Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe

Obowiązuje
Artykuły 192
Wejście w życie 01.01.2013
Ostatnia zmiana 05.05.2026
art.
Widoczne: 50 z 192 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-5
Art. 1
1. Ustawa określa zasady wykonywania działalności gospodarczej
polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym,
zwanej dalej „działalnością pocztową”.
2. Ustawa określa również warunki wykonywania obowiązków informacyjnych
wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/644 z
dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie transgranicznych usług doręczania paczek (Dz.
Urz. UE L 112 z 02.05.2018, str. 19), zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/644”,
oraz kary pieniężne za ich niewykonanie.
Art. 2
Art. 3
Art. 4
Do świadczenia usług pocztowych w obrocie zagranicznym stosuje się
przepisy ustawy, jeżeli międzynarodowe przepisy nie stanowią inaczej.
Art. 5
Zadania z zakresu działalności pocztowej, określone dla zarządów pocztowych lub administracji pocztowych w międzynarodowych przepisach pocztowych, wykonuje operator wyznaczony. Rozdział 2 Uprawnienie do wykonywania działalności pocztowej
rozdzial

Rozdział 2 - Uprawnienie do wykonywania działalności pocztowej

art. 6-13
Art. 6
1. Działalność pocztowa jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826 oraz z 2026 r. poz. 507) i wymaga wpisu do rejestru operatorów pocztowych, zwanego dalej „rejestrem”. 2. Nie wymaga wpisu do rejestru działalność pocztowa polegająca na przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu druków bezadresowych. 3. Nie wymaga wpisu do rejestru działalność wykonywana przez agenta pocztowego na podstawie umowy agencyjnej, zawartej z operatorem pocztowym. 4. Nie wymaga wpisu do rejestru działalność pocztowa wykonywana przez podwykonawcę w imieniu operatora pocztowego na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej. 5. Czasowe świadczenie usług pocztowych innych niż usługi powszechne przez przedsiębiorców z państw członkowskich w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619, 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 507) wymaga uzyskania wpisu do rejestru. Przepisy ust. 2–4 stosuje się.
Art. 7
Działalność pocztową w zakresie objętym obowiązkiem wpisu do
rejestru może wykonywać przedsiębiorca, który:
1) zapewnia warunki do przestrzegania tajemnicy pocztowej, o której mowa
w art. 41;
2) zapewnia warunki techniczne i organizacyjne świadczenia usług pocztowych
niezbędne dla zachowania bezpieczeństwa obrotu pocztowego;
3) posiada regulamin świadczenia usług pocztowych oraz cennik usług
pocztowych;
4) nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo przeciwko ochronie
informacji, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu,
obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub umyślne przestępstwo
skarbowe – dotyczy to osób fizycznych wykonujących we własnym imieniu
działalność gospodarczą lub osób kierujących działalnością osób prawnych lub
jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym odrębna
ustawa przyznaje zdolność prawną;
5) zapewnia, że wykonywanie działalności objętej wpisem do rejestru nie zagraża
obronności, bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi
publicznemu.
Art. 8
Organem właściwym w sprawach wpisu do rejestru jest Prezes Urzędu
Komunikacji Elektronicznej, zwany dalej „Prezesem UKE”.
Art. 9
Art. 10
1. Operator pocztowy jest obowiązany złożyć do Prezesa UKE pisemne
zgłoszenie:
1) zmiany przewidywanej daty rozpoczęcia działalności pocztowej;
2) zmiany danych w zakresie objętym wnioskiem o wpis do rejestru, w terminie
14 dni od dnia jej zaistnienia;
3) zawieszenia albo zakończenia wykonywania działalności pocztowej, w terminie
14 dni od dnia zawieszenia albo zakończenia tej działalności.
2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, może być złożone w postaci
elektronicznej.

Art. 10a. 1. Prezes UKE wydaje decyzję o zakazie wykonywania przez operatora
pocztowego działalności pocztowej objętej wpisem, w przypadku gdy:
1) operator pocztowy złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 9 ust. 3,
niezgodne ze stanem faktycznym;
2) operator pocztowy nie usunął nieprawidłowości dotyczących warunków
wymaganych prawem do wykonywania działalności pocztowej, o których mowa
w art. 7, w wyznaczonym przez Prezesa UKE terminie;
3) stwierdzi rażące naruszenie przez operatora pocztowego warunków
wymaganych prawem do wykonywania działalności pocztowej objętej wpisem
do rejestru.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Art. 11
Prezes UKE wykreśla wpis z rejestru:
1) na wniosek operatora pocztowego;
2) z urzędu w przypadku:
a) stwierdzenia zakończenia wykonywania działalności gospodarczej lub zaprzestania wykonywania działalności pocztowej w przypadku innym niż zawieszenie wykonywania tej działalności,
b) wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności pocztowej objętej wpisem do rejestru,
c) wydania prawomocnego orzeczenia sądu o zakazie wykonywania działalności pocztowej objętej wpisem do rejestru,
d) uzyskania informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Krajowego Rejestru Sądowego o wykreśleniu operatora pocztowego,
e) niewypełnienia przez operatora pocztowego obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 1, 5a lub 5b, przez dwa kolejne lata.

Art. 11a. Operator pocztowy, którego wykreślono z rejestru zgodnie z art. 11 pkt 2 lit. b, może uzyskać ponowny wpis do rejestru niewcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 10a ust. 1.
Art. 12
Minister właściwy do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia,
wzór wniosku o wpis do rejestru oraz wzór zgłoszenia, o którym mowa w art. 10,
kierując się dążeniem do uproszczenia i ułatwienia podejmowania działalności
pocztowej, a także potrzebą zapewnienia Prezesowi UKE informacji koniecznych do
realizowania jego obowiązków.
Art. 13
rozdzial

Rozdział 3 - Świadczenie usług pocztowych

art. 14-44
Art. 14
Świadczenie usług pocztowych odbywa się na podstawie:
1) umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami
a operatorami pocztowymi;
2) umów o współpracę zawieranych między operatorami pocztowymi.
Art. 15
1. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje
w szczególności przez:
1) przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia
i doręczenia;
2) wrzucenie przesyłki listowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych oraz
podlegających ustawowemu zwolnieniu z opłat pocztowych, do nadawczej
skrzynki pocztowej operatora pocztowego;
3) przyjęcie przez operatora pocztowego przekazu pocztowego, z tym że do
przyjmowania przekazów pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń
społecznych, w tym emerytalnymi i rentowymi, świadczeniami z pomocy
społecznej, a także przekazów pocztowych na tereny wiejskie jest uprawniony
operator wyznaczony.
2. Operator wyznaczony jest obowiązany do przyjmowania przekazów
pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, w tym emerytalnymi
i rentowymi, świadczeniami z pomocy społecznej, a także przekazów pocztowych na
tereny wiejskie.
Art. 16
Art. 17
Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych.
Art. 18 Zmiana dyspozycji nadawcy przed doręczeniem
1. Nadawca może przed doręczeniem przesyłki rejestrowanej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym:
1) odstąpić od umowy o świadczenie usługi pocztowej;
2) żądać zmiany adresata, jego adresu lub miejsca doręczenia przesyłki. 2. Operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, może żądać od nadawcy uiszczenia opłat za czynności wykonane w związku z odstąpieniem przez nadawcę od tej umowy albo realizacją zmian, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
Art. 19
1. Operator pocztowy świadczący usługi pocztowe na podstawie umów
o świadczenie usług pocztowych zawieranych w sposób, o którym mowa w art. 15
ust. 1 pkt 2, jest obowiązany do umieszczania na instalowanych przez siebie
nadawczych skrzynkach pocztowych informacji umożliwiających jego identyfikację.
2. Minister właściwy do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia,
wymagania, jakim powinny odpowiadać nadawcze skrzynki pocztowe, mając na
uwadze zapewnienie dostępu do nadawczych skrzynek pocztowych oraz do informacji
o ograniczonym obszarze doręczania przesyłek listowych wrzuconych do nadawczych
skrzynek pocztowych.
Art. 20
1. Operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie
usługi pocztowej, jest obowiązany do oznaczenia przyjętej przesyłki pocztowej
informacją potwierdzającą przyjęcie przez niego opłaty za usługę pocztową albo
sposób jej uiszczenia oraz umożliwiającą jego identyfikację.
2. Z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie informacji umożliwiającej
identyfikację operatora pocztowego jest zwolniony operator wyznaczony, jeżeli
przesyłkę pocztową opłacono znaczkiem pocztowym.
Art. 21
Art. 22
1. Operator pocztowy, z zastrzeżeniem art. 57, ustala wysokość oraz sposób uiszczania opłat za usługi pocztowe świadczone na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych. Wysokość opłat może być uzależniona w szcze- gólności od rodzaju, masy lub terminów doręczenia przesyłki pocztowej. 2. Wysokość oraz sposób uiszczania opłat, o których mowa w ust. 1, jest ustalana w cenniku usług pocztowych lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Przepisy art. 21 ust. 5 i 6 stosuje się odpowiednio.
Art. 23
Art. 24
Art. 25
Art. 26
1 orzeczenie
Art. 27
Art. 28
1. Jeżeli operator pocztowy znajduje się:
1) w trudnej sytuacji zgodnie z kryteriami określonymi w przepisach Unii Europejskiej dotyczących pomocy podmiotom w takiej sytuacji4) lub
2) w okresie restrukturyzacji przeprowadzanej z wykorzystaniem pomocy publicznej
– dotacja, o której mowa w art. 27 ust. 1, podlegająca notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z art. 27 ust. 4, wymaga notyfikacji jako pomoc indywidualna, chyba że została zgłoszona wraz z notyfikowaną pomocą na restrukturyzację. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do dotacji, o której mowa w art. 27 ust. 1, która stanowi rekompensatę z tytułu świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym.
Art. 29
Art. 30
Jeżeli operator pocztowy przyjął do przemieszczenia i doręczenia przesyłkę rejestrowaną lub przekaz pocztowy, nieopłacone albo opłacone w kwocie niższej niż należna, nie może żądać od nadawcy lub adresata uiszczenia opłaty za
4) Kryteria te zostały określone w pkt 19–24 komunikatu Komisji Wytyczne dotyczące pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 249 z 31.07.2014, str. 1). usługę pocztową ani dopłaty do wysokości tej opłaty, chyba, że umowa o świadczenie usług pocztowych stanowi inaczej.
Art. 31
Art. 32 Przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator pocztowy
1. Przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator
pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, zwraca
nadawcy. Za czynności związane ze zwrotem przesyłki operator ten może żądać
uiszczenia opłaty w wysokości określonej w cenniku usług pocztowych albo
w cenniku usług powszechnych albo w umowie.
2. W przypadku przesyłki pocztowej zawierającej towary niewspólnotowe
w rozumieniu przepisów prawa celnego, zwrot do nadawcy, o którym mowa w ust. 1,
wymaga dopełnienia formalności celnych.
Art. 33
Art. 34
Kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym, której nie można
doręczyć adresatowi, zwraca się nadawcy, a w przypadku gdy jest to niemożliwe z
powodu braku lub błędnego adresu nadawcy, operator pocztowy, który zawarł z nim
umowę o świadczenie usługi pocztowej, stosuje odpowiednio art. 5 ust. 3 ustawy z
dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych i art. 187 ustawy z dnia 23 kwietnia
1964 r. – Kodeks cywilny.
Art. 35
Art. 36
1. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że przesyłka pocztowa
może spowodować uszkodzenie innych przesyłek lub mienia operatora pocztowego,
operator może zażądać jej otwarcia przez nadawcę, a w przypadku gdy wezwanie
nadawcy do otwarcia przesyłki jest niemożliwe lub było bezskuteczne, może
zabezpieczyć przesyłkę na własny koszt w sposób zapewniający bezpieczeństwo
obrotu pocztowego.
2. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że przesyłka pocztowa stanowi
przedmiot przestępstwa lub jej zawartość stanowi zagrożenie dla ludzi lub środowiska,
operator pocztowy powiadamia niezwłocznie właściwe podmioty oraz zatrzymuje
i zabezpiecza przesyłkę do chwili dokonania oględzin przez te podmioty.
Art. 37
Art. 38
Art. 39
Art. 40
Art. 41
Art. 42 Tajemnica pocztowa i dane usługi
Informacje lub dane objęte tajemnicą pocztową mogą być zbierane,
utrwalane, przechowywane, opracowywane, zmieniane, usuwane lub udostępniane
tylko wówczas, gdy czynności te dotyczą świadczonej usługi pocztowej albo są
niezbędne do jej wykonania lub jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej.
Art. 43
Art. 44
1. Przedsiębiorca może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów tej ustawy. 2. Prezes UKE może uchylić zastrzeżenie, w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane te są niezbędne do wykonania jego zadań. 3. Zastrzeżenie uwzględnia się przy ogłaszaniu informacji lub dokumentów oraz zapewnianiu dostępu do informacji publicznej. 4. W przypadku ustawowego obowiązku przekazania informacji lub dokumentów otrzymanych od przedsiębiorców innym organom krajowym, zagranicznym organom regulacyjnym lub Komisji Europejskiej, informacje i dokumenty przekazuje się wraz z zastrzeżeniem i pod warunkiem jego przestrzegania. Rozdział 4 Świadczenie usług powszechnych
rozdzial

Rozdział 4 - Świadczenie usług powszechnych

art. 45-65
Art. 45
Art. 46
1. Do świadczenia usług powszechnych na terytorium całego kraju jest obowiązany operator wyznaczony. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, obejmuje świadczenie usług powszechnych:
1) w sposób jednolity w porównywalnych warunkach;
2) przy zapewnieniu na terytorium całego kraju rozmieszczenia:
a) placówek pocztowych operatora wyznaczonego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 pkt 3 oraz
b) nadawczych skrzynek pocztowych odpowiedniego do zapotrzebowania na danym terenie;
3) z zachowaniem wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych;
4) po przystępnych cenach;
5) z częstotliwością zapewniającą co najmniej jedno opróżnianie nadawczej skrzynki pocztowej i doręczanie przesyłek pocztowych, co najmniej w każdy dzień roboczy i niemniej niż przez 5 dni w tygodniu z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy;
6) w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej.
Art. 47
Art. 48
Operator wyznaczony nie może odmówić zawarcia umowy
o świadczenie usługi pocztowej dotyczącej świadczenia usługi powszechnej,
z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1.
Art. 49
Art. 50
Operator wyznaczony jest obowiązany w terminie 7 miesięcy od
zakończenia roku obrotowego przedstawić Prezesowi UKE informację o swojej
sytuacji finansowej wynikającej z rentowności usług powszechnych w poprzednim
roku obrotowym, w tym o rentowności placówek pocztowych w podziale na obszary
miejskie i wiejskie, uwzględniającą także inne czynniki determinujące warunki
świadczenia usług powszechnych na danym terenie, w tym trudne warunki
geograficzne, jeżeli w sposób istotny wpływają na utrudnienie komunikacji pocztowej
z siedliskami ludzkimi.
Pokazano 50 z 192 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników