Prawo o notariacie

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie

Obowiązuje
Artykuły 112
Wejście w życie 22.04.1991
Ostatnia zmiana 10.06.2026
art.
Widoczne: 112 z 112 artykułów
dzial

Dział I - Ustrój notariatu

art. 1-78
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-9
Art. 1
1 orzeczenie
§ 1. Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony
są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych).
§ 2. W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych mogą
dokonywać również zastępca notarialny lub aplikant notarialny.
Art. 2
4 orzeczenia
§ 1. Notariusz w zakresie swoich uprawnień, o których mowa w art. 1,
działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej
funkcjonariuszom publicznym.
§ 2. Czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają
charakter dokumentu urzędowego.
§ 3. Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie strony
notariusz może dokonać dodatkowo tej czynności w języku obcym, wykorzystując
własną znajomość języka obcego wykazaną w sposób określony dla tłumaczy
przysięgłych lub korzystając z pomocy tłumacza przysięgłego.
Art. 3
§ 1. Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej,
zwanej dalej „kancelarią”.
§ 2. Czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli
przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności.
Art. 4
§ 1. Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię.
§ 2. Notariusz zatrudnia pracowników kancelarii oraz zapewnia warunki
lokalowe i wyposażenie kancelarii, stosowne dla notariatu.
§ 3. Kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki
cywilnej lub partnerskiej. W takim jednak wypadku każdy z notariuszy dokonuje
czynności notarialnych we własnym imieniu i ponosi odpowiedzialność za czynności
przez siebie dokonane.
Art. 5
Art. 6
§ 1. Jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku
utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza
wynagrodzenia, może wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o zwolnienie w całości lub w części od
ponoszenia tego wynagrodzenia.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie
ma dostatecznych środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza.
§ 3. Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej,
uwzględnia wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę
czynności notarialnej.
§ 4. Za stronę zwolnioną od ponoszenia wynagrodzenia za dokonaną czynność
notarialną wynagrodzenie ponosi Skarb Państwa. Wynagrodzenie przyznaje
notariuszowi, na jego wniosek, sąd, który wyznaczył notariusza, na podstawie taksy,
o której mowa w art. 5.
§ 5. Do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 1, oraz przyznania
notariuszowi wynagrodzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego
o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów o zwolnieniu od
kosztów sądowych.
Art. 7
Art. 8
Notariusz używa pieczęci urzędowej z wizerunkiem orła.
Art. 9
§ 1. Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr kancelarii.
§ 2. Minister Sprawiedliwości do dnia 31 stycznia każdego roku ogłasza w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wykaz zarejestrowanych kancelarii. Rozdział 2 Powoływanie i odwoływanie notariuszy
rozdzial

Rozdział 2 - Powoływanie i odwoływanie notariuszy

art. 10-16
Art. 10
§ 1. Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister
Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady
właściwej izby notarialnej.
§ 2. Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia
otrzymania wniosku Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii
pozytywnej.
§ 3. Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko
notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia
wymogów, o których mowa w art. 11–13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie
kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania
wartości demokratycznego państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz
organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje
prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.
Art. 11
Notariuszem może być powołany ten, kto:
1) posiada obywatelstwo polskie, obywatelstwo innego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, albo obywatelstwo innego
państwa, jeżeli na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej przysługuje mu prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w tych przepisach;
1a) korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności
prawnych;
2) jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania
zawodu notariusza;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł
magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) odbył aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej;
5) złożył egzamin notarialny w Rzeczypospolitej Polskiej;
6) (uchylony)
7) ukończył 26 lat.
Art. 12
Art. 13
Wniosek, o którym mowa w art. 10 § 1, powinien zawierać dane o kwalifikacjach osoby zainteresowanej, wymienionej w art. 11 lub art. 12 § 1, oraz wskazywać lokal przewidywany do prowadzenia kancelarii i termin jej uruchomienia. Do wniosku osoba zainteresowana jest obowiązana dołączyć – w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. – oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1519) albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

Art. 13a. Minister Sprawiedliwości zasięga z Krajowego Rejestru Karnego informacji o osobie zainteresowanej powołaniem na stanowisko notariusza.
Art. 14
§ 1. Notariusz jest obowiązany w ciągu 2 miesięcy od zawiadomienia o powołaniu uruchomić kancelarię i zgłosić o tym Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 2. W razie nieuruchomienia kancelarii w terminie, o którym mowa w § 1, powołanie traci moc; okoliczność tę stwierdza Minister Sprawiedliwości.

Art. 14a. § 1. Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego uprawnia do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 10 § 1, w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu notarialnego.
§ 2. Termin określony w § 1 nie dotyczy zastępców notarialnych zatrudnionych w kancelarii notarialnej łącznie przez okres co najmniej 10 lat poprzedzających datę złożenia wniosku, o którym mowa w art. 10 § 1, pod warunkiem że w okresie tym, łącznie przez okres co najmniej 5 lat, posiadali upoważnienie do wykonywania czynności notarialnych, o którym mowa w art. 76a § 2.
Art. 15
§ 1. Przy powołaniu notariusz składa wobec Ministra Sprawiedliwości
ślubowanie według następującej roty:
„Ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać
zgodnie z prawem i sumieniem, dochować tajemnicy zawodowej,
w postępowaniu swym kierować się zasadami godności, honoru
i uczciwości.”.
§ 2. Minister Sprawiedliwości może upoważnić prezesa właściwego sądu
apelacyjnego do przyjęcia ślubowania.
Art. 16
rozdzial

Rozdział 3 - Obowiązki i prawa notariuszy

art. 17-25
Art. 17
Notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym
ślubowaniem oraz stale podnosić kwalifikacje zawodowe.
Art. 18
§ 1. Notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.
§ 2. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po odwołaniu notariusza.
§ 3. Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy notariusz składa zeznania jako świadek przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu. W tych wypadkach od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza Minister Sprawiedliwości.
§ 4. Obowiązek zachowania tajemnicy nie dotyczy informacji:
1) udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,
2) przekazywanych na podstawie przepisów rozdziału 11a działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.2)),
3) udostępnianych na podstawie art. 300[35] ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96 oraz z 2026 r. poz. 176 i 187)
– w zakresie określonym tymi przepisami.
Art. 19
Art. 20
§ 1. Kancelaria powinna być czynna w dniach powszednich co najmniej 6 godzin dziennie.
§ 2. Rada właściwej izby notarialnej może ustalić 1 dzień powszedni tygodnia jako wolny za przepracowaną sobotę.
§ 3. W wypadkach niecierpiących zwłoki albo szczególnych potrzeb kancelaria może być czynna także w niedziele i święta.

Art. 20a. § 1. Notariusz wykonujący zawód obowiązany jest posiadać adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3 i 507), wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy.
§ 2. Minister Sprawiedliwości występuje do ministra właściwego do spraw informatyzacji o wykreślenie adresu do doręczeń elektronicznych z bazy adresów elektronicznych w przypadkach, o których mowa w art. 16 § 1 i 3, art. 43 § 3 i 4 oraz art. 68 § 1.
Art. 21
§ 1. Jeżeli notariusz nie może pełnić swych obowiązków, wyznacza na ten czas zastępstwo spośród zastępców notarialnych zatrudnionych w jego kancelarii oraz notariuszy ze wspólnej kancelarii prowadzonej w trybie art. 4 § 3 informując o tym prezesa rady właściwej izby albo spośród zastępców notarialnych z wykazu właściwej izby notarialnej oraz notariuszy mających siedzibę kancelarii notarialnej w tej izbie, w porozumieniu z prezesem rady właściwej izby.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Jeżeli z powodu nieobecności notariusza wynikłej z nieprzewidzianych przyczyn notariusz nie wyznaczył w kancelarii zastępstwa na czas swej nieobecności, zastępstwo wyznacza prezes rady właściwej izby notarialnej. Zastępstwo obejmuje wyłącznie dokonywanie czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 6a i 7, oraz wydawanie przyjętych na przechowanie pieniędzy, papierów wartościowych, dokumentów oraz danych na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
§ 4. W wypadkach, o których mowa w § 1 i 3 do zastępstwa notariusza może być także wyznaczony notariusz emerytowany.
Art. 22
Art. 23
Notariusze opłacają, na potrzeby organów samorządu notarialnego,
składki miesięczne, których wysokość ustala corocznie Krajowa Rada Notarialna.
Ponadto, stosownie do uchwał właściwych izb notarialnych, notariusze opłacają
składki na inne określone cele.
Art. 24
3) W zakresie ubezpieczeń społecznych do notariuszy i członków ich rodzin stosuje się przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą.

Art. 24a. (uchylony)
Art. 25
Notariusz, który przeszedł na emeryturę lub rentę, może używać tytułu „emerytowany notariusz”. Rozdział 4 Samorząd notarialny
rozdzial

Rozdział 4 - Samorząd notarialny

art. 26-41
Art. 26
§ 1. Notariusze tworzą samorząd notarialny.
§ 2. Samorząd notarialny obejmuje izby notarialne i Krajową Radę Notarialną.
§ 3. Izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną.
Art. 27
Organami izby notarialnej są:
1) walne zgromadzenie notariuszy izby;
2) rada izby notarialnej.
Art. 28
§ 1. Izbę notarialną stanowią notariusze prowadzący kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego.
§ 2. Siedzibą izby notarialnej jest siedziba sądu apelacyjnego.
3) Utracił moc na podstawie art. 170 pkt 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., w zakresie uregulowanym tą ustawą; na podstawie art. 122 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426, 473 i 507), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., ilekroć przepisy odsyłają do przepisów o ubezpieczeniach społecznych – należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 29
§ 1. Walne zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są zwyczajne lub
nadzwyczajne.
§ 2. Zwyczajne walne zgromadzenie notariuszy zwołuje, w pierwszym kwartale
każdego roku, rada izby notarialnej. Nadzwyczajne walne zgromadzenie może być
zwołane z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości, na podstawie uchwały rady albo na
wniosek co najmniej 1/5 ogólnej liczby notariuszy wchodzących w skład izby.
§ 3. W walnym zgromadzeniu jest obowiązany uczestniczyć każdy notariusz
należący do danej izby.
Art. 30
§ 1. Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy izby
notarialnej należy:
1) wybór prezesa i wiceprezesa oraz pozostałych członków rady izby notarialnej;
2) wybór członka Krajowej Rady Notarialnej;
3) wybór notariuszy do sądów dyscyplinarnych oraz rzecznika dyscyplinarnego;
4) zatwierdzenie sprawozdania rocznego i zamknięcia okresu rachunkowego,
przedstawionego przez radę izby notarialnej;
5) uchwalenie budżetu;
6) ustalenie składek na określone cele;
7) załatwianie innych spraw w zakresie działania notariatu.
§ 2. Walne zgromadzenie notariuszy uchwala regulamin swego działania.
Art. 31
§ 1. Rozstrzygnięcia walnego zgromadzenia zapadają w formie uchwał.
§ 2. Uchwały walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są
podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy członków
izby.
§ 3. Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym, z wyjątkiem wyboru
przewodniczącego zgromadzenia.
Art. 32
§ 1. Rada izby notarialnej działa w siedzibie izby i oprócz prezesa oraz
wiceprezesa składa się z:
1) 5 członków w izbach liczących do 100 notariuszy;
2) 7 członków w izbach liczących od 101 do 200 notariuszy;
3) 9 członków w izbach liczących ponad 200 notariuszy.
§ 2. Kadencja rady trwa 3 lata.
§ 3. Prezes i wiceprezes nie mogą sprawować tych samych funkcji więcej niż
dwie, następujące bezpośrednio po sobie, pełne kadencje.
Art. 33
Rada izby notarialnej na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału
czynności między swych członków, jak również uchwala regulamin wewnętrznego
urzędowania rady.
Art. 34
§ 1. Prezes rady izby notarialnej reprezentuje radę, kieruje jej pracami,
przewodniczy na posiedzeniach i wykonuje uchwały rady. W razie nieobecności
prezesa, jego obowiązki wykonuje wiceprezes rady.
§ 2. Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych wymagane jest
współdziałanie dwóch członków rady, w tym prezesa lub wiceprezesa.
Art. 35
Do zakresu działania rady izby notarialnej należy:
1) opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy;
2) nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, zastępców
notarialnych i aplikantów notarialnych oraz nad przestrzeganiem przez nich
powagi i godności właściwej dla notariusza;
2a) nadzór nad wykonaniem obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa
w art. 19a;
3) organizowanie szkolenia aplikantów notarialnych;
4) zarząd i rozporządzanie majątkiem izby;
5) zwoływanie walnych zgromadzeń notariuszy izby i wykonywanie uchwał tych
zgromadzeń;
6) prowadzenie wykazów notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów
notarialnych izby;
7) wykonywanie innych czynności przewidzianych prawem.
Art. 36
§ 1. Do ważności uchwał rady izby notarialnej jest wymagana obecność
co najmniej połowy jej członków.
§ 2. Uchwały rady zapadają zwykłą większością głosów, przy czym w razie
równej liczby głosów decyduje głos prezesa rady.
Art. 37
Art. 38
Krajowa Rada Notarialna jest reprezentantem notariatu.
Art. 39
§ 1. Krajowa Rada Notarialna składa się z notariuszy wybranych przez
walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.
§ 2. Prezesem Krajowej Rady Notarialnej jest notariusz, wybrany w drodze
tajnego głosowania spośród jej członków.
§ 3. Kadencja Krajowej Rady Notarialnej trwa 3 lata.
§ 4. Do członka Krajowej Rady Notarialnej przepis art. 32 § 3 stosuje się
odpowiednio.
Art. 40
Art. 41
rozdzial

Rozdział 5 - Nadzór nad notariatem i odpowiedzialność notariuszy za szkody

art. 42-49
Art. 42
§ 1. Nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście, za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów wojewódzkich4) albo przez wyznaczone osoby.
§ 2. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo tryb wykonywania nadzoru, o którym mowa w § 1.
Art. 43
§ 1. Minister Sprawiedliwości może zatrudnić notariusza, za jego zgodą, w Ministerstwie Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie wojewódzkim4) do wykonywania czynności nadzoru nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego.
§ 2. Do notariusza, o którym mowa w § 1, stosuje się przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych.
§ 3. W okresie zatrudnienia w Ministerstwie Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie wojewódzkim4) prawo notariusza do prowadzenia kancelarii notarialnej ulega zawieszeniu.
§ 4. Minister Sprawiedliwości, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może, na wniosek notariusza, zawiesić prawo notariusza do prowadzenia kancelarii w razie podjęcia przez niego innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej.
4) Obecnie sąd okręgowy, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. poz. 1064), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Art. 44
Art. 45
Osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności
notarialne, badania ich zgodności z prawem, a także mogą żądać wyjaśnień oraz
zarządzać usunięcie uchybień i usterek, a w razie dostrzeżenia naruszenia przez
notariusza jego obowiązków – żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Art. 46
Organy samorządu notarialnego przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości
uchwały, a także protokoły walnych zgromadzeń notariuszy oraz sprawozdania roczne
wraz z bilansami – w terminie 14 dni od ich powzięcia lub sporządzenia.
Art. 47
§ 1.5) Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organu samorządu notarialnego w terminie
5) Utracił moc z dniem 11 grudnia 2018 r., rozumiany w ten sposób, że przewidziany w nim nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego nad uchwałami organu samorządu notarialnego wyklucza 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy.
§ 2. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Art. 48
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do organów samorządu
notarialnego o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości tych
organów. Uchwała powinna być podjęta w terminie 1 miesiąca.
Art. 49
1 orzeczenie
Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności notarialnych na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem szczególnej staranności, do jakiej jest obowiązany przy wykonywaniu tych czynności. Rozdział 6 Odpowiedzialność dyscyplinarna
rozdzial

Rozdział 6 - Odpowiedzialność dyscyplinarna

art. 50-70
Art. 50
Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym
za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności
zawodu, jak również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o
którym mowa w art. 19a, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19b oraz
za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 71 § 8, i niewykonanie
zobowiązania, o którym mowa w art. 71a § 5, a także za niespełnienie obowiązku, o
którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu
nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2017 r. poz. 2278).
Art. 51
§ 1. Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana; uwzględnienie przez sąd sprzeczności z prawem uchwał organu samorządu notarialnego w postępowaniu w sprawie przysługujących notariuszowi praw lub wolności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt SK 10/17 (Dz. U. poz. 2314).
3) kara pieniężna do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, nieniższa od połowy tego wynagrodzenia;
4) pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii.
§ 2. Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat.
§ 3. Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.
§ 4. Osoba, która przestała być notariuszem w związku z orzeczeniem kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 1 pkt 4, może ponownie ubiegać się o powołanie na notariusza po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii.
Art. 52
§ 1. Po upływie 5 lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania
dyscyplinarnego, a w razie wszczęcia – ulega ono umorzeniu.
§ 2. Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie
dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane
w przepisach Kodeksu karnego.
Art. 53
§ 1. Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy
dyscyplinarne:
1) w pierwszej instancji – sądy dyscyplinarne izb notarialnych;
2) w drugiej instancji – Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
§ 2. Członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję
poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.
§ 3. Ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych
sądów wybieranych przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb
notarialnych określa Krajowa Rada Notarialna.
§ 4. Przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają
spośród siebie członkowie tych sądów.
Art. 54
§ 1. Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd
Dyscyplinarny w składzie 5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji
nie może brać udziału członek sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego
orzeczenia.
§ 2. Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.
Art. 55
Rzecznikami sądów dyscyplinarnych izb oraz Wyższego Sądu
Dyscyplinarnego są notariusze wybrani odpowiednio przez walne zgromadzenia
notariuszy i Krajową Radę Notarialną.
Art. 56
Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy, adwokatów
lub radców prawnych.
Art. 57
§ 1. Postępowanie dyscyplinarne jest jawne.
§ 2. Sąd dyscyplinarny wyłącza jawność postępowania dyscyplinarnego ze
względu na konieczność ochrony tajemnicy określonej w art. 18 lub innej prawnie
chronionej tajemnicy, jeżeli ujawnienie tych tajemnic zagrażałoby dobru państwa albo
ważnemu interesowi prywatnemu. Sąd dyscyplinarny wyłącza również jawność
postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje.
§ 3. W razie wyłączenia jawności postępowania dyscyplinarnego orzeczenie
ogłaszane jest publicznie.
§ 4. Protokolantem może być notariusz lub aplikant notarialny wyznaczony
przez przewodniczącego sądu dyscyplinarnego.

Art. 57a. Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym
przysługuje w każdym stadium postępowania dyscyplinarnego prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach tego postępowania, jak również prawo żądania akt
sprawy.
Art. 58
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwi- nionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.
Art. 59
§ 1. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
przewodniczący sądu wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika
dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków
i biegłych.
§ 2. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone
w terminie 1 miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego,
obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Art. 60
Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego
wnioskiem o wszczęcie postępowania, sąd może wydać co do tego przewinienia
orzeczenie tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.
Art. 61
W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego,
postępowanie toczy się nadal.
Art. 62
§ 1. Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na
piśmie w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia.
§ 2. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu
i obwinionemu.
Art. 63
Art. 64
Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego
przewodniczący sądu pierwszej instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi
Sprawiedliwości oraz radzie właściwej izby notarialnej.
Art. 65
§ 1. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę
dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych obwinionego.
§ 2. Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy co do kary
wymienionej w art. 51 § 1 pkt 4 do Ministra Sprawiedliwości, a co do pozostałych kar
– do rady właściwej izby notarialnej.
§ 3. Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę
upomnienia lub nagany albo 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego
karę pieniężną, a po upływie 15 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu
prawa prowadzenia kancelarii, Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie odpisu
orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu
innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.
Art. 67
§ 1. Koszty postępowania dyscyplinarnego wykładają organy
samorządu notarialnego.
§ 2. W wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania
dyscyplinarnego obciąża się notariusza.
Art. 68
§ 1. Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach zawodowych
notariusza, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne, dyscyplinarne lub
o ubezwłasnowolnienie.
§ 2. Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych notariuszowi
przysługuje zażalenie.
§ 3. Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.
§ 4. Zawieszenie w czynnościach zawodowych, z zastrzeżeniem § 5, ustaje
z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd
dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
§ 5. W przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa
prowadzenia kancelarii zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą
uprawomocnienia się decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania
notariusza ze stanowiska.
Art. 69
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Art. 70
Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio – rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna. Rozdział 7 Aplikanci i zastępcy notarialni
rozdzial

Rozdział 7 - Aplikanci i asesorzy notarialni

art. 71-78
Art. 71
Art. 72
Art. 73
Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada izby notarialnej na
podstawie programu ustalonego przez Krajową Radę Notarialną.
Art. 74
Art. 75
Art. 76
Art. 77
Aplikanci notarialni i zastępcy notarialni mają prawo uczestniczyć
w walnych zgromadzeniach notariuszy izby notarialnej; mogą oni zabierać głos
w obradach, jednakże bez prawa składania wniosków i brania udziału w głosowaniu.
Art. 78
dzial

Dział II - Czynności notarialne

art. 79-112
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 79-84
Art. 79
2 orzeczenia
Art. 80
2 orzeczenia
§ 1. Akty i dokumenty powinny być sporządzone przez notariusza
w sposób zrozumiały i przejrzysty.
§ 2. Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany
czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych
osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne.
§ 3. Notariusz jest obowiązany udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień
dotyczących dokonywanej czynności notarialnej.
§ 4. Notariusz może sprostować protokołem niedokładności, błędy pisarskie,
rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Do protokołu nie stosuje się przepisów art. 5,
art. 92 § 1 pkt 4–8 i art. 94 § 1.
Art. 81
Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej
z prawem.

Art. 81a. Odmowę dokonania czynności notarialnej notariusz stwierdza
w protokole. Do protokołu nie stosuje się przepisów art. 92 § 1 pkt 7 i 8 oraz art. 94
§ 1.
Art. 82
Osobę, której odmówiono dokonania czynności notarialnej, poucza się
o prawie i trybie zaskarżenia odmowy. Osoba ta w terminie tygodnia od dnia odmowy
dokonania czynności notarialnej może żądać na piśmie sporządzenia i doręczenia
uzasadnienia odmowy. Notariusz sporządza uzasadnienie w terminie tygodnia od dnia
otrzymania żądania.
Art. 83
§ 1. Na odmowę dokonania czynności notarialnej osoba zainteresowana
może wnieść, w terminie tygodnia od dnia doręczenia uzasadnienia odmowy, a gdy
nie zażądała w przepisanym terminie doręczenia uzasadnienia odmowy – od dnia,
w którym dowiedziała się o odmowie, zażalenie do sądu okręgowego właściwego ze
względu na siedzibę kancelarii notariusza odmawiającego dokonania czynności
notarialnej. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem tego notariusza.
§ 1a. Notariusz, o którym mowa w § 1, jest obowiązany ustosunkować się do
zażalenia w terminie tygodnia i wraz z zażaleniem przedstawić swoje stanowisko
sądowi oraz doręczyć je osobie zainteresowanej, chyba że sporządził i doręczył już tej
osobie uzasadnienie odmowy.
§ 1b. Sąd rozpoznaje zażalenie na rozprawie, stosując odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
§ 2. Notariusz może, jeżeli uzna zażalenie za słuszne, dokonać czynności
notarialnej; w tym przypadku nie nadaje zażaleniu dalszego biegu.
Art. 84
§ 1. Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnych, które dotyczą:
1) samego notariusza;
2) jego małżonka;
3) krewnych lub powinowatych notariusza w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a w linii bocznej krewnych i powinowatych do trzeciego stopnia włącznie;
4) osób związanych z notariuszem z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli lub będących w bliskim z nim stosunku.
§ 2. Zakaz przewidziany w § 1 stosuje się również wobec zastępcy notariusza.
§ 3. Ograniczenia wymienione w § 1 i 2 trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Rozdział 2 Tryb dokonywania czynności notarialnych
rozdzial

Rozdział 2 - Tryb dokonywania czynności notarialnych

art. 85-90
Art. 85
2 orzeczenia
Art. 86
Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli
poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności
prawnych.
Art. 87
Art. 88
Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są
składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był
złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed
notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza
w sporządzonym dokumencie.
Art. 89
§ 1. Strony czynności notarialnej odpowiadają solidarnie za
wynagrodzenie należne notariuszowi.
§ 2. Notariusz wymienia na każdym sporządzonym dokumencie wysokość
pobranego wynagrodzenia, podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną.
Art. 90
§ 1. Dokumenty obejmujące dokonane czynności notarialne notariusz przekazuje na przechowanie do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego po upływie 10 lat od ich sporządzenia lub z chwilą zaprzestania prowadzenia działalności kancelarii.
§ 2. Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi warunki przekazywania na przechowanie dokumentów, o których mowa w § 1, oraz sposób prowadzenia ksiąg notarialnych, czynienia wzmianek o wydaniu wypisów, odpisów, wyciągów i innych dokumentów.

Art. 90a. § 1. [Z chwilą zaprzestania prowadzenia działalności kancelarii dokumenty obejmujące dokonanie czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 6a, wraz z rejestrem akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej notariusz przekazuje radzie właściwej izby notarialnej, o czym prezes tej rady niezwłocznie Nowe brzmienie zawiadamia spółkę] . § 1 w art. 90a dokumenty obejmujące dokonanie czynności notarialnych, o których mowa w wejdzie w życie z dn. 18.02.2027 r. art. 79 pkt 6a, wraz z rejestrem akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej notariusz (Dz. U. z 2026 r. poz. 176). przekazuje radzie właściwej izby notarialnej, o czym prezes tej rady niezwłocznie zawiadamia spółkę oraz sąd rejestrowy właściwy ze względu na jej siedzibę.> Przepisu art. 90 § 1 nie stosuje się.
§ 2. Po zawiadomieniu przez spółkę o zawarciu umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej prezes rady właściwej izby notarialnej niezwłocznie przekazuje podmiotowi prowadzącemu rejestr akcjonariuszy dokumenty, o których mowa w § 1. Rozdział 3 Akty notarialne
rozdzial

Rozdział 3 - Akty notarialne

art. 91-95
Art. 91
Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa
lub taka jest wola stron.
Art. 92
3 orzeczenia
Art. 93
Jeżeli akt notarialny jest sporządzony na dwóch lub więcej arkuszach,
to arkusze te powinny być ponumerowane, parafowane i połączone.
Art. 94
§ 1. Akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez
notariusza lub przez inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz
powinien się przekonać, że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją
treść oraz znaczenie aktu, a akt jest zgodny z ich wolą. Na żądanie powinny być
odczytane również załączniki do aktu.
§ 2. Wszelkie wywabiania i wyskrobywania są niedopuszczalne; wolne miejsca
powinny być przekreślone, a poprawki należy omówić na końcu aktu przed złożeniem
podpisu przez osoby biorące udział w czynności lub przed złożeniem podpisu przez
notariusza, jeżeli poprawka dotyczy aktu niepodpisywanego przez strony. Zbędne
wyrazy albo ich części powinny być przekreślone w ten sposób, aby można je było
odczytać, a przekreślenia te należy na końcu aktu omówić przed złożeniem podpisów.
Przekreślenia nieomówione uważa się za niedokonane.
Art. 95
rozdzial

Rozdział 4 - Poświadczenia

art. 96-101
Art. 96
1 orzeczenie
Notariusz poświadcza:
1) własnoręczność podpisu;
2) zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem;
3) datę okazania dokumentu;
4) pozostawanie osoby przy życiu lub w określonym miejscu.
Art. 97
§ 1. Każde poświadczenie powinno zawierać datę i oznaczenie miejsca
jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności, oznaczenie
kancelarii, podpis notariusza i jego pieczęć.
§ 2. Elektroniczne poświadczenie zgodności odpisu, wyciągu lub kopii
z okazanym dokumentem notariusz opatruje kwalifikowanym podpisem
elektronicznym.
Art. 98
Notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym
dokumentem. Jeżeli okazany dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki,
uszkodzenia), notariusz stwierdza to w poświadczeniu.
Art. 99
§ 1. Notariusz poświadcza na okazanym mu dokumencie datę, a na
żądanie stron także godzinę i minutę okazania tego dokumentu.
§ 2. W poświadczeniu notariusz wymienia imię, nazwisko i miejsce
zamieszkania osoby, która dokument okazała.
§ 3. W poświadczeniu dokonanym na dokumencie obejmującym nabycie lub
objęcie przez cudzoziemca udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków w spółce
handlowej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej notariusz wymienia
imię, nazwisko, miejsce zamieszkania osoby fizycznej i jej obywatelstwo, a w
przypadku poświadczenia podpisów składanych przez osoby reprezentujące podmiot
z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – ich oświadczenie co do posiadanego przez reprezentowany przez nich podmiot statusu cudzoziemca w
rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu
nieruchomości przez cudzoziemców.
§ 4. Przy dokonywaniu czynności poświadczenia na dokumencie, o którym
mowa w § 3, notariusz sporządza kopię dokumentu.
Art. 100
Pozostawanie przy życiu lub w określonym miejscu danej osoby
poświadcza notariusz w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii notariusza albo
w razie przekonania się o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią. Notariusz
w poświadczeniu ustala tożsamość tej osoby oraz określa dzień, godzinę i minutę
stwierdzenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu.
Art. 101
Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, upoważnić organy samorządu terytorialnego i banki mające swoją siedzibę w miejscowościach, w których nie ma kancelarii notarialnej, do sporządzania niektórych poświadczeń dokonywanych przez notariusza. Rozdział 5 (uchylony) Rozdział 6 Protokoły
rozdzial

Rozdział 5 - Doręczanie oświadczeń

art. 102-103
rozdzial

Rozdział 6 - Protokoły

art. 104
Art. 104
1 orzeczenie
§ 1. Notariusz spisuje protokoły walnych zgromadzeń organizacji społecznych, stowarzyszeń, spółdzielni, spółek i innych osób prawnych w przypadkach prawem przewidzianych.
§ 2. Jeżeli statut osoby prawnej, o której mowa w § 1, lub przepis szczególny nie stanowią inaczej, protokół podpisują przewodniczący zgromadzenia i notariusz.
§ 3. Notariusz spisuje również protokoły, w tym protokoły dziedziczenia i protokoły związane z zarządem sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, w celu stwierdzenia przebiegu pewnych czynności i zdarzeń wywołujących skutki prawne, a w szczególności dotyczące stawiennictwa stron i złożonych przez nie oświadczeń, a także – na żądanie strony stawającej – niestawiennictwa strony drugiej.
§ 4. Protokoły spisuje się w formie aktu notarialnego. Rozdział 7 Protesty
rozdzial

Rozdział 7 - Protesty

art. 105
Art. 105
Przy sporządzaniu protestów weksli i czeków notariusz stosuje przepisy prawa właściwe dla tych czynności. Rozdział 8 Przyjmowanie na przechowanie
rozdzial

Rozdział 8 - Przyjmowanie na przechowanie

art. 106-108
Art. 106
§ 1. Notariusz przyjmuje na przechowanie wszelkiego rodzaju dokumenty, także w kopertach zamkniętych.
§ 2. Notariusz przyjmuje na przechowanie informatyczny nośnik danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, zabezpieczony w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
§ 3. W przypadku złożenia na przechowanie w kopercie zamkniętej dokumentu lub informatycznego nośnika danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, zabezpieczonego w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z jego treścią, koperta lub zabezpieczenie powinno być zaopatrzone w podpis składającego.
§ 4. Do informatycznego nośnika danych, o którym mowa w art. 79 pkt 6, stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 5 ust. 2c ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 oraz z 2025 r. poz. 1173).
Art. 107
§ 1. Z przyjęcia dokumentu na przechowanie notariusz spisuje
protokół, w którym wymienia datę przyjęcia, ustala tożsamość osoby składającej
dokument oraz wskazuje, komu i pod jakimi warunkami dokument bądź jego odpis
ma być wydany. Dokument przyjęty na przechowanie wydaje się osobie wymienionej
w protokole lub jej następcy prawnemu.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do informatycznego nośnika danych,
o którym mowa w art. 106.
Art. 108
rozdzial

Rozdział 9 - Wypisy, odpisy i wyciągi oraz przechowywanie aktów notarialnych

art. 109-112
Art. 109
Wypis ma moc prawną oryginału.

Art. 109a. Wypisy aktu notarialnego sprostowanego protokołem zgodnie
z art. 80 § 4 wydaje się z uwzględnieniem treści sprostowania.
Art. 110
Art. 111
§ 1. Informacje pisemne i inne dokumenty wydaje się osobom, na
których żądanie zostały dokonane czynności notarialne; jeżeli z treści stosunku
prawnego to wynika, wydaje się je stronie, której czynność notarialna dotyczy.
§ 2. Notariusz w przypadkach prawem przewidzianych przesyła sądom i innym
organom państwowym informacje pisemne o sporządzonych dokumentach i wypisy
tych dokumentów.
§ 3. Informacji ustnych o dokonanych czynnościach notariusz może jedynie
udzielić instytucjom i osobom, które mają prawo otrzymać wypisy dokumentów
stwierdzających te czynności.
Art. 112
§ 1. Do wydawania wyciągów i odpisów stosuje się te same zasady, na
jakich wydaje się wypisy.
§ 2. Przepis art. 110 § 3 stosuje się odpowiednio do wyciągów i odpisów.
§ 3. Przepis art. 110a stosuje się odpowiednio do elektronicznych wyciągów.
Brak wyników