Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk

1. Akademia służy rozwojowi, promocji, integracji i upowszechnianiu nauki oraz przyczynia się do rozwoju edukacji i wzbogacania kultury narodowej. 2. Do zadań Akademii należy w szczególności:
1) prowadzenie działalności naukowej;
2) wspieranie rozwoju młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.1));
3) kształcenie w szkole doktorskiej, na studiach podyplomowych i w innych formach kształcenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r.
– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897 oraz z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864.
4) formułowanie zasad etyki w nauce;
5) przedstawianie opinii i programów dotyczących spraw nauki oraz wykorzystywania wyników działalności naukowej w praktyce;
6) wykonywanie na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu lub Senatu, ministrów lub centralnych organów administracji rządowej lub z inicjatywy własnej opinii, ocen, ekspertyz i prognoz dotyczących spraw istotnych dla planowania i realizacji polityki państwa;
7) opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących nauki, jej zastosowań oraz kształcenia;
8) współpraca z uczelniami, federacjami podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, Centrum Łukasiewicz i instytutami działającymi w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, instytutami badawczymi oraz towarzystwami naukowymi, w szczególności w zakresie działalności naukowej;
9) współpraca ze środowiskiem społeczno-gospodarczym w zakresie działalności naukowej w celu wdrożenia jej wyników;
10) rozwijanie międzynarodowej współpracy naukowej przez tworzenie konsorcjów naukowych i prowadzenie projektów badawczych wspólnie z partnerami zagranicznymi;
11) uczestnictwo w międzynarodowych organizacjach naukowych i programach badawczych oraz współdziałanie z zagranicznymi instytucjami naukowymi;
12) zawieranie z międzynarodowymi organizacjami naukowymi i zagranicznymi instytucjami naukowymi umów o współpracy naukowej. 3. Zadania określone w ust. 2 pkt 1–3 i 8–10 wykonują jednostki naukowe Akademii, a zadania określone w ust. 2 pkt 4–7, 11 i 12 wykonują organy i korporacja uczonych Akademii.

1. Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Akademią, w tym nad
jednostkami naukowymi oraz innymi jednostkami organizacyjnymi Akademii
w zakresie zgodności działania ich organów z przepisami ustawy, statutem
Akademii lub statutami jednostek naukowych, z wyłączeniem gospodarki finansowej. Prezes Akademii przedstawia Prezesowi Rady Ministrów roczne sprawozdanie z działalności Akademii oraz ministrowi właściwemu do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki roczne sprawozdanie finansowe wraz ze
sprawozdaniem z badania.
2. Prezes Rady Ministrów może uchylić uchwałę organów Akademii,
niedotyczącą prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, w przypadku
stwierdzenia jej niezgodności z przepisami ustawy lub statutem Akademii.
Wniosek w sprawie uchylenia uchwały organów Akademii, dotyczącej gospodarki
finansowej, składa do Prezesa Rady Ministrów minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki. Uchylenie uchwały następuje w drodze decyzji
administracyjnej, w terminie 3 miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o podjęciu uchwały.
3. W przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami
zagrażającymi życiu lub zdrowiu członków Akademii, osób działających lub
uczestniczących w pracach organów lub korporacji uczonych Akademii lub
pracowników jednostek naukowych Akademii, minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, może czasowo
ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie korporacji uczonych lub
jednostek naukowych Akademii na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając
stopień zagrożenia na danym obszarze.

1. Zgromadzenie Ogólne Akademii określa kierunki działania
Akademii i sprawuje nadzór nad całokształtem jej działalności, podejmując w tym
zakresie uchwały wiążące inne organy Akademii.
2. Zgromadzenie Ogólne Akademii w szczególności:
1) wybiera członków Akademii;
2) wybiera Prezesa Akademii spośród członków krajowych Akademii;
3) wybiera wiceprezesów Akademii spośród członków krajowych
reprezentujących odrębne specjalności naukowe; kandydatów na te
stanowiska zgłasza Prezes Akademii;
4) przyjmuje roczne sprawozdania finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania
oraz sprawozdania ze statutowej działalności Akademii przedstawiane przez
Prezesa Akademii;
5) przyjmuje wyniki audytów wraz ze sposobem realizacji zaleceń
przedstawione przez Prezesa Akademii;
6) może powoływać doraźne lub stałe komisje do przygotowania projektów
uchwał Zgromadzenia Ogólnego Akademii w sprawach określonych
w uchwale o powołaniu komisji;
7) wybiera komisję rewizyjną;
8) wyznacza strategiczne kierunki rozwoju Akademii;
9) wybiera komisję do spraw etyki w nauce;
10) uchwala kodeks etyki pracownika naukowego przedstawiony przez komisję
do spraw etyki w nauce.
3. Zgromadzenie Ogólne Akademii uchwala regulamin wyborów Prezesa
i wiceprezesów Akademii, określając tryb i zasady zgłaszania kandydatów,
przeprowadzania wyborów oraz dodatkowych wyborów w trakcie kadencji.
4. Zgromadzenie Ogólne Akademii może wypowiadać się w sprawach
istotnych dla Narodu i Państwa.

1. Prezes i wiceprezesi Akademii są wybierani na 4 lata i mogą pełnić swoje funkcje niedłużej niż przez dwie pełne kadencje. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Rady Ministrów dokonuje aktu powołania Prezesa i wiceprezesów Akademii. 2. Jeżeli z upływem kadencji Prezes Akademii nie zostanie wybrany, dotychczasowy Prezes oraz wiceprezesi Akademii pełnią nadal swoje funkcje do czasu nowych wyborów, jednak niedłużej niż przez 6 miesięcy. 3. W przypadku zmian na stanowiskach Prezesa lub wiceprezesów Akademii w trakcie kadencji okres pełnienia funkcji przez nowo wybrane osoby kończy się z upływem tej kadencji. 4. Prezes Akademii ustala zakres zadań wiceprezesów Akademii, w którym zastępują oni Prezesa Akademii oraz wyznacza wiceprezesa, który pełni funkcję Prezesa w czasie jego nieobecności trwającej niedłużej niż 6 miesięcy. 5. W przypadku nieobecności Prezesa Akademii wiążącej się z trwałą niezdolnością do wykonywania przez niego funkcji wiceprezes Akademii wskazany w trybie ust. 4 ogłasza wybory uzupełniające i zwołuje Zgromadzenie Ogólne Akademii. 6. Prezes i wiceprezesi Akademii w trakcie trwania kadencji nie mogą pełnić funkcji dyrektora lub zastępcy dyrektora w jednostce naukowej Akademii oraz funkcji rektora lub funkcji kierowniczej w uczelni.

1. Kanclerz Akademii składa, w imieniu Akademii, oświadczenia woli w zakresie zarządzania majątkiem i w zakresie budżetu Akademii oraz odpowiada za gospodarowanie mieniem i wynik finansowy działalności Akademii. Kanclerz Akademii odpowiada za gospodarowanie mieniem Akademii zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 72 ust. 1. 2. (uchylony) 3. Na zasadach określonych w art. 38–41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 125, 834, 1823, 1897 i 1940) dokonanie przez Akademię czynności prawnej w zakresie rozporządzenia składnikami aktywów trwałych oraz dokonanie przez uczelnię publiczną czynności prawnej w zakresie oddania tych składników do korzystania innemu podmiotowi, na okres dłuższy niż 180 dni w roku kalendarzowym, wymaga zgody Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadkach gdy wartość rynkowa tych składników albo wartość rynkowa przedmiotu czynności prawnej, przekracza kwotę 1 000 000 złotych. Zgody nie wymaga dokonanie czynności prawnych dotyczących składników aktywów trwałych Akademii, w zakresie komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami. 4. (uchylony)

1. Liczbę oraz nazwy wydziałów Akademii określa jej statut.
2. Każdy członek Akademii, stosownie do specjalności naukowej, którą
reprezentuje, wchodzi w skład jednego wydziału.
3. Członkowie Akademii wchodzą w ramach każdego wydziału do rady
kuratorów dla instytutów naukowych lub centrów, o których mowa w art. 57,
których działalność naukowa odpowiada zakresowi działania danego wydziału.
Prezes Akademii na wniosek Prezydium Akademii powołuje w skład każdej z rad
kuratorów dwóch wybitnych uczonych reprezentujących zagraniczne środowisko
naukowe oraz po dwóch wybitnych uczonych polskich niebędących członkami Akademii.
4. Do zadań rad kuratorów należy:
1) przeprowadzanie okresowej oceny instytutów naukowych na potrzeby
Akademii i jej organów, w tym wyznaczanie krajowych i międzynarodowych
audytorów i rozpatrywanie ich raportów;
2) występowanie do Prezesa Akademii z wnioskami o utworzenie, połączenie,
podział, reorganizację, przekształcenie albo likwidację instytutu naukowego;
3) przeprowadzanie konkursów na stanowisko dyrektora instytutu naukowego,
w tym powoływanie komisji konkursowej;
4) dokonywanie oceny komitetów naukowych.
5. Rada kuratorów właściwego wydziału wybiera ze swojego grona
przewodniczącego i jego zastępcę. Kadencja przewodniczącego rady kuratorów
i jego zastępcy trwa 4 lata. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii
nawiązuje stosunek pracy z przewodniczącym i zastępcą przewodniczącego rady kuratorów.
6. Sposób funkcjonowania rady kuratorów oraz tryb wyboru jej
przewodniczącego i jego zastępcy określa regulamin uchwalony przez radę kuratorów.

1. Oddział może być utworzony w celu wykonywania zadań Akademii w określonym regionie kraju. 2. W skład oddziału wchodzą członkowie krajowi mający miejsce zamieszkania lub zatrudnienia w danym regionie kraju oraz inni członkowie krajowi deklarujący chęć uczestniczenia w pracach oddziału. 3. Utworzenie i likwidacja oddziału wymaga uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii, zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. 4. Organami oddziału są: prezes oddziału i prezydium oddziału. 5. W skład prezydium oddziału wchodzą: prezes oddziału, jego zastępcy oraz inne osoby wybrane przez członków, o których mowa w ust. 2. 6. Zgromadzenie członków oddziału wybiera na 4-letnią kadencję prezydium i prezesa oddziału. Tryb wyboru prezydium i prezesa oddziału określa regulamin uchwalony przez zgromadzenie członków oddziału. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii nawiązuje stosunek pracy z prezesem oddziału. 7. Prezes oddziału może pełnić swoją funkcję niedłużej niż przez dwie kadencje. 8. Organizację i szczegółowy zakres działania oddziału oraz zadania jego organów, o których mowa w ust. 4, określa statut oddziału uchwalony przez Prezydium Akademii. 9. Do zakresu działania oddziału należy w szczególności:
1) integracja życia naukowego i współpraca ze wszystkimi instytucjami naukowymi w określonym regionie kraju;
2) współdziałanie z organami samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej w województwie, w szczególności przez wykonywanie ekspertyz na rzecz tych organów;
3) pozyskiwanie środków europejskich i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych na rzecz realizacji badań naukowych i prac rozwojowych, w szczególności dotyczących tematyki regionalnej;
4) inicjowanie i prowadzenie międzynarodowej współpracy naukowej z regionami państw członkowskich Unii Europejskiej oraz z innymi krajami sąsiadującymi z Rzecząpospolitą Polską;
5) upowszechnianie i promocja działalności naukowej;
6) współpraca z Kancelarią Akademii w zakresie gospodarowania nieruchomościami. 10. Obsługę administracyjną oddziału sprawuje Kancelaria Akademii.

1. Do zadań komitetu naukowego należy w szczególności:
1) rozważanie istotnych problemów reprezentowanej dyscypliny lub
pokrewnych dyscyplin naukowych oraz organizowanie w tym celu debat,
dyskusji i konferencji naukowych;
2) upowszechnianie wyników debat, dyskusji i konferencji naukowych,
o których mowa w pkt 1;
3) przeprowadzanie ocen stanu i potrzeb reprezentowanej dyscypliny lub
pokrewnych dyscyplin naukowych oraz instytucji naukowych, z ich własnej
inicjatywy lub na wniosek jednego z organów Akademii;
4) przygotowywanie opinii, ocen, ekspertyz i prognoz naukowych dotyczących
reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych;
5) współpraca z organami i instytutami naukowymi Akademii we wspieraniu
rozwoju osób rozpoczynających karierę naukową;
6) współdziałanie przy wprowadzaniu w życie i upowszechnianiu wyników
działalności naukowej;
7) dbałość o reprezentatywny wkład nauki polskiej w rozwój nauki w świecie,
w tym przez rozwój współpracy międzynarodowej;
8) wspólne z innymi komitetami naukowymi przygotowywanie
multidyscyplinarnych opracowań naukowych, z ich własnej inicjatywy lub na
wniosek jednego z organów Akademii;
9) ocena wydawnictw naukowych.
2. Działalność komitetu naukowego podlega ocenie raz w okresie kadencji.
Wiceprezes Akademii nadzorujący prace wydziału, z którym współpracuje komitet
naukowy, po upływie 2 lat od rozpoczęcia kadencji zarządza przeprowadzenie
oceny przez radę kuratorów wydziału.

1. Instytutem kieruje dyrektor. 2. Dyrektor uczestniczy w zebraniach wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu, z głosem stanowiącym, z wyjątkiem spraw dotyczących zgłaszania lub popierania kandydatów na członków Akademii. 3. Prezes Akademii powołuje na dyrektora instytutu osobę wybraną w drodze konkursu. Kandydat na dyrektora jest wyłaniany spośród osób posiadających co najmniej stopień naukowy doktora. Kandydatem na dyrektora instytutu może być także obywatel innego państwa lub obywatel polski, który uzyskał za granicą stopień naukowy lub stopień w zakresie sztuki, o którym mowa w art. 328 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, albo stopień uznany za równoważny z polskim stopniem zgodnie z art. 328 ust. 3 tej ustawy. 4. Kandydata na dyrektora instytutu wyłania komisja powołana przez radę kuratorów wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu. 5. Jeżeli osoba powołana na dyrektora nie jest pracownikiem instytutu, Prezes Akademii nawiązuje z nią, na czas pełnienia funkcji dyrektora, stosunek pracy na stanowisku pracownika naukowego zgodnie z art. 89 ust. 1–3, 5–6 i 8. 6. Dyrektor instytutu pełni swoją funkcję przez 4 lata w pełnym wymiarze czasu pracy. Ta sama osoba może pełnić funkcję dyrektora instytutu niedłużej niż przez dwa następujące po sobie okresy czteroletnie. 7. Prezes Akademii, na wniosek rady naukowej, może wyrazić zgodę na przystąpienie do konkursu na kolejne cztery lata osobie, która pełniła funkcję dyrektora przez dwa następujące po sobie okresy. 8. Prezes Akademii może, na wniosek wiceprezesa Akademii nadzorującego prace wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu, odwołać dyrektora instytutu przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 6, jeżeli narusza on prawo lub nie wykonuje należycie swoich obowiązków, co stwierdza rada naukowa lub rada kuratorów działająca w ramach wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu w toku dokonywanej oceny działalności instytutu. Odwołanie z funkcji dyrektora instytutu nie narusza trwającego stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 5. 9. Liczbę, sposób powoływania i odwoływania zastępców dyrektora oraz zakres ich zadań określa statut instytutu. 10. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 3, skład i zadania komisji konkursowej, sposób ogłaszania konkursu, tryb postępowania komisji konkursowej i sposób wyłaniania przez nią kandydatów na stanowisko dyrektora, z zachowaniem zasady jawności i przejrzystości tej procedury.

1. Rada naukowa instytutu sprawuje bieżący nadzór nad działalnością instytutu, dbając w szczególności o wysoki poziom jego działalności naukowej i rozwój młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 2. Rada naukowa instytutu w szczególności:
1) określa profil instytutu, uwzględniając kierunki rozwoju światowej nauki;
2) przyjmuje programy badań, współpracy z zagranicznymi instytucjami naukowymi oraz działalności wydawniczej;
3) zatwierdza sprawozdania z działalności instytutu;
4) dokonuje oceny aktywności naukowej pracowników naukowych instytutu;
5) przeprowadza postępowania w sprawie nadania stopnia doktora lub doktora habilitowanego, w ramach posiadanych uprawnień;
5a) ustala programy studiów podyplomowych i programy kształcenia w szkołach doktorskich, prowadzonych przez instytut;
6) podejmuje uchwały w innych sprawach zastrzeżonych do kompetencji rady naukowej w ustawie, statucie Akademii lub statucie instytutu;
7) uchwala regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych;
7a) wykonuje zadania związane z:
a) przypisywaniem poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych,
b) włączeniem do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych i innych form kształcenia
– zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1606).
8) (uchylony)
9) (uchylony)
10) (uchylony)

1. W skład rady naukowej instytutu wchodzą, z głosem stanowiącym:
1) osoby z tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego zatrudnione w instytucie w pełnym wymiarze czasu pracy lub wybierani przez nie przedstawiciele;
2) członkowie Akademii wskazani do udziału w pracach rady naukowej instytutu przez wydział właściwy ze względu na specjalność naukową instytutu;
3) osoby z tytułem profesora, stopniem doktora habilitowanego lub doktora, specjaliści z różnych dziedzin życia gospodarczego i społecznego oraz praktycznego zastosowania nauki, niezatrudnione w instytucie albo zatrudnione w nim w niepełnym wymiarze czasu pracy, wybrane przez osoby wymienione w pkt 1 i 2;
4) wybrani przedstawiciele innych pracowników naukowych zatrudnionych w instytucie w pełnym wymiarze czasu pracy;
5) wybrany przedstawiciel doktorantów, jeżeli instytut prowadzi kształcenie doktorantów;
6) dyrektor instytutu i jego zastępcy do spraw naukowych;
7) wskazane przez przewodniczącego centrum, odpowiedniego ze względu na specjalność naukową, niewięcej niż cztery osoby spoza instytutu wyróżniające się wiedzą i znaczącym dorobkiem w dyscyplinie objętej zakresem działania instytutu, posiadające co najmniej stopień doktora. 2. Statut instytutu określa liczbę członków rady naukowej, jednak niewiększą niż pięćdziesiąt osób, w tym niemniej niż 30 % osób spoza instytutu, udział w niej osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, oraz tryb ich wyboru. 3. Rada naukowa wybiera przewodniczącego i jego zastępców oraz sekretarza. Funkcji tych nie może pełnić dyrektor instytutu ani jego zastępcy. 4. Kadencja rady naukowej trwa 4 lata i rozpoczyna się z początkiem roku kalendarzowego. 5. Posiedzenia rad naukowych mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku
– z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.

1. Instytuty współpracują w ramach centrów Akademii, zwanych dalej „centrami”. 2. W skład centrów mogą także wchodzić uczelnie, instytuty badawcze, o których mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, przedsiębiorcy prowadzący badania naukowe i prace rozwojowe oraz zagraniczne instytucje naukowe. 3. Centra tworzy Prezydium Akademii, na wniosek Prezesa Akademii, wskazując wydział, z którym dane centrum współpracuje. 4. Centra działają na podstawie umów zawartych między podmiotami wchodzącymi w skład centrów. 5. Umowa o utworzeniu centrum zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:
1) szczegółowych zadań centrum;
2) struktury organizacyjnej centrum;
3) sposobu reprezentacji centrum;
4) sposobu finansowania zadań centrum i jego organów;
5) sposobu podejmowania decyzji przez organy centrum;
6) odpowiedzialności podmiotów wchodzących w skład centrum za zobowiązania majątkowe centrum. 6. Do zadań centrów należy:
1) wspieranie i koordynowanie działalności badawczej instytutów;
2) inicjowanie i koordynowanie udziału podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w międzynarodowych programach badawczych;
3) inicjowanie organizowania środowiskowych centrów aparaturowych i nadzór nad nimi;
4) współdziałanie w organizowaniu szkoły doktorskiej;
5) organizowanie okresowej wymiany pracowników naukowych pomiędzy instytutami a uczelniami;
6) rozwijanie programów staży podoktorskich w instytutach centrów;
7) pozyskiwanie i obsługa projektów badawczych międzynarodowych, wspólnych projektów badawczych krajowych i finansowanych z funduszy europejskich. 7. Centrum kieruje przewodniczący, wybrany z grona dyrektorów jednostek działających w ramach danego centrum, po uzyskaniu opinii rady kuratorów wydziału odpowiedniego ze względu na specjalność naukową. 8. Do okresu pełnienia funkcji przewodniczącego centrum stosuje się przepisy art. 53 ust. 6. 9. Dyrektorzy jednostek wchodzących w skład centrum tworzą prezydium centrum. Pracami prezydium kieruje przewodniczący centrum. Zebrania prezydium centrum odbywają się nierzadziej niż raz na 3 miesiące. 10. Przewodniczący centrum składa corocznie raport z realizacji zadań centrum Prezesowi Akademii w terminie do dnia 31 stycznia.

1. Połączenie instytutów może polegać na:
1) utworzeniu jednego instytutu z dwóch lub więcej instytutów, które w wyniku
połączenia tracą osobowość prawną;
2) włączeniu do jednego instytutu innego instytutu lub kilku instytutów, które
w wyniku połączenia tracą osobowość prawną.
2. Prezydium Akademii, na podstawie projektu umowy między instytutami,
podejmuje uchwałę o połączeniu instytutów, która zawiera:
1) oznaczenie łączonych instytutów poprzez określenie ich:
a) nazw i siedzib,
b) numerów identyfikacyjnych REGON,
c) numerów identyfikacji podatkowej NIP;
2) określenie instytutu utworzonego w wyniku połączenia;
3) określenie terminu połączenia i daty sporządzenia sprawozdań finansowych
łączonych instytutów.
3. Jeżeli połączenie instytutów następuje w ciągu roku obrotowego, uchwała
o połączeniu powinna określać także zasady łączenia planów finansowych
instytutów, podziału nagród, premii i innych świadczeń.
4. Przejęcie mienia łączonych instytutów następuje na podstawie ich
sprawozdań finansowych sporządzonych na dzień poprzedzający dzień połączenia.
5. Przejęcia mienia oraz zobowiązań i należności łączonych instytutów
dokonuje, w formie protokołu zdawczo-odbiorczego, instytut powstający
w wyniku połączenia albo instytut, do którego włączono inny instytut lub instytuty.
6. Instytut utworzony w wyniku połączenia lub instytut, do którego włączono
inny instytut lub instytuty, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki, których
podmiotem były łączone instytuty.

1. Podział instytutu może polegać na:
1) utworzeniu z instytutu dwóch lub więcej instytutów;
2) wydzieleniu z instytutu określonych komórek organizacyjnych w celu
włączenia ich do innego instytutu;
3) wydzieleniu z instytutu określonych komórek organizacyjnych i utworzeniu
innego instytutu lub instytutów.
2. Instytuty utworzone w wyniku podziału przejmują pracowników i mienie
instytutu ulegającego podziałowi.
3. Instytuty utworzone w wyniku podziału odpowiadają solidarnie za
zobowiązania instytutu ulegającego podziałowi.
4. Uchwała Prezydium Akademii o podziale instytutu zawiera:
1) określenie instytutu ulegającego podziałowi:
a) nazwę i siedzibę,
b) numer identyfikacyjny REGON,
c) numer identyfikacji podatkowej NIP;
2) określenie terminu podziału;
3) określenie instytutów, które będą utworzone w wyniku podziału lub do
których będą włączone komórki organizacyjne instytutu ulegającego
podziałowi;
4) określenie komórek organizacyjnych, które będą wydzielone z instytutu
w celu ich włączenia do innego instytutu lub instytutu tworzonego w wyniku
podziału;
5) ustalenia dotyczące sposobu podziału mienia oraz rozliczeń z tytułu
zobowiązań, przejęcia uprawnień i obowiązków.
5. Do podziału instytutu stosuje się odpowiednio przepisy art. 62 ust. 3–6.

1. Likwidacja instytutu może polegać na:
1) przejęciu przez inny instytut lub instytuty, za zgodą dyrektora instytutu
przejmującego;
2) całkowitym zakończeniu działalności instytutu.
2. Uchwała Prezydium Akademii o likwidacji instytutu zawiera:
1) oznaczenie instytutu podlegającego likwidacji;
2) oznaczenie dnia otwarcia i zakończenia likwidacji;
3) określenie sposobu i trybu zadysponowania mieniem;
4) określenie sposobu uregulowania zobowiązań.
3. W przypadku likwidacji instytutu, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jego
majątek po zaspokojeniu wierzytelności staje się majątkiem Akademii.
Przeznaczenie majątku określa uchwała Prezydium Akademii, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
4. Aparatura badawcza, księgozbiory, dobra kultury narodowej, które zostały
zakupione ze środków publicznych lub pochodzą z darowizn, są wyłączone
z postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, i podlegają przekazaniu
innemu instytutowi lub innej jednostce naukowej wskazanym w uchwale
Prezydium Akademii. Uchwała ta określa tryb oraz warunki tego przekazania.
5. Prawo do patentu na wynalazek, prawa ochronne na wzór użytkowy, prawa
z rejestracji wzoru przemysłowego lub układu scalonego oraz prawa do ochrony
wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej przez hodowcę odmiany rośliny,
których właścicielem jest instytut podlegający likwidacji lub instytut, który może
być postawiony w stan upadłości, stają się własnością Akademii. Prezydium
Akademii, na wniosek Prezesa Akademii, podejmuje uchwałę o ich przeznaczeniu.
W przypadku przekazania prawa innemu instytutowi lub innemu podmiotowi
uchwała Prezydium Akademii określa warunki i tryb przekazania oraz sposób
wykorzystania tego prawa do celów komercyjnych.

1. Pomocniczymi jednostkami naukowymi Akademii są
w szczególności: archiwa, biblioteki, muzea, ogrody botaniczne i zagraniczne stacje naukowe.
2. Pomocnicze jednostki naukowe Akademii tworzy, łączy, dzieli,
reorganizuje i likwiduje Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, z zastrzeżeniem ust. 3. Do tworzenia i likwidacji pomocniczej jednostki naukowej stosuje się przepisy art. 44, art. 45 i art. 65.
3. Zagraniczną stację naukową tworzy, łączy, dzieli, reorganizuje, likwiduje
lub przekształca w instytuty Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki
oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych.
4. Prezes Akademii, z zastrzeżeniem ust. 5, nadaje pomocniczej jednostce
naukowej statut, który określa jej zadania i organizację oraz może wskazać wydział
Akademii sprawujący nadzór nad jej działalnością. Do jednostki tej stosuje się
przepis art. 43 pkt 3.
5. Statut zagranicznej stacji naukowej określający profil zadaniowy stacji
nadaje Prezes Akademii w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych.
6. Prezes Akademii w drodze regulaminu określi zasady powoływania
dyrektorów pomocniczych jednostek naukowych.

1. Gospodarowanie mieniem Akademii, w tym mieniem jednostek
naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii, odbywa się zgodnie
z zasadami celowości, gospodarności i oszczędności oraz zgodnie z wymogami
racjonalnej gospodarki.
2. Nieruchomości stanowiące mienie Akademii tworzą zasób nieruchomości.
3. Gospodarowanie zasobem nieruchomości polega na prowadzeniu
ewidencji, a także na przekazywaniu nieruchomości na realizację zadań
statutowych jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii
oraz na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokumentowaniu wszelkich czynności
zmierzających do utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym, zgodnie
z ich przeznaczeniem, jak również do uzasadnionego inwestowania w te
nieruchomości.
4. Ewidencja, o której mowa w ust. 3, obejmuje:
1) oznaczenie nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów
i budynków, w tym:
a) nazwę jednostki ewidencyjnej oraz numer i nazwę obrębu,
b) numer i powierzchnię działki (działek),
c) liczbę działek ewidencyjnych tworzących nieruchomość,
d) jednostkę organizacyjną władającą nieruchomością,
e) tytuł prawny;
2) informacje o prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej lub zbiorze
dokumentów, w tym:
a) numer księgi wieczystej lub zbioru dokumentów,
b) sąd rejonowy prowadzący księgę wieczystą,
c) właściciela lub użytkownika wieczystego,
d) podstawę prawną nabycia prawa własności lub prawa użytkowania
wieczystego,
e) inne informacje niezbędne do ustalenia stanu prawnego, w tym
informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości.
5. Gospodarowanie zasobem nieruchomości prowadzone jest w celu
zapewnienia niezbędnej bazy dla prowadzenia działalności statutowej przez
istniejące i nowo tworzone jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne
Akademii, zabezpieczenia środków finansowych na realizację zobowiązań
określonych prawomocnym wyrokiem sądowym, utrzymania i poprawy stanu
nieruchomości oraz zapewnienia wpływu środków na konto pozabudżetowe.

1. Przychodami Akademii są:
1) dotacja podmiotowa na pokrycie kosztów bieżącej działalności Akademii,
obejmująca:
a) działalność organów i korporacji uczonych Akademii, w tym diety oraz
zwrot kosztów podróży oraz zakwaterowania na warunkach określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy,
przysługujące osobom działającym i uczestniczącym w pracach organów
oraz korporacji uczonych Akademii,
b) współpracę naukową z zagranicą realizowaną w ramach umów
i porozumień podpisanych przez Akademię, w tym składki do
organizacji międzynarodowych,
c) działalność Kancelarii Akademii, pomocniczych jednostek naukowych
i innych jednostek organizacyjnych działających w strukturze Akademii,
d) działalność instytutów międzynarodowych w części obejmującej bieżącą
eksploatację budynków stanowiących siedzibę tych instytutów oraz
koszty utrzymania, administracji i obsługi technicznej, jeżeli umowy
międzynarodowe albo porozumienia z zagranicznymi instytucjami lub
organizacjami naukowymi nie stanowią inaczej,
e) upowszechnianie i promocję działalności naukowej;
2) dotacja celowa na zadania w zakresie kształcenia, o którym mowa w art. 2
ust. 2 pkt 3;
3) dotacja celowa na finansowanie inwestycji realizowanych przez Kancelarię
Akademii, pomocnicze jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne
działające w strukturze Akademii;
4) dotacja celowa na wkład własny w programach realizowanych przez
Akademię, z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej
oraz niepodlegających zwrotowi środków pochodzących ze źródeł
zagranicznych, w tym z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
5) środki pozyskane przez Akademię zgodnie z odrębnymi przepisami
z funduszy strukturalnych lub z niepodlegających zwrotowi środków pomocy
udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA), programów ramowych Unii Europejskiej oraz
innych źródeł zagranicznych;
6) przychody z działalności gospodarczej;
7) przychody ze sprzedaży, użytkowania rzeczy i praw majątkowych Akademii;
8) darowizny, spadki i zapisy;
9) środki finansowe pochodzące z innych źródeł.
2. Dotacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, może obejmować:
1) nagrody naukowe określone w statucie Akademii;
2) koszty audytów prowadzonych w Akademii oraz zlecanych przez Prezesa
Akademii do przeprowadzenia w jednostce naukowej lub innej jednostce
organizacyjnej Akademii.
3. Przychodami Akademii mogą być również dotacje celowe na finansowanie
lub dofinansowanie przekształceń lub restrukturyzacji pomocniczych jednostek
naukowych oraz innych jednostek organizacyjnych działających w strukturze
Akademii.
4. Restrukturyzacja pomocniczych jednostek naukowych oraz innych
jednostek organizacyjnych działających w strukturze Akademii może obejmować
zmiany struktury organizacyjnej lub zatrudnienia wynikające ze zmiany profilu
prowadzonej działalności.
5. Przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4 oraz w ust. 3, są
przekazywane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki
ze środków ujętych w części budżetu państwa „Polska Akademia Nauk”, jeżeli
działalność ta nie jest finansowana ze środków finansowych ujętych w części
budżetu państwa „Szkolnictwo wyższe i nauka”.
6. Koszty działalności Akademii są pokrywane z przychodów, o których
mowa w ust. 1 i 3.

1. Akademia i jej instytuty mogą, w celu komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami, a także w celu prowadzenia działań z zakresu transferu technologii i promocji nauki, tworzyć spółki, obejmować lub nabywać i posiadać udziały oraz akcje spółek handlowych. Każda z tych czynności wymaga uprzedniego zgłoszenia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. 1a. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji administracyjnej, sprzeciwić się dokonaniu czynności, o której mowa w ust. 1. 1b. Dokonanie czynności, o której mowa w ust. 1, może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki nie wniósł sprzeciwu. Zgłoszona czynność niedokonana w ciągu roku od dnia doręczenia zgłoszenia wymaga dokonania nowego zgłoszenia. 2. Wpływy z tytułu dywidend oraz ze zbycia udziałów lub akcji spółek handlowych stanowią przychody Akademii lub jej instytutów. 3. Spółki, o których mowa w ust. 1, których wyłącznym udziałowcem lub akcjonariuszem jest Akademia lub jej instytuty, mogą prowadzić, jako dodatkową, działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności, o której mowa w ust. 1.

Art. 83a. 1. Akademia i jej instytuty, w celu realizacji przedsięwzięć z zakresu infrastruktury badawczej lub zarządzania nią, mogą tworzyć spółki kapitałowe. 2. Akademia i jej instytuty mogą tworzyć spółki, o których mowa w ust. 1, a także przystępować do nich, wspólnie z innymi jej instytutami, uczelniami lub instytutami badawczymi. 3. Uprzedniego zgłoszenia Prezesowi Akademii wymaga:
1) utworzenie spółki kapitałowej z uczelnią niepubliczną lub podmiotem innym niż wymienione w ust. 2;
2) przystąpienie do spółki kapitałowej, której wspólnikiem lub akcjonariuszem jest uczelnia niepubliczna lub podmiot inny niż wymienione w ust. 2. 4. Prezes Akademii zasięga opinii ministra właściwego do spraw nauki, a następnie może sprzeciwić się dokonaniu czynności, o której mowa w ust. 3, w terminie 45 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. 5. Dokonanie czynności, o której mowa w ust. 3, może nastąpić, jeżeli w terminie 45 dni od dnia doręczenia zgłoszenia Prezes Akademii nie wniósł sprzeciwu, o którym mowa w ust. 4. Zgłoszona czynność niedokonana w okresie roku od dnia doręczenia zgłoszenia wymaga dokonania nowego zgłoszenia. 6. Uczelnia niepubliczna lub podmioty inne niż wymienione w ust. 2 mogą posiadać w spółce kapitałowej, której wspólnikiem lub akcjonariuszem jest Akademia lub jej instytuty, akcje lub udziały stanowiące łącznie niewięcej niż 25 % ogólnej liczby głosów lub kapitału zakładowego, a w przypadku prostej spółki akcyjnej – niewięcej niż 25 % ogólnej liczby głosów lub ogólnej liczby akcji. 7. Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo działalność gospodarczą związaną z wykorzystaniem i udostępnianiem infrastruktury badawczej. 8. Spółka, o której mowa w ust. 1, przeznacza zysk na działania związane z rozbudową infrastruktury badawczej lub prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych.

1. Akademia prowadzi samodzielną gospodarkę finansową. Podstawą gospodarowania środkami, o których mowa w art. 79 ust. 1 i 3, jest plan finansowy, zwany dalej „planem”. 2. Roczny plan obejmuje:
1) przychody z prowadzonej działalności;
2) dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
3) koszty, w tym:
a) wynagrodzenia i składki od nich naliczane,
b) płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,
c) zakup towarów i usług;
4) środki na wydatki majątkowe;
5) środki przyznane innym podmiotom;
6) stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;
7) stan środków pieniężnych na początek i koniec roku. 3. Do czasu zatwierdzenia planu na podstawie kwot ujętych w ustawie budżetowej podstawą gospodarki finansowej jest projekt planu. 4. Plan jest uchwalany przez Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii i podlega zatwierdzeniu w ciągu 21 dni przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. 5. Sprawozdania budżetowe z wykonania planu sporządza Prezes Akademii w terminie do 31 marca roku następującego po roku budżetowym i przedstawia je do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. 6. Instytuty prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając koszty działalności z przydzielonych im środków publicznych, a także z innych środków pozyskiwanych przez instytuty, w tym z wynagrodzenia, o którym mowa w art. 94c ust. 2, oraz z części środków przysługujących instytutom z tytułu komercjalizacji przez pracownika instytutu wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-
-how związanego z tymi wynikami. 7. Instytuty mogą uczestniczyć w wynikach ekonomicznych osiąganych z tytułu stosowania i upowszechniania efektów ich działalności. 8. Podstawą gospodarki finansowej instytutu jest plan finansowy, który ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady naukowej.

1. Instytut tworzy fundusze:
1) statutowy;
2) rezerwowy;
3) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. 2. Instytut może tworzyć fundusze:
1) badań własnych;
2) stypendialny;
3) wdrożeń;
4) nagród. 3. Fundusze, o których mowa w ust. 1 i 2, tworzy się na podstawie następujących zasad:
1) fundusz statutowy stanowi równowartość majątku na dzień rozpoczęcia działalności;
2) fundusz rezerwowy tworzy się z niemniej niż 8 % zysku netto za poprzedni rok obrotowy;
3) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się na zasadach wynikających z odrębnych przepisów;
4) fundusz wdrożeń jest tworzony ze środków przekazanych instytutowi na podstawie umów przez przedsiębiorców wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych tego instytutu, z tytułu osiągnięcia wymiernych efektów ekonomicznych wdrożenia;
5) fundusz badań własnych oraz fundusz stypendialny tworzone są z zysku netto za poprzedni rok obrotowy oraz darowizn;
6) fundusz nagród instytut tworzy w ciężar kosztów działalności w bieżącym roku obrotowym, do wysokości odpisu 8,5 % sumy wynagrodzeń otrzymanych przez pracowników tej jednostki w poprzednim roku obrotowym, uwzględniając składniki wynagrodzeń przyjmowane do obliczania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy; wysokość odpisu ustala dyrektor instytutu; jeżeli dokonanie odpisu powodowałoby w bieżącym roku obrotowym ujemny wynik finansowy lub zwiększyłoby ujemny wynik, odpisu nie dokonuje się. 4. Fundusze, o których mowa w ust. 1 i 2, zmniejsza się lub zwiększa na następujących zasadach:
1) fundusz statutowy instytutu zwiększa się o odpis z zysku netto i darowizny;
2) fundusz rezerwowy służy na pokrycie strat instytutu; w przypadku gdy strata netto będzie wyższa niż fundusz rezerwowy, pozostała część straty zostanie pokryta z funduszu statutowego;
3) w przypadku gdy fundusz rezerwowy osiągnie wartość 1/5 funduszu statutowego, instytut może nie dokonywać odpisu z zysku;
4) odpisu na fundusz nagród dokonuje się zaliczkowo w bieżącym roku obrotowym, z tym że wypłata nagród następuje w następnym roku, po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego instytutu warunki wypłat ze środków tego funduszu określa zakładowy układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania;
5) środki funduszu wdrożeniowego przeznacza się na wypłatę nagród za osiągnięcie efektów wdrożenia; warunki wypłat ze środków tego funduszu określa zakładowy układ zbiorowy pracy lub regulamin ustalony przez instytut. 5. Zysk netto instytutu przeznacza się na zwiększenie:
1) funduszu rezerwowego;
2) funduszu badań własnych;
3) funduszu statutowego;
4) funduszu nagród;
5) funduszu stypendialnego;
6) zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. 6. Niewykorzystane w danym roku kalendarzowym środki funduszów instytutu przechodzą na rok następny.

1. Na stanowisku profesora można zatrudnić osobę, która posiada
tytuł profesora.
2. Na stanowisku profesora instytutu można zatrudnić osobę, która posiada
stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora, a w przypadku osoby na stałe
zamieszkującej za granicą – co najmniej stopień doktora.
3. Na stanowisku adiunkta można zatrudnić osobę, która posiada co najmniej
stopień doktora.
4. Na stanowisku asystenta można zatrudnić osobę, która posiada tytuł
zawodowy magistra lub równorzędny.
5. Na stanowisku specjalisty lub głównego specjalisty do spraw obsługi
środowiskowej aparatury badawczej, o których mowa w art. 88 ust. 2, można
zatrudnić osobę, która posiada stopień doktora lub tytuł zawodowy magistra lub równorzędny.
6. Przy zatrudnianiu na stanowisku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2
i 4, cudzoziemca lub obywatela polskiego, który stopień naukowy, stopień
w zakresie sztuki, tytuł w dziedzinie nauki lub tytuł w dziedzinie sztuki uzyskał za
granicą, można odstąpić od wymagań określonych w ust. 1–3.
7. Przy zatrudnianiu na stanowisku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5
i ust. 2, cudzoziemca lub obywatela polskiego, który uzyskał za granicą co najmniej
tytuł zawodowy, można odstąpić od wymagań określonych w ust. 4 i 5.

1. Stosunek pracy na stanowisku profesora lub profesora instytutu nawiązuje się na podstawie mianowania albo umowy o pracę. Na podstawie mianowania zatrudnia się wyłącznie osobę posiadającą tytuł profesora. Wyłącznie na podstawie umowy o pracę można zatrudnić osobę, która:
1) posiada ustalone prawo do emerytury lub renty;
2) jest zatrudniona w jednostce naukowej Akademii w niepełnym wymiarze czasu pracy;
3) jest zatrudniona na podstawie mianowania w innym podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 2. Stosunek pracy z innymi pracownikami naukowymi niż określeni w ust. 1 nawiązuje się przez zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na czas określony, niezbędny do wykonania określonego zadania badawczego. 3. Mianowania na stanowisko profesora i profesora instytutu dokonuje Prezes Akademii, na wniosek dyrektora właściwej jednostki naukowej, po uzyskaniu opinii rady naukowej. 4. Umowę o pracę zawiera dyrektor właściwej jednostki naukowej. 5. Zatrudnienie pracownika naukowego jest poprzedzone konkursem ogłaszanym na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronie internetowej Komisji Europejskiej w europejskim portalu dla mobilnych naukowców przeznaczonym do publikacji ofert pracy naukowców. Sposób i tryb przeprowadzania konkursów na poszczególne stanowiska naukowe ustala rada naukowa instytutu lub dyrektor pomocniczej jednostki naukowej. 6. Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku zatrudnienia na czas określony pracownika naukowego:
1) skierowanego do pracy na podstawie umowy zawartej z zagraniczną instytucją naukową;
2) na okres realizacji projektu obejmującego badania naukowe lub prace rozwojowe, finansowanego w trybie konkursowym ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę lub środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, z niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub z innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych nie- podlegających zwrotowi;
3) na tym samym stanowisku, jeżeli poprzednia umowa o pracę była zawarta na czas niekrótszy niż trzy lata.

Art. 91a. Wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w jednostce naukowej Akademii dla pracownika naukowego nie może być niższa niż 50 % wynagrodzenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z tym że dla:
1) profesora – wynosi niemniej niż 100 %,
2) profesora instytutu – wynosi niemniej niż 83 %,
3) adiunkta – wynosi niemniej niż 73 %
– tego wynagrodzenia.

1. Do podstawowych obowiązków pracowników naukowych należy wykonywanie zadań statutowych jednostek naukowych, w szczególności prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, ogłaszanie i upowszechnianie ich wyników oraz udział w realizacji podjętych przez jednostkę zadań w zakresie kształcenia. 1a. Wykonywanie obowiązków pracownika naukowego stanowi działalność twórczą o indywidualnym charakterze, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24). 2. Pracownicy naukowi mogą prowadzić w zatrudniającej ich jednostce naukowej badania podjęte z własnej inicjatywy za zgodą dyrektora. W tym przypadku korzystanie przez pracownika z warsztatu badawczego jednostki naukowej nie może kolidować z programem badań naukowych, porządkiem wewnętrznym i możliwościami materialnymi jednostki naukowej. 3. Podjęcie przez pracownika naukowego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub prowadzenie działalności gospodarczej bez uzyskania wcześniejszej zgody dyrektora jednostki naukowej stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem w jednostce naukowej stanowiącej podstawowe miejsce pracy. 4. Osoby pełniące funkcję dyrektora jednostki naukowej mogą podejmować dodatkowe zatrudnienie w ramach stosunku pracy lub prowadzić działalność gospodarczą za zgodą Prezesa Akademii. Wykonywanie przez dyrektora zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody Prezesa Akademii powoduje odwołanie z funkcji dyrektora jednostki naukowej. 5. Wypowiedzenia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 3, dokonuje dyrektor, a odwołania z funkcji, o której mowa w ust. 4, Prezes Akademii. 6. Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do pracowników naukowych podejmujących zatrudnienie w ramach stosunku pracy:
1) w urzędach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4a ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1459 oraz z 2026 r. poz. 26);
2) (uchylony)
3) (uchylony)
4) w instytucjach kultury;
5) w Kancelarii Akademii, korporacji uczonych i organach Akademii. 7. Dyrektor instytutu przedstawia do wiadomości odpowiedniej rady kuratorów wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu informację o pracownikach, o których mowa w ust. 3–6. Informacja ta jest uwzględniana przy ocenie instytutu, o której mowa w art. 28 ust. 4 pkt 1.

Art. 94a. Rada naukowa uchwala regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych, który określa w szczególności:
1) prawa i obowiązki instytutu, pracowników oraz doktorantów w zakresie ochrony i korzystania z praw autorskich i praw pokrewnych oraz praw własności przemysłowej;
2) zasady wynagradzania twórców;
3) zasady podziału środków uzyskanych z komercjalizacji między twórcą będącym pracownikiem instytutu a tym instytutem;
4) zasady i procedury komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami;
5) zasady korzystania z majątku instytutu wykorzystywanego do komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług naukowo-badawczych;
6) zasady i tryb przekazywania instytutowi przez pracownika lub doktoranta tego instytutu informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami, informacji o uzyskanych przez pracownika instytutu środkach z komercjalizacji oraz zasady i tryb przekazywania przez pracownika instytutu przysługujących instytutowi części środków uzyskanych z komercjalizacji;
7) zasady i tryb przekazywania pracownikowi przez instytut informacji o decyzjach, o których mowa w art. 94c ust. 1 i 2, oraz zasady i tryb przekazywania przez instytut przysługujących pracownikowi części środków uzyskanych z komercjalizacji.

Art. 94b. Do wyników:
1) badań naukowych będących wynalazkiem, wzorem użytkowym, wzorem przemysłowym lub topografią układu scalonego, wyhodowaną albo odkrytą i wyprowadzoną odmianą rośliny,
2) prac rozwojowych
– powstałych w ramach wykonywania przez pracownika instytutu obowiązków ze stosunku pracy oraz do know-how związanego z tymi wynikami stosuje się przepisy art. 94c–94f.

Art. 94c. 1. Pracownik przekazuje instytutowi informację o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami. W przypadku złożenia przez pracownika oświadczenia o zainteresowaniu przeniesieniem praw do tych wyników i związanego z nimi know-how, instytut w terminie trzech miesięcy podejmuje decyzję w sprawie ich komercjalizacji. 1a. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracownik może złożyć w formie pisemnej w terminie czternastu dni od dnia przekazania instytutowi informacji o wynikach i związanym z nimi know-how. Termin trzech miesięcy, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia złożenia oświadczenia. 2. W przypadku podjęcia przez instytut decyzji o niekomercjalizacji albo po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, instytut jest zobowiązany, w terminie trzydziestu dni, do złożenia pracownikowi oferty zawarcia bezwarunkowej i odpłatnej umowy o przeniesienie praw do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami, łącznie z informacjami, utworami wraz z własnością nośników, na których utwory te utrwalono, i doświadczeniami technicznymi, przekazanymi zgodnie z ust. 5 pkt 2. Umowa powinna zostać zawarta w formie pisemnej, pod rygorem nieważności. Wynagrodzenie przysługujące instytutowi za przeniesienie praw nie może być wyższe niż 5 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. 3. W przypadku nieprzyjęcia przez pracownika oferty zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, prawa do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami, łącznie z informacjami, utworami wraz z własnością nośników, na których utwory te utrwalono, i doświadczeniami technicznymi, przekazanymi zgodnie z ust. 5 pkt 2, przysługują instytutowi. 4. Przepisy ust. 1–3 oraz art. 94f nie dotyczą przypadków, gdy badania naukowe lub prace rozwojowe były prowadzone:
1) na podstawie umowy ze stroną finansującą lub współfinansującą te badania lub prace, przewidującej zobowiązanie do przeniesienia praw do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz tej strony lub na rzecz innego podmiotu niż strona umowy (badania lub prace zlecone);
2) z wykorzystaniem środków finansowych, których zasady przyznawania lub wykorzystywania określają odmienny niż w ustawie sposób dysponowania wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanym z tymi wynikami. 5. Pracownik jest zobowiązany do:
1) zachowania poufności wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami,
2) przekazania instytutowi wszystkich posiadanych przez niego informacji, utworów wraz z własnością nośników, na których utwory te utrwalono, i doświadczeń technicznych potrzebnych do komercjalizacji wyników,
3) powstrzymania się od prowadzenia jakichkolwiek działań zmierzających do wdrażania wyników,
4) współdziałania w procesie komercjalizacji wyników, w tym w postępowaniach zmierzających do uzyskania praw wyłącznych
– niedłużej niż przez okres przysługiwania praw instytutowi.

Art. 94d. 1. W przypadku komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami pracownikowi przysługuje od instytutu niemniej niż:
1) 50 % wartości środków uzyskanych przez instytut z komercjalizacji polegającej na sprzedaży albo oddaniu do używania wyników lub know-how związanego z tymi wynikami, w szczególności na podstawie umowy licencyjnej, najmu oraz dzierżawy, obniżonych o niewięcej niż 25 % kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione przez instytut lub spółkę handlową;
2) 50 % wartości środków uzyskanych przez spółkę handlową w następstwie komercjalizacji danych wyników lub know-how związanego z tymi wynikami, wniesionych aportem do tej spółki, obniżonych o niewięcej niż 25 % kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione przez instytut lub spółkę handlową. 2. W przypadku komercjalizacji przez pracownika instytutu wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami instytutowi przysługuje 25 % wartości środków uzyskanych przez pracownika z komercjalizacji, obniżonych o niewięcej niż 25 % kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione przez pracownika. 3. Przez koszty związane bezpośrednio z komercjalizacją rozumie się koszty zewnętrzne, w szczególności koszty ochrony prawnej, ekspertyz, wyceny wartości przedmiotu komercjalizacji i opłat urzędowych. Do kosztów tych nie wlicza się kosztów poniesionych przed podjęciem decyzji o komercjalizacji oraz wynagrodzenia, o którym mowa w art. 94c ust. 2. 4. (uchylony)

Art. 94e. 1. Przepisy art. 94c i art. 94d w zakresie dotyczącym odpowiednio wysokości wynagrodzenia oraz udziału w środkach uzyskanych z komercjalizacji określają wysokość łącznego wynagrodzenia oraz udziału w tych środkach, przysługujących:
1) pracownikom wchodzącym w skład zespołu badawczego od instytutu;
2) instytutowi od pracowników wchodzących w skład zespołu badawczego. 2. Pracownik wchodzący w skład zespołu badawczego ma prawo dochodzić od instytutu przysługującej mu części udziału w środkach z komercjalizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1. 3. Pracownik wchodzący w skład zespołu badawczego odpowiada wobec instytutu za zobowiązania, o których mowa w ust. 1 pkt 2, do wysokości przypadającego mu udziału we współwłasności wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami.

Art. 94f. Po otrzymaniu od pracownika informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami, o których mowa w art. 94b, instytut oraz pracownik mogą, w sposób odmienny niż stanowi ustawa, określić w drodze umowy prawa do tych wyników lub sposób i tryb komercjalizacji tych wyników.

Art. 94g. W sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170) oraz ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213 oraz z 2025 r. poz. 1709).

1. Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może ulec rozwiązaniu w drodze porozumienia stron w każdym czasie. 2. Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, może nastąpić w przypadku:
1) czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności przekracza okres zasiłkowy, a w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza poprawy stanu zdrowia i możliwości powrotu do pracy, jeżeli okres ten przekracza 2 lata;
2) wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji instytutu;
3) otrzymania przez mianowanego pracownika naukowego, w okresie niekrótszym niż rok, dwóch kolejnych ocen negatywnych, o których mowa w art. 96;
4) podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej bez uzyskania zgody dyrektora, o której mowa w art. 94 ust. 3. 3. Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym bez wypowiedzenia może nastąpić w przypadku:
1) trwałej utraty zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26), jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na innym stanowisku, odpowiednim do jego stanu zdrowia i kwalifikacji zawodowych, albo gdy pracownik odmawia przejścia do innej pracy;
2) niedostarczenia w wyznaczonym terminie orzeczenia potwierdzającego zdolność do pracy na zajmowanym stanowisku, wydanego przez lekarza prowadzącego badania okresowe lub kontrolne;
3) dopuszczenia się przez niego:
a) czynu określonego w art. 115 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu,
b) stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej na podstawie orzeczenia komisji do spraw etyki w nauce:
– przywłaszczenia sobie autorstwa albo wprowadzenia w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania,
– rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego utworu w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania,
– rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego artystycznego wykonania albo publicznego zniekształcenia takiego utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu lub nadania,
– naruszenia w inny sposobu cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych,
– fałszowania badań lub wyników badań naukowych,
– innego oszustwa naukowego;
4) skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne. 4. Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może być rozwiązany również z innych ważnych przyczyn, po uzyskaniu zgody rady naukowej instytutu.

1. Komisja dyscyplinarna, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 1, pochodzi z wyboru. Tryb wyboru członków komisji określa statut jednostki naukowej Akademii. 2. Komisję dyscyplinarną, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, powołuje Prezes Akademii. 3. Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 110 ust. 1, są niezawisłe w zakresie orzekania. 4. Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 110 ust. 1, rozstrzygają samodzielnie wszelkie zagadnienia faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu oraz opinii komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa w art. 39. 5. W sprawach naruszeń dyscyplinarnych, które stanowią jednocześnie naruszenie zasad etyki w nauce, w szczególności określonych w art. 112 ust. 3 pkt 1– 4, komisja dyscyplinarna może zwrócić się o wydanie opinii do komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa w art. 39. Opinia komisji do spraw etyki w nauce wiąże komisję dyscyplinarną w ustaleniu treści naruszenia. 6. Postanowienia i orzeczenia składu orzekającego zapadają zwykłą większością głosów. 7. Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 1, trwa 4 lata. 8. Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, trwa 4 lata i odpowiada kadencji organów Akademii. 9. Obsługę komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, zapewniają komórki organizacyjne Kancelarii Akademii.

1. Postępowanie dyscyplinarne komisja dyscyplinarna wszczyna na
wniosek rzecznika dyscyplinarnego.
2. Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 6 miesięcy
od dnia powzięcia odpowiednio przez dyrektora lub Prezesa Akademii wiadomości
o popełnieniu czynu uzasadniającego nałożenie kary oraz po upływie 5 lat od
popełnienia tego czynu. Jeżeli czyn stanowi przestępstwo, okres ten nie może być
krótszy od okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa, z zastrzeżeniem ust. 3.
3. Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające z urzędu
w przypadku, gdy pracownikowi naukowemu lub badawczo-technicznemu zarzuca
się popełnienie czynu polegającego na:
1) przywłaszczeniu sobie autorstwa albo wprowadzeniu w błąd co do autorstwa
całości lub części cudzego utworu;
2) rozpowszechnieniu, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego
utworu w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania;
3) naruszeniu cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych w inny sposób;
4) fałszowaniu badań lub wyników badań naukowych i prac rozwojowych lub
dokonaniu innego oszustwa naukowego;
5) przyjmowaniu, w związku z pełnieniem funkcji lub zajmowaniem stanowiska
w jednostce naukowej, korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy;
6) powoływaniu się na wpływy w jednostce naukowej, instytucji państwowej lub
samorządowej albo wywoływaniu przekonania innej osoby lub utwierdzaniu
jej w przekonaniu o istnieniu takich wpływów i podjęciu się pośrednictwa
w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę;
7) udzieleniu albo obiecywaniu udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej
w zamian za pośrednictwo w załatwieniu sprawy w jednostce naukowej,
polegające na wywarciu wpływu na decyzję, działanie lub zaniechanie osoby
pełniącej funkcję lub zajmującej stanowisko w jednostce naukowej,
w związku z pełnieniem tej funkcji lub zajmowaniem stanowiska.
4. Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2, wszczęto postępowanie
dyscyplinarne, karalność czynu uzasadniającego nałożenie kary ustaje z upływem
2 lat od dnia wszczęcia postępowania.
5. Nie stosuje się przedawnienia w odniesieniu do wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego wobec pracownika naukowego lub badawczo-technicznego,
któremu zarzuca się popełnienie czynu, o którym mowa w ust. 3 pkt 1–5.
6. Kary dyscyplinarne określone w art. 108 ust. 1 ulegają zatarciu, a odpis
orzeczenia o ukaraniu, dołączony do akt osobowych pracownika naukowego lub
badawczo-technicznego, podlega usunięciu po upływie 3 lat, a w przypadku kary
określonej w art. 108 ust. 1 pkt 3 po upływie 5 lat od dnia doręczenia mu
prawomocnego orzeczenia o ukaraniu, jeżeli w tym okresie nie został on ukarany
dyscyplinarnie lub prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne.

1. Obwiniony ma prawo do korzystania z pomocy wybranego przez
siebie obrońcy.
2. W przypadku gdy obwiniony uchyla się od uczestnictwa w postępowaniu,
postępowanie może toczyć się pod jego nieobecność.
3. Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej w pierwszej instancji strony mogą się
odwołać do komisji, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, w terminie 14 dni od
dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
4. Od prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej, o której mowa
w art. 110 ust. 1 pkt 2, stronom służy odwołanie do Sądu Apelacyjnego
w Warszawie – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania stosuje się
przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące apelacji. Od orzeczenia Sądu
Apelacyjnego nie służy kasacja.
5. O prawomocnym orzeczeniu w sprawach naruszeń, o których mowa
w art. 112 ust. 3 pkt 1–4, komisja dyscyplinarna przekazuje informację do
wiadomości organu przyznającego środki finansowe na naukę.
6. Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem
można wznowić, jeżeli:
1) w związku z postępowaniem dopuszczono się rażącego naruszenia prawa,
a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
2) po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody nieznane
w chwili jego wydania, wskazujące na to, że obwiniony jest niewinny,
skazano go za popełnienie innego czynu lub komisja bezpodstawnie umorzyła postępowanie;
3) w trakcie postępowania naruszono przepisy, przez co uniemożliwiono lub
w poważnym stopniu utrudniono obwinionemu korzystanie z prawa do obrony, albo skład komisji nie odpowiadał warunkom określonym w art. 110,
albo zasiadała w niej osoba podlegająca wyłączeniu.
7. Wznowienie nie może nastąpić z przyczyny wymienionej w ust. 6 pkt 1,
jeżeli była ona przedmiotem rozpoznania przez sąd apelacyjny w trybie określonym w ust. 4.
8. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionego
nie jest dopuszczalne po jego śmierci albo po upływie 3 lat od popełnienia czynu
będącego podstawą orzeczenia, a gdy czyn stanowił przestępstwo – po upływie
okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa lub w razie wykonania kary i jej zatarcia.
9. Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogą składać,
w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie uzasadniającej
wznowienie: obwiniony, obrońca, rzecznik dyscyplinarny, a po śmierci
obwinionego lub gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalności
– także jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.