Wyrok z 9 marca 2026, sygn. I ACa 518/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek

Protokolant: Madelaine Touahri

po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2026r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Funduszu (...) z siedzibą w J. /poprzednio (...)Fundusz (...)w B.

przeciwko R. C. (1)

o zapłatę

na skutek apelacji strony powodowej

od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 10 stycznia 2023r.,

sygn. akt : I C 473/21

I.  oddala apelację ,

II. zasądza od strony powodowej (...) Funduszu (...) z siedzibą w J. , na rzecz pozwanego R. C. (1) , kwotę 8100 zł / osiem tysięcy sto złotych / z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia , którym je zasądzono do dnia zapłaty , tytułem kosztów apelacyjnego.

Sygn. akt : I ACa 518/23

UZASADNIENIE

Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 ¹ § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.

Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny, uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia strony powodowej poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.

(...)Fundusz (...) z siedzibą w B. / obecnie (...)Fundusz (...)z siedzibą w J. – w likwidacji /,

w pozwie skierowanym przeciwko R. C. (1) domagał się zapłaty kwoty 61.602,37 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z ograniczeniem jego odpowiedzialności, jako dłużnika rzeczowego, do nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) oraz do łącznej kwoty ustanowionych na tej nieruchomości: hipoteki umownej zwykłej w kwocie 101.680 CHF oraz hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 55.000 CHF, zabezpieczających spłatę wierzytelności wynikających z (...) z dnia 1 października 2004 r., zawartej pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w J. a R. i Ł. C..

Fundusz wniósł również obciążenie oponenta procesowego kosztami postępowania.

Odpowiadając na pozew pozwany domagał się oddalenia powództwa oraz przyznania na swoją rzecz kosztów procesu.

W swoim stanowisku podnosił w pierwszej kolejności nieważność umowy , która miałaby być źródłem dochodzonego roszczenia z powodu abuzywności części jej postanowień, obejmujących mechanizm przeliczeniowy obu walut polskiej i szwajcarskiej.

Ponadto wskazując, iż strona przeciwna formułuje swoje roszczenie w walucie szwajcarskiej , argumentował , iż uwzględnienie jej żądania jest nieuzasadnione także z tej przyczyny, że świadczenie które otrzymał od poprzednika prawnego Funduszu - Banku (...) S.A. , w wykonaniu umowy pożyczki hipotecznej, było wyrażone wyłącznie w pieniądzu polskim.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2023r Sąd Okręgowy w Tarnowie :

- oddalił powództwo [ pkt I ] oraz ;

- zasądził od strony powodowej(...)

Funduszu (...) w B. na rzecz R. C. (1) kwotę 10.817 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty [ pkt II sentencji wyroku].

Sąd ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia

W dniu 1 października 2004 r. pomiędzy Bankiem (...) S.A. a R. i Ł. C. , została zawarta umowa pożyczki hipotecznej nr (...), na podstawie której bank oddał do dyspozycji pożyczkobiorców kapitał w kwocie 101.680 CHF. Pożyczka mogła być wykorzystana przez nich na dowolny cel (§ 2 i § 3 umowy).

Zgodnie z umową , kwota kapitału miała być wypłacana w walucie wymienialnej -na finansowanie zobowiązań za granicą- w walucie polskiej -na finansowanie zobowiązań
w kraju. W przypadku wypłaty pożyczki w walucie polskiej zastosowanie miał kurs kupna dla dewiz według aktualnej Tabeli Kursów, obowiązujący w (...) S.A., w dniu realizacji zlecenia płatniczego (§ 5 ust. 3 i 4 umowy).

W przypadku wypłaty pożyczki w walucie wymienialnej, zastosowanie miały kursy kupna/sprzedaży dla dewiz, obowiązujące w (...) S.A. w dniu zlecenia płatniczego (§5 ust. 5 umowy).

Bank był uprawniony do pobierania odsetek od pożyczki w walucie pożyczki według zmiennej stopy procentowej, w stosunku rocznym, której wysokość była ustalana w dniu rozpoczynającym miesięczny okres obrachunkowy, jako suma stawki referencyjnej i stałej marży.

W dniu zawarcia umowy, stawka referencyjna wynosiła 0,5950 %, marża 4,5% ,a oprocentowanie pożyczki 5,0950% w stosunku rocznym.

Strony ustaliły, że zabezpieczeniem spłaty udzielonego kapitału pożyczkowego będzie hipoteka zwykła, w wysokości 101.680 CHF, zabezpieczająca należność kapitałową oraz hipoteka kaucyjna do wysokości 55.000 CHF zabezpieczająca odsetki i koszty wynikające z umowy, na nieruchomości stanowiącej w połowie własność pożyczkobiorcy i w połowie L. W., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr (...). Drugim sposobem zabezpieczenia był przelew praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych na rzecz (...) S.A. (§ 11 ust. 1 pkt 1 i 2 umowy).

Zgodnie z umową,spłata zobowiązań następowała w drodze potrącania przez (...) S.A. swoich wierzytelności z tytułu udzielonej pożyczki z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego pożyczkobiorcy nr (...).

Potrącanie środków z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego , w walucie polskiej, następować miało w wysokości stanowiącej równowartość kwoty pożyczki lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielona była pożyczka, według kursu obowiązującego w (...) S.A., w dniu wymagalności kursu sprzedaży dla dewiz.

R. C. (1) zaciągnął pożyczkę na remont domu w którym mieszkał. Bank zaproponował pozwanemu zaciągnięcie zobowiązania denominowanego w walucie szwajcarskiej, jako najbardziej korzystnego gdyż miało najniższe oprocentowanie. Tłumaczono mu , iż kapitał zostanie mu wypłacony w złotówkach , przeliczonych do franka szwajcarskiego. Obydwie strony umowy przyjmowały , że ryzyko kursowe jest niewielkie.

Pracownik banku nie informował pozwanego, że kursy mogą się radykalnie zmienić i że jego sytuacja może się wówczas radykalnie zmienić na niekorzyść. Nie informowano go o rzeczywistej skali ryzyka kursowego i nie pokazywano mu symulacji zmian wysokości jego zobowiązania w sytuacji zmiany kursu obu walut na przestrzeni czasu.

Pożyczkobiorca nie mógł prowadzić negocjacji co do treści postanowień umownych , a bank posługiwał się opracowanym przez siebie wzorcem. Pozwany zobaczył projekt umowy dopiero w dniu jej podpisania.

W wykonaniu umowy bank wypłacił mu w dniu 5 października kwotę 274 599, 44 zł., co odpowiadało równowartości 100.866,56 CHF , przy przyjętym kursie 2, 7224 zł za jednego franka szwajcarskiego.

R. C. (1) spłacał cały czas kredyt tylko w złotówkach, czyniąc to do 2012 r. Później popadł w kłopoty finansowe, a firma którą prowadził splajtowała .Nie był w stanie spłacać rat. Zaniechał tego obowiązku.

W konsekwencji, pożyczkodawca wypowiedział umowę w dniu 1 sierpnia 2012 r. Doprowadziło ono jej rozwiązania , a kwoty niespłaconego kapitału , odsetek umownych oraz przewidzianych w umowie , w takiej sytuacji , odsetek karnych za opóźnienie , naliczonych od zadłużenia przeterminowanego , stały się wymagalne.

W dniu 22 marca 2013 r. Bank (...) S.A. wystawił Bankowy Tytuł Egzekucyjny nr (...), obejmujący te zaległe świadczenia, któremu w dniu 8 października 2013 r. Sąd Rejonowy w B. nadał klauzulę wykonalności, w sprawie o sygn. akt (...).

W oparciu o ten tytuł wykonawczy bank wystąpił z wnioskiem
o wszczęcie postępowania egzekucyjnego , a następnie o rozszerzenie egzekucji do nieruchomości zabezpieczonej hipotecznie.

Na jego podstawie, komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w B., prowadził , w sprawie o sygnaturze (...) , postępowanie egzekucyjne , które postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r. zostało umorzone.

Z dalszej części ustaleń wynika , iż :

w warunkach braku zaspokojenia wierzytelności stwierdzonej wskazanym wyżej tytułem wykonawczym , (...). S.A. zbył ją , na podstawie umowy cesji z dnia 14 grudnia 2017r , aneksowanej w dniu 12 stycznia 2018r., na rzecz (...) (...) (...)Funduszu (...).

Wierzytelność tę cesjonariusz sprzedał(...) Funduszowi (...) z siedzibą w B., na podstawie warunkowej umowy przelewu wierzytelności nr 2 z dnia 19 grudnia 2017 r. oraz Aneksu nr (...) do niej podpisanego przez strony umowy przelewu, w dniu dnia 21 lutego 2018 r.

Nabywca wierzytelności - strona powodowa - wystąpiła z wnioskiem o zmianę dotychczasowego wierzyciela hipotecznego, w (...). Zgodnie z treścią księgi wieczystej , wierzycielem rzeczowym pozwanego jest obecnie (...)Fundusz (...) z siedzibą w B..

W dniu 29 marca 2021 r. Fundusz sporządził wyciąg z ksiąg rachunkowych z którego wynikało, że na dzień jego sporządzenia, zobowiązanie R. C. (1) wynosi łącznie 119.990,78 CHF, a na sumę wymagalnego zadłużenia składają się: kwota 61.602,37 CHF z tytułu kapitału, kwota 44.849,69 CHF z tytułu odsetek karnych, kwota 13.282,48 CHF, z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie oraz kwota 256,24 CHF z tytułu kosztów.

Ocenę prawną roszczenia strony powodowej , które uznał za nieuzasadnione , Sąd Okręgowy oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na wskazywaną wcześniej konieczność zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego, można podsumować w następujący sposób :

a/ zobowiązanie pozwanego w stosunku do strony powodowej wynikało z zawartej w dniu 1 października 2004 r. pomiędzy (...) (...) (...) S.A. z siedzibą w J. a R. i Ł. C., umowy pożyczki hipotecznej nr(...)., która była pożyczką denominowaną w walucie szwajcarskiej.

Pozwany w odpowiedzi na pozew podnosił, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na jej nieważność.

Tan zarzut R. C. (1) jest uzasadniony albowiem umowa , którą zawarł , wspólnie z żoną, z poprzednikiem prawny strony powodowej , jest nieważna,

b/ art. 385 ¹ §1 kc daje Sądowi możliwość uznania określonego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowania go z umowy zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem , w sytuacji potwierdzenia przesłanek zastosowania tej normy.

Taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do umowy zawartej przez powoda w dniu 1 października 2004r.

Jakkolwiek była to pożyczka denominowana w walucie szwajcarskiej to walutą jej wykonywania był pieniądz polski, w którym R. C. (1) otrzymał udostępniony mu kapitał oraz spłacał , do 2012r., swoje zobowiązanie umowne , w formie rat kapitałowo – odsetkowych.

