Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Przepisów ustawy, z zastrzeżeniem art. 16, nie stosuje się do określenia ustalenia, poboru lub wpłaty należności celnych i należności z tytułu podatków i opłat, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.2)), stanowiących dochody budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w tym odsetek za zwłokę, a także udzielania ulg i zwolnień w zakresie tych należności oraz dochodzenia należności z tytułu daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h ustawy z dnia 26 lipca
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39 i 1180.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 497, 621, 622, 769, 820, 1203 i 1235. 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.3)).

Art. 3a. 1. Podmioty zapewniające organom właściwym w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych siedzibę, obsługę prawną i administracyjno-techniczną są administratorami danych przetwarzanych przez te organy. 2. Administratorzy danych upoważniają do przetwarzania danych osobowych osoby zapewniające obsługę prawną i administracyjno-techniczną organom właściwym w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zakresie niezbędnym do realizacji powierzonych zadań. Upoważnienie jest wydawane w formie pisemnej w drodze imiennego upoważnienia, upoważnienia stanowiskowego lub aktu wewnętrznego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. 3. Administratorzy danych prowadzą rejestr osób uprawnionych do przetwarzania danych osobowych na podstawie upoważnień lub w związku z pełnieniem funkcji w organach właściwych w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. 4. Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, osoby przetwarzające dane są obowiązane zachować w poufności dane osobowe oraz sposoby ich zabezpieczenia. 5. Przekazywanie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.4)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, odbywa się niezależnie od obowiązków organów przewidzianych w ustawie i nie wpływa na przebieg i wynik prowadzonych postępowań. 6. Administrator danych przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności organu skierowanej do osoby, której dane dotyczą, chyba że osoba posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 340, 368, 620, 680, 1022, 1180, 1301 i 1302.
4) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2. 7. Wystąpienie z żądaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, nie wstrzymuje, ani nie ogranicza wykonywania przez organy właściwe w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych realizacji zadań wynikających z przepisów prawa. DZIAŁ II Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych Rozdział 1 Zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

1. Odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
podlegają, z zastrzeżeniem art. 4a:
1) osoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy
jednostki sektora finansów publicznych albo organu zarządzającego podmiotu
niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do
wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, lub zarządzającego mieniem
tych jednostek lub podmiotów;
2) kierownicy jednostek sektora finansów publicznych;
3) pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym
odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w
takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn
naruszający dyscyplinę finansów publicznych, z zastrzeżeniem ust. 2;
4) osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów
publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki
publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub
dysponowaniem tymi środkami.
2. W przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego
w art. 17, osoba obowiązana lub upoważniona do działania w imieniu podmiotu
publicznego lub prywatnego, który oferuje pomocnicze działania zakupowe na
rynku, któremu kierownik zamawiającego powierzył przygotowanie lub
przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub
przeprowadzenie konkursu, podlega odpowiedzialności za to naruszenie, jeżeli zamawiający jest jednostką sektora finansów publicznych lub udzielane zamówienie publiczne lub konkurs są finansowane ze środków publicznych.

Art. 4a. Odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
określone w art. 13 podlegają:
1) osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu, któremu
odrębną ustawą lub na jej podstawie albo na podstawie umowy lub w drodze
porozumienia powierzono określone zadania związane z realizacją programu
finansowanego z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej,
niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa
członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub
innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających
zwrotowi, zwanych dalej „środkami unijnymi lub zagranicznymi”;
2) osoby zobowiązane do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków
unijnych lub zagranicznych, którym przekazano środki publiczne przeznaczone
na realizację tego projektu lub które wykorzystują takie środki;
3) osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu
zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków
unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone
na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki.

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
1) przyznanie lub przekazanie środków związanych z realizacją programów lub
projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych bez
zachowania lub z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich przyznaniu lub
przekazaniu;
2) niedokonanie w terminie przez przyznającego lub przekazującego środki
związane z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem
środków unijnych lub zagranicznych rozliczenia tych środków;
3) nieustalenie podlegającej zwrotowi kwoty środków związanych z realizacją
programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub
zagranicznych albo ustalenie takiej kwoty w wysokości niższej niż wynikająca
z prawidłowego obliczenia;
4) niedochodzenie podlegającej zwrotowi kwoty środków związanych z realizacją
programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub
zagranicznych albo dochodzenie takiej kwoty w wysokości niższej niż
wynikająca z prawidłowego obliczenia;
5) niezgodne z przepisami umorzenie podlegającej zwrotowi kwoty środków
związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem
środków unijnych lub zagranicznych, odroczenie jej spłaty lub rozłożenie spłaty
na raty albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności;
6) wykorzystanie środków publicznych lub środków przekazanych ze środków
publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych
z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, niezgodnie z przeznaczeniem
lub z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, w tym:
a) procedur określonych przepisami o zamówieniach publicznych – wyłącznie
w zakresie określonym w art. 17,
b) procedur określonych w przepisach o umowie koncesji na roboty
budowlane lub usługi – wyłącznie w zakresie określonym w art. 17a;
7) niedokonanie w terminie przez otrzymującego lub wykorzystującego środki
publiczne lub środki przekazane ze środków publicznych, związane z realizacją
programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub
zagranicznych, rozliczenia tych środków;
8) niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków
publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z
realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków
unijnych lub zagranicznych;
9) nieprzekazanie w terminie lub w należnej wysokości zwracanej kwoty środków
publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z
realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków
unijnych lub zagranicznych, przez podmiot, za pośrednictwem którego zwracane
są te środki.

1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych:
1) opisanie przedmiotu zamówienia publicznego w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję;
2) ustalenie wartości zamówienia publicznego lub jego części lub konkursu, jeżeli miało wpływ na obowiązek stosowania przepisów o zamówieniach publicznych albo na zastosowanie przepisów dotyczących zamówienia publicznego o niższej wartości;
3) określenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub wymaganych od wykonawców środków dowodowych w sposób niezwiązany z przedmiotem zamówienia lub nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia;
4) określenie kryteriów oceny ofert;
5) nieprzekazanie do publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub niezamieszczenie w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenia o zamówieniu, ogłoszenia o ustanowieniu systemu kwalifikowania wykonawców, ogłoszenia o sprostowaniu, zmianach lub dodatkowych informacjach odnośnie do takich ogłoszeń, ogłoszenia o udzieleniu zamówienia, ogłoszenia o wyniku postępowania lub ogłoszenia o wykonaniu umowy;
5a) niezamieszczenie specyfikacji warunków zamówienia lub opisu potrzeb i wymagań na stronie internetowej prowadzonego postępowania;
5b) łączenie zamówień albo dzielenie zamówienia na odrębne zamówienia publiczne skutkujące uniknięciem stosowania przepisów ustawy.
6) (uchylony) 1a. Działanie lub zaniechanie określone w ust. 1 nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych, jeżeli:
1) zostało skorygowane w sposób zapewniający zgodność danej czynności i toku postępowania z przepisami o zamówieniach publicznych;
2) nie doszło do udzielenia zamówienia publicznego. 1b. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia publicznego:
1) wykonawcy, który nie został wybrany w trybie lub procedurze, określonych w przepisach o zamówieniach publicznych;
2) z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących przesłanek stosowania trybu negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki. 1ba. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy ramowej:
1) bez przeprowadzenia postępowania w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych;
2) z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących przesłanek stosowania trybu negocjacji bez ogłoszenia lub trybu zamówienia z wolnej ręki. 1bb. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest rozstrzygnięcie konkursu bez przeprowadzenia postępowania w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. 1bc. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy na usługi społeczne i inne szczególne usługi bez przeprowadzenia postępowania w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. 1c. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych w inny sposób niż określony w ust. 1 i 1b–1bc, jeżeli miało ono wpływ odpowiednio na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub zawarcie umowy ramowej, chyba że nie doszło do udzielenia zamówienia lub zawarcia umowy ramowej, zawarcia umowy na usługi społeczne i inne szczególne usługi lub rozstrzygnięcia konkursu. 1d. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy ramowej w sposób, który mógłby zakłócać konkurencję. 2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy ramowej:
1) bez zachowania formy określonej przepisami o zamówieniach publicznych;
2) na czas dłuższy niż określony w przepisach o zamówieniach publicznych lub na czas nieoznaczony, z wyłączeniem przypadków dopuszczonych w przepisach o zamówieniach publicznych;
3) (uchylony)
4) przed ogłoszeniem orzeczenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych. 3. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych, określających przesłanki upoważniające do unieważnienia tego postępowania lub konkursu. 4. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezłożenie przez kierownika zamawiającego, członka komisji przetargowej oraz inne osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie po stronie zamawiającego, lub mogące mieć wpływ na wynik tego postępowania lub konkursu, oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie z tego postępowania lub konkursu. 5. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewyłączenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu osoby podlegającej wyłączeniu z takiego postępowania lub konkursu na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych. 6. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego, umowy na usługi społeczne i inne szczególne usługi lub umowy ramowej z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych. 6a. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia publicznego na podstawie umowy ramowej z istotną zmianą warunków udzielenia zamówienia publicznego określonych w umowie ramowej. 7. (uchylony)

Art. 17a. 1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy koncesji:
1) z koncesjonariuszem, który nie został wybrany zgodnie z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
2) z naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi dotyczących obowiązku publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej albo zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenia o koncesji lub wstępnego ogłoszenia informacyjnego;
3) której przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji;
4) z innym niż wymienione w pkt 1–3 naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania o zawarcie umowy koncesji. 2. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zawarcie umowy koncesji:
1) bez zachowania formy określonej przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
2) z pominięciem terminu, w jakim może ona być zawarta, z wyłączeniem przypadków dopuszczonych w przepisach o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
3) na czas dłuższy niż określony w przepisach o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, z wyłączeniem przypadków dopuszczonych w przepisach o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
4) przed ogłoszeniem orzeczenia przez Krajową Izbę Odwoławczą w sprawie odwołania wniesionego w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji. 3. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest unieważnienie postępowania o zawarcie umowy koncesji z naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi. 4. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zmiana umowy koncesji z naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi. 5. (uchylony) 6. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewyłączenie z postępowania o zawarcie umowy koncesji osoby podlegającej wyłączeniu z takiego postępowania na podstawie przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi. 7. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezłożenie przez osoby wykonujące czynności w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji po stronie zamawiającego lub mogące mieć wpływ na jego wynik oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności powodujących wyłączenie z tego postępowania. 8. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi ustalenie szacunkowej wartości umowy koncesji, jeżeli miało to wpływ na obowiązek stosowania przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, o niższej wartości. 9. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi:
1) łączenie przedmiotu umowy koncesji,
2) dzielenie przedmiotu umowy koncesji,
3) podejmowanie decyzji o zawarciu jednej umowy koncesji lub kilku odrębnych umów koncesji
– w celu uniknięcia stosowania tych przepisów. 10. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi wybranie metody wykorzystywanej do szacowania wartości umowy koncesji w celu uniknięcia stosowania tych przepisów. 11. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi opisanie przedmiotu umowy koncesji. 12. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi określenie kryteriów kwalifikacji. 13. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niezgodne z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi określenie kryteriów oceny ofert.

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
1) zaniechanie przeprowadzenia lub rozliczenia inwentaryzacji albo przeprowadzenie lub rozliczenie inwentaryzacji w sposób niezgodny z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.5));
2) niesporządzenie lub nieprzekazanie w terminie sprawozdania z wykonania procesów gromadzenia środków publicznych i ich rozdysponowania albo wykazanie w tym sprawozdaniu danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej.

Art. 18a. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaniechanie prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce sektora finansów publicznych do tego zobowiązanej, wskutek niezatrudniania audytora wewnętrznego albo niezawierania umowy z usługodawcą.

Art. 18b. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie lub nienależyte dokonanie wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczej lub finansowej z planem finansowym lub kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących takiej operacji, jeżeli miało ono wpływ na:
1) dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych;
2) zaciągnięcie zobowiązania niemieszczącego się w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

Art. 18c. 1. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 295 i 1598, z 2024 r. poz. 619, 1685 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 1218. obowiązków w zakresie kontroli zarządczej w jednostce sektora finansów publicznych, jeżeli miało ono wpływ na:
1) uszczuplenie wpływów należnych tej jednostce, Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego;
2) dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym jednostki;
3) zaciągnięcie zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych;
4) niewykonanie w terminie zobowiązania jednostki, w tym obowiązku zwrotu należności celnej, podatku, nadpłaty lub nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne;
5) udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych;
5a) zawarcie umowy ramowej bez przeprowadzenia postępowania w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych;
6) zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy ramowej z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących formy pisemnej umowy, okresu, na który umowa może być zawarta, lub w przypadku wniesienia odwołania, terminu jej zawarcia;
7) niewyłączenie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego osoby podlegającej wyłączeniu z takiego postępowania na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych;
8) unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych określających przesłanki unieważnienia tego postępowania;
9) zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z koncesjonariuszem, który nie został wybrany zgodnie z przepisami o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
10) zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi dotyczących formy pisemnej umowy, okresu, na który umowa może być zawarta, lub w przypadku wniesienia odwołania na czynność wyboru najkorzystniejszej oferty
– terminu jej zawarcia;
11) unieważnienie postępowania o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi z naruszeniem przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi;
12) dokonanie, w zakresie gospodarki finansowej lub w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub przygotowaniu tego postępowania albo w postępowaniu o zawarcie umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi, czynności naruszającej dyscyplinę finansów publicznych przez osobę nieupoważnioną do wykonania tej czynności;
13) działanie lub zaniechanie skutkujące zapłatą ze środków publicznych kary, grzywny lub opłaty stanowiącej sankcję finansową, do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 2. Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do należności, o których mowa w art. 5 ust. 3.

Art. 18d. Jeżeli przepisy odrębne przewidują możliwość stosowania przepisów o zamówieniach publicznych zamiast przepisów o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi i postępowanie zostało wszczęte w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, do oceny zachowań związanych z przygotowaniem i zawarciem umowy, i poprzedzającym je postępowaniem, stosuje się przepisy ustawy dotyczące naruszeń przepisów o zamówieniach publicznych. Rozdział 2 Zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

1. Nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny
finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest
znikomy.
1a. Przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia
dyscypliny finansów publicznych uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków,
sposób i okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia.
2. Przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia
dyscypliny finansów publicznych wywołującego skutki finansowe bierze się pod
uwagę w szczególności wysokość skutku finansowego, w tym:
1) wysokość uszczuplonych środków publicznych;
2) kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy
rachunek budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej
jednostki sektora finansów publicznych;
3) kwotę środków publicznych wydatkowanych bez upoważnienia lub z jego
przekroczeniem albo niezgodnie z przeznaczeniem;
4) wysokość zobowiązań zaciągniętych bez upoważnienia lub z jego
przekroczeniem;
5) kwotę zapłaconych odsetek, kar lub opłat albo wypłaconego oprocentowania.
3. Przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia
dyscypliny finansów publicznych niewywołującego skutków finansowych uwzględnia
się w szczególności wagę naruszonych obowiązków oraz sposób i okoliczności ich
naruszenia, w tym w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych
określonego w art. 17 i 17a – sposób naruszenia zasady uczciwej konkurencji lub
zasady równego traktowania wykonawców.

1. Osoba, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek
wykonania polecenia przełożonego albo kierownika jednostki, albo dysponenta
środków publicznych, organu nadzorującego lub organu założycielskiego, nie ponosi
odpowiedzialności, jeżeli przed wykonaniem polecenia zgłosiła pisemnie zastrzeżenie
i, pomimo tego zastrzeżenia, otrzymała pisemne potwierdzenie wykonania polecenia
albo polecenie nie zostało odwołane albo zmienione. W tym przypadku
odpowiedzialność ponosi osoba, która podpisała się pod pisemnym poleceniem
wykonania polecenia, a przy braku takiego dokumentu – osoba, która wydała
polecenie.
2. Osoba, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek wykonania
uchwały organu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, nie ponosi odpowiedzialności,
jeżeli przed wykonaniem uchwały zgłosiła pisemnie zastrzeżenie i pomimo tego
zastrzeżenia otrzymała pisemne potwierdzenie wykonania uchwały lub uchwała nie
została uchylona albo zmieniona; w tym przypadku odpowiedzialność ponosi każdy z
członków organu, który podpisał się pod pisemnym potwierdzeniem wykonania
uchwały, a w razie braku takiego dokumentu – każdy z członków organu, który nie
zgłosił sprzeciwu do uchwały, która nie została uchylona albo zmieniona.

1. Organ orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
publicznych wymierza karę według swojego uznania, w granicach określonych w
ustawie, uwzględniając stopień szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia
dyscypliny finansów publicznych, stopień winy, a także cele kary w zakresie
społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które ma
osiągnąć w stosunku do ukaranego.
1a. Wymierzając karę za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
wywołujące skutki finansowe, organ orzekający bierze pod uwagę również relację
wysokości skutku finansowego do:
1) wysokości kwoty wydatków albo kosztów określonej w planie finansowym
jednostki sektora finansów publicznych lub
2) wysokości kwoty środków publicznych przekazanych do wykorzystania lub
dysponowania w roku budżetowym podmiotowi niezaliczanemu do sektora
finansów publicznych.
2. Wymierzając karę, organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania,
okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki osobiste
osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jej doświadczenie zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz zachowanie po naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.
3. Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby,
której dotyczą.

1. W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można,
biorąc pod uwagę rodzaj i okoliczności naruszenia dyscypliny finansów publicznych
lub właściwości i warunki osobiste sprawcy naruszenia dyscypliny finansów
publicznych, wymierzyć karę łagodniejszego rodzaju, a nawet odstąpić od jej
wymierzenia.
2. Jako okoliczności łagodzące można uwzględnić w szczególności:
1) działanie lub zaniechanie ze szczególnych pobudek lub w szczególnych
warunkach, zasługujących na uwzględnienie, w tym w celu zapobieżenia
szkodzie w mieniu publicznym;
2) wyróżnianie się przed popełnieniem naruszenia dyscypliny finansów
publicznych wzorowym spełnianiem obowiązków zawodowych;
3) przyczynienie się do usunięcia szkodliwych następstw naruszenia dyscypliny
finansów publicznych lub podjęcie o to starań.
3. Odstąpienia od wymierzenia kary nie stosuje się:
1) wobec sprawcy naruszenia dyscypliny finansów publicznych popełnionego w
czasie, gdy nie uległo zatarciu prawomocnie orzeczone ukaranie za inne
naruszenie dyscypliny finansów publicznych;
2) w przypadku gdy stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów
publicznych jest rażący.
4. W przypadku gdy w związku z naruszeniem dyscypliny finansów publicznych
nastąpiło uszczuplenie środków publicznych w znacznej wysokości, można odstąpić
od wymierzenia kary, jeżeli przed wydaniem orzeczenia środki wyrównujące to
uszczuplenie zostały w całości wpłacone lub zwrócone na rzecz Skarbu Państwa,
jednostki samorządu terytorialnego lub innej właściwej jednostki sektora finansów publicznych.

Międzyresortowa komisja orzekająca przy ministrze właściwym do
spraw finansów publicznych orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
publicznych w zakresie dotyczącym:
1) realizacji budżetu państwa w częściach ustalonych dla następujących działów
administracji rządowej:
a) budżet,
b) finanse publiczne,
c) instytucje finansowe,
d) członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej,
e) kultura i ochrona dziedzictwa narodowego,
f) kultura fizyczna,
g) nauka,
h) oświata i wychowanie,
i) rolnictwo,
j) rozwój wsi,
k) rynki rolne,
l) rybołówstwo,
m) szkolnictwo wyższe,
n) turystyka,
o) sprawy zagraniczne,
p) zdrowie
– z wyłączeniem środków przekazanych jednostkom, o których mowa w art. 51
pkt 1 i 4;
2) realizacji budżetu państwa w częściach innych niż ustalone dla działów
administracji rządowej, którymi dysponują ministrowie kierujący działami
wymienionymi w pkt 1, z wyłączeniem środków przekazanych jednostkom, o
których mowa w art. 51 pkt 1 i 4;
3) organów i jednostek podległych ministrom kierującym działami wymienionymi
w pkt 1 lub nadzorowanych przez tych ministrów oraz jednostek im podległych
lub przez nie nadzorowanych;
4) innych podmiotów otrzymujących środki publiczne przekazane z części budżetu
państwa, o których mowa w pkt 1 i 2, lub z innych środków publicznych, którymi
dysponują ministrowie kierujący działami wymienionymi w pkt 1 lub organy i
jednostki, o których mowa w pkt 3.

Międzyresortowa komisja orzekająca przy ministrze właściwym do
spraw administracji publicznej orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów
publicznych w zakresie dotyczącym:
1) realizacji budżetu państwa w częściach ustalonych dla następujących działów
administracji rządowej:
a) administracja publiczna,
aa) aktywa państwowe,
b) budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz
mieszkalnictwo,
c) gospodarka,
d) gospodarka morska,
e) gospodarka wodna,
f) informatyzacja,
fa) klimatu,
g) łączność,
h) obrona narodowa,
i) praca,
j) rozwój regionalny,
k) (uchylona)
l) transport,
m) środowisko,
n) rodzina,
o) sprawy wewnętrzne,
p) wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne,
q) zabezpieczenie społeczne
– z wyłączeniem środków przekazanych jednostkom, o których mowa w art. 51
pkt 1 i 4;
2) realizacji budżetu państwa w częściach innych niż ustalone dla działów
administracji rządowej, którymi dysponują ministrowie kierujący działami
wymienionymi w pkt 1, z wyłączeniem środków przekazanych jednostkom, o
których mowa w art. 51 pkt 1 i 4;
3) osób pełniących funkcje marszałka województwa, członka zarządu
województwa i głównego księgowego budżetu województwa (skarbnika
województwa);
4) osób pełniących funkcje wojewody, wicewojewody, dyrektora generalnego
urzędu wojewódzkiego i głównego księgowego części budżetowej, której
dysponentem jest wojewoda;
5) organów i jednostek podległych ministrom kierującym działami wymienionymi
w pkt 1 lub nadzorowanych przez tych ministrów oraz jednostek im podległych
lub przez nie nadzorowanych;
6) innych podmiotów otrzymujących środki publiczne przekazane z części budżetu
państwa, o których mowa w pkt 1 i 2, lub z innych środków publicznych, którymi
dysponują ministrowie kierujący działami wymienionymi w pkt 1 lub organy i
jednostki, o których mowa w pkt 5.

Art. 49a. Międzyresortowa komisja orzekająca przy Ministrze Sprawiedliwości
orzeka w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zakresie
dotyczącym:
1) realizacji budżetu państwa:
a) w części ustalonej dla działu administracji rządowej sprawiedliwość,
b) w częściach innych niż ustalona dla działu administracji rządowej
sprawiedliwość, którymi dysponuje Minister Sprawiedliwości,
c) w części, którą dysponuje Prokurator Generalny
– z wyłączeniem środków przekazanych jednostkom wymienionym w art. 51 pkt
1 i 4;
2) organów i jednostek podległych Ministrowi Sprawiedliwości albo Prokuratorowi
Generalnemu lub nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości albo
Prokuratora Generalnego, a także jednostek podległych tym organom lub
jednostkom lub nadzorowanych przez te organy lub jednostki;
3) innych podmiotów otrzymujących środki publiczne przekazane z części budżetu
państwa, o których mowa w pkt 1, lub z innych środków publicznych, którymi
dysponują Minister Sprawiedliwości, Prokurator Generalny lub organy
i jednostki wymienione w pkt 2.

Art. 49b. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie właściwości międzyresortowej
komisji orzekającej zgodnie z art. 48–49a, właściwa jest międzyresortowa komisja
orzekająca przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych.