w obecności co najmniej połowy statutowej liczby członków. 2a. Posiedzenia senatu mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku
– z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa. 3. W posiedzeniach senatu uczestniczy z głosem doradczym przedstawiciel każdego związku zawodowego działającego w uczelni. 4. W głosowaniach w sprawach, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 8, biorą udział członkowie senatu, a w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 4 – członkowie innego określonego w statucie organu uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, będący profesorami i profesorami uczelni. Uchwały są podejmowane w obecności co najmniej połowy statutowej liczby tych członków.
Art. 32
1. Do organów uczelni, o których mowa w art. 17 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1–6 oraz ust. 2 i 4, a w przypadku uczelni publicznej – także przepis art. 20 ust. 1 pkt 7. Statut może przewidywać dodatkowe wymagania. 1a. Członkostwa w organie uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, nie można łączyć z pełnieniem funkcji organu tej albo innej uczelni. 1b. Funkcji organu uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, nie można łączyć z pełnieniem funkcji innego organu tej uczelni ani z pełnieniem funkcji organu innej uczelni. 2. Do osób powoływanych do pełnienia funkcji kierowniczych w uczelni, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1–5 oraz ust. 4.
Art. 33
Rozstrzygnięcia organów uczelni nie naruszają uprawnień związków
zawodowych wynikających z ustaw.
Art. 34
Art. 35
Art. 36
Art. 37
Art. 38
1. Założyciel występuje z wnioskiem o wpis uczelni niepublicznej do
ewidencji oraz wnioskiem o pozwolenie na utworzenie studiów na określonym
kierunku, poziomie i profilu.
2. Uzasadnienie wniosku o wpis do ewidencji zawiera strategię uczelni. Do
wniosku dołącza się projekt statutu uczelni oraz sporządzone w formie aktu
notarialnego oświadczenie założyciela o utworzeniu uczelni niepublicznej
zawierające:
1) imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwę, numer z Krajowego Rejestru
Sądowego lub innego właściwego rejestru i adres założyciela;
2) nazwę uczelni;
3) adres uczelni;
4) wielkość środków finansowych, które założyciel zobowiązuje się przekazać
uczelni na jej funkcjonowanie;
5) wykaz i wartość rzeczy przekazanych uczelni na własność oraz termin ich
przekazania;
6) sposób finansowania uczelni.
3. Środki finansowe, o których mowa w ust. 2 pkt 4, nie mogą być mniejsze niż
3 000 000 zł. Przekazanie środków na rachunek bankowy uczelni następuje nie
później niż 30 dni od dnia wpisu do ewidencji.
Art. 39
1. Minister, po zasięgnięciu opinii PKA, w drodze decyzji administracyjnej, wpisuje uczelnię niepubliczną do ewidencji. 2. PKA może zwracać się do założyciela o udzielenie wyjaśnień i informacji oraz przeprowadzać wizytacje. 3. Wpis do ewidencji jest ważny przez okres 6 lat. 4. W decyzji o wpisie do ewidencji określa się:
1) imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwę, numer z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego właściwego rejestru i adres założyciela;
2) nazwę i adres uczelni. 5. Decyzja o wpisie do ewidencji jest wydawana wraz z pozwoleniem na utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu.
Art. 40
1. Minister, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia wpisu uczelni
niepublicznej do ewidencji, jeżeli:
1) założyciel został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego
Rejestru Sądowego;
2) założyciel posiada wymagalne zobowiązania wobec Skarbu Państwa;
3) założyciel został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub
umyślne przestępstwo skarbowe – w przypadku gdy jest osobą fizyczną;
4) założyciel został postawiony w stan likwidacji albo upadłości – w przypadku gdy
jest osobą prawną;
5) w stosunku do którejkolwiek z osób umocowanych do reprezentacji założyciela
będącego osobą prawną zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek określonych
w pkt 1–3;
6) projekt statutu jest niezgodny z przepisami prawa;
7) PKA wydała negatywną opinię w sprawie wpisu do ewidencji lub w sprawie
pozwolenia na utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–6, minister wydaje decyzję
bez zasięgania opinii PKA.
Art. 41
1. Założyciel składa wniosek o przedłużenie ważności wpisu uczelni
niepublicznej do ewidencji nie wcześniej niż 12 miesięcy i nie później niż 6 miesięcy
przed upływem jego ważności.
2. W przypadku niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1, minister
wszczyna postępowanie w sprawie likwidacji uczelni w trybie określonym w art. 430.
3. Minister, po zasięgnięciu opinii PKA, w drodze decyzji administracyjnej,
przedłuża ważność wpisu do ewidencji.
4. Minister, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przedłużenia ważności
wpisu do ewidencji, jeżeli:
1) uczelnia lub założyciel rażąco narusza przepisy prawa;
2) PKA wydała negatywną ocenę jakości kształcenia na co najmniej połowie
prowadzonych przez uczelnię kierunków studiów;
3) zaistniała jedna z przesłanek, określonych w art. 40 ust. 1 pkt 1–5.
5. Ważność wpisu do ewidencji przedłuża się na czas nieokreślony.
Art. 42
1. Założyciel, w terminie 30 dni od dnia wpisu uczelni niepublicznej do
ewidencji:
1) powołuje pierwszego rektora;
2) nadaje pierwszy statut.
2. Założyciel może rozstrzygać w sprawach dotyczących uczelni tylko
w przypadkach określonych w ustawie lub statucie.
3. W przypadku śmierci założyciela albo utraty osobowości prawnej przez
założyciela, podmiot, o którym mowa w art. 34 ust. 3, staje się założycielem.
Art. 43
1. Uczelnia niepubliczna może połączyć się z inną uczelnią
niepubliczną, tworząc nową uczelnię niepubliczną.
2. Wniosek o wpis do ewidencji nowej uczelni niepublicznej składają rektorzy
oraz założyciele łączonych uczelni.
3. Z chwilą wpisu do ewidencji nowej uczelni niepublicznej następuje
wykreślenie łączonych uczelni.
4. Do wniosku o wpis do ewidencji nowej uczelni niepublicznej stosuje się
odpowiednio przepisy art. 38 ust. 2.
5. Nowa uczelnia niepubliczna wstępuje w ogół praw i obowiązków łączonych
uczelni, w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych.
Art. 44
1. Uczelnia niepubliczna może być włączona do innej uczelni
niepublicznej.
2. Włączenie uczelni niepublicznej do innej uczelni niepublicznej następuje
z dniem wykreślenia włączanej uczelni niepublicznej z ewidencji.
3. Wniosek o wykreślenie z ewidencji uczelni niepublicznej włączanej do innej
uczelni niepublicznej składają rektorzy oraz założyciele tych uczelni.
4. Uczelnia niepubliczna, do której nastąpiło włączenie innej uczelni
niepublicznej, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni, w tym w prawa i obowiązki
wynikające z decyzji administracyjnych.
Art. 45
Art. 46
Art. 47
Uczelnia zagraniczna może tworzyć uczelnie lub filie z siedzibą na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Utworzenie uczelni lub filii wymaga:
1) pozwolenia ministra, wydanego po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do
spraw zagranicznych i PKA;
2) pozytywnej oceny agencji oceniającej jakość kształcenia uznawanej przez
władze państwa, w którym ma siedzibę ta uczelnia, albo agencji zarejestrowanej
w Europejskim Rejestrze Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości
w Szkolnictwie Wyższym (EQAR) lub agencji innego państwa, której oceny są
uznawane przez PKA.
Art. 48
Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 16 ust. 6, art. 37 ust. 7, art. 41 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 7 i art. 47 pkt 1, nie stosuje się przepisów art. 35–37, art. 79a oraz art. 96a–96n ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ‒ Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej „Kpa”.
Art. 49
1. Uczelnia zapewnia warunki, w tym infrastrukturę, niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w art. 11. 2. W uczelni działa system biblioteczno-informacyjny, którego podstawę stanowi biblioteka. Uczelnia może przetwarzać określone w jej statucie dane osobowe osób korzystających z tego systemu. 3. W uczelni działa archiwum. 4. W uczelni może działać akademickie biuro karier, do którego zadań należy w szczególności:
1) dostarczanie studentom i absolwentom studiów informacji o rynku pracy i możliwościach podnoszenia kwalifikacji zawodowych;
2) zbieranie, klasyfikowanie i udostępnianie ofert pracy, staży i praktyk;
3) prowadzenie bazy danych studentów i absolwentów uczelni zainteresowanych znalezieniem pracy;
4) pomoc pracodawcom w pozyskiwaniu odpowiednich kandydatów na wolne miejsca pracy oraz staże zawodowe;
5) pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy.
Art. 50
Pokazano 50 z 470 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników