§ 1. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. § 2. Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska.
§ 1. Statut spółdzielni powinien określać:
1) oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i podaniem jej siedziby;
2) przedmiot działalności spółdzielni oraz czas trwania, o ile założono ją na czas określony;
3) wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie; jeżeli statut przewiduje wnoszenie więcej niż jednego udziału, może określać ich górną granicę;
4) prawa i obowiązki członków;
5) zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków;
6) zasady zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał;
7) zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni;
8) zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokrywania strat spółdzielni. § 2. Statut ponadto powinien zawierać postanowienia, których wprowadzenia wymagają przepisy niniejszej ustawy, oraz może zawierać inne postanowienia. DZIAŁ II Tryb zakładania i rejestrowania spółdzielni
dzial
Dział II - Tryb zakładania i rejestrowania spółdzielni
§ 1. Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spółdzielni, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów, oraz dokonują wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech osób. § 2. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli założycielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W spółdzielniach produkcji rolnej liczba założycieli – osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu. § 2a. Osoby fizyczne oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej wyłącznie w celu organizowania się:
1) w grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1145),
2) we wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw oraz uznane organizacje producentów owoców i warzyw w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1318)
– mogą założyć spółdzielnię, której liczba założycieli nie może być mniejsza od pięciu. § 3. (uchylony) § 4. (uchylony) § 5. (uchylony) § 6. (uchylony)
§ 1. Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej
do Krajowego Rejestru Sądowego. § 2. Za czynności dokonane w interesie spółdzielni przed zarejestrowaniem
osoby działające do chwili zarejestrowania spółdzielni odpowiadają wobec osób
trzecich solidarnie. Za zobowiązania wynikające z tych czynności spółdzielnia
odpowiada po jej zarejestrowaniu tak jak za zaciągnięte przez siebie. Jednakże
osoby działające przed zarejestrowaniem spółdzielni odpowiadają wobec niej
według przepisów prawa cywilnego.
Art. 12a. § 1. Zmiana statutu spółdzielni wymaga uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 2/3 głosów. § 2. Zarząd jest obowiązany uchwałę o zmianie statutu zgłosić w ciągu trzydziestu dni od daty jej podjęcia do sądu rejestrowego, załączając dwa odpisy protokołu walnego zgromadzenia. § 3. Zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej wpisaniem do Krajowego Rejestru Sądowego.
Organem właściwym do publikowania ogłoszeń spółdzielczych przewidzianych w przepisach prawa jest „Monitor Spółdzielczy” wydawany przez Krajową Radę Spółdzielczą, z wyjątkiem ogłoszeń zamieszczanych na podstawie odrębnych przepisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. DZIAŁ III Członkowie, ich prawa i obowiązki
§ 1. Spółdzielnia liczy co najmniej dziesięciu członków,
a spółdzielnia produkcji rolnej oraz spółdzielnia, o której mowa w art. 6 § 2a, co
najmniej pięciu członków, o ile statut nie wymaga liczby większej. § 2. Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności
do czynności prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie,
chyba że ustawa stanowi inaczej. § 3. Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest
członkostwo osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub
niemających tej zdolności. Osoby takie nie mogą być członkami organów
spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one udział przez swoich
przedstawicieli ustawowych. § 4. Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie
stanowi inaczej. § 5. Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby
prawne, musi liczyć co najmniej trzech członków.
§ 1. Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona pod nieważnością na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej przesyła się na adres do doręczeń elektronicznych spółdzielni, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3), i opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym. Pismo utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Podpisana przez przystępującego do spółdzielni deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli przystępujący jest osobą prawną – jej nazwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów, dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy, o ile przystępujący taki posiada, oraz inne dane przewidziane w statucie. § 2. Jeżeli spółdzielnia jest jednocześnie instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644 i 1669), deklaracja, o której mowa w § 1, może być również złożona pod nieważnością w formie dokumentowej w rozumieniu art. 77[2] Kodeksu cywilnego. W takim przypadku do identyfikacji i weryfikacji tożsamości osoby, która ubiega się o przyjęcie na członka, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w zdaniu pierwszym. § 3. Dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji deklaruje się na piśmie. § 4. Członek może w deklaracji lub w odrębnym oświadczeniu złożonym na piśmie wskazać spółdzielni osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały. Prawo z tego tytułu nie należy do spadku.
Art. 16a. Spadkobierca zmarłego członka spółdzielni dziedziczy udziały, jeżeli jest członkiem spółdzielni lub złożył deklarację przystąpienia do spółdzielni. Jeżeli spadkobierców jest więcej niż jeden, powinni oni wskazać jednego spośród siebie, który uzyskuje prawo do udziałów, chyba że podzielą oni udziały między tych spadkobierców, którzy złożyli deklarację przystąpienia do spółdzielni. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków spadkobierców dziedziczących udziały, jeżeli odpowiadają oni wymogom określonym w statucie.
§ 1. Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestrowaniu stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdzielnię. § 2. Przyjęcie deklaracji w przypadku deklaracji utrwalonej w postaci papierowej powinno być potwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub osób do tego przez zarząd upoważnionych. W przypadku deklaracji utrwalonej w postaci elektronicznej potwierdzenie przyjęcia deklaracji wydaje się niezwłocznie w odrębnym dokumencie na piśmie. W potwierdzeniu przyjęcia deklaracji podaje się datę uchwały o przyjęciu. Obowiązuje to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów lub wkładów. § 3. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony na piśmie w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno zawierać uzasadnienie. § 4. Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków. Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ, do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania.
§ 1. Prawa i obowiązki wynikające z członkostwa w spółdzielni są dla wszystkich członków równe. § 2. Członek spółdzielni ma prawo:
1) uczestniczenia w walnym zgromadzeniu lub zebraniu grupy członkowskiej;
2) wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni;
3) otrzymania odpisu statutu i regulaminów, zaznajamiania się z uchwałami organów spółdzielni, protokołami obrad organów spółdzielni, protokołami lustracji, rocznymi sprawozdaniami finansowymi, umowami zawieranymi przez spółdzielnię z osobami trzecimi, z zastrzeżeniem art. 8[1] ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 558, z 2025 r. poz. 1077 oraz z 2026 r. poz. 39);
4) żądania rozpatrzenia przez właściwe organy spółdzielni wniosków dotyczących jej działalności;
5) udziału w nadwyżce bilansowej;
6) do świadczeń spółdzielni w zakresie jej statutowej działalności. § 3. Spółdzielnia może odmówić członkowi wglądu do umów zawieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę. Odmowa powinna być wyrażona na piśmie. Członek, któremu odmówiono wglądu do umów zawieranych przez spółdzielnie z osobami trzecimi, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie spółdzielni do udostępnienia tych umów. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia członkowi odmowy na piśmie. W przypadku odmowy doręczonej z wykorzystaniem usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do ustalenia dnia doręczenia stosuje się przepis art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. § 4. Członkowi spółdzielni przysługują również inne prawa określone w ustawie lub w statucie. § 5. Członek spółdzielni ma obowiązek:
1) przestrzegania przepisów prawa, postanowień statutu i opartych na nich regulaminów;
2) dbania o dobro i rozwój spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych. § 6. Członek spółdzielni wykonuje również inne obowiązki określone w ustawie lub w statucie. § 7. Przepisy ustawy, statut oraz umowy zawierane przez spółdzielnię z jej członkami określają prawa i obowiązki członków wynikające ze stosunków prawnych pochodnych od członkostwa w spółdzielni.
§ 1. Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego
oraz zadeklarowanych udziałów stosownie do postanowień statutu. § 2. Członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości
zadeklarowanych udziałów. § 3. Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej
zobowiązania.
§ 1. Członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować jeden udział,
jeżeli statut nie zobowiązuje członków do zadeklarowania większej ilości udziałów. § 2. Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na
własność spółdzielni lub do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie
innego stosunku prawnego. W tym wypadku statut powinien określać charakter
i zakres przysługującego spółdzielni prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz
ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, terminy ich wnoszenia, zasady wyceny
i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia członka lub ustania
członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych
w statucie.
Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać
zwrotu wpłat dokonanych na udziały (nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających
ilość udziałów, których zadeklarowania wymaga statut obowiązujący w chwili
żądania zwrotu). Zwrot tych wpłat nie może nastąpić przed zatwierdzeniem
sprawozdania finansowego za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem oraz
w wypadku, gdy jego udziały zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni
(art. 19 § 2). Sposób i termin zwrotu określa statut.
Członek spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem. Wypowiedzenie powinno być dokonane pod nieważnością na piśmie. Termin i okres wypowiedzenia określa statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia.
§ 1. Spółdzielnia może rozwiązać stosunek członkostwa tylko przez wykluczenie albo wykreślenie członka. § 2. Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Statut określa przyczyny wykluczenia. § 3. Członek niewykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego niezawinionych może być wykreślony z rejestru członków spółdzielni. Statut określa przyczyny wykreślenia. § 4. Wykluczenia albo wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza albo walne zgromadzenie spółdzielni. Organ, do którego kompetencji należy podejmowanie uchwał w sprawie wykluczenia albo wykreślenia, ma obowiązek wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka spółdzielni. § 5. Organ, który podjął uchwałę w sprawie wykreślenia albo wykluczenia, ma obowiązek zawiadomić członka na piśmie wraz z uzasadnieniem o wykreśleniu albo wykluczeniu ze spółdzielni w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały. Uzasadnienie powinno w szczególności przedstawiać motywy, którymi kierował się organ spółdzielni uznając, że zachowanie członka wyczerpuje przesłanki wykluczenia albo wykreślenia określone w statucie. Zawiadomienie zwrócone z powodu niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez niego adresu ma moc prawną doręczenia. § 6. Jeżeli organem właściwym w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka ze spółdzielni jest, zgodnie z postanowieniami statutu, rada nadzorcza, członek spółdzielni ma prawo:
1) odwołać się od uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu do walnego zgromadzenia, w terminie określonym w statucie, albo
2) zaskarżyć uchwałę rady nadzorczej do sądu w terminie sześciu tygodni od dnia doręczenia członkowi uchwały z uzasadnieniem; przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio. § 6a. W przypadku doręczenia członkowi uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu wraz z uzasadnieniem z wykorzystaniem usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do ustalenia dnia doręczenia stosuje się przepis art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. § 7. W wypadku bezskutecznego upływu terminu do rozpatrzenia odwołania przez walne zgromadzenie, termin do zaskarżenia do sądu uchwały rady nadzorczej, o którym mowa w § 6 pkt 2, biegnie od dnia, w którym odwołanie powinno być najpóźniej rozpatrzone. § 8. W wypadku wniesienia do walnego zgromadzenia odwołania od uchwały rady nadzorczej w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członek spółdzielni ma prawo być obecny przy rozpatrywaniu odwołania i popierać je. Do wniesienia odwołania i jego rozpatrzenia stosuje się postanowienia statutu o postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. § 9. Jeżeli statut nie przewiduje postępowania wewnątrzspółdzielczego, termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w § 6 pkt 1, wynosi miesiąc od dnia doręczenia zawiadomienia o wykluczeniu albo wykreśleniu wraz z uzasadnieniem. Odwołanie powinno być rozpatrzone na najbliższym walnym zgromadzeniu, nie później jednak niż w ciągu dwunastu miesięcy od dnia wniesienia odwołania. Odwołujący się członek spółdzielni powinien być zawiadomiony o terminie walnego zgromadzenia co najmniej trzy tygodnie przed tym terminem. § 10. Wykluczenie albo wykreślenie staje się skuteczne z chwilą:
1) bezskutecznego upływu terminu do zaskarżenia do sądu uchwały rady nadzorczej, chyba że członek przed upływem tego terminu wniósł odwołanie od uchwały rady do walnego zgromadzenia;
2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia do walnego zgromadzenia odwołania od uchwały rady nadzorczej, jeżeli termin ten jest dłuższy od terminu do zaskarżenia do sądu uchwały rady;
3) bezskutecznego upływu terminu do zaskarżenia do sądu uchwały walnego zgromadzenia;
4) prawomocnego oddalenia przez sąd powództwa o uchylenie uchwały rady nadzorczej albo walnego zgromadzenia.
§ 1. Członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni ze
skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć. Osobę prawną będącą członkiem
spółdzielni skreśla się z rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania. § 2. Jeżeli zmarły członek pozostawił więcej niż jednego spadkobiercę,
spadkobiercy powinni w celu wykonywania przechodzących na nich praw
majątkowych zmarłego ustanowić wspólnego pełnomocnika lub wskazać zarządcę
ustanowionego przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu przepisów Kodeksu
cywilnego o zarządzie rzeczą wspólną.
§ 1. Udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego
sprawozdania finansowego za rok, w którym członek przestał należeć do
spółdzielni. Sposób i terminy wypłaty określa statut. § 2. Byłemu członkowi nie przysługuje prawo do funduszu zasobowego oraz
do innego majątku spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 125 § 5a.
§ 1. Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni
o wypłatę udziałów oraz o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze
skutecznością od dnia, w którym roszczenia te stały się wymagalne. § 2. Wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero
z chwilą ustania członkostwa. § 3. Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna,
a przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować
egzekucję do wniesionych przez członka wkładów. W takim wypadku roszczenie
członka o zwrot wkładów lub ich równowartości staje się wymagalne po upływie
sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że wymagalność tego roszczenia
nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów. § 4. W razie zajęcia przez wierzyciela członka wkładów stanowiących środki
produkcji, spółdzielni służy prawo pierwszeństwa ich nabycia w postępowaniu
egzekucyjnym. § 5. Wierzytelności spółdzielni do członka z tytułu wpłat na udziały nie
podlegają zajęciu na rzecz wierzycieli spółdzielni.
W razie otwarcia likwidacji w ciągu sześciu miesięcy lub wszczęcia
postępowania upadłościowego w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał
należeć do spółdzielni, obowiązany jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia
w pokrywaniu jej strat tak, jak gdyby był nadal członkiem.
§ 1. Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej
oraz z tytułu zwrotu wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają
przedawnieniu z upływem trzech lat. § 2. (uchylony) § 3. Przepis § 1 nie ma zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomości.
Zarząd spółdzielni prowadzi rejestr członków zawierający ich imiona
i nazwiska oraz miejsce zamieszkania (w odniesieniu do członków będących osobami prawnymi – ich nazwę i siedzibę), wysokość zadeklarowanych i wniesionych udziałów, wysokość wniesionych wkładów, ich rodzaj, jeżeli są to
wkłady niepieniężne, zmiany tych danych, datę przyjęcia w poczet członków, datę
wypowiedzenia członkostwa i jego ustania, a także inne dane przewidziane
w statucie. Członek spółdzielni, jego małżonek i wierzyciel członka lub spółdzielni
ma prawo przeglądać rejestr.
§ 1. Statut może stanowić, że w określonych w nim sprawach między
członkiem a spółdzielnią, członkowi przysługuje prawo odwołania się od uchwały
organu spółdzielni do innego wskazanego w statucie organu spółdzielni
w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. W tym wypadku statut powinien
określać zasady i tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego, a w szczególności
terminy wniesienia i rozpatrzenia odwołania. § 2. W wypadku wniesienia przez członka odwołania w postępowaniu
wewnątrzspółdzielczym bieg przedawnienia i terminów zawitych ulega
zawieszeniu do dnia zakończenia tego postępowania, jednakże przez okres nie
dłuższy niż rok od dnia, w którym organ odwoławczy powinien rozpatrzyć
odwołanie. § 3. Postanowienia statutu o postępowaniu wewnątrzspółdzielczym nie mogą
ograniczać dochodzenia przez członków ich praw na drodze sądowej. W wypadku
zaskarżenia przez członka uchwały w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym
i sądowym, postępowanie wewnątrzspółdzielcze ulega umorzeniu.
§ 1. Organami spółdzielni są:
1) walne zgromadzenie;
2) rada nadzorcza, zwana dalej „radą”;
3) zarząd;
4) w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli – zebrania grup członkowskich (art. 59). § 2. Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka organu następuje także w głosowaniu tajnym. § 3. Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających się z członków spółdzielni. W takim przypadku statut określa zakres uprawnień tych organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków. Do zwoływania posiedzeń tych organów i warunków podejmowania przez nie uchwał przepisy § 4[1]–4[4] stosuje się odpowiednio. § 4. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości głosów dla podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale. § 4[1]. Członek rady nadzorczej lub członek zarządu mogą żądać zwołania posiedzenia rady nadzorczej albo zarządu, podając proponowany porządek obrad, lub podjęcia określonej uchwały na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 4[2]. Jeżeli przewodniczący rady nadzorczej albo prezes zarządu nie zwoła posiedzenia albo nie zarządzi głosowania na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość na dzień przypadający w terminie tygodnia od dnia otrzymania żądania, wnioskodawca może samodzielnie zwołać posiedzenie, podając jego datę i miejsce albo zarządzić głosowanie na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 4[3]. Uchwała organu może być podjęta, jeżeli wszyscy członkowie organu zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu organu albo głosowaniu na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Uchwała może być również wynikiem głosów częściowo oddanych na posiedzeniu, częściowo na piśmie lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 4[4]. Przy obliczaniu kworum uwzględnia się członków organów uczestniczących przez oddanie głosu na piśmie lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 5. Szczegółowy tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2–4 i § 3, oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów. Rozdział 1 Walne zgromadzenie
§ 1. Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni. § 2. Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni, której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może określać inną zasadę ustalania liczby głosów przysługujących członkom. § 3. Członek może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, jeżeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. § 4. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. § 5. Członek zarządu spółdzielni nie może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu. Nie dotyczy to spółdzielni liczących niewięcej niż dziesięciu członków, o ile statut nie stanowi inaczej. § 6. Pracownik spółdzielni może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu, tylko jeżeli jest również członkiem spółdzielni zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. § 7. Członek ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są uprawnione do zabierania głosu. § 8. W walnym zgromadzeniu mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz przedstawiciele Krajowej Rady Spółdzielczej. § 9. Zarząd lub Rada Nadzorcza może zarządzić podjęcie określonej uchwały przez walne zgromadzenie na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 10. Uchwała walnego zgromadzenia może być podjęta, jeżeli wszyscy członkowie zostali zawiadomieni o głosowaniu na piśmie albo przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Uchwała może być również wynikiem głosów częściowo oddanych na piśmie lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 11. Przy obliczaniu kworum uwzględnia się członków uczestniczących przez oddanie głosu na piśmie lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. § 12. Głosowanie w trybie określonym w § 9–11 może być przeprowadzone niezależnie od postanowień statutu spółdzielni. § 13. Rozwiązania, o których mowa w § 9–12, stosuje się w czasie wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 oraz z 2026 r. poz. 26).
§ 1. Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy
liczbę w nim określoną, walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez
zebranie przedstawicieli. W takim wypadku statut powinien określać zasady
ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru oraz czas trwania przedstawicielstwa. § 2. Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej
ustawy i statutu o walnych zgromadzeniach. § 3. O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy
zawiadomić wszystkich członków spółdzielni w sposób wskazany w statucie. § 4. Członek spółdzielni niebędący przedstawicielem może uczestniczyć
w zebraniu przedstawicieli bez prawa głosu. § 5. Przepisy art. 36 § 10–12 stosuje się odpowiednio.
§ 1. Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy:
1) uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecznej
i kulturalnej;
2) rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych
i sprawozdań finansowych oraz podejmowanie uchwał co do wniosków
członków spółdzielni, rady lub zarządu w tych sprawach i udzielanie
absolutorium członkom zarządu;
3) rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu
polustracyjnego z działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał w tym
zakresie;
4) podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (dochodu
ogólnego) lub sposobu pokrycia strat;
5) podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub
innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej;
6) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji
gospodarczych oraz występowania z nich;
7) oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może zaciągnąć;
8) podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału
spółdzielni oraz likwidacji spółdzielni;
9) rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał
rady;
10) uchwalanie zmian statutu;
11) podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spółdzielni ze
związku oraz upoważnienie zarządu do podejmowania działań w tym
zakresie;
12) wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. § 2. Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia
podejmowanie uchwał również w innych sprawach.
§ 1. Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy po upływie roku obrachunkowego. § 2. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie:
1) rady;
2) przynajmniej jednej dziesiątej, niemniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków. § 3. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli, zarząd zwołuje je także na żądanie:
1) 1/3 przedstawicieli na zebranie przedstawicieli;
2) zebrań grup członkowskich obejmujących co najmniej 1/5 ogólnej liczby członków spółdzielni. § 4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem celu jego zwołania. § 5. W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) zwołuje się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sześciu tygodni od dnia wniesienia żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza, na koszt spółdzielni.
§ 1. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia
zawiadamia się członków, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest
zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą w sposób i w terminach określonych
w statucie. § 2. Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania
przedstawicieli), w myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia
oznaczonych spraw na porządku jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym
żądaniem w terminie przez statut określonym. § 3. Zawiadomienia, o których mowa w § 1, albo zgłoszenia żądań, o których
mowa w § 2, mogą zostać dokonane przy wykorzystaniu środków bezpośredniego
porozumiewania się na odległość.
§ 1. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie
w sprawach objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków
w terminach i w sposób określonych w statucie. § 2. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co
najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut stanowią
inaczej. § 3. Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien
być podpisany przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne
osoby wskazane w statucie. § 4. Protokoły są jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli związku
rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady
Spółdzielczej. § 5. Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat,
o ile przepisy w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego.
§ 1. Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy. § 2. Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. § 3. Uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. § 4. Każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu. § 5. Jeżeli zarząd wytacza powództwo, spółdzielnię reprezentuje pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, a spółdzielnię, w której nie powołuje się rady nadzorczej, pełnomocnik ustanowiony przez walne zgromadzenie. W wypadku nieustanowienia pełnomocnika sąd właściwy do rozpoznania sprawy ustanawia kuratora dla spółdzielni. § 6. Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania – w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, niepóźniej jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia. § 7. Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie. § 8. Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne. § 9. Orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów.
§ 1. Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do postanowień statutu przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub zebrania grup członkowskich. § 2. Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Jeżeli członkiem spółdzielni jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba niebędąca członkiem spółdzielni, wskazana przez osobę prawną. § 3. (uchylony) § 4. Kadencję rady określa statut, z zastrzeżeniem art. 8[2] ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. § 5. Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez organ, który go wybrał. § 6. Członkowi rady spółdzielni można wypowiedzieć umowę o pracę albo warunki pracy lub płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza dokonanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związku zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę na innej podstawie niż umowa o pracę.
§ 1. Do zakresu działania rady należy:
1) uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej;
2) nadzór i kontrola działalności spółdzielni poprzez:
a) badanie okresowych sprawozdań oraz sprawozdań finansowych,
b) dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania przez spółdzielnię praw jej członków,
c) przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni i jej członków;
3) podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia zakładu lub innej jednostki organizacyjnej;
4) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do organizacji społecznych oraz występowania z nich;
5) zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni;
6) rozpatrywanie skarg na działalność zarządu;
7) składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szczególności wyniki kontroli i ocenę sprawozdań finansowych;
8) podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu oraz reprezentowanie spółdzielni przy tych czyn- nościach; do reprezentowania spółdzielni wystarczy dwóch członków rady przez nią upoważnionych. § 2. Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał we wszystkich lub niektórych sprawach wymienionych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim wypadku statut może przyjąć dla rady nazwę komisji rewizyjnej. § 3. Statut może przewidywać wybór przez radę jej prezydium z zadaniem organizowania pracy rady. § 4. W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pracowników spółdzielni wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio stan majątku spółdzielni.
Art. 46a. W spółdzielni, o której mowa w art. 6 § 2a, oraz w spółdzielni produkcji rolnej, w której liczba członków nie przekracza dziesięciu, nie powołuje się rady, o ile statut nie stanowi inaczej. W tym przypadku kompetencje rady wykonuje walne zgromadzenie członków. Przepisy art. 35 § 4[1]–5 stosuje się odpowiednio.
§ 1. Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na
zewnątrz. § 2. Podejmowanie decyzji niezastrzeżonych w ustawie lub statucie innym
organom należy do zarządu.
§ 1. Skład i liczbę członków zarządu określa statut. Statut może
przewidywać zarząd jednoosobowy, którym jest prezes, i ustalać wymagania, jakie
powinna spełniać osoba wchodząca w skład zarządu lub prezes w zarządzie
jednoosobowym. § 2. Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępców, wybiera i odwołuje,
stosownie do postanowień statutu, rada lub walne zgromadzenie. § 3. Spółdzielnie, których członkami są wyłącznie osoby prawne, wybierają
zarząd spośród kandydatów będących osobami fizycznymi wskazanymi przez te
osoby prawne. W spółdzielniach, w których członkami są osoby fizyczne i osoby
prawne, członków zarządu wybiera się również spośród kandydatów wskazanych
przez osoby prawne. § 4. Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie
udzieliło absolutorium (art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ
stosownie do postanowień statutu wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie
stosuje się przepisu art. 41 § 1. § 5. Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w sprawach
wynikających ze stosunku członkostwa. Czynności takie są dokonywane przez radę
nadzorczą, chyba że statut przewiduje właściwość walnego zgromadzenia.
§ 1. Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z przepisami prawa lub statutu. § 2. Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały niezbędne do prawidłowego prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie. § 3. Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie na piśmie o jego zawieszeniu z podaniem przyczyn zawieszenia.
Pokazano 50 z 281 artykułów.
Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.