Tego rodzaju umowy, już w czasie , kiedy powód i jego żona podpisali ją z bankiem mogły funkcjonować w obrocie prawnym, a ich materialną podstawą był przepis art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe , w ówczesnym brzmieniu, odczytany przez pryzmat, statuowanej przez art. 353 ¹ kc , zasady swobody umów,

c/ zaciągając zobowiązanie umowne R. C. (1) miał status konsumenta w rozumieniu art. 22 ¹ kc.,

d/ treść postanowień umowy pożyczki , które składały się na mechanizm przeliczenia udzielonego kapitału oraz spłacanych rat na walutę szwajcarską z polskiej lub odwrotnie, pozostawiała bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu franka szwajcarskiego w stosowanych Tabelach, a przez to jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania pożyczkobiorców,

e/ takie postanowienia umowy pożyczki , które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i naruszają równorzędność stron, albowiem pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem kursowym.

Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy.

Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki, w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne, w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne.

Postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie pożyczki objętej sporem – dotycząc świadczeń głównych stron - nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności albowiem R. C. (1) nie był w stanie ustalić kursu wymiany waluty stosowanego przez przedsiębiorcę dla braku wskazania , w kwestionowanych postanowieniach , jasnych kryteriów jego oznaczania,

f/ po myśli wskazanej wyżej normy kodeksowej , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy .

Postanowienia zamieszczone w umowie z 1 października 2004r nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron.

Umowa została zawarta z zastosowaniem wzorca umownego. Pozwany nie miał wpływu na jego treść.

Za indywidualnie uzgodnione można uznać jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania, o której - w okolicznościach tej sprawy - w odniesieniu do klauzul waloryzacyjnych nie można, w sposób uzasadniony , mówić .

g/ sądowa kontrola postanowień określających główne świadczenia stron pod kątem abuzywności jest dopuszczalna, albowiem sporne postanowienia nie zostały sformułowane jednoznacznie; prostym i zrozumiałym językiem.

Zastosowanie dwóch różnych kursów waluty przy przeliczaniu świadczeń wypłacanych przez poprzednika prawnego strony powodowej na rzecz powoda jako konsumenta (kurs kupna) i świadczeń spełnianych przez niego na rzecz banku (kurs sprzedaży) , skutkowało możliwością jednostronnej zmiany wysokości jego zobowiązania wobec przedsiębiorcy . Silniejsza strona stosunku pożyczkowego mogła w ten właśnie sposób kształtować wysokość zobowiązania strony słabszej.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w ocenie Sądu I instancji - nie wynika, aby (...) S.A. spełnił wobec pożyczkobiorcy obowiązek informacyjny w sposób właściwy.

Fundusz nie udowodnił w postępowaniu aby informacje przekazane R. C. (1) przed zawarciem umowy , były na tyle obszerne i jasne, iż na ich podstawie, mógł się zorientować o skali ryzyka związanego z możliwą zmianą kursu walut i wpływu tej zmiany na wysokość całego zobowiązania pożyczkowego i poszczególnych rat.

Prawidłowe wypełnienie obowiązku informacyjnego wymagało przekazania zaciągającemu pożyczkę pełnej informacji o ryzyku zarówno w odniesieniu do wysokości raty, jak i kapitału pozostałego do spłaty, jaka była możliwa do uzyskania w dacie zawarcia umowy.

h/ skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących mechanizmu waloryzacyjnego, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta.

Rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez jej strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości.

i/ z tej przyczyny powództwo , mające umowną podstawę podlegało oddaleniu.

Fundusz nie może skutecznie dochodzić poddanego pod osąd w sprawie roszczenia wobec R. C. (1) , nie tylko jako dłużnika osobistego ale także jako dłużnika rzeczowego z uwagi właśnie na nieważność umowy stanowiącej podstawę ustanowienia hipoteki, stanowiącej takie zabezpieczenie,

j/ wyrażając takie stanowisko Sąd I instancji podkreślił jednak , iż w warunkach uznania umowy pożyczki z dnia 1 października 2004r. za nieważną , obydwie strony winny sobie zwrócić to co wzajemnie świadczyły zgodnie z art. 410 kc .

Jednak w rozstrzyganej sprawie brak jest jednak wystarczających danych pozwalających na ustalenie jaką kwotę R. C. (1) spłacił z tytułu pobranego kapitału , znana jest tylko jego wysokość.

Przy tym żadna ze stron , a w szczególności Fundusz, mimo spoczywającego na nim w tym zakresie obowiązku dowodowego nie przedstawił stosownego rozliczenia w tym zakresie i nie zgłosił również wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego właściwej specjalności dla przeprowadzenia takiego rozliczenia.

To również jest podstawą oceny , iż roszczenie strony powodowej nie może być uznane za uzasadnione.

Podstawą orzeczenia o kosztach procesu były normy art. 98 kpc oraz 98 §1 1 kpc.

W apelacji od tego orzeczenia strona powodowa , zaskarżając je w całości , w jej wniosku w pierwszej kolejności , domagała się wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo będzie uwzględnione w całości .

Jako wniosek ewentualny, został sformulowany postulat uchylenia orzeczenia z dnia 10 stycznia 2023r i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnowie do ponownego rozpoznania.

Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :

- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści zaskarżonego wyroku istotne znaczenie , a to:

a/ art. 233 §1 kpc w zw. z art. 231kpc i 227 kpc oraz art. 368 §1 ¹ kpc , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienia jej oceną dowolną , a w jej następstwie dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.

Podnoszona wada polegała na przyjęciu , iż pozwany nie był informowany należycie o skali ryzyka kursowego , niepopranym ustaleniu , że część postanowień umowy z dnia 1 października 2004r , które zostały zakwestionowane w postępowaniu przez pożyczkobiorcę ma charakter abuzywny,

b/ zarzucany błąd faktyczny miał polegać także na tym , iż w ramach swojej oceny , Sąd I instancji nie uwzględnił , iż treść postanowień umownych , w pierwszym okresie obowiązywania umowy była dla pozwanego korzystna, w porównaniu z sytuacją zobowiązanych na podstawie umów tego wyrażonych w złotych,

c/ wynikał on także z niekompletności ustaleń będących następstwem nieuzasadnionego pominięcia przez Sąd Okręgowy wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego , z zakresu zarzadzania , finansów i ekonomii.

Treść tego dowodu pozwoliłaby , zdaniem apelującego, na ustalenie wysokości zobowiązania , które nadal , obciąża R. C. (1) wobec - obecnie - Funduszu. Wnioski tego opracowania pozwoliłyby dokonać wzajemnego rozliczenia pomiędzy stronami , nawet w sytuacji uznania , iż umowa pożyczki jest w całości nieważna,

d/ art. 217 §3 kpc w zw. z art. 227 kpc oraz 236 kpc , jako konsekwencji nie rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku strony powodowej o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz , kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy sumą udzielonego kapitału a tą , którą łącznie spłacił / poprzednikowi prawnemu Funduszu - dodatek redakcyjny S.A. / w wykonaniu umownego zobowiązania zwrotnego,

e/ art. 6 kpc oraz 316 §1 kpc, wobec nieuzasadnionego oddalenia powództwa , w sytuacji gdy w warunkach uznania ,iż umowa z 1 października 2004r jest nieważna, Sąd powinien zasadzi na rzecz strony zapalającej kwotę odpowiadającą części nie spłaconego przez pozwanego długu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

- naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie lub wadliwą wykładnię :

1/ art. 65 § 1 i 2 kc w zw. z art. 385 ¹ kc oraz §5 ust.5 umowy pożyczki , pod postacią wyrażenia nieuzasadnionej oceny zgodnie z którą , kwestionowane przez pozwanego postanowienia umowy, wypełniają przesłanki abuzywności wskazane w art. 385 ¹ §1 kc ,

2/ art. 69 ust. 1 Ustawy prawo bankowe w zw. z art. 353 ¹ kc w konsekwencji uznania umowy za nieważną , bez uwzględnienia treści naruszonych norm , które wykluczają zasadność takiej oceny ,

3/ art. 58 §1 kc i 385 § 1 i 2 kc , jako następstwa zakwalifikowania umowy objętej sporem stron, jako w całości nieważnej,mimo, iż po ewentualnym wyeliminowaniu postanowień składających się mechanizm przeliczeniowy mogła ona nadal być traktowana jako obowiązująca , przy jej przekształceniu na kredyt złotowy.

W taki sam w istocie sposób Fundusz motywował kolejny zarzuty ;

4/ naruszenia ar 385 ¹ §2 w zw z art. 65§1 i 2 kc , art. 358 §1 i 2 oraz art. 41 Prawa wekslowego oraz

5/ art. 69 ust.2 pkt 4 a w zw. z art. 69 ust.3 w zw. z 75 b ustawy Prawo bankowe oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011r o zmianie ustawy Prawo Bankowe i niektórych innych ustaw ,

6/ art. 405 kc i 410 kc wobec ich niezastosowania dla oceny roszczenia poddanego pod osąd w sprawie , w sytuacji uznania , iż umowa pożyczki jest nieważna.

Odpowiadając na apelację pozwany domagał się jej oddalenia, jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego.

Przed wydaniem motywowanego orzeczenia , Sąd Odwoławczy, na podstawie odpisu z KRS dotyczącego strony powodowej oraz wyciągu z rejestru funduszy(...) prowadzonego przez Sąd Okręgowy w W., ustalił , iż aktualna jej nazwa brzmi: (...)Fundusz(...). Ma on siedzibę w J. i na datę zamknięcia rozprawy przed Sąd II instancji pozostaje w likwidacji.

/ dowód : wyciąg z rejestru dotyczący strony powodowej k. 190-194 , odpis z KRS k. 202-226 akt/

Te zmiany odnoszące się do apelanta w porównaniu ze stanem aktualnym na datę zamknięcia rozprawy przed Sądem Okręgowym , Sąd Apelacyjny uwzględnił z urzędu w treści komparycji oraz w sentencji motywowanego wyroku.

Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny rozważył :

Środek odwoławczy Funduszu nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu, chociaż oddalenie powództwa skierowanego przeciwko R. C. (1) ma nieco inne podstawy niż te na które wskazał Sąd niższej instancji, w szczególności w odniesieniu do zachodzenia podstawy do rozliczenia wzajemnych świadczeń , w warunkach potwierdzenia nieważności umowy pożyczki ab initio , wobec niedozwolonego charakteru części jej postanowień.

Rozpoczynając ocenę zarzutów sformułowanych przez stronę powodową od tych , które mają charakter procesowy;

wskazać na wstępie należy , że zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.

Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia.

Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.

Zważywszy na to generialum dodać także trzeba , iż skuteczne postanowienia zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów , wymaga od strony odwołującej się do niego, wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.

Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia, polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.

/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/

.Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.

Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji, w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.

Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .

To, w jaki sposób skarżący Fundusz motywuje realizację tak tego zarzutu procesowego jak i funkcjonalnie z nim związanych zarzutów faktycznych , wyklucza uznanie ich za uzasadnione.

W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być wytykanymi nieprawidłowościami ] polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej.

Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten oraz zarzuty faktyczne - zgodnie z argumentacją tego apelanta - sprawdza się ją się do tego ,że nie przyjął on wersji oceny dowodów i faktów , które uznaje on za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy ukształtowanym na tle i w związku z zawarciem umowy z 1 października 2004r.

A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez Fundusz R. C. (1) został w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowany , przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy pożyczki denominowanej do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar jego umownego był oznaczony od samego początku w sposób prawidłowy i dla niego czytelny , nie budzący ich wątpliwości . Ponadto (...) S.A. nie mogła tego obowiązku swoich klientów kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej, określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut. własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej.

Dlatego odpierając zarówno zarzut dotyczący oceny dowodów , jak i zarzuty faktyczne, Sąd Odwoławczy jedynie na marginesie dostrzega , że w istocie argumenty powołane dla ich wykazania wsparcia weryfikowanych zarzutów , nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / , stosował bank – poprzednik prawny Funduszu pod tytułem szczególnym z punktu widzenia przesłanek oceny postanowień umowy pożyczki jako mających / bądź nie / cechy niedozwolonych.

Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony apelującej , stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana R. C. (1) przy jej podpisywaniu umowy o ryzyku walutowym była, z punktu widzenia jego interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej , w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej , w czasie obowiązywania umowy przez wiele lat , niedostateczna i nietransparentna.

W tym kontekście dodać jeszcze należy , że to pracownicy banku zapewniali pozwanego o stabilności waluty szwajcarskiej w czasie.

Przy tym poza sporem było , że bank stosował wzorzec umowny pożyczki denominowanej w takiej walucie i nie było realnej możliwości negocjowania poszczególnych jego postanowień, a w każdym razie Fundusz takiej rzeczywistej możliwości po stronie pożyczkobiorcy w postępowaniu rozpoznawczym nie dowiódł .

Sąd Odwoławczy uznaje także za trafną , tę część faktycznego stanowiska Sądu niższej instancji / podważanego w ramach zarzutów faktycznych strony skarżącej / , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła waloryzacji pożyczki kursem CHF ,nawet potencjalnie dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.

Stąd pozbawione znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana później, a także jak kształtowałoby się zobowiązanie pozwanego , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować średni kurs NBP, do którego to efektu zdaje się przekonywać Fundusz, w ramach motywacji części sformułowanych w apelacji zarzutów materialnych.

Odeprzeć należy, jako nietrafny, zarzut faktyczny , chociaż prawidłowo powinien to być zarzut naruszenia indywidualnie oznaczonej normy procesowej - art. 235 ² §1 pkt 2 w zw. z art. 278 §1 kpc - za pośrednictwem którego Fundusz neguje pominięcie przez Sąd I instancji jego wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów.

Przy przyjętej koncepcji prawnej oceny roszczenia strony powodowej dla której zasadnicze znaczenie miała falsyfikacja tego, czy umowa pożyczki z 1 października 2004r jest, czy też nie jest nieważna, a która , wbrew materialnym zarzutom apelującego, została dokonana przez Sąd niższej instancji prawidłowo , prowadzenie dowodu z opinii biegłego dla potwierdzenia wniosków wskazanych w sformułowanej przezeń tezie dowodowej tezie / por treść pisma procesowego z dnia 27 kwietnia 2022r k. 106 v akt/ jest zbędne nie prowadząc do ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia, szczególnie ,że potwierdzenie tak sformułowanej tezy nie wymagało wiadomości specjalnych, a jedynie przedłożenia dokumentów rozliczeniowych, których przedstawienie , w warunkach odwoływania się do istnienia po stronie pozwanego długu [nota bene według treści żądania w kwocie odpowiadającej udzielonemu kapitałowi - względnie – według jego ewentualnej wersji - różnicy pomiędzy nim, a dokonanymi przez pożyczkobiorcę spłatami – konsekwentnie określonym w walucie szwajcarskiej- chociaż w odniesieniu do żądania ewentualnego nie oznaczonego ilościowo , na co zwracał uwagę w swoim stanowisku procesowym R. C. (1) - obciążało żądający Fundusz.

Dlatego jedynie na marginesie i dla porządku wskazać także należy , że nawet gdyby ocena Sądu była , w odniesieniu do tego dowodu odmienna to i tak nie mógłby uwzględnić wniosku dowodowego zgłoszonego w apelacji strony skarżącej o przeprowadzenie opinii , w ramach postępowania apelacyjnego.

Oto bowiem Sąd Odwoławczy jest związany zarzutami natury procesowej. Ma ono także i takie następstwo , iż o ile zawodowy pełnomocnik strony , nie powołała się na taką normę to, o ile warunkuje ona podjęcie oceny dowodowej przez Sąd Odwoławczy taka ocena jest wyłączona.

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozstrzyganej sprawie.

Domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego pełnomocnik Funduszu nie odwołał się do art. 380 kpc, a tylko ona daje podstawę do podjęcia przez Sąd Odwoławczym oceny, czy niezaskarżalne orzeczenie dowodowe Sądu I instancji było czy nie było prawidłowe.

Znów jedynie uzupełniająco dostrzec także należy, iż pełnomocnik strony powodowej nie był obecny na żadnej rozprawie przed Sądem I instancji, mimo prawidłowych powiadomień o ich terminach , tym samym w swoisty sposób pozbawiając się możliwości złożenia zarzutu opartego na art. 162 kpc, ewentualnego naruszenia norm.

Z podanych powodów, oceniając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.

W ich świetle nie można także podzielić żadnego z zarzutów materialnych na których opiera się konstrukcja środka odwoławczego.

W motywach apelacji Fundusz nie podał żadnych argumentów, mogących wskazywać na to, w jaki sposób to , iż Sąd I instancji pominął przy ustaleniu faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia wnioskowanych przezeń dowodów z dokumentów , miało wpływ na ostateczny wynik sprawy oraz , że dowodowa analiza ich treści, zdecydować by

Odwołując się do ustaleń , w tym poszerzonych o uzupełnienie dokonane przez Sąd Apelacyjny , przechodząc do weryfikacji sformułowanych przez bank zarzutów materialnych ;

nie można podzielić tego w ramach którego (...). S.A. podnosi naruszenie przez Sąd niższej instancji art. 69 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 353 ¹ kc , w sposób wskazany przez Fundusz.

Umowa zawarta przez małżonków C. z (...) S.A. w dniu 1 października 2004r była umową pożyczki denominowanej w walucie szwajcarskiej.

Możliwość zawierania tego rodzaju umów nie była wykluczona już w czasie, kiedy związali się z bankiem kontraktem kredytowym. Źródłem takiego uprawnienia był przepisy ustawy Prawo bankowe, dotyczący konstrukcji umowy pożyczki udzielanej przez bank w ogólności, w brzmieniu ówczesnym , odczytany przez pryzmat statuowanej przez art. 353 ¹ kc zasady swobody umów. Takie stanowisko zajął właśnie Sąd I instancji uznając , że z tej przyczyny umowa objęta sporem w sprawie nie jest nieważna.

Nie ma racji strona skarżąca podnosząc także pozostałe zarzuty materialne.

P rzepisy art. 385 ¹ § 1 i następnych k.c. , dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm kodeksu cywilnego , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy i oceny jej potencjalnej nieważności jako sprzecznej z prawem.

Stanowią one implementację w polskim porządku prawnym , postanowień Dyrektywy nr. 93/13/ EWG, w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu tej Dyrektywy, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

/por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 VI 2016 r., C-377/14./.

Przewidziana przez art. 385 ¹ kc sankcja bezskuteczności wobec konsumenta niedozwolonego postanowienia umownego, ma dla jego interesu i pozycji wobec drugiej – silniejszej strony kontraktu - działanie ochronne i jest dla niego obiektywnie korzystniejsza, aniżeli sankcja nieważności wynikająca z norm ogólnych kodeksu cywilnego.

W ten sposób konsument jest chroniony przed upadkiem całej umowy. To on może zrezygnować z przysługującej mu ochrony prawnej przed nieuczciwymi postanowieniami czynności prawnej co spowoduje , że od jego swobodnej i uświadomionej decyzji zależy , czy uznaje , iż jego interes przemawia dostatecznie za tym , że pomimo abuzywności niektórych spośród postanowień, umowa będzie nadal obwiązywać. Zatem normę 385 ¹ k.c. należy traktować jako lex specialis względem ogólnej regulacji kodeksowej .

Stosując ją w odniesieniu do postanowień umownych zawartych w umowach pożyczki denominowanej w walucie obcej trzeba w szczególności pamiętać, iż :

decydująca dla oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych jest data podpisania umowy oraz to, czy podmiot profesjonalny – w rozpoznawanej sprawie bank - miał chociażby potencjalną możliwość, na ich podstawie , jednostronnego kształtowania zakresu obowiązków umownych konsumenta ,w tym poprzez mechanizm waloryzacji jego zobowiązania walutą obcą / w rozpoznawanej sprawie franka szwajcarskiego/.

Wbrew argumentacji apelującego Sąd Okręgowy nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 ¹ §1 i 2 kc ,w powiązaniu z innymi , powołanymi przez stronę skarżącą normami , trafnie przyjmując abuzywność postanowień umowy z 1 października 2004r. , w szczególności tych , określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących u pożyczkodawcy.

To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego R. C. (1) ,jako klient banku, nie miał żadnego realnego – rzeczywistego - wpływu , decydował o wysokości jego zobowiązania / salda pożyczki /.

Był on wprowadzony jednostronnie przez bank na podstawie wzorca umownego i ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało pozwanemu udostępnione przez udzielający pożyczki podmiot oraz w jaki sposób, poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie jego długu wynikającego z umowy.

Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące pozwanego.

Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z nim indywidualnie uzgodnione.

W szczególności Fundusz nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny. R. C. (1) dokonał jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę ,w formie wzorca.

W tym kontekście dodać jeszcze dla porządku należy , iż wbrew stanowisku strony skarżącej , pozwany nie miał swobody w wyborze rodzaju produktu pożyczkowego skoro , jak wynika z ustaleń , (...) S.A. oferując go wskazał jedynie na korzyści wynikające z takiej pożyczki, w kontekście stabilności waluty szwajcarskiej w czasie, nie oferując przy tym innego.

O żadnych negocjacjach treści postanowień umownych nie można po stronie pozwanego , zasadnie, mówić.

Trzeba jeszcze dodać w związku z tym , iż dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.

Konieczne jest udowodnienie przez [ w rozstrzyganej sprawie stronę powodową ] szczególnie jeżeli jej poprzednik prawny posługiwał się przygotowanym przez siebie wzorcem , wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.

/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.

Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z dnia 1 października 2004r. nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kapitału pożyczki i sumy rat kapitałowo- odsetkowych , będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.

W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez R. C. (1) postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.

Za utrwalone ,w konsekwentnym orzecznictwie sądów powszechnych , a w szczególności Sądu Najwyższego, należy uznać zapatrywanie zgodnie z którym tak właśnie należy kwalifikować postanowienia umowne składające się na mechanizm przeliczeniowy , w zobowiązaniach denominowanych w walucie obcej [szerzej - waloryzowanych walutą obcą ]

/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.

Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanej pożyczki w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie pożyczkobiorcy . Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ] , wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.

Wobec powyższego poddanie tych postanowień umownych kontroli pod kątem abuzywności jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 ¹ § 1 zd. drugie k.c.) a zatem jeżeli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem , nie spełniając tym samym wymogu przejrzystości materialnej wynikającej z art. 4 ust. 2 oraz art. 5 Dyrektywy nr 93/13/ EWG.

Jak wyjaśnił TSUE w wyroku z dnia 20 września 2017 r. ,w sprawie o sygnaturze C - 186/16, wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że warunek ten musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany , a przy tym, jako osoba dostatecznie uważna i rozsądna , mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, ale również miał realną możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych takiego potencjalnego następstwa dla swoich zobowiązań finansowych.

Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy pozwany miał możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będzie miał obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo jego zobowiązania , przekładające się wprost na sytuację ekonomiczną pozwanego w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż [ w realiach faktycznych rozstrzyganej sprawy] miał związać się z bankiem węzłem obligacyjnym na długi okres czasu.

W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego pożyczkobiorcy wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez przedsiębiorcę. Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji. Konsument nie miał możliwości ich sprawdzenia ani, tym bardziej, jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli denominacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie z 1 października 2004r. spełniony.

/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.

Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż pozwany został , przed podpisaniem umowy, w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowany o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie. Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego R. C. jako klienta.

Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego , nie jest wystarczające odebranie od konsumenta , standardowego oświadczenia, iż o takim ryzyku został poinformowany.

/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.

Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 ¹ §1 k.c. nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonej pożyczki , waloryzowanej pieniądzem obcym , na złotówki przy wypłacie kapitału , a także spłacanych rat na taki pieniądz, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /

Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega w tym wypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.

/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.

Stąd nietrafną jest argumentacja strony skarżącej podnoszona w ramach zarzutu naruszenia art. 385 ¹ §1 kc , iż Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny postanowień umowy składających się na mechanizm przeliczeniowy z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów , doniosłych dla pozycji zobowiązującego się pożyczkowo wobec banku – przedsiębiorcy , w ramach stosunku umownego.

Pozwany chciał uzyskać pieniądze w walucie polskiej, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu domu , w którym nadal mieszka.

Od banku otrzymał złotówki i tylko w tej walucie spłacał zobowiązanie. Przeliczeń z waluty obcej i na walutę obcą , dokonywał wyłącznie bank bez jakiegokolwiek udziału R. C. (1). Przeliczenia te miały wyłącznie charakter wewnętrznych operacji matematycznych.

Rozmiar tak sumy udzielonego kapitału jak i skala długu drugiej strony stosunku umownego , będąc kształtowanymi przez , oznaczony przez bank jednostronnie, mechanizm przeliczenia, w ramach mechanizmu denominacji , wyklucza przyjęcie argumentów strony skarżącej za uzasadnione.

Dlatego , w ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia łączącej strony umowy, zawartej w dniu 1 października 2004 r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w nim Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.

Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i czy oraz w jaki sposób , po jej zawarciu , zmieniała się jej treść.

/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex.

Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie / postanowienia/ i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie , stanowisko pozwanego było jednoznaczne co do tego, iż nie jest zainteresowany , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.

Eliminacja tych postanowień z umowy powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia, które , mający status konsumenta R. C. (1) ma otrzymać od drugiej strony- skoro- jak w rozstrzyganej sprawie - uzyskał kapitał pożyczkowy w walucie polskiej , po jego przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz został zobowiązany zwrócić na rzecz banku , w ramach umowy kredytu denominowanego w walucie szwajcarskiej , w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży stosowany przez pożyczkodawcę, wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia jego długu.

Zgodnie ze stanowiskiem TSUE wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, są bowiem nią związane ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.

Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.

Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron umowy , w październiku 2004r było zaciągnięcie przez pozwanego [ i jego małżonkę ] zobowiązania pożyczkowego waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń , na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika referencyjnego LIBOR, stosowanego tylko w zobowiązaniach walutowych oraz kredytach/ pożyczkach/ waloryzowanych do takiego zagranicznego pieniądza.

Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty pożyczki i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.

Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek zgodnie z którym tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank motywując omawiane zarzuty materialne , mające polegać na doprowadzeniu do utrzymania umowy w mocy, są - szczególnie przy stanowczym- zrelacjonowanym wyżej , stanowisku procesowym R. C. (1) , niedopuszczalne, skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.

Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych , o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy pożyczki określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , przy aprobacie dla argumentacji apelacyjnej Funduszu , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy pożyczki waloryzowanej walutą obcą , miałaby, przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.

Nie można podzielić jako trafnego również zarzutu naruszenia art. 405 i 410 kc, w sposób wskazywany przez stronę apelującą.

W pierwszej kolejności zauważyć należy , że strona powodowa , w sposób wiążący dla Sądów obu instancji , co wynika wprost z treści art. 321 §1 kpc , formułując roszczenie wobec pozwanego dochodziła od niego zwrotu świadczenia uzyskanego z tytułu udostępnionego kapitału pożyczki , jako dłużnika rzeczowego, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do udziału w nieruchomości stanowiącego zabezpieczenie hipoteczne spłaty tego wynikającego z umowy zobowiązania i do wysokości wskazanej we wpisie hipoteki.

Taką treść tego roszczenia potwierdził dodatkowo pełnomocnik procesowy strony powodowej , na rozprawie apelacyjnej w dniu 23 lutego 2026r / por. zapis dźwiękowy rozprawy minuty 3-6 , zapis skrócony k. 232 akt /.

W warunkach , gdy wzajemne świadczenia stron mają obligacyjną / umowną / podstawę uznanie / jak w rozpoznanej sprawie / , iż podstawa ta od samego początku z powodu jej nieważności nie istniała / condictio sine causa / są zobowiązane do wzajemnego ich zwrotu na podstawie art. 410 §1 i 2 kc w zw. z art. 405 kc w konsekwencji tego , iż świadczenia te uzyskują , w tej sytuacji, kwalifikację nienależnych.

Te generalia odniesione do faktów ustalonych w rozstrzyganej sprawie i odczytane przez pryzmat treści roszczenia strony powodowej poddanego pod osąd w sprawie, zgłoszonego jako ewentualne [ także ] wykluczają jego zasadność.

Po pierwsze dlatego , iż zabezpieczenie hipoteczne spłaty zobowiązania pożyczkowego, a do wynikającego z niego ograniczenia odpowiedzialności R. C. (1), tak przedmiotowej jak i ilościowej, strona powodowa konsekwentnie w treści roszczenia zgłoszonego jako ewentualne odwołuje się , służyło zapewnieniu wykonania przez dłużnika swojego obowiązku mającego umowną podstawę.

Ustanowiona na udziale pozwanego w nieruchomości hipoteka , nie obejmowała wierzytelności nabytej przez Fundusz w drodze umowy cesji, mającej jakąkolwiek inną poza kontraktową , podstawę , w tym obejmującą zwrot świadczenia kwalifikowanego jako nienależne.

Już z tej przyczyni roszczenie zgłoszone jako ewentualne [ także ] nie mogło zostać uwzględnione , przy związaniu Sądów orzekających treścią roszczenia sformułowanego przez stronę powodową.

/ por. w tej materii także , wskazane jedynie ilustracyjnie judykaty SN z 28 marca 2014, sygn. III CSK 156/13 i z 14 grudnia 2018, sygn. I CSK 667/17 - obydwa powołane za zbiorem Lex/.

Po drugie nie można tracić z pola widzenia i nie uwzględniać tego, iż przeciwko uwzględnieniu tak sformułowanego roszczenia , mającego wynikać z uprawnienia do wzajemnych rozliczeń zwrotnych, w warunkach nieważność czynności prawnej która była podstawą spełnionych świadczeń , strony są obowiązane zwrócić sobie nawzajem to, co rzeczywiście w jego wykonaniu [ bez ważnej podstawy ] , otrzymały.

Strona powodowa konsekwentnie żąda w ramach tych rozliczeń kwoty odpowiadającej udzielonemu pożyczkobiorcy kapitału ale wyrażonemu w pieniądzu szwajcarskim [ 61 602, 37 CHF ] wraz z odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu przeciwnikowi procesowemu – ewentualnie pomniejszonej o sumę dokonanych przez pozwanego spłat / których rozmiarów nota bene w postępowaniu nie dowiodła /.

Tymczasem jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie , R. C. (1) nigdy nie otrzymał od poprzednika prawnego powoda pod tytułem szczególnym - banku- , w wykonaniu umowy z 1 października 2004r świadczenia w walucie szwajcarskiej. Zarówno udostępniony mu kapitał jak i sumy dokonanych przez niego przez pewien okres spłat były wyrażone wyłącznie w pieniądzu polskim.

Wobec tego strona powodowa mogłaby domagać się od niego zwrotu jako świadczenia nienależnego tego co otrzymał w wykonaniu umowy pożyczki, a wyłącznie jako sumy wyrażonej w złotówkach.

/ por. w tej kwestii także szerszą wypowiedź P. Machnikowskiego w komentarzu do kodeksu cywilnego [ art. 358 kc ] s. 622- 623- wydanie 6 /

Sąd związany żądaniem nie jest przy tym uprawniony do dokonywania jakichkolwiek przeliczeń walutowych i w takiej sytuacji także i z tej przyczyny jest zobowiązany ocenić roszczenie poddane pod osąd - w formie ewentualnej - jako nieuzasadnione i w konsekwencji je oddalić.

Wszystkie te stwierdzenia , oceny i wnioski uzasadniają ocenę zgodnie z którą również ostatni , w przyjętej przez stronę skarżącą kolejności, zarzut materialny nie uzasadniony.

Taka jego ocena nie zamyka , co oczywiste, możliwości wzajemnych rozliczeń stron sporu, w warunkach nieważności umowy pożyczki z dnia 1 października 2004r , w ramach kolejnego postępowania sądowego.

Z podanych powodów w uznaniu , iż żaden zarzut apelacji na których oparta została jej konstrukcja nie jest uzasadniony , Sąd Odwoławczy oddalił ją , na podstawie art. 385 kpc./ pkt I sentencji motywowanego orzeczenia /

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc. i wynikająca z niej , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.

Należna pozwanemu z tego tytułu kwota od przegrywającej strony powodowej odpowiada wynagrodzeniu reprezentującego R. C. (1) zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego , ustalonemu , jako pochodna wartości przedmiotu zaskarżenia , na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265 ].

Suma należna z tytułu rozliczeń kosztowych została zasądzona, po myśli art. 98 §1 ¹ kpc w zw z art. 391 §1 kpc wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , o których Sąd II instancji był obowiązany orzec z urzędu. / pkt II sentencji uzasadnianego orzeczenia/.