Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

Obowiązuje
Artykuły 72
Wejście w życie 21.05.2009
Ostatnia zmiana 16.06.2026
art.
Widoczne: 72 z 72 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-5
Art. 1
Ustawa określa:
1) prawa pacjenta;
2) zasady udostępniania dokumentacji medycznej;
3) obowiązki podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych związane z prawami pacjenta;
4) tryb powoływania, odwoływania i kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta;
5) postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów;
6) zasady, wysokość oraz tryb przyznawania świadczenia kompensacyjnego w przypadku zdarzeń medycznych.
Art. 2
2 orzeczenia
Przestrzeganie praw pacjenta określonych w ustawie jest
obowiązkiem organów władzy publicznej właściwych w zakresie ochrony zdrowia,
Narodowego Funduszu Zdrowia, podmiotów udzielających świadczeń
zdrowotnych, osób wykonujących zawód medyczny oraz innych osób
uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
Art. 3
Art. 4
6 orzeczeń
1. W razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać
poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za
doznaną krzywdę na podstawie art. 448 Kodeksu cywilnego.
2. W razie zawinionego naruszenia prawa pacjenta do umierania w spokoju
i godności sąd może, na żądanie małżonka, krewnych lub powinowatych do
drugiego stopnia w linii prostej lub przedstawiciela ustawowego, zasądzić
odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez nich cel społeczny na podstawie
art. 448 Kodeksu cywilnego.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zawinionego naruszenia prawa pacjenta do:
1) przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie podmiotu leczniczego
wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne;
2) informacji o rodzaju i zakresie świadczeń zdrowotnych udzielanych przez
podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych;
3) dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia;
4) zgłaszania działań niepożądanych produktów leczniczych.
Art. 5
Kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, a w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1, także ze względu na możliwości organizacyjne podmiotu. Rozdział 2 Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych
rozdzial

Rozdział 2 - Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych

art. 6-8
Art. 6
3 orzeczenia
1. Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających
wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.
2. Pacjent ma prawo, w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia
odpowiednich świadczeń zdrowotnych, do przejrzystej, obiektywnej, opartej na
kryteriach medycznych, procedury ustalającej kolejność dostępu do tych świadczeń.
3. Pacjent ma prawo żądać, aby udzielający mu świadczeń zdrowotnych:
1) lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie;
2) pielęgniarka (położna) zasięgnęła opinii innej pielęgniarki (położnej).
4. Lekarz może odmówić zwołania konsylium lekarskiego lub zasięgnięcia
opinii innego lekarza, jeżeli uzna, że żądanie, o którym mowa w ust. 3, jest bezzasadne.
5. Żądanie, o którym mowa w ust. 3, oraz odmowę, o której mowa w ust. 4,
odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
6. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się do pielęgniarki (położnej) w zakresie
zasięgania opinii innej pielęgniarki (położnej).
Art. 7
1 orzeczenie
1. Pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń
zdrowotnych ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia.
2. W przypadku porodu pacjentka ma prawo do uzyskania świadczeń
zdrowotnych związanych z porodem.
Art. 8
5 orzeczeń
Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym. Przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych osoby wykonujące zawód medyczny kierują się zasadami etyki zawodowej określonymi przez właściwe samorządy zawodów medycznych. Rozdział 3 Prawo pacjenta do informacji
rozdzial

Rozdział 3 - Prawo pacjenta do informacji

art. 9-12
Art. 9
1 orzeczenie
Art. 10
W przypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia
5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, pacjent, jego
przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny mają prawo do dostatecznie
wczesnej informacji o zamiarze odstąpienia przez lekarza od leczenia pacjenta
i wskazania przez tego lekarza możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego u
innego lekarza lub podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych.
Art. 11
1. Pacjent ma prawo do informacji o prawach pacjenta określonych
w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych, uwzględniającej ograniczenia
tych praw określone w tych przepisach. Podmiot udzielający świadczeń
zdrowotnych udostępnia tę informację w formie pisemnej, poprzez umieszczenie
jej w swoim lokalu, w miejscu ogólnodostępnym.
2. Przepisu ust. 1 zdanie drugie nie stosuje się do wykonywanych wyłącznie
w miejscu wezwania indywidualnych praktyk lekarskich, indywidualnych
specjalistycznych praktyk lekarskich, indywidualnych praktyk pielęgniarek,
położnych, indywidualnych specjalistycznych praktyk pielęgniarek, położnych
i indywidualnych praktyk fizjoterapeutycznych.
3. W przypadku pacjenta niemogącego się poruszać informację, o której
mowa w ust. 1, udostępnia się w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią
w pomieszczeniu, w którym pacjent przebywa.
Art. 12
rozdzial

Rozdział 4 - Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych

art. 13-14
Art. 13
Pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy przez osoby
wykonujące zawód medyczny, w tym udzielające mu świadczeń zdrowotnych,
informacji z nim związanych, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu medycznego.
Art. 14
rozdzial

Rozdział 5 - Prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych

art. 15-19
Art. 15
1 orzeczenie
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych albo odmowy takiej zgody, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, 1606, 1615, 1667, 1860 i 2760.
Art. 16
1 orzeczenie
Pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych
świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji
w zakresie określonym w art. 9.
Art. 17
1 orzeczenie
1. Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do
wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych.
2. Przedstawiciel ustawowy pacjenta małoletniego, całkowicie
ubezwłasnowolnionego lub niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody, ma prawo do wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 1. W przypadku braku przedstawiciela ustawowego prawo to, w odniesieniu do badania, może wykonać
opiekun faktyczny.
3. Pacjent małoletni, który ukończył 16 lat, osoba ubezwłasnowolniona albo
pacjent chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący
dostatecznym rozeznaniem, ma prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia
świadczenia zdrowotnego, pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub
opiekuna faktycznego. W takim przypadku wymagane jest zezwolenie sądu
opiekuńczego.
4. Zgoda oraz sprzeciw, o których mowa w ust. 1–3, mogą być wyrażone
ustnie albo przez takie zachowanie się osób wymienionych w tych przepisach, które
w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się czynnościom
proponowanym przez osobę wykonującą zawód medyczny albo brak takiej woli.
Art. 18
1 orzeczenie
1. W przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta, zgodę, o której mowa w art. 17 ust. 1, wyraża się w formie pisemnej. Do wyrażania zgody oraz sprzeciwu stosuje się art. 17 ust. 2 i 3. 1a. W przypadku wyrażenia zgody na zabieg operacyjny albo zastosowanie metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, o którym mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 2465), lub przy użyciu podpisu osobistego, wymagana jest forma dokumentowa. 2. Przed wyrażeniem zgody w sposób określony w ust. 1 i 1a pacjent ma prawo do uzyskania informacji, o której mowa w art. 9 ust. 2. 3. Przepisy art. 17 ust. 2–4 stosuje się odpowiednio.
Art. 19
Zasady przeprowadzenia badania lub udzielenia innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza, ratownika medycznego, pielęgniarkę systemu oraz diagnostę laboratoryjnego mimo braku zgody albo wobec zgłoszenia sprzeciwu, o których mowa w art. 17 i art. 18, określają odpowiednio przepisy art. 33 i art. 34 ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 57 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2187), art. 12a ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2702 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 185 i 1234) oraz art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2125). Rozdział 6 Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta
rozdzial

Rozdział 6 - Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta

art. 20-22
Art. 20
1 orzeczenie
1. Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności,
w szczególności w czasie udzielania mu świadczeń zdrowotnych.
2. Prawo do poszanowania godności obejmuje także prawo do umierania w
spokoju i godności.

Art. 20a. 1. Pacjent ma prawo do leczenia bólu.
2. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest obowiązany podejmować
działania polegające na określeniu stopnia natężenia bólu, leczeniu bólu oraz
monitorowaniu skuteczności tego leczenia.
Art. 21
1. Na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych
może być obecna osoba bliska.
2. Osoba wykonująca zawód medyczny udzielająca świadczeń zdrowotnych
pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych, w przypadku istnienia prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia
epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę
odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
Art. 22
1. W celu realizacji prawa, o którym mowa w art. 20 ust. 1, osoba wykonująca zawód medyczny ma obowiązek postępować w sposób zapewniający poszanowanie intymności i godności pacjenta. 2. Osoby wykonujące zawód medyczny, inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych, uczestniczą przy udzielaniu tych świadczeń tylko wtedy, gdy jest to niezbędne ze względu na rodzaj świadczenia lub wykonywanie czynności kontrolnych na podstawie przepisów o działalności leczniczej. Uczestnictwo, a także obecność innych osób wymaga zgody pacjenta, a w przypadku pacjenta małoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego lub niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody, jego przedstawiciela ustawowego, i osoby wykonującej zawód medyczny, udzielającej świadczenia zdrowotnego. 3. Do osób, o których mowa w ust. 2 zdanie drugie, stosuje się odpowiednio art. 13 i 14. Rozdział 7 Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej
rozdzial

Rozdział 7 - Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej

art. 23-30
Art. 23
1. Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej
dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.
2. Dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej
w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych.
Art. 24
Art. 25
Art. 26
Art. 27
Art. 28
Art. 29
Art. 30
rozdzial

Rozdział 8 - Prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza

art. 31-32
Art. 31
Art. 32
rozdzial

Rozdział 9 - Prawo pacjenta do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

art. 33-35
Art. 33
1. Pacjent podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą
w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu
przepisów o działalności leczniczej ma prawo do kontaktu osobistego,
telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami.
2. Pacjent ma prawo do odmowy kontaktu z osobami wymienionymi w ust. 1.
Art. 34
1. Pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej.
2. Przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną, o której mowa w ust. 1, rozumie się
opiekę, która nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę
sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo posiadającym orzeczenie o znacznym
stopniu niepełnosprawności oraz nad pacjentką w warunkach ciąży, porodu i połogu.
3. Przez dodatkową opiekę pielęgnacyjną sprawowaną nad pacjentem
małoletnim lub posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
w podmiocie leczniczym, o którym mowa w art. 33 ust. 1, rozumie się również
prawo do pobytu wraz z nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego.
Art. 35
1. Pacjent ponosi koszty realizacji praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1, jeżeli realizacja tych praw skutkuje kosztami poniesionymi przez podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej. 2. Wysokość opłaty rekompensującej koszty, o których mowa w ust. 1, ustala kierownik podmiotu, uwzględniając rzeczywiste koszty realizacji praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1. 3. Informacja o wysokości opłaty, o której mowa w ust. 2, oraz sposobie jej ustalenia, a także o uprawnieniach wynikających z ust. 4, jest jawna i udostępniana w lokalu zakładu leczniczego podmiotu, o którym mowa w ust. 1. 4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, o której mowa w art. 34 ust. 3. Rozdział 10 Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej
rozdzial

Rozdział 10 - Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej

art. 36-38
Art. 36
Pacjent przebywający w podmiocie leczniczym wykonującym
działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne
w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej ma prawo do opieki
duszpasterskiej.
Art. 37
W sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia lub zagrożenia życia
podmiot, o którym mowa w art. 33 ust. 1, jest obowiązany umożliwić pacjentowi
kontakt z duchownym jego wyznania.
Art. 38
Podmiot leczniczy ponosi koszty realizacji praw pacjenta, o których mowa w art. 36 i 37, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Rozdział 11 Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie
rozdzial

Rozdział 11 - Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie

art. 39-40
Art. 39
Pacjent przebywający w podmiocie leczniczym wykonującym
działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne
w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej ma prawo do przechowywania
rzeczy wartościowych w depozycie. Koszty realizacji tego prawa ponosi ten
podmiot, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Art. 40
rozdzial

Rozdział 12 - Rzecznik Praw Pacjenta

art. 41-58
Art. 41
W celu ochrony praw pacjenta określonych w niniejszej ustawie oraz
w przepisach odrębnych ustanawia się Rzecznika Praw Pacjenta, zwanego dalej „Rzecznikiem”.
Art. 42
1. Rzecznik jest centralnym organem administracji rządowej
właściwym w sprawach ochrony praw pacjentów określonych w niniejszej ustawie
oraz w przepisach odrębnych.
2. Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad działalnością Rzecznika.
3. Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Rzecznika Praw
Pacjenta, zwanego dalej „biurem”.
Art. 43
1. Rzecznikiem może zostać osoba spełniająca łącznie następujące kryteria:
1) posiada co najmniej wykształcenie wyższe i tytuł zawodowy magistra lub
inny równorzędny;
2) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo popełnione umyślnie;
3) stan jej zdrowia pozwala na prawidłowe sprawowanie funkcji Rzecznika;
4) posiada wiedzę i doświadczenie dające rękojmię prawidłowego sprawowania
funkcji Rzecznika.
2. Rzecznik nie może:
1) zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły
wyższej, ani wykonywać innych zajęć zawodowych;
2) należeć do partii politycznej;
3) prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z obowiązkami
i godnością jego urzędu.
Art. 44
Art. 45
Rzecznik jest odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Rzecznik
pełni obowiązki do dnia powołania następcy.
Art. 46
1. Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy nie więcej niż
dwóch zastępców.
2. Prezes Rady Ministrów powołuje i odwołuje zastępców Rzecznika na
wniosek Rzecznika.
3. Zastępcą Rzecznika może być osoba spełniająca łącznie następujące kryteria:
1) posiada co najmniej wykształcenie wyższe;
2) nie była prawomocnie skazana za przestępstwo popełnione umyślnie;
3) stan jej zdrowia pozwala na prawidłowe sprawowanie funkcji zastępcy Rzecznika;
4) posiada wiedzę i doświadczenie dające rękojmię prawidłowego sprawowania
funkcji zastępcy Rzecznika.
4. Jeden z zastępców Rzecznika jest obowiązany posiadać co najmniej
wykształcenie wyższe w dziedzinie nauk medycznych i tytuł zawodowy magistra
lub równorzędny.
5. Zastępca Rzecznika nie może:
1) zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły
wyższej, ani wykonywać innych zajęć zawodowych;
2) należeć do partii politycznej;
3) prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z obowiązkami
i godnością jego urzędu.
Art. 47
Art. 48
Rzecznik może zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich lub
Rzecznika Praw Dziecka o podjęcie działań z zakresu ich kompetencji.
Art. 49
Rzecznik i zastępcy Rzecznika nie mogą prowadzić działalności
niedającej się pogodzić ze sprawowanym urzędem.
Art. 50
1. Rzecznik wszczyna postępowanie wyjaśniające, jeżeli poweźmie
wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą naruszenie praw pacjenta,
obejmującą w szczególności:
1) oznaczenie wnioskodawcy;
2) oznaczenie pacjenta, którego praw sprawa dotyczy;
3) zwięzły opis stanu faktycznego.
2. Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat.
3. Rzecznik może wszcząć postępowanie wyjaśniające z własnej inicjatywy,
biorąc pod uwagę w szczególności uzyskane informacje co najmniej
uprawdopodabniające naruszenie praw pacjenta.
Art. 51
Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może:
1) podjąć sprawę,
2) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi
środków prawnych,
3) przekazać sprawę według właściwości,
4) nie podjąć sprawy
– zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy.
Art. 52
Art. 53
Art. 54
W zakresie nieuregulowanym w art. 49–53 do postępowania
prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu
postępowania administracyjnego.
Art. 55
Art. 56
Rzecznicy Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, o których
mowa w przepisach ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia
psychicznego są pracownikami biura i wykonują swoje zadania przy pomocy tego biura.
Art. 57
Organizację biura i jego szczegółowy sposób działania określa statut
nadany, w drodze zarządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów.
Art. 58
1. Rzecznik przedstawia corocznie Radzie Ministrów, nie później niż do dnia 31 lipca roku następnego, sprawozdanie dotyczące przestrzegania praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Rada Ministrów przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, nie później niż do dnia 31 sierpnia roku następnego, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, wraz ze swoim stanowiskiem w sprawie tego sprawozdania. Rozdział 13 Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów
rozdzial

Rozdział 13 - Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów

art. 59-67
Art. 59
1. Przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się:
1) bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów
udzielających świadczeń zdrowotnych,
2) stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu zorganizowanie wbrew
przepisom o rozwiązywaniu sporów zbiorowych akcji protestacyjnej lub
strajku przez organizatora strajku
– mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw,
w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest
zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych.
2. Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów.
3. Ochrona zbiorowych praw pacjentów przewidziana w ustawie nie wyłącza
ochrony wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji, przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oraz
przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Art. 60
Stroną postępowania jest każdy, kto wnosi o wydanie decyzji
w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów lub wobec którego
zostało wszczęte postępowanie w sprawie stosowania takiej praktyki. Do
wnoszącego o wydanie decyzji w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe prawa
pacjentów stosuje się przepisy art. 50 ust. 1 i 2.
Art. 61
1. W postępowaniu w sprawie stosowania praktyk naruszających
zbiorowe prawa pacjentów Rzecznik ma prawo żądać przedstawienia dokumentów
oraz wszelkich informacji dotyczących okoliczności stosowania praktyk, co do
których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż mają charakter praktyk naruszających
zbiorowe prawa pacjentów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania żądania.
2. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) wskazanie zakresu informacji;
2) wskazanie celu żądania;
3) wskazanie terminu udzielenia informacji;
4) pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie
informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd.
3. Każdy ma prawo składania na piśmie – z własnej inicjatywy lub na prośbę
Rzecznika – wyjaśnień odnoszących się do istotnych okoliczności sprawy
dotyczącej naruszenia praw pacjentów.
Art. 62
Rzecznik wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania
w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów
i zawiadamia o tym strony.
Art. 63
1. Rzecznik odmawia, w drodze decyzji, wszczęcia postępowania,
jeżeli działanie lub zaniechanie w sposób oczywisty nie spełnia przesłanek
określonych w art. 59 ust. 1 lub jeżeli wnoszący o wydanie decyzji o uznaniu
praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nie uprawdopodobnił
pozbawienia pacjentów ich praw lub ograniczenia tych praw.
2. Rzecznik może odmówić, w drodze decyzji, wszczęcia postępowania,
jeżeli uzna to za uzasadnione.
Art. 64
1. W przypadku wydania przez Rzecznika decyzji o uznaniu praktyki
za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazuje on jej zaniechanie lub wskazuje
działania niezbędne do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów,
wyznaczając terminy podjęcia tych działań. Decyzji nadaje się rygor
natychmiastowej wykonalności.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, Rzecznik może nałożyć na podmiot
udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizatora strajku obowiązek składania
w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do
zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów lub usunięcia
skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów.
3. Nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1, jeżeli podmiot udzielający
świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki,
o której mowa w art. 59 ust. 1.
4. W przypadku określonym w ust. 3 Rzecznik wydaje decyzję o uznaniu
praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.
5. Ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w ust. 3, spoczywa na
podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych albo organizatorze strajku.
Art. 65
Decyzje Rzecznika są ostateczne. W zakresie nieuregulowanym
w przepisach niniejszego rozdziału i rozdziału 14 do postępowania w sprawie
stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów stosuje się przepisy
Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 66
1. Na decyzję Rzecznika przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
2. Sąd administracyjny rozpatruje skargę niezwłocznie.
Art. 67
1 orzeczenie
rozdzial

Rozdział 14 - Kary pieniężne

art. 68-71
Art. 68
Rzecznik nakłada na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych
albo organizatora strajku, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości
500 000 złotych w przypadku niepodjęcia działań określonych w decyzji, o której
mowa w art. 64 ust. 1, w terminie w niej wskazanym.
Art. 69
Art. 70
Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 68
i 69, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności
naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy.
Art. 71
1. Środki finansowe pochodzące z kar pieniężnych, o których mowa w art. 68 i 69, stanowią dochód budżetu państwa. 1a. Środki finansowe pochodzące z kar pieniężnych, o których mowa w art. 69a, stanowią:
1) dochód budżetu państwa – w przypadku podmiotów leczniczych;
2) przychód właściwej okręgowej izby lekarskiej – w przypadku praktyk zawodowych lekarzy;
3) przychód właściwej okręgowej izby pielęgniarek i położnych – w przypadku praktyk zawodowych pielęgniarek. 2. Kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozdział 15 Przepis końcowy
rozdzial

Rozdział 15 - Przepis końcowy

art. 72
Art. 72
Ustawa wchodzi w życie w terminie5) określonym w ustawie – Przepisy wprowadzające ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia.
5) Ustawa weszła w życie z dniem 5 czerwca 2009 r., z wyjątkiem art. 41–46 oraz art. 56 i art. 57, które weszły w życie z dniem 21 maja 2009 r., na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. poz. 641), która weszła w życie z dniem 5 czerwca 2009 r.
Brak wyników