Centrum tematu

Przedawnienie roszczeń

Przedawnienie roszczeń oznacza, że po upływie określonego terminu dłużnik może uchylić się od spełnienia świadczenia. Roszczenie nie znika automatycznie, ale jego skuteczne dochodzenie przed sądem może być ograniczone, zwłaszcza gdy zostanie podniesiony zarzut przedawnienia.

Co warto wiedzieć

Przedawnienie dotyczy przede wszystkim roszczeń majątkowych, czyli takich, które można wyrazić w pieniądzu albo które mają wartość majątkową. W praktyce chodzi najczęściej o zapłatę długu, faktury, pożyczki, odsetek, odszkodowania, czynszu, wynagrodzenia albo należności stwierdzonej wyrokiem lub ugodą.

Najpierw trzeba ustalić, kiedy roszczenie stało się wymagalne. Od tej daty zwykle zaczyna biec termin przedawnienia. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, podstawowy termin wynosi 6 lat, a dla roszczeń okresowych i roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata. Koniec terminu przypada co do zasady na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata.

Bieg przedawnienia może zostać zawieszony albo przerwany. Przerwanie następuje między innymi przez wniesienie pozwu, czynność przed właściwym organem zmierzającą do dochodzenia lub zabezpieczenia roszczenia albo przez uznanie roszczenia przez dłużnika. Po przerwaniu termin biegnie na nowo, a przy sprawie sądowej zwykle dopiero po zakończeniu postępowania.

W sporze sądowym przedawnienie najczęściej podnosi się jako zarzut w sprzeciwie od nakazu zapłaty, odpowiedzi na pozew albo innym piśmie procesowym. W sprawach przeciwko konsumentowi sąd powinien brać przedawnienie pod uwagę z urzędu, ale nie zwalnia to pozwanego z potrzeby przedstawienia faktów, dat i dokumentów.

Nie każdy termin przedawnienia jest taki sam. Inne zasady mogą dotyczyć szkody z czynu niedozwolonego, roszczeń z umowy o dzieło, sprzedaży między przedsiębiorcami, roszczeń po prawomocnym wyroku, alimentów, pracy albo podatków. Dlatego samo pytanie „czy dług jest przedawniony” wymaga sprawdzenia rodzaju roszczenia, daty wymagalności oraz zdarzeń, które mogły zawiesić albo przerwać bieg terminu.

Najczęściej potrzebne pisma

Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.

Sprzeciw od nakazu zapłaty z zarzutem przedawnienia do przygotowania w bazie wzorów Odpowiedź na pozew z zarzutem przedawnienia do przygotowania w bazie wzorów Pismo procesowe z zarzutem przedawnienia roszczenia do przygotowania w bazie wzorów Apelacja od wyroku nieuwzględniającego zarzutu przedawnienia do przygotowania w bazie wzorów

Rodzaje spraw w tym temacie

Najważniejsze warianty, które pomagają zawęzić szeroki temat do konkretnej sytuacji.

Najważniejsze przepisy

Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.

art. 117 kc Przedawnienie roszczeń majątkowych Art. 117. § 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje... art. 118 kc Długość terminów przedawnienia Art. 118. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działa... art. 120 kc Rozpoczęcie biegu przedawnienia Art. 120. § 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez upraw... art. 121 kc Zawieszenie biegu przedawnienia Art. 121. Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: 1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzic... art. 123 kc Przerwanie biegu przedawnienia Art. 123. § 1. Bieg przedawnienia przerywa się: 1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo... art. 124 kc Skutki przerwania przedawnienia Art. 124. § 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. § 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym d... art. 125 kc Terminy po orzeczeniu Art. 125. § 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również...

Pytania z forum

Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.

Powiązane orzeczenia

Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.

Najczęstsze pytania

Co oznacza przedawnienie roszczenia?

Oznacza, że po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od spełnienia świadczenia. Roszczenie nadal istnieje, ale jego przymusowe dochodzenie może być nieskuteczne.

Jakie są podstawowe terminy przedawnienia?

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin wynosi 6 lat. Dla roszczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata.

Od kiedy liczy się przedawnienie?

Co do zasady od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli od chwili, gdy wierzyciel mógł skutecznie żądać spełnienia świadczenia.

Gdzie podnieść zarzut przedawnienia?

Zarzut podnosi się w sprawie, w której wierzyciel dochodzi roszczenia, najczęściej w sprzeciwie od nakazu zapłaty, odpowiedzi na pozew albo innym piśmie procesowym.

Czy zarzut przedawnienia jest płatny?

Samo podniesienie zarzutu w już toczącej się sprawie zwykle nie wymaga osobnej opłaty. Opłaty mogą dotyczyć konkretnego pisma procesowego lub środka zaskarżenia, zależnie od rodzaju sprawy.

Co powinno zawierać pismo z zarzutem przedawnienia?

Powinno wskazywać sąd, strony, sygnaturę, żądanie oddalenia roszczenia w całości lub części, zarzut przedawnienia, daty potrzebne do obliczenia terminu, uzasadnienie, dowody i podpis.

Co się dzieje po uwzględnieniu zarzutu przedawnienia?

Sąd może oddalić powództwo w zakresie przedawnionego roszczenia. Jeżeli sprawa dotyczy tylko takiego roszczenia, wierzyciel nie uzyska zasądzenia należności w tym procesie.

Co po oddaleniu zarzutu przedawnienia?

Sprawa toczy się dalej albo sąd może zasądzić roszczenie, jeżeli uzna je za zasadne. Strona może rozważyć zaskarżenie wyroku, jeżeli są podstawy do apelacji.