Baza orzeczeń sądowych

...oże wyłączyć określonej darowizny i zapisów windykacyjnych od obowiązku ich doliczania do substratu zachowku ani zmodyfikować samej zasady. Jedyną drogą jest wydziedziczenie, w tym wydziedziczenie częściowe (art. 1008 kc). Jeżeli zatem spadkodawca w darowiźnie czy testamencie oświadczy, że darowiznę lub zapis windykacyjny dokonuje ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia na schedę spadkową, odniesie to skutek jedynie na płaszczyźnie działu spadku, natomiast będzie irrelewantne z punktu widzenia zachowku. (P.Księżak w komentarzu do...

..., jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zatem również nie objętych treścią art. 928 k.c. i art. 1008 k.c.; możliwe jest to również z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak również w stosunku do zobowiązanego do wypłaty zachowku (tak, Postanowienie SN z 27.08.2020 r., V CSK 173 20, LEX nr 3053969). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności fak...

...ępowanie dowodowe wykazało bowiem, że powódka nie wypełniła swoim zachowaniem żadnej z przesłanek wydziedziczenia, a zawarte w testamencie i wymagające rozważenia przyczyny odnosiły się wyłącznie do pkt. 3 art. 1008 k.c. Spadkodawca formułując przyczyny wydziedziczenia w testamencie nie wskazał na uporczywość niedopełniania przez córkę obowiązków rodzinnych, co samoistnie podważało skuteczność wydziedziczenia. W testamencie wskazano, że powódka nie utrzymuje kontaktu z testatorem, nie interesuje się jego życiem i stanem zd...

...żeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). W myśl art. 1008 k.c. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku, jeżeli uprawniony do zachowku; 1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; 2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestęps...

...lacyjnego w Szczecinie z dnia 21 maja 2013 r., I ACa 101 13, LEX nr 1392043). „Roszczenie o zachowek jest niezgodne z art. 5 k.c., jeśli zachodzą okoliczności, które mogą uzasadniać wydziedziczenie uprawnionego (art. 1008 k.c.), w tym zwłaszcza uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Zachowanie takie odnosić się musi do osoby spadkodawcy i dotyczyć niedopełniania obowiązków rodzinnych właśnie względem niego. Jako przykłady takiego zachowania podaje się np.: niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego, ni...

...gólnej zasady i zawierają zamknięty katalog przypadków, w jakich może dojść do uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia (art. 928 k.c.) lub do wydziedziczenia, którego skutkiem jest pozbawienie zachowku (art. 1008 k.c.). Zastosowanie art. 5 k.c. oznaczałoby dopuszczenie kolejnej podstawy ograniczenia zasady ochrony dziedziczenia, nieprzewidzianej przez ustawodawcę i prowadziłoby do trwałego pozbawienia udziału w spadku, gwarantowanego w ustawie zasadniczej. Nie można też uznać, że art. 5 k.c. jest przepisem szczególnym w stosunk...

...zwłaszcza wobec funkcji ochronnej instytucji zachowku. Wskazano również, że ewentualne pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku co do zasady może nastąpić w drodze wydziedziczenia przy spełnieniu przesłanek z art. 1008 k.c., których w niniejszej sprawie nie wykazano. Ponadto Sąd odwoławczy przesądził, że rozliczenia związane ze spadkiem po ojcu stron nie stanowią przysporzenia uczynionego przez spadkodawczynię i nie mogą być zaliczane na poczet należnego powódce zachowku, a przy obliczaniu zachowku uwzględnieniu podlegają wyłą...

...artość spadku. Ustawodawca przewidział możliwość pozbawienia zachowku osoby naruszającej zasady współżycia społecznego, lecz może to jednak uczynić wyłącznie spadkodawca, w warunkach opisanych w przepisie art. 1008 k.c., a nie spadkobierca testamentowy. ( vide: Wyrok SA w Poznaniu z 28.11.2012 r., I ACa 932 12, LEX nr 1254438) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zaznaczyć, że okoliczności na jakie powołała się pozwana nie miały miejsca na linii spadkobierca (pozwana) - uprawniony (powód) a na linii...

...oli wydziedziczenia danej osoby wyłącza ją z kręgu potencjalnych spadkobierców. Nawet w przypadku uznania, że oświadczenie o wydziedziczeniu jest nieskuteczne z uwagi na niewystąpienie przesłanek określonych w art. 1008 kc, to i tak skutek oświadczenia polegający na wyłączeniu danej osoby od spadkobrania zachowuje swoją doniosłość prawną. W ramach bowiem przysługującej spadkodawcy swobody testowania może on ukształtować krąg spadkobierców zgodnie ze swoją wolą. Tym samym do wyłączenia potencjalnych spadkobierców ustawowych...

..., a nawet całkowite oddalenie powództwa, gdyż domaganie się przez powoda zachowku w pełnej wysokości stanowi nadużycie prawa. Wyrazili pogląd, że obowiązywanie mechanizmów prawnych przewidzianych w art. 928 i 1008 k.c. nie wyklucza możliwości obniżenia przez sąd wysokości zasądzanego zachowku lub nawet zupełnego oddalenia powództwa w razie oceny, że wystąpienie z takim roszczeniem stanowi w danych okolicznościach nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Do sprzeczności roszczenia o zachowek z zasadami współżycia społecznego, a...

...wowym, a w przypadku małoletnich zstępnych lub osób trwale niezdolnych do pracy – dwie trzecie tego udziału. Zachowek przysługuje niezależnie od woli spadkodawcy, chyba że zachodzą przesłanki wydziedziczenia (art. 1008–1010 kc). W razie wydziedziczenia zstępnego jego zstępni zachowują prawo do zachowku (art. 1011 kc). Ustalenie zachowku wymaga określenia udziału spadkowego stanowiącego podstawę jego obliczenia. Zgodnie z art. 992 kc udział ten wyznacza się z uwzględnieniem spadkobierców niegodnych i tych, którzy spadek odrzucili,...

...rony pozwanej, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie przysporzył podstaw dla uznania, iż powódki zostały skutecznie wydziedziczone. Wychodząc z kodeksowej definicji instytucji wydziedziczenia zgodnie z treścią art. 1008 § 1 k.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku, jeżeli uprawniony do zachowku: - wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, - dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślneg...

...imo powyższego spadkodawca zawsze przedstawiał A. P. jako swoją córkę i tak ją traktował do końca swojego życia. Przyczyna wydziedziczenia wskazana w testamencie notarialnym sporządzonym przez C. R., opisana w art. 1008 pkt 3 k.c., polega na uporczywym niedopełnianiu obowiązków rodzinnych właśnie względem niego. W okolicznościach niniejszej sprawy zachowanie takie odnosiło się do osoby spadkodawcy i dotyczyło niedopełniania obowiązków rodzinnych względem niego. W doktrynie wielokrotnie wskazuje się liczne przykłady takiego zacho...

...y mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś sytuacjach - połowa wartości tego udziału. Spadkodawca nie może pozbawić uprawnionego zachowku, chyba występują przesłanki wydziedziczenia określone w art. 1008-1010 k.c. Z art. 991 § 2 k.c. wynika, że ustawa daje spadkodawcy wybór, co do sposobu zapewnienia uprawnionemu należnego mu zachowku, gdyż może on powołać uprawnionego do dziedziczenia po sobie, ustanowić na jego rzecz zapis albo - jeszcze przed śmiercią - dokonać na jego rzecz darowizny. W sytuacji zaś, gdy uprawni...

...przeczne z zasadami współżycia społecznego zachowanie uprawnionego do zachowku w stosunku do samego spadkodawcy. Dla uzasadnienia takiego zapatrywania SN podniósł m.in. że "nie można uznać przepisów art. 928 i art. 1008 k.c. za przepisy szczególne w stosunku do art. 5 k.c., wyłączające dopuszczalność jego zastosowania do obniżenia należnego zachowku, ze względu na sprzeczne z zasadami współżycia społecznego zachowanie uprawnionego do zachowku w stosunku do spadkodawcy. Przepisy te bowiem obejmują jedynie przypadki drastycznego, sz...

..., jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zatem również nie objętych treścią art. 928 k.c. i art. 1008 k.c.; możliwe jest to również z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak również w stosunku do zobowiązanego do wypłaty zachowku. W tym kontekście nie można jednak zapominać, że nie mogą zostać pominięte te zachowania uprawnionego, które wskazu...

...W konsekwencji, z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku bez znaczenia pozostają zagadnienia dotyczące wydziedziczenia. Badanie realizacji przesłanek wydziedziczenia, określonych w art. 1008 pkt 1-3 k.c., następuje w toku procesu o roszczenia z tytułu zachowku, ewentualnie w procesie o ustalenie bezskuteczności wydziedziczenia. W świetle przedstawionych uwag nie sposób przyjąć, aby Sąd Rejonowy miał dopuścić się naruszenia dyrektyw swobodnej oceny dowodów, która - wbrew zarzutom apelacji - została dok...

...nieskuteczne, bowiem w rzeczywistości przyczyny wydziedziczenia wyartykułowane przez spadkodawczynię nie miały miejsca i są sprzeczne z rzeczywistością, a także nie odpowiadają przesłankom wskazanym w treści art. 1008 kc. Pozwana B. K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowczo zaprzeczyła twierdzeniom powódki, jakoby przyczyny wydziedziczenia nie istniały, a także n...

...egitymuje się testamentowym tytułem powołania do dziedziczenia, ma miejsce dziedziczenie ustawowe (A. Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, wyd. III, 2011). Natomiast zgodnie z art. 1008 k.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku (wydziedziczenie). Wydziedziczenie może nastąpić tylko w ważnie sporządzonym testamencie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 czerwca 1971 r. (III CZP 24 71, OSNC 1972 2 23) ustawowa przyczyna wydziedziczenia, ab...

...dku powołał córkę M. C. (2). Jednocześnie wydziedziczył synów M. C. (1), P. C. i Ł. C., wskazując, że powodem wydziedziczenia jest uporczywe nie wywiązywanie się z obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy ( art. 1008 pkt 3 kc ), w tym brak kontaktu od 13 lat ( testament k. 34 – 36 ). M. C. (1) wraz z rodziną mieszkał w C., a następnie w M. A. gmina C., zaś Ł. C. przebywał na stałe w Szwecji, skąd powrócił do Polski na stałe dopiero w lutym 2024 r. Trzeci brat, P. C. przebywa na stałe w Szwecji i nie przyjeżdżał od wielu lat...

...powzięcie decyzji i wyrażenie woli, bądź też pod wpływem groźby. Podkreślić trzeba, że to czy doszło do skutecznego wydziedziczenia, czy faktycznie ziściła się jedna z przesłanek wydziedziczenia opisana w art. 1008 k.c., czy podane w testamencie przyczyny wydziedziczenia miały miejsce, nie stanowi przedmiotu zainteresowania i badania przez sąd w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, lecz w ewentualnej sprawie o zachowek. W końcu, orzekając o stwierdzeniu nabycia spadku sąd nie ocenia moralności tego, czy też innego członka rodziny...

...nany zachowek należało jednak zmiarkować. Wszystkie instytucje, które wyłączają lub ograniczają prawo do zachowku mają w istocie zapewnić, by rozstrzygnięcie o zachowku było sprawiedliwe. Zgodnie z treścią art. 1008 kc spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: - wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, - dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyśln...

...bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (§2). Zgodnie z art. 1008 k.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: 1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; 2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umy...

...lę generalną z art. 5 kc, co do zakresu i kwoty należnego zachowku. Na wstępnie przypomnieć należy, że co do zasady spadkodawca może pozbawić spadkobiercę zachowku poprzez dokonaną czynność wydziedziczenia (art. 1008 kc), albo w razie późniejszego uznania takiej osoby za niegodnego dziedziczenia na podstawie art. 928 kc. Dotychczasowe przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidywały wprost możliwości obniżenia sumy należnej z tytułu zachowku, co wprowadzono od dnia 22 maja 2023 roku przepisem art. 997 1§ 1 kc z uwagi na sytuację majątk...

...córkę U. K. – w udziale 1 3 części; c) swoją córkę B. W. – w udziale 1 3 części. Nadto oświadczyła, że wydziedzicza swoją córkę D. K. (1) oraz jej zstępnych, w szczególności wnuczkę I. D. w myśl art. 1008 pkt 3 k.c., tj. z powodu, iż uporczywie nie dopełniają one względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych, pomimo iż w związku z otrzymaniem przez wnuczkę testatorki – I. D. darowizny od testatorki zobowiązały się i przyrzekły jej pomoc i opiekę w chorobie i starości. Nadto poleciła swoim spadkobierczyniom doprowad...

...rtości tego udziału. I to właśnie, co się uprawnionemu w myśl tego przepisu należy, stanowi zachowek, którego nie może on być pozbawiony wolą spadkodawcy, chyba że występują przesłanki do wydziedziczenia (art. 1008 – 1010 kc). W razie wydziedziczenia zstępnego jego zstępni są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę (art.1011 kc). W celu obliczenia zachowku należy najpierw określić udział spadkowy stanowiący podstawę do obliczenia zachowku. Wyjść trzeba tutaj od ustalenia udziału, w jakim uprawniony byłby...

...wnionych do zachowku oraz uniemożliwieniem spadkodawcy rozdysponowania majątkiem za życia, a pozbawienie spadkobiercy zachowku przewidziane zostało jedynie przez wydziedziczenie, w wypadkach ściśle uregulowanych w art. 1008 i nast. k.c. Podkreślenia wymaga również sytuacja przejmującego gospodarstwo rolne, zarówno w odniesieniu do wymagań ustawowych (art. 48 ustawy z dnia 12 grudnia 1982 r.), jak też związania obowiązkiem pracy w tym gospodarstwie. Zgoda na przejęcie gospodarstwa podejmowana była przy uwzględnieniu szczególnego charakt...

...y, powołania do spadku, bądź zapisu. Jednakże w testamencie znalazł się zapis o wydziedziczeniu powódki z uwagi na uporczywe niedopełnianie przez nią względem matki obowiązków rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 1008 k.c. pkt 3 spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Sąd Okręgowy - mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy - uznał, że okoliczności wskazane w t...

...W konsekwencji roszczenie o zapłatę określonej kwoty zachowku przysługuje osobie, która - należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku, - dziedziczyłaby z ustawy w danym wypadku, - nie została wydziedziczona art. 1008 k.c. , - nie otrzymała w inny sposób owego minimum, które w ramach zachowku jej się należy art. 996 i 997 k.c. . Przy obliczaniu zachowku, które jest wieloetapowym zabiegiem matematycznym, w pierwszej kolejności ustaleniu podlega udział spadkowy stanowiący podstawę do obliczenia zachowku. Oblicza się go według prawi...

...ie notarialnym, spadkodawca wydziedziczył swoją małoletnią córkę A. S. (1), na rzecz której w testamencie holograficznym dokonał zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem była kwota 15 000 złotych. Zgodnie z art. 1008 k.c., spadkodawca może w testamencie wydziedziczyć osobę uprawnioną do zachowku – to jest: zstępnych, małżonka i rodziców – jeżeli: 1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; 2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób...