Ustawa o Policji

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obowiązuje
Artykuły 158
Wejście w życie 10.05.1990
Ostatnia zmiana 22.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 158 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-3
Art. 1
1 orzeczenie
Art. 2
W zakresie, trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach
zadania przewidziane dla Policji wykonują w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej oraz w stosunku do żołnierzy Żandarmeria Wojskowa i wojskowe organy
porządkowe.
Art. 3
Wojewoda oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta sprawujący władzę administracji ogólnej oraz organy gminy, powiatu i samorządu województwa wykonują zadania w zakresie ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego na zasadach określonych w ustawach.

Art. 3a. Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), nie stosuje się:
1) w sprawach osobowych funkcjonariuszy Policji;
2) w sprawach osobowych byłych funkcjonariuszy Policji;
3) jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby istotnie utrudniać lub uniemożliwić realizację zadań Policji. Rozdział 2 Organizacja Policji
rozdzial

Rozdział 2 - Organizacja Policji

art. 4-13
Art. 4
Art. 5
Art. 6
Art. 7
Art. 8
Art. 10
Art. 11
1. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta może żądać od właściwego komendanta Policji przywrócenia stanu zgodnego z porządkiem prawnym lub podjęcia działań zapobiegających naruszeniu prawa, a także zmierzających do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. 2. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz czynności z zakresu ścigania wykroczeń. Żądanie to nie może dotyczyć wykonania konkretnej czynności służbowej ani określać sposobu wykonania zadania przez Policję. 3. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta ponoszą wyłączną odpowiedzialność za treść żądania, o którym mowa w ust. 1. 4. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, przekazane ustnie wymaga potwierdzenia na piśmie. 5. Właściwy komendant Policji niezwłocznie przedkłada sprawę komendantowi Policji wyższego stopnia, jeżeli nie jest w stanie wykonać żądania, o którym mowa w ust. 1. 6. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, naruszające prawo jest nieważne. O nieważności żądania stwierdza wojewoda. 7. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do Komendanta CBŚP, Komendanta BSWP oraz Komendanta CBZC.
Art. 12
1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia:
1) uzbrojenie Policji;
2) umundurowanie, dystynkcje i znaki identyfikacyjne policjantów;
3) zasady i sposób noszenia umundurowania oraz orderów, odznaczeń, medali
i odznak;
4) normy umundurowania;
5) wzór i tryb nadawania sztandaru jednostkom organizacyjnym Policji;
6) wzór odznak policyjnych oraz szczegółowe zasady i tryb ich nadawania policjantom.
2. Komendant Główny Policji określa zasady naliczeń etatowych w Policji,
z zastrzeżeniem ust. 2a.
2a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa zasady naliczeń
etatowych w BSWP.
Art. 13
rozdzial

Rozdział 3 - Zakres uprawnień Policji

art. 14-22
Art. 14
1 orzeczenie
Art. 15
1 orzeczenie
Art. 16
1. W przypadkach, o których mowa w art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 383 i 1248 oraz z 2025 r. poz. 179), policjanci mogą użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1–13 i 17–21 tej ustawy, lub wykorzystać te środki. 2. W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1–3 i pkt 4 lit. a i b oraz w art. 47 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, policjanci mogą użyć broni palnej lub ją wykorzystać. 3. Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.

Art. 16a. Wobec nieletniego doprowadzonego do policyjnej izby dziecka, w przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–3, 8 i 10–14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, policjanci mogą użyć środka przymusu bezpośredniego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i b, pkt 3, 4, 6, 7, pkt 12 lit. a i pkt 13 tej ustawy.
Art. 18
Art. 19
1 orzeczenie
Art. 20
Art. 21
Art. 22
rozdzial

Rozdział 4 - Straże miejskie

art. 23-24
rozdzial

Rozdział 5 - Służba w Policji

art. 25-46
Art. 25
Art. 26
1. Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie
podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
2. (uchylony)
Art. 27
1. Przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie według
następującej roty:
„Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych
obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić
ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny,
strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia.
Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa,
dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej,
przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia
przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru,
godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej”.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze zarządzenia,
ceremoniał ślubowania, uwzględniając warunki, tryb i termin składania ślubowania przez policjantów, organy uprawnione do przyjmowania ślubowania, przebieg i sposób dokumentowania ślubowania oraz wzór formularza aktu ślubowania.
Art. 28
Art. 29
1. Osobę przyjętą do służby w Policji mianuje się policjantem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat. 1a. Policjant ponownie przyjęty do służby, z wyjątkiem policjanta przyjętego do służby kontraktowej, jest mianowany na stałe, jeżeli przed zwolnieniem ze służby był mianowany na stałe. 2. Po upływie okresu służby przygotowawczej policjant zostaje mianowany na stałe. 3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach przełożony, o którym mowa w art. 32 ust. 1, z wyłączeniem komendanta powiatowego (miejskiego) Policji, może skrócić okres służby przygotowawczej policjanta albo zwolnić go od odbywania tej służby. 4. W razie przerwy w wykonywaniu przez policjanta obowiązków służbowych, trwającej dłużej niż 3 miesiące, przełożony może przedłużyć okres jego służby przygotowawczej. 5. Okres służby kontraktowej zalicza się do okresu służby przygotowawczej.
Art. 30
1. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej skierowaną za jej zgodą do służby w oddziałach prewencji Policji mianuje się policjantem w służbie kandydackiej na okres, o którym mowa w art. 561 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.7)). 2. Policjant w służbie kandydackiej pełni służbę w systemie skoszarowanym. 2a. Policjant w służbie kandydackiej odbywa szkolenie dla policjantów w służbie kandydackiej. 3. Policjant w służbie kandydackiej po ukończeniu szkolenia, o którym mowa w ust. 2a, wykonuje jedynie czynności administracyjno-porządkowe. 4. Okres służby kandydackiej zalicza się do okresu służby przygotowawczej, jeżeli przerwa pomiędzy służbą kandydacką a podjęciem służby przygotowawczej nie przekracza 3 miesięcy.
Art. 31
1. Osobom, które stosownie do przepisów o obronie Ojczyzny odbywają ćwiczenia w jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na podstawie przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, przysługują w zakresie przydzielonych im zadań uprawnienia policjantów określone w art. 15 i art. 16. 2. Zakres uprawnień i obowiązków osób, o których mowa w ust. 1, wynikających ze stosunku służby określą odrębne przepisy.

Art. 31a. 1. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Policja może być objęta militaryzacją, o której mowa w art. 600 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. 2. Policjanci pozostający w stosunku służbowym w dniu ogłoszenia mobilizacji lub w dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny, określonym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 4a ustawy, o której mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa policjantami pełniącymi służbę w czasie wojny i pozostają w tej służbie do czasu zwolnienia.
Art. 32
1. Do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant Stołeczny Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w Szczytnie i komendanci szkół policyjnych.
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 834, 1089, 1222, 1248, 1585, 1871 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39. 2. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. 3. Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Art. 33
Art. 34
Art. 35
Art. 36
Art. 37
Policjantowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na
innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy;
w takim przypadku uposażenie policjanta nie może być obniżone.

Art. 37a. Policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego
stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego
w sprawach osobowych, na okres:
1) poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo
zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy;
2) zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych, udzielonego na
zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych;
3) delegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub za granicą.
Art. 38
Art. 39
Art. 40
Policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych:
1) z urzędu lub na jego wniosek – w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia
zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku
poszczególnych chorób ze służbą;
2) z urzędu – w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności
do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Art. 40a. 1. Funkcjonariusz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym
przez komisję lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym.
2. W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie
pozwalają na wydanie orzeczenia, funkcjonariusz może zostać skierowany na
obserwację w podmiocie leczniczym, jeżeli wyraża na to zgodę.
Art. 41
Art. 42
Art. 43
1. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 6 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. 2. (uchylony) 3. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. 4. Policjant może wskazać zakładową organizację związkową, o której mowa w ust. 3, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji. 5. Zakładowa organizacja związkowa, o której mowa w ust. 3, sporządza opinię w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o sporządzenie opinii. 6. W przypadku, gdy policjant w terminie, o którym mowa w ust. 4, nie wskazał zakładowej organizacji związkowej albo zakładowa organizacja związkowa w terminie, o którym mowa w ust. 5, nie przekazała opinii, zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej.
Art. 44
1. Policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6. 2. W razie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6 w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego przysługuje mu uposażenie do końca okresu ciąży oraz trwania wymienionego urlopu.

Art. 44a. Policjantowi zwolnionemu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6 w czasie urlopu wychowawczego przysługują do końca okresu, na który ten urlop został udzielony:
1) świadczenie pieniężne, wypłacane na zasadach obowiązujących przy wypłacaniu zasiłku wychowawczego;
2) inne uprawnienia przewidziane dla pracowników zwalnianych z pracy w czasie urlopu wychowawczego z przyczyn niedotyczących pracowników.
Art. 45
1. Zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 policjanta, którego przełożonym wymienionym w art. 32 ust. 1 jest komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, dokonuje właściwy komendant wojewódzki Policji albo Komendant Stołeczny Policji. 2. Pozostawienie w służbie policjanta, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 2, którego przełożonym wymienionym w art. 32 ust. 1 jest komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, wymaga zgody właściwego komendanta wojewódzkiego Policji albo Komendanta Stołecznego Policji. 3. W pozostałych przypadkach decyzje w sprawach, o których mowa w art. 37– 41, podejmuje przełożony wymieniony w art. 32 ust. 1.
Art. 46
rozdzial

Rozdział 6 - Korpusy i stopnie policyjne

art. 47-57
Art. 47
Art. 48
Art. 49
1. Na pierwszy stopień policyjny w korpusie podoficerów Policji może być mianowany policjant, który spełnia warunki określone w art. 25 ust. 1, uzyskał kwalifikacje zawodowe podoficerskie i został mianowany albo powołany na stanowisko służbowe, dla którego określono policyjny stopień etatowy w korpusach podoficerów, aspirantów lub oficerów Policji. 2. Na pierwszy stopień policyjny w korpusie aspirantów Policji może być mianowany policjant, który spełnia warunki określone w art. 25 ust. 1, uzyskał kwalifikacje zawodowe aspiranckie i został mianowany albo powołany na stanowisko służbowe, dla którego określono policyjny stopień etatowy w korpusach aspirantów lub oficerów Policji.
Art. 50
Na pierwszy stopień policyjny w korpusie oficerów młodszych Policji może być mianowany policjant, który spełnia warunki określone w art. 25 ust. 1, uzyskał kwalifikacje zawodowe oficerskie i został mianowany albo powołany na stanowisko służbowe, dla którego określono policyjny stopień etatowy w korpusie oficerów Policji.

Art. 50a. W przypadku planowanego przedterminowego mianowania na stopnie policyjne w korpusie oficerów młodszych Policji i korpusie oficerów starszych Policji właściwy przełożony może wystąpić do Inspektora Nadzoru Wewnętrznego o dokonanie weryfikacji, o której mowa w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Pokazano 50 z 158 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników