Wyrok z 10 lutego 2026, sygn. I ACa 519/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lutego 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Mirosław Deja

po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa C. I. (1) i E. I. (1)

przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w U.

o ustalenie i zapłatę

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 28 grudnia 2022r.,

sygn. akt : I C 855/22

I.  oddala apelację,

II. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. z siedzibą w U. na rzecz powodów C. I. (1) i E. I. (1) łącznie kwotę 8 100zł. / osiem tysięcy sto złotych / z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia , którym je zasądzono do dnia zapłaty , tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 519/23

UZASADNIENIE

Zgodnie z treścią art. 327 ¹ § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny , uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej zgłoszonego przez powodów jako głównych: roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z (...) , zawartej pomiędzy powodami i poprzednikiem prawnym strony pozwanej – (...) S.A. z siedzibą w U. w dniu 22 kwietnia 2008r . oraz zasądzenia na ich rzecz łącznie świadczeń pieniężnych w kwotach 33 715,28 zł oraz 29 118, 56 CHF wraz z ustawowymi odsetkami , jako spełnionych nienależnie wobec nieważności umowy dla których była podstawą w następstwie abuzywnego charakteru części jej postanowień ,

poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

Uwzględniając niemal w całości wskazane wyżej roszczenia

w warunkach , gdy strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa , wobec braku podstaw do uznania umowy za nieważną jako sprzecznej z przepisami prawa , w tym w szczególności z zasadą swobody umów , oraz zawierającej niedozwolone postanowienia , twierdząc również , iż powodowie nie legitymują się interesem prawnym w żądanym ustaleniu , a zgłoszone przez nich roszczenia pieniężne są przedawnione i nie wykazane, przy wzajemnych postulatach stron, obciążenia przeciwników procesowych kosztami postępowania

Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2022r:

-ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z (...) z dnia 22 kwietnia 2008 r., zawartej pomiędzy (...) Bankiem SA z siedzibą w U. a E. I. (1) i C. I. (1)[ pkt I];

zasądził od strony pozwanej Banku (...) SA z siedzibą w U. na rzecz powodów E. I. (1) i C. I. (1) łącznie kwoty:

- 33.715,28 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty,

- 29.118,56 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty [ pkt II];

- oddalił powództwo w pozostałej części[ pkt III] oraz

- zasądził od strony pozwanej Banku (...) SA z siedzibą w U. na rzecz powodów E. I. (1) i C. I. (1) łącznie kwotę 11.817 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności orzeczenia o kosztach postępowania do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów postępowania[ pkt IV sentencji orzeczenia ]

Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :

Bank (...) S.A. z siedzibą w U. jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą w U..

E. I. (1) i C. I. (1) złożyli w dniu 1 kwietnia 2008r. wniosek kredytowy do ówczesnego (...) Bank S.A. z siedzibą w U., w którym wnieśli o udzielenie kredytu w kwocie 150.000 zł, indeksowanego do franka szwajcarskiego.

We wniosku wskazali, że E. I. (1) posiada wyższe wykształcenie, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Zakładzie Karnym w B., a jego żona ma wykształcenie zawodowe i nie pracuje.

Dnia 1 kwietnia 2008 r. powodowie podpisali oświadczenie, że przedstawiono im ofertę kredytu hipotecznego (...) Banku w złotych polskich oraz że wybrali kredyt w walucie obcej, będąc uprzednio poinformowani o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu hipotecznego w takiej walucie Oświadczyli też, że zostali poinformowani przez bank o ryzyku stopy procentowej w przypadku kredytów o zmiennej stopie procentowej.

W wyniku pozytywnej decyzji oceniającej ich zdolność kredytową, E. i (...)w dniu 22 kwietnia 2008 roku zawarli z poprzednikiem prawnym strony pozwanej – (...) S.A. z siedzibą w U. - umowę kredytu nr. (...) , na kwotę 153 308,55 złotych polskich indeksowanego kursem franka szwajcarskiego.

Na kwotę kredytu składały się kwota pozostawiona do dyspozycji kredytobiorców w wysokości 150.000 zł przeznaczona na realizację celu określonego w umowie oraz koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 1.805,40 zł, jak również opłata z tytułu wyceny nieruchomości w wysokości 250 zł, koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 zł i koszty z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1.053,15 zł.

W umowie zastrzeżono, że w dniu wypłaty , saldo kredytu jest wyrażane w walucie, do której jest on indeksowany , według kursu kupna waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w Tabeli Kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A., opisanej szczegółowo w § 17 umowy.

Następnie saldo walutowe przeliczane było dziennie na złote polskie, według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w Tabeli Kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A., opisanej szczegółowo w § 17 umowy (§ 1 ust. 1 umowy).

Kredyt został udzielony na cele konsumpcyjne kredytobiorców w kwocie 30.800 zł oraz na spłatę ich zobowiązań w postaci: a) kredytu gotówkowego w (...) S.A., b) kredytu hipotecznego w (...) S.A., umowa nr (...) z dnia 23.11.2006 r. (§ 1 ust. 2 umowy).

Całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia umowy miał odpowiadać sumie 114.188,44 zł (podana kwota nie uwzględniała ryzyka kursowego), a rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 4,33% (§ 6 ust. 1 umowy).

W umowie ustalono, że każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich, zostanie przeliczona na walutę do której indeksowany jest kredyt,według kursu kupna waluty kredytu podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A., obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez Bank (§ 7 ust. 2 zd. 4 umowy).

Oprocentowanie kredytu, na dzień sporządzenia umowy, wynosiło 5,25 % w skali roku. Na oprocentowanie kredytu składała się suma obowiązującego indeksu L3 i stałej marży banku w wysokości 1,25 p.p. (§ 2 ust. 1 umowy). Do momentu przedstawienia w banku odpisu z księgi wieczystej dla kredytowanej nieruchomości, zawierającego prawomocny wpis hipoteki na rzecz banku i niezawierającego niezaakceptowanych przez bank obciążeń, oprocentowanie kredytu zostało obniżone o 1,25 p.p. (§ 2 ust. 2 umowy).

Rozliczenie każdej wpłaty dokonywanej przez małżonków I. miało następować z datą wpływu środków do banku, według kursu sprzedaży waluty do której jest indeksowany kredyt podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. obowiązującego w dniu wpływu środków do banku (§ 10 ust. 8 umowy).

W umowie zawarto zapis, zgodnie z którym kredytobiorcy oświadczyli, że postanowienia niniejszej umowy zostały z nimi indywidualnie uzgodnione (§ 11 ust. 3 umowy).

Do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane były odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) S.A. , walut zawartych w ofercie banku, obowiązujące w dniu dokonania transakcji.

Kursy kupna określone zostały się jako średnie kursy złotego do danych walut, ogłoszone w Tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna.

Kursy sprzedaży określone były jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży.

Do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. stosowane były kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym, skorygowane o marże kupna sprzedaży(...) Banku S.A., ustalane w sposób wskazany niżej.

Marże kupna/sprzedaży ustalane były raz na miesiąc. Wyliczenie marż polegało na obliczeniu różnicy pomiędzy średnimi kursami złotego do danych walut , ogłoszonymi w tabeli kursów średnich NBP w przedostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego okres obowiązywania wyliczanych marż, a średnią arytmetyczną z kursów kupna/sprzedaży stosowanych do transakcji detalicznych z pięciu banków na ostatni dzień roboczy miesiąca poprzedzającego okres obowiązywania wyliczonych marż. Te banki to: (...) S.A., (...) S.A., Bank (...) S.A., (...)Bank S.A. i (...) S.A.

Obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie banku określane były po godz. 15:00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane były w siedzibie banku oraz publikowane na stronie internetowej (...) S.A.

Aneksem z dnia 9 listopada 2011r. strony umowy postanowiły dokonać zmiany określonego w umowie sposobu zapłaty, w ten sposób, że od dnia wejścia w życie tego aneksu, spłata mogła być dokonywana w złotych polskich lub w walucie szwajcarskiej. Kredytobiorcy oświadczyli, że znane jest im ryzyko wynikające z możliwości takich zmian, w szczególności możliwość wystąpienia niedopłaty w sytuacji wzrostu kursu po zleceniu przez kredytobiorców przelewu.

Powodowie w siedzibie banku, podczas podpisywania umowy, otrzymali symulację kredytu złotówkowego i indeksowanego do franka szwajcarskiego.

Nie mieli wpływu na postanowienia umowy dotyczące zasad przeliczania obu walut .

Nie przedstawiono im symulacji wskazujących, w jaki sposób będą kształtować się raty kredytów, w przypadku wzrostu kursu franka szwajcarskiego. Nie zaproponowano im żadnych mechanizmów zabezpieczających na wypadek drastycznego wzrostu kursu franka wobec złotówki.

Pracownik banku nie przekazał kredytobiorcom informacji o historycznych kursach franka szwajcarskiego. Nie powiadomił ich także o negatywnych konsekwencjach zaciągnięcia kredytu walutowego. Powiedział, że kurs waluty szwajcarskiej jest stabilny i może zmieniać się maksymalnie do 50 gr w jedną lub drugą stronę.

E. I. (1) nie rozumiał wszystkich postanowień umownych.

Z dalszej części ustaleń wynika , że :

kredyt został wypłacony małżonkom I. w dniu 2 maja 2008 r. Udostępniona im kwota kredytu w złotych polskich (153.308,56 zł obejmująca także kredytowane koszty) , została przeliczona na franki szwajcarskie wg kursu 2,1077zł za franka.

Powodowie w okresie od dnia 2 maja 2008r do dnia 4 maja 2022r., z tytułu zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy , tytułem rat kapitałowo – odsetkowych oraz innych opłat, dokonali wpłat na łączną kwotę 33.715,32 zł oraz 29.118,56 CHF.

W dniu 19 lipca 2022r. skierowali do banku reklamację dotyczącą umowy kredytu z dnia 22 kwietnia 2008 r., w zakresie nienależnie pobranych świadczeń z tytułu zapłaty rat kapitałowo – odsetkowych.

W odpowiedzi na powyższą reklamację bank w piśmie z dnia 29 lipca 2022 roku zajął stanowisko, iż umowa kredytu jest wiążąca, a wpłaty dokonywane na poczet spłaty kredytu były kredytodawcy należne.

Ocenę prawną roszczeń powodów , które uznał , w zakresie roszczenia ustalającego w całości, a w odniesieniu do roszczenia pieniężnego za niemal w całości usprawiedliwione , Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zwarzywszy na wskazywana wcześniej potrzebę zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego , można podsumować w następujący sposób :

a/ wbrew zarzutowi banku, powodowie mają interes prawny , w rozumieniu tego pojęcia , którym posługuje się art. 189 kpc. w dochodzeniu roszczenia ustalającego albowiem tylko postulowane przez nich ustalenie ostatecznie zakończy spór stron na tle umowy kredytowej , którą zawarły.

Efektu tego nie przyniesie natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie spełnienia świadczenia pieniężnego sformułowanego potencjalnie w ramach rozliczeń stron, gdyż potwierdzenie , tylko przestankowo w takim sporze , nieważności umowy , która była podstawą dotąd spełnionych świadczeń wzajemnych, nie wystarcza dla zapewnienia trwałości ustania sporu, powstałego pomiędzy stronami na tle tej czynności prawnej,

b/ potwierdzone wynikami postępowania rozpoznawczego okoliczności faktyczne, stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia nieważności umowy / nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy/ kredytu hipotecznego , indeksowanego do franka szwajcarskiego z dnia 22 kwietnia 2008r.,. przede wszystkim z uwagi na zawarte w niej abuzywne postanowienia określające mechanizm indeksacji, których dotyczą w szczególności § 7 ust. 2 i §10 ust.8 umowy ,

c/ orzecznictwo oraz doktryna potwierdzają dopuszczalność zawierania umów o kredyt indeksowany, jak i denominowany w walucie obcej.

Zawieraniu umów o takiej konstrukcji nie sprzeciwia się w szczególności przepis art. 353 ¹ k.c. oraz art. 69 ust.1 i 3 ustawy Prawo bankowe , w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania przez strony czynności prawnej.

Postanowienia umowne określające ten mechanizm podlegały w rozstrzyganej sprawie kontroli na gruncie przepisu art. 385 ^{( 1)} k.c., albowiem C. i E. I. (1) występowali w tym umownym stosunku zobowiązaniowym, relacji do banku – przedsiębiorcy - jako konsumenci , w rozumieniu przepisu art. 22 ^{( 1)} k.c.

d/ odwołując się do treści tego przepisu kodeksowego , Sąd niższej instancji wskazał , iż pozwany bank nie zdołał w postępowaniu sprostać ciężarowi wykazania , że kwestionowane przez kredytobiorców postanowienia były z nimi, w zakresie treści , przed zawarciem umowy, indywidualnie uzgadniane.

O tym , że negocjacje tego rodzaju nie miały miejsca przekonuje , zdaniem Sądu niższej instancji już sam sposób zawarcia umowy kredytowej, który polegał na wykorzystaniu przygotowanego tylko przez bank wzorca umowy i zawartego w nim oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego w czasie.

Wykluczało to możliwość rzeczywistego wpływania przez powodów – konsumentów - na ostateczną treść zawieranej umowy, poza ustaleniem kwoty kredytu, ewentualnie marży banku.

Tymczasem taki wpływ konsumenta na treść umowy musi być realny, a nie polegać jedynie na teoretycznej możliwości zgłoszenia wniosku o zmianę określonego postanowienia umownego,

e/ postanowienia składające się łącznie na umowny mechanizm waloryzacji, wypełnia także kolejne przesłanki uznania ich za mające niedozwolony charakter, a to jako niezgodne z dobrymi obyczajami oraz takie , które w sposób rażący naruszają usprawiedliwione interesy kredytobiorców.

Odwołując się szeroko do utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa SN ,Sąd I instancji wskazał , iż przy tak ukształtowanym umownie mechanizmie waloryzacji / indeksacji / , bank uzyskał prawo do jednostronnego kształtowania świadczeń stron umowy. Tak kwoty postawionej do dyspozycji kredytobiorców, jak i -następnie- wysokości świadczeń kredytobiorców w postaci , wyrażonych w złotych, rat.

Wynikało to stąd, że bank miał prawo ustalać kurs waluty dowolnie, bez żadnych umownych ograniczeń w postaci konkretnych, obiektywnie weryfikowalnych kryteriów, niezależnych od instytucji kredytowej.

Naruszało to zasadę równorzędności stron stosunku zobowiązaniowego w postaci nierównomiernego rozłożenia uprawnień i obowiązków stron tego stosunku na niekorzyść klientów strony pozwanej./ jej poprzednika prawnego - uwaga redakcyjna S.A./

Jak argumentował dalej Sąd Okręgowy;

dla oceny danego postanowienia – na podstawie art. 385 ¹ k.c. – nie ma żadnego znaczenia sposób wykonywania umowy przez strony. Nie podlegało zatem ocenie w sprawie to , czy pozwany bank korzystał z możliwości, wynikających ze spornych postanowień umownych.

Postanowienie jest niedozwolone bowiem już wówczas, gdy stwarza dla przedsiębiorcy samą możliwość działania w sposób rażąco naruszający interesy konsumenta,

f/ przyjęty w umowie mechanizm indeksacji , służący określeniu wysokości zobowiązania kredytobiorców , nie odpowiadał wymogom właściwej przejrzystości i jasności postanowienia umownego w tym sensie, że postanowienia umowne na ten mechanizm składające się, nie pozwalały przewidzieć konsumentom konsekwencji ekonomicznych jego zastosowania.

Niczego w zakresie oceny zastosowanej w umowie klauzuli indeksacyjnej nie może zmienić fakt odebrania od kredytobiorców przez bank oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego w całym okresie kredytowania oraz akceptacji przez nich tego ryzyka.

Wprowadzenie do umowy kredytowej, zawieranej na wiele lat , mechanizmu działania ryzyka kursowego, wymagało szczególnej staranności ze strony banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Bank jako profesjonalista powinien więc, w ramach przedkontraktowego obowiązku informacyjnego, w sposób jednoznaczny i zrozumiały wyjaśnić konsumentowi, który z reguły nie posiada elementarnej znajomości rynku finansowego, że zaciąganie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem tego może być obowiązek zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej, pomimo dokonywania regularnych spłat.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by bank wypełnił tak rozumiany obowiązek tego rodzaju,

g/ uznanie, że klauzula indeksacyjna określa główne świadczenie umowy kredytowej nie wyłączało kontroli postanowień umownych , które na nią składały się , na podstawie art. 385 ¹ §1 kc dlatego , iż postanowienia regulujące mechanizm indeksacji ,nie zostały jednoznacznie i jasno sformułowane, skoro na ich podstawie kredytobiorcy nie byli w stanie oszacować kwoty (kwot), którą ma obowiązek świadczyć w przyszłości.

Należy przy tym uwzględniać wszelkie okoliczności i na tej podstawie ocenić, czy konsument był w stanie samodzielnie oszacować wysokość każdej raty, jak i całego kosztu kredytu,

h/ konsekwencją stwierdzenia , iż określone postanowienia stanowią niedozwolone klauzule umowne jest - działająca ex lege - sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia (postanowień) umownego.

Eliminacja z umowy kredytowej klauzuli indeksacyjnej , obejmuje wszystkie postanowienia regulujące mechanizm indeksacji. Usunięciu z umowy podlega nie tylko postanowienie nakazujące przeliczenie waluty indeksacyjnej według kursu sprzedaży walut określonego w bankowej Tabeli Kursów, ale i postanowienie, które zakłada ustalenie wysokości zobowiązania jako jego równowartości wyrażonej w walucie indeksacyjnej.

Wobec tego nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony pozwanej, zgodnie z którym istniała możliwość utrzymania umowy i jej rozliczenia zgodnie z jej postanowieniami, w szczególności w odwołaniu się do średniego kursu franka szwajcarskiego do złotówki , publikowanego przez NBP. ,

i/ wobec abuzywności postanowień umownych , określających mechanizm indeksacji należało ocenić, jak w dalszej części zaprezentowanej oceny prawnej podnosił Sąd Okręgowy,

czy umowa kredytowa z dnia 22 kwietnia 2008r., po wyeliminowaniu z jej treści tychże zapisów, jest jeszcze możliwa do utrzymania, zwłaszcza, że powodowie, świadomi konsekwencji powodowanych stwierdzeniem nieważności umowy, wyrazili jasne stanowisko, że nie akceptują abuzywnych postanowień umownych i nie widzą możliwości sanowania ich jako, w stosunku do konsumentów , bezskutecznych.

Odwołując się do wybranych orzeczeń TSUE , służących wykładni art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 , Sąd I instancji wskazał , iż możliwość wypełnienia powstałych luk w umowie , po wyeliminowaniu postanowień, którymi konsumenci przestają być związani, jest ograniczona wyłącznie do przypadków wykorzystania w tym celu przepisów prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym albo przepisu, na którego zastosowanie strony umowy wyrażą uświadomioną i wolną zgodę.

Usunięcie z umowy kredytowej indeksowanej do CHF, wszystkich postanowień regulujących mechanizm indeksacji , nie pozwala na dalsze obowiązywanie umowy.

W wyniku usunięcia postanowień kształtujących mechanizm indeksacji dochodzi do przekształcenia kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej w zwykły (tzn. nieindeksowany) kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze stawką wskaźnika referencyjnego LIBOR.

Wyeliminowanie zatem ryzyka kursowego charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze wskaźnikiem LIBOR jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze. Tak daleko idące następstwa dodatkowo przemawiają za stwierdzeniem jej nieważności./ ustaleniem nieistnienia stosunku prawnego dla którego była podstawą - dodatek redakcyjny S.A. /

W konsekwencji, żądanie ustalające sformułowane przez powodów należało , zdaniem Sądu I instancji , ocenić jako uzasadnione,

j/ materialną podstawą zwrotu na rzecz powodów objętych ich żądaniem w rozstrzyganej sprawie świadczeń , które mają charakter nienależnych jest art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

W zakresie postulowanego przez małżonków I. rozliczenia, ma zastosowanie teoria dwóch kondykcji.

Przy tym sam fakt spełnienia w tym wypadku nienależnego świadczenia, uzasadnia roszczenie kondykcyjne.

Strona pozwana jest obowiązana zwrócić powodom spełnione przez nich , w realizacji nieważnej umowy świadczenia , objęte sporem w rozstrzyganej sprawie czyli 33.715,28 zł oraz 29.118,56 CHF.

Oceniając zadanie odsetkowe,sformułowane przez byłych kredytobiorców, Sąd I instancji stanął na stanowisku , iż jest ono uzasadnione w części gdyż o opóźnieniu w zaspokojeniu świadczenia pieniężnego po stronie pozwanego banku, można zasadnie mówić od daty 6 grudnia 2022r., kiedy prawidłowo pouczeni przez Sąd powodowie, jednoznacznie odmówili zgody na sanowanie postanowień umownych, w warunkach potwierdzenia , iż mają one niedozwolony charakter, w stosunku do nich jako konsumentów.

W ten sposób została ostatecznie wyjaśniona także sytuacja banku co do tego , iż umowa nie będzie nadal wiążąca i aktualną staje się możliwość dokonania przez strony wzajemnych rozliczeń finansowych , dotyczących dotąd spełnionych na jej podstawie świadczeń.

Podstawą orzeczenia o kosztach procesu była norma art. 98 §1 i 3 kpc i wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

Sąd I instancji szczegółowo wskazał na elementy składowe kwoty , która z tego tytułu obciąża przegrywający bank na rzecz powodów , nie znajdując przy tym jednak dostatecznych podstaw aby uwzględnić postulat powodów co do zwielokrotnienia stawki wynagrodzenia należnego ich pełnomocnikowi procesowemu.

Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana.

Kwestionując rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Tarnowie, w zakresie w którym roszczenia powodów ustalające oraz pieniężne zostały uwzględnione, we wniosku środka odwoławczego, domagała się zmiany wyroku z dnia 28 grudnia 2022r. , w następstwie której powództwo zostanie oddalone w całości , a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści wyroku istotne znaczenie , a to:

1/ art. 233 §1kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną .

Jego konsekwencją były wady ustaleń faktycznych , które szczegółowo zostały wskazane na stronach 2 -6 apelacji / k. 374-378 akt / . Można je zwięźle podsumować w następujący sposób :

a/ pominięcie przez Sąd I instancji , że bank informował kredytobiorców o ryzyku walutowym w razie zawarcia umowy kredytu indeksowanego walutą szwajcarską. Wiedza o takim ryzyku po stronie małżonków I. wynikała także z postanowienia §11 ust. 6 umowy kredytu,

b/ nie uwzględnienie ,iż to powodowie we wniosku kredytowym do poprzednika prawnego strony pozwanej , określili termin wypłaty kredytu , a w dniu wypłaty ,także bank, nie znał ceny kursu kupna waluty do której indeksowany był kredyt . Zatem wykluczonym jest aby w następstwie korzystania z kursów sprzedaży CHF, oferowanych przez bank , doszło do naruszenia interesów powodów , a tym bardziej aby naruszenie to miało charakter rażący. Przy tym Sąd orzekający nie uwzględnił również tego , iż powodowie mieli możliwość wnioskowania o zmianę waluty kredytu , jednak z tej możliwości nie skorzystali,

c/ Sąd I instancji całkowicie pominął to , iż poprzednik prawny, a następnie strona pozwana stosowała kursy kupna i sprzedaży waluty szwajcarskiej wobec złotego , skorelowane ze średnimi kursami NBP., o czym wyraźnie stanowił §17 umowy , a zatem miernika obiektywnego , a w konsekwencji nie można było ocenić postanowień umowy stron dotyczących sposobu przeliczenia wysokości świadczeń wzajemnych stron , jako abuzywne.

Co więcej , nietrafnie Sąd Okręgowy ustalił , że bank miał swobodę w kształtowaniu danych kursowych decydujących o wysokości zobowiązania strony skarżącej wobec powodów i skali ich obowiązku zwrotnego.

Niepoprawnie też Sad niższej instancji skonstatował – zważywszy na treść §17 umowy stron , że w warunkach /nieuzasadnionego zdaniem banku / zakwestionowania jedynie części tego postanowienia, musi dojść do ustalenia nieważności umowy jako całości.

W ocenie strony apelującej umowa powinna nadal obowiązywać, a wyeliminowanie zapisów dotyczących ustalania marży banku / przy ukształtowaniu pozostałej części oprocentowania , odsetek oraz mechanizmu waloryzacyjnego , w odwołaniu się do obiektywnego ich wyznacznika jakim są dane kursowe publikowane przez Narodowy Bank Polski , na to pozwala.

Zarzucana wada miała polegać także na nie objęciu oceną Sądu Okręgowego okoliczności , iż w czasie trwania umowy powodowie akceptowali korzystanie przez bank z obowiązującej u niego Tabeli Kursów, a przed podpisaniem umowy mieli możliwość przeanalizowania proponowanej im umowy , także z punktu widzenia sposobu przeliczania na walutę obcą tak wypłaconego kapitału jak i ratalnych wpłat na poczet zobowiązania.

Podpisując umowę na przyjętych warunkach, przy zrealizowaniu w pełni przez bank obowiązku informacyjnego dotyczącego ewentualnych konsekwencji wzrostu kursu waluty szwajcarskiej w czasie dla wysokości zobowiązania kredytobiorców wobec drugiej strony, podjęli zatem świadomą decyzję zaciągnięcia zobowiązania kredytowego w tym kształcie, będąc przy tym wcześniej poinformowanymi o ryzyku kursowym.

Co więcej , jak wynika z treści podpisanego przez nich oświadczenia, a także postanowienia §11 ust.3 umowy potwierdzili , że treść postanowień dotyczących indeksacji kredytu były przez obydwie strony indywidualnie negocjowane.

d/ zarzucany błąd polegał ,wypełniając tym samym także zarzut naruszenia art. 299 kpc w zw. z art. 233 §1kpc , na tym , iż ustalenia przyjęte za podstawę orzeczenia Sąd Okręgowy oparł na uznanych za wiarygodne zeznaniach powodów , którzy niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i podpisanymi przez siebie oświadczeniami o których mowa wyżej, zeznali , iż nie byli informowani w sposób wystarczający o ryzyku kursowym związanym z zawarciem tego typu umowy kredytowej oraz , że negocjacje dotyczące treści poszczególnych postanowień przed jej podpisaniem , były niemożliwe ,

2/ art. 235 ²§1 pkt 2 kpc w zw z art. 227 kpc , jako następstwa niezasadnego pominięcia dowodu z zeznań wnioskowanego przez stronę skarżącą świadka H. G. , który uczestniczył w procesie przygotowania kontraktu z powodami .Miał zatem istotne informacje o faktach doniosłych dla rozstrzygnięcia,

2/ art.235 ² §1 pkt 2 w zw. z art. 227 kpc oraz 278 §1 kpc , wobec nieuzasadnionego pominięcia przez Sąd wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości mimo , iż wnioski z tego opracowania, odpowiadające na zagadnienia z tezy dowodowej sformułowanej przez bank w odpowiedzi na pozew, były relewantne dla oceny roszczeń powodów,

3/ art. 233 §1 kpc w zw z art. 299 kpc i 247 kpc , wobec oparcia ustaleń na relacji powodów złożonych w ramach przesłuchania stron mimo ,iż ich depozycje nie miały charakteru obiektywnego,

4/ art. 233 §1 kpc w zw z art. 227 i 327 ¹ §1 pkt 1 i 2 kpc , w następstwie braku wszechstronności oceny zgromadzonych dowodów , w tym pominięcie w jej ramach częścio dokumentów powołanych przez bank , które strona skarżąca ściśle wymieniła,

5/ art. 316 §1 kpc , w warunkach wydania orzeczenia bez uwzględnienia stanu rzeczy istniejącego w dacie jego wydawania , według którego , zdaniem strony skarżącej, w odwołaniu się do art. 69 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, umowa stron może nadal być wykonywana,

- naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub nieprawidłowe zastosowanie:

I. art. 189 k.p.c.,i uznanie ,iż powodowie mają interes prawny w żądaniu uznania umowy kredytowej za nieważną, mimo , iż zaskarżony wyrok w żaden sposób nie prowadzi do ostatecznego usunięcia niepewności prawnej w odniesieniu do relacji stron wynikających z umowy,

II. art.385 ¹ §1 i 2 kc w zw. z art. 58 §1 i 3 kc wobec wyrażenia nieuzasadnionej oceny , iż umowa z dnia 22 kwietnia 2008r jest w całości nieważna , na skutek abuzywności części jej postanowień w warunkach , gdy ewentualnie taką cechę niedozwoloności może mieć – chociaż tylko potencjalnie jedynie część §17 umowy dotycząca ukształtowania marży banku ,

III. art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z §17 umowy stron, wobec oceny zgodnie z którą postanowienia umowy mogą zostać uznane za abuzywne, podczas gdy brak było ku temu wystarczających podstaw w sytuacji gdy :

obowiązek powodów w tych postanowieniach był jednoznacznie oznaczony ,

- kursy walutowe zamieszczone w Tabeli Kursów, wynikały z danych rynkowych , a przy tym nawiązywały do średniego kursu franka szwajcarskiego wobec złotówki , publikowanego przez NBP [ § 17 umowy],

- powodowie byli, w sposób dostateczny ,poinformowani o ryzyku kursowym związanym z zawarciem umowy kredytu indeksowanego walutą obcą.

Zatem rażącego naruszenia interesów małżonków I. nie można wyprowadzić wyłącznie z faktu, że w spornej umowie nie opisano algorytmu ustalania przez bank marży doliczanej do kursów średnich NBP,

IV. art. 65 kc w zw. z art.385 ¹ §1 i 2 kc, art. 385 ² kc i 69 ust. 1 ,2 i 3 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG i §17 umowy stron,wobec niezasadnego uznania przez Sąd , iż nieskuteczne wobec powodów – konsumentów są wszystkie postanowienia opisujące mechanizm indeksacyjny [ §1 ust.1, §7 ust.2 , §10 ust. 8 i §17 umowy - dodatek redakcyjny S.A.] mimo braku do niej podstawy , skoro postanowienia tej części umowy dotyczą nie tylko indeksacji kredytu ale dwóch niezależnych od siebie obowiązków : przeliczenia walut polskiej i szwajcarskiej według średniego kursu NBP oraz ustalenia marży należnej bankowi,

V. art. 69 ust 3 ustawy Prawo bankowe i art.358 §2 kc i art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/EWG jako konsekwencji oceny , iż wykluczone jest zastąpienie przepisami prawa polskiego powstałych luk w umowie stron [ w oparciu o uregulowanie z art. 358 § 2 kc] , przy uznaniu , iż umowa kredytowa objęta sporem może nadal obowiązywać w oparciu o wskazana normę Prawa bankowego. ,

VI. art. 410 § 1 k.c. oraz art. 405 kc poprzez przyjęcie, iż w okolicznościach rozstrzyganej sprawy , strona pozwana była bezpodstawnie wzbogacona świadczeniem zwrotnym powodów , podczas sporna umowa była zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i nie zawierała postanowień abuzywnych.

W bardzo obszernej - rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę motywacji apelacji- , która , z przyczyn teleologicznych, nie będzie przez Sąd Apelacyjny relacjonowana , bank w istocie powtórzył te samą argumentację , która przedstawił w motywach odpowiedzi na pozew.

Na podstawie art. 380 kpc , strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd Odwoławczy kontroli poprawności decyzji procesowych o nie uwzględnieniu wniosków o przeprowadzenie dowodów z zeznania wskazanego wyżej świadka H. G. oraz opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości , a w wyniku tej kontroli , o przeprowadzenie tych dowodów w postępowaniu odwoławczym.

Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia oponenta procesowego kosztami postępowania apelacyjnego.

W motywach swojego stanowiska odnieśli się polemicznie do wszystkich zarzutów podniesionych przez bank , sprzeciwiając się także prowadzeniu dowodów wskazywanych przez byłego kredytodawcę , w postępowaniu przed Sądem II instancji.

Przed wyznaczeniem terminu rozprawy apelacyjnej, bank w piśmie procesowym z dnia 3 lipca 2023r , wobec świadczenia zasądzonego na rzecz kredytobiorców przez Sąd I instancji, podniósł procesowy zarzut zatrzymania, do kwoty udzielonego powodom kapitału [ 150 000, 02 zł ] , dołączając do niego materialne oświadczenie strony pozwanej obejmujące ten zarzut, datowane na 23 maja 2023r .

Strona pozwana podkreśliła przy tym, iż jest on podnoszony tylko na wypadek , gdyby jej środek odwoławczy został oceniony przez Sąd Odwoławczy jako nieuzasadniony. /por. k. 461-465 i k. 467-469 akt/.

Natomiast później , pismem z dnia 20 listopada 2025r., /por. k. 500-501 akt / , bank złożył wniosek dowodowy ; z oświadczenia powodów z dnia 31 października 2025r/ por. k. 502 v akt / , którym C. i E. I. (1) złożyli materialne oświadczenie o potrąceniu m. in. wierzytelności pieniężnej objętej rozstrzyganym w niniejszej sprawie sporem, świadczenia z których stwierdzone zostały nieprawomocnie przez Sąd I instancji w punkcie II sentencji wyroku z dnia 28 grudnia 2022r [ kwoty 33 715, 28 zł oraz 29 118, 56 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 grudnia 2022r do dnia zapłaty ] z wierzytelnością strony przeciwnej z tytułu udzielonego im kapitału kredytu w kwocie 150 000, 02 zł.

Pełnomocnik banku, na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 lutego 2026r. przyznał , iż strona pozwana otrzymała materialne oświadczenie powodów o potrąceniu w dniu 6 listopada 2025r.

Wobec tej czynności powodów , którą bank – nie formułując procesowego zarzutu potrącenia- oceniał jako skutecznie prowadzącą do skutku umorzenia do wysokości wierzytelności niższej twierdził, iż tym samym, wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie powinien zostać , we wskazanej wyżej części , zmieniony także z tej przyczyny , iż korzystającym z zarzutu potrącenia kredytobiorcom, wierzytelności na podstawie których dochodzili w postępowaniu świadczeń pieniężnych, wyrażonych w złotym i walucie szwajcarskiej , nie przysługują w całości albowiem w części wygasły.

W tym zakresie powództwo powinno zostać zatem oddalone , a powodowie obciążeni kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.

Podniósł także , iż strona pozwana wytoczyła przeciwko małżonkom I. przed Sądem Okręgowym w Tarnowie powództwo o zwrot kwoty kapitału kredytu , a postępowanie jest prowadzane pod sygnaturą (...)

Odpowiadając na to stanowisko , podnosząc , iż w rozstrzyganej sprawie , podobnie jak strona pozwana, nie podnoszą procesowego zarzutu potrącenia , i nie przecząc , że złożyli takie oświadczenie, powodowie , podtrzymując żądanie zapłaty wskazywali stanowczo , iż oświadczenie to, które złożyli tylko w reakcji na wezwanie do zapłaty kapitału , sformułowane przez bank , argumentowali , że jest ono , dla oceny ich roszczeń w niniejszej sprawie , w tych okolicznościach pozbawione znaczenia prawnego.

/ por. zapis dźwiękowy rozprawy z dnia 10 lutego 2026r. - minuty 17-30- zapis skrócony k. 523 v akt/.

Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.

Rozpoczynając ocenę zarzutów apelacyjnych od tych , które mają charakter procesowy , przypomnieć na wstępie należy , iż zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Biorąc pod rozwagę to generialium powiedzieć trzeba , że nie ma racji strona pozwana formułując zarzut naruszenia art. 235 ²§1 pkt 2 i 5 w zw. z art. 227 i 278 §1 kpc wobec pominięcia przez Sąd Okręgowy wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i rachunkowości.

Sąd Odwoławczy ocenił , iż decyzja procesowa o jego pominięciu była poprawna.

Oto bowiem , przy przyjętym stanowisku prawnym służącym ocenie obu poddanych pod osąd roszczeń , które należy uznać za prawidłowe , prowadzenie tego dowodu dla weryfikacji tez sformułowanych przez bank w odpowiedzi na pozew jest zbędne.

Przy takiej ocenie , ponowienie tego dowodu, czyni ów wniosek nieuzasadnionym w rozumieniu art. 381 kpc.

Nietrafny również zarzut naruszenia art. 235 ² §1 pkt 2 w zw. z art. 227 kpc i art. 271 §1 kpc , poprzez pominiecie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka H. G.. Jego relacja – mimo , iż brał udział / co pomiędzy stronami niesporne/ , w procedurze , która została zakończona podpisaniem kwestionowanej w sprawie umowy kredytu, to wszystkie te fakty , które dotyczą sposobu realizacji przez bank wobec małżonków I. obowiązku informacyjnego / a te fakty miał potwierdzać świadek / wynikają w sposób dostateczny dla rozstrzygnięcia o roszczeniach powodów , z dokumentów załączonych do akt , których wiarygodności w tym zakresie żadna ze stron nie kwestionowała. Inaczej natomiast strony oceniały skuteczność tych pouczeń dla realizacji praw konsumenckich powodów jako słabszej strony kontraktu kredytowego.

Dlatego też Sąd Apelacyjny także ten, ponowiony przez bank, na odwoławczym etapie postępowania, wniosek , pominął .

Odeprzeć należy także zarzut naruszenia art. 316 §1 kpc i w konsekwencji także te wszystkie zarzuty materialne motywowane w ten sposób, iż strona skarżąca podnosi nie uwzględnienie przez Sąd zdarzeń , w tym zmiany stanu prawnego , które miały miejsce po dniu zawarcia przez strony umowy.

Ocena abuzywności postanowień umowy z udziałem konsumentów jest prowadzona według stanu na datę jej zawierania. Zatem wszystko to , co towarzyszy jej wykonywaniu oraz w jaki sposób wówczas zmienia się jej treść jest, z tego punktu widzenia, pozbawione znaczenia prawnego .
Odmienne zapatrywanie strony skarżącej , na którym zbudowała wskazane wyżej zarzuty , czyni je nieusprawiedliwionymi.

Przechodząc do oceny pierwszego , /w przyjętej przez stronę skarżącą kolejności w ramach pisma zawierającego apelację / z zarzutów procesowych - naruszenia art. 233 §1 kpc i funkcjonalnie z nim powiązanych zarzutów faktycznych , Sąd Odwoławczy także i one uznaje za nieuzasadnione.

Podzielenie ich bowiem wymaga od strony wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie oceny dowodów i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie zarzutów ; procesowego[ naruszenia art. 233 §1 kpc ] i faktycznych na tych zasadach , wyklucza uznanie ich za trafne , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .

Uwzględniając powyższe, zważywszy na to, w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za trafne.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ], polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego,skarżący bank ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , jego zdaniem , poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z 22 kwietnia 2008r. i interpretacji prawnej jej postanowień, którą skarżący uznaje za prawidłową.

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez bank , małżonkowie I. zostali w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowani, przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytowej indeksowanej do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar ich zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku w sposób prawidłowy i dla klientów banku czytelny ,nie budzący ich wątpliwości.

Ponadto strona pozwana nie mogła tego ich obowiązku kształtować jednostronnie , w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej , określaną przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.

Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza do ich odparcia.

Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając, że w istocie argumenty powołane dla ich potwierdzenia [ w rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę formie redakcyjnej ] , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / ,stosował najpierw jego poprzednik prawny, a później pozwany bank , z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy stron jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana C. E. I. (1) przy zawieraniu spornej umowy,o ryzyku walutowym była - z punktu widzenia ich interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie jej obowiązywania przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank / jego poprzednik prawny / w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów, istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji kredytu kursem CHF, nawet potencjalnie , dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych, w tym , że odwoływał się w tym zakresie , zgodnie z §17 umowy, do średniego kursu franka wobec złotówki publikowanego przez Narodowy Bank Polski.

Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

Uzupełnia je jedynie o okoliczności , które wynikają z powołanych wcześniej dokumentów i faktów związanych ze złożeniem przez bank materialnego zarzutu zatrzymania , a przez powodów materialnego zarzutu potrącenia m. in. wierzytelności pieniężnej , objętej rozstrzyganym sporem, wobec wierzytelności (...) S.A. z tytułu udzielonego kredytobiorcom, przez jego poprzednika prawnego, kapitału.

Rozpoczynając, w oparciu wskazane wyżej ustalenia , ocenę zarzutów materialnych od weryfikacji zarzutu naruszenia art. 189 kpc , Sąd Odwoławczy uznaje , iż nie jest on uzasadniony.

Nie można zgodzić się z apelującym, iż przysługujące powodom roszczenie o zwrot kwot uiszczonych na rzecz banku tytułem spłat rat kredytu, zapewni im w relacji z bankiem odpowiednią , a przy tym kompleksową i wystarczającą dla ich sfery prawnej, ochronę. Zauważyć należy, że umowa kredytu zawarta została między stronami na wiele lat.

Ewentualne uwzględnienie powództwa o zapłatę nie usunęłoby stanu niepewności pomiędzy stronami co do dalszego obowiązywania umowy, szczególnie z uwagi na ustanowione umownie zabezpieczenia spłaty przez powodów zobowiązania kredytowego.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że powód zachowuje interes prawny do wytoczenia powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, mimo przysługującego mu powództwa o świadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko niemu takiego powództwa przez stronę przeciwną, na podstawie spornego stosunku prawnego, jeżeli z tego stosunku wynikają jeszcze inne lub dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze takiego powództwa nie jest możliwe lub nie jest jeszcze aktualne.

W takim wypadku tylko powództwo o ustalenie nieistnienia tego stosunku prawnego /nieważności umowy / , może definitywnie rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną powoda i zapobiec także na przyszłość możliwym sporom, a tym samym w pełny sposób zaspokoić jego interes prawny.

/ por bliżej wskazane jedynie przykładowo orzeczenia SN z dnia 30.10.1990 r. I CR 649/90, z 27.01.2004 r. II CK 387/02, z 2.07.2015 r. V CSK 640/14- wszystkie powołane za zbiorem Legalis/.

Nie ma też racji strona pozwana formułując zarzuty naruszenia art. 385 ¹§1 kc w zw. z §17 umowy stron , w powiązaniu ze wskazanymi przez bank przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo bankowe, a także art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/EWG.

Zostaną one omówione w sposób zbiorczy, skoro za ich pośrednictwem strona pozwana kwestionuje w istocie dwa elementy oceny Sądu Okręgowego:

to , że postanowienia umowy kredytowej, w tym w szczególności postanowienia objęte jej § 1 ust. 1 ,§ 7 ust 2 § 10 ust.6 oraz §17 , wskazane przez powodów jako niedozwolone , mają taki charakter , mimo wypełnienia przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych wobec swoich klientów,w odniesieniu zwłaszcza do mechanizmu waloryzacji / zastosowania klauzul przeliczeniowych / i ich konsekwencji dla wysokości obciążającego ich zobowiązania oraz ryzyka walutowego.

Drugim elementem składającym się na tę apelacyjną krytykę są konsekwencje, które Sąd I instancji wyciągnął z potwierdzenia abuzywności części postanowień umowy z dnia 22 kwietnia 2008r., ustalając jej nieważność w całości.

Przepisy art. 385 ¹ i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych, mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy.

Stanowią one implementację w polskim prawie postanowień dyrektywy nr 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej Dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385 ¹kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z normy ogólnej 58 kc oraz 353 ¹ kc.

W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy, czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać. Zatem normę 385 ¹ k.c. należy traktować jako lex specialis względem ogólnej regulacji kodeksowej jaką jest art. 58 §1- 3 kc oraz art. 353 ¹kc.

To powoduje , że możliwość zakwestionowania przez konsumenta , jako niedozwolonych postanowień umowy zawartej z przedsiębiorcą , którym niewątpliwie był (...) S.A.w relacji umownej z powodami , jest narzędziem za pomocą którego mogą oni potencjalnie doprowadzić nawet do / jak w rozstrzyganej sprawie / ustalenia nieważności umowy / nieistnienia stosunku prawnego dla którego była podstawą/ w oparciu o art. 385 ¹ §1 kc.

To na podstawie tej normy , jako bardziej korzystnej dla konsumentów, roszczenie ustalające powinno być przez Sąd oceniane .

Norma ta , jako szczególna , eliminuje możliwość takiej oceny postanowień umowy w oparciu o ogólne przepisy kodeksu cywilnego.

Sąd Okręgowy w Tarnowie zweryfikował umowę kredytową z 22 kwietnia 2008r. przez prymat przesłanek normatywnych art. 385 ¹ §1 kc i wnioski z niej wynikające należy uznać za niewadliwe.

Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 ¹ §1 i 2 kc ,w powiązaniu z innymi powołanymi przez stronę skarżącą , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy stron , w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących u poprzednika prawnego strony pozwanej , a później w Banku (...) S.A.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego kredytobiorcy jako klienci – konsumenci - nie mieli żadnego realnego wpływu.[ nawet mimo blankietowego potwierdzenia przez kredytobiorców , że było przeciwnie] .

Był bowiem wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę , na podstawie wzorca umownego i ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie małżonkom I. udostępnione przez bank oraz , w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie ich zobowiązania kredytowego.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące ich jako klientów banku.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom ,nie zostało z kredytobiorcami indywidualnie uzgodnione.

W szczególności bank nie dowiódł- szczególnie w świetle stanowczych zeznań powodów, [ które kredytodawca nieskutecznie w ramach zarzutu naruszenia art. 299kpc w zw.- z art. 233 §1 kpc podważa co do wiarygodności]- faktów pozwalających na wniosek przeciwny.

Powodowie dokonali jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę. Elementem składowym tego produktu były także szablony podpisanych przez małżonków oświadczeń o możliwości prowadzenia wzajemnych negocjacji.

Trzeba także podkreślić ,iż dla zrealizowania wymogu rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a nawet , iż strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę , szczególnie jeżeli posługuje się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień , przed podpisaniem umowy z małżonkami I. nie było , w tym w szczególności, w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych, będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane w postępowaniu postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

W utrwalonym obecnie orzecznictwie sądowym , zostało zgodnie przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach indeksowanych do waluty obcej i szerzej, waloryzowanych walutą obcą.

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika to , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 ¹ § 1 zd. drugie k.c.) , a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. , w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu , nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy objętej sporem, C. i E. I. (1) mieli możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będą mieli obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości , jak również wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo zobowiązania , przekładające się wprost na ich sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż mieli związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres wielu lat.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorców wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Klienci – konsumenci - nie mieli możliwości ich sprawdzenia ani tym bardziej jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej / przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż kredytobiorcy zostali przed podpisaniem umowy w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowani o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie.

Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został zrealizowany przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego jego kontrahentów. Dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 ¹ §1 k.c. nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kapitału kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi [ chociażby potencjalnie ] swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega, w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczeń banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

W ocenie Sądu Apelacyjnego postanowienia łączącej strony umowy, w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej zawarciu , zmieniała się jej treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powodów, było jednoznaczne co do tego, iż nie są zainteresowani , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia przez mogący być traktowany tylko jako całość , a nie jak chce tego strona apelująca [ w ramach zarzutu naruszenia art. 65 §2 kc w zw. z art. 385 ¹ §1 i 2 kc – uwaga redakcyjna S.A. ] , dzielony na elementy składowe poszczególnych postanowień , mechanizm przeliczeniowy, służący oznaczeniu wysokości świadczenia jakie konsument - kredytobiorca - ma otrzymać od drugiej strony- skoro jak w rozstrzyganej sprawie - powodowie, otrzymali od banku złotówki po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz byli zobowiązani spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu małżonków I. .

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/ EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, będąc nią związanymi ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w końcu kwietnia 2008r., było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą ,bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń, na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR , stosowanego tylko w kredytach walutowych oraz indeksowanych do lub denominowanych w takim zagranicznym pieniądzu.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank, w ramach zarzutu materialnego naruszenia wskazanych przezeń szczegółowo norm kodeksowych w tym art. 358 §2 kc, ustawy Prawo bankowe oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13, mające polegać , przy zastosowaniu tych przepisów , na wypełnieniu powstałych w umowie z 22 kwietnia 2008r luk treściowych są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej , stanowisku procesowym powodów - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony tej czynności prawnej.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości/ i w konsekwencji uznania jako trafne roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego , który z niej wynika / , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej banku , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu waloryzowanego walutą obcą , miałaby, przy potencjalnym utrzymaniu umowy , miejsce.

Stawiając, także oceniany przez Sąd Odwoławczy jako chybiony , zarzut naruszenia art. 410 §1 kc i art. 405 kc, w warunkach , gdy strona pozwana widzi jego realizację w tym , iż Sąd niższej instancji niezasadnie przyjął , iż bank jest bezpodstawnie wzbogacony kosztem kredytobiorców ,

strona skarżąca nie dostrzega , że pieniężne roszczenie zwrotne powodów jest wynikiem uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych pomiędzy stronami od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy , która była dla spełnionych świadczeń banku z jednej, a kredytobiorców z drugiej strony , źródłem i racją prawną.

Już tylko na marginesie i dla porządku dodać należy , że bank nie dowiódł w postępowaniu , a nawet nie starał się tego czynić [ czy chociażby uprawdopodobnić ], iż rzeczywiście kwotą uzyskaną od małżonków I. nie jest już wzbogacony.

Nie prowadzącym do zmiany wyroku Sądu I instancji jest podniesiony przez stronę pozwaną zarzut zatrzymania , będący następstwem wcześniejszego materialnego zarzutu tego rodzaju, sformułowanego wobec oponentów procesowych.

Odwołując się do mogącego być uznanym za utrwalone i aprobowanym przez Sąd Apelacyjny , w składzie rozpoznającym sprawę stanowiskiem SN , zarzut tego rodzaju nie może zostać uznany za skuteczny w sytuacji , gdy strona , która chce z niego skorzystać, może wierzytelności drugiej strony, przeciwstawić materialny zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej.

/por. wskazane jedynie ilustracyjnie judykaty SN z 12 września 2024, sygn. I CSK 4015/23 oraz z 24 października 2024, sygn. I CSK 2443/24 – obydwa powołane za zabiorem Lex /.

Taka sytuacja ma miejsce w relacji pomiędzy (...) S.A. a powodami. Strona pozwana podnosząc oceniany zarzut, nawet nie formułuje twierdzeń przeciwnych , w tym w szczególności o tym , że uprawnienie takie jej nie służy.

Nie podniesienie przez stronę skarżącą, w obecnie rozstrzyganej sprawie, zarzutu potrącenia wierzytelności wzajemnej z tytułu udzielonego kapitału , jest jednym z elementów faktycznych decydujących także o tym , że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia fakt , iż powodowie złożyli oświadczenie materialne o potrąceniu wierzytelności wzajemnej. / opisane szczegółowo wyżej , którego następstw materialnych dla rozliczeń finansowych stron wynikających z umowy kredytowej Sąd Odwoławczy także nie oceniał /

W sytuacji , gdy strona pozwana , pomimo opisanych faktów, nie formułuje procesowego zarzutu potrącenia, [ a trzeba także zaznaczyć , iż takiego zarzutu nie formułują w sprawie także powodowie ] , sam fakt złożenia oświadczenia materialnego przez kredytobiorców w odniesieniu do ich pretensji finansowej wobec banku , wynikającej z rozliczenia umowy z dnia 22 kwietnia 2008r nie może wpływać - w tej sprawie - na ocenę zasadności roszczenia pieniężnego powodów- byłych kredytobiorców.

/ por. także w tej kwestii stanowisko SN zawarte w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2025, sygn. I CSK 2280/24 , powołane za zbiorem Lex/

Trzeba przy tym pamiętać również iż usprawiedliwiony jest pogląd zgodnie z którym przepis art. 203 ¹ kpc ma zastosowanie nie tylko do procesowego zarzutu potrącenia sensu stricto ale również do zarzutu [ a tak w istocie należy rozumieć stanowisko strony pozwanej] - wygaśnięcia zobowiązania banku na skutek poza procesowego potrącenia dokonanego przez stronę przeciwną ] Ocena wpływu oświadczenia powodów na które powołuje się strona przeciwna jest , opisanej sytuacji , w tym postępowaniu wykluczona. Tym samym materialne jego skutki dla oceny zasadności dochodzonych przez małżonków I. roszczeń pieniężnych muszą pozostać irrelewantne.

/ por. tej materii także stanowisko SN zawarte w uchwale z dnia 13 października 2005, sygn.III CZP 56/05 jak również spośród innych , wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2024, sygn. V ACa 1394/22 – obydwa judykaty powołane za zbiorem Lex/

Oczywiście taka ocena nie wyklucza możliwości odwoływania się przez stronę pozwaną do podnoszonego obecnie oświadczenia powodów , w ramach zainicjowanego przez bank postępowania o zwrot kapitału kredytu, które jest prowadzone- jak wskazano wcześniej - przed Sądem Okręgowym w Tarnowie i w jego ramach będzie poddane merytorycznej ocenie.

Z podanych przyczyn , w uznaniu , iż żaden z zarzutów na których opiera się konstrukcja środka odwoławczego Banku (...) SA nie jest uzasadniony ,apelacja została oddalona , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 385 ¹ kc oraz 189 kpc. / punkt 1 sentencji uzasadnianego wyroku /

Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Odwoławczy zastosował art. 98 §1 i 3 kpc i wynikającą z tej normy dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.

Ich suma obciążająca przerywający bank , łącznie , na rzecz obydwojga małżonków I. , odpowiada wynagrodzeniu reprezentującego ich zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego ,ustalonemu jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia[ 325 675 zł ], na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265].

Kwota należna powodom z tytułu rozliczeń kosztowych została zasądzona , po myśli art. 98 §1 ¹kpc , wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt 2 sentencji uzasadnianego wyroku/.