Centrum tematu
Zniesienie współwłasności
Zniesienie współwłasności to sposób zakończenia sytuacji, w której jedna rzecz należy do kilku osób. Może nastąpić umownie, gdy wszyscy współwłaściciele się zgadzają, albo w postępowaniu sądowym, gdy nie ma porozumienia co do podziału, spłat lub sprzedaży rzeczy.
Co warto wiedzieć
Zniesienie współwłasności najczęściej dotyczy nieruchomości, mieszkania, domu, działki, gospodarstwa albo rzeczy ruchomej, np. samochodu. Co do zasady każdy współwłaściciel może żądać zniesienia współwłasności, chyba że uprawnienie to zostało czasowo wyłączone w dopuszczalny sposób. Samo roszczenie o zniesienie współwłasności nie przedawnia się.
Jeżeli wszyscy współwłaściciele są zgodni, sprawę można załatwić umownie. Przy nieruchomości potrzebny jest akt notarialny. W braku zgody składa się wniosek do sądu rejonowego właściwego według położenia rzeczy. We wniosku trzeba dokładnie określić rzecz, wskazać wszystkich współwłaścicieli, udziały, proponowany sposób zniesienia współwłasności i dowody prawa własności, np. numer księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów, umowę, postanowienie spadkowe albo akt poświadczenia dziedziczenia.
Podstawowym sposobem jest podział fizyczny rzeczy, jeżeli jest możliwy i zgodny z przepisami oraz przeznaczeniem rzeczy. Gdy podział nie ma sensu albo znacznie obniżyłby wartość rzeczy, sąd może przyznać rzecz jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo zarządzić sprzedaż rzeczy i podział uzyskanej kwoty. Spłaty i dopłaty mogą być rozłożone na raty, ale sąd określa wtedy terminy, odsetki i ewentualne zabezpieczenie.
W sprawie warto od razu zgłosić wzajemne roszczenia współwłaścicieli związane z posiadaniem rzeczy, nakładami, wydatkami, pożytkami albo wyłącznym korzystaniem przez jedną osobę. Po prawomocnym zakończeniu postępowania część takich roszczeń może być już niedopuszczalna do dochodzenia osobno.
Opłata od wniosku wynosi 1000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, opłata wynosi 300 zł. W praktyce koszty mogą wzrosnąć, gdy potrzebna jest opinia biegłego rzeczoznawcy, projekt podziału nieruchomości albo dokumenty geodezyjne.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Pytania z forum
Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.
Powiązane orzeczenia
Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.
Najczęstsze pytania
Czym jest zniesienie współwłasności?
To zakończenie współwłasności jednej rzeczy przez kilka osób. Może polegać na podziale rzeczy, przyznaniu jej jednemu współwłaścicielowi ze spłatą pozostałych albo sprzedaży rzeczy i podziale pieniędzy.
Czy sprawę trzeba kierować do sądu?
Nie zawsze. Jeżeli wszyscy współwłaściciele są zgodni, można zawrzeć umowę, a przy nieruchomości potrzebny jest akt notarialny. Sąd jest potrzebny głównie wtedy, gdy nie ma zgody co do sposobu podziału, wartości albo spłat.
Czy jest termin na złożenie wniosku?
Roszczenie o zniesienie współwłasności nie przedawnia się. Trzeba jednak sprawdzić, czy uprawnienie do żądania zniesienia współwłasności nie zostało czasowo wyłączone umową współwłaścicieli.
Gdzie złożyć wniosek?
Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego według położenia rzeczy, najczęściej według położenia nieruchomości, której dotyczy sprawa.
Ile wynosi opłata od wniosku?
Opłata wynosi 1000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, opłata wynosi 300 zł.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek powinien dokładnie określać rzecz, wskazywać wszystkich współwłaścicieli, ich udziały, proponowany sposób zniesienia współwłasności oraz dowody prawa własności, np. numer księgi wieczystej albo dokument nabycia.
Czy w tej samej sprawie można rozliczyć nakłady i korzystanie z rzeczy?
Tak. W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd może rozstrzygać wzajemne roszczenia współwłaścicieli związane z posiadaniem rzeczy, dlatego takie żądania warto zgłosić w tej sprawie.
Co dzieje się po uwzględnieniu albo oddaleniu wniosku?
Po uwzględnieniu sąd określa sposób zniesienia współwłasności, spłaty, dopłaty albo sprzedaż rzeczy. Po oddaleniu lub niekorzystnym rozstrzygnięciu można rozważyć wniosek o uzasadnienie i apelację, jeżeli są podstawy do zaskarżenia.