Prawo geologiczne i górnicze

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze

Obowiązuje
Artykuły 227
Wejście w życie 01.01.2012
Ostatnia zmiana 12.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 227 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 1-9
Art. 1
1. Ustawa określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie:
1) prac geologicznych;
2) wydobywania kopalin ze złóż;
3) podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji;
4) podziemnego składowania odpadów;
5) podziemnego składowania dwutlenku węgla. 2. Ustawa określa także:
1) wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, o której mowa w ust. 1;
2) zasady wykonywania nadzoru i kontroli nad działalnością regulowaną ustawą. 3. (uchylony) 4. Warunki wykonywania i kontrolowania działalności polegającej na przesyłaniu dwutlenku węgla w celu jego podziemnego składowania określa ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, z późn. zm.2)).
Art. 2 Odpowiednie stosowanie ustawy
Art. 3 Wyłączenia spod Prawa geologicznego i górniczego
Ustawy nie stosuje się do:
1) korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami;
2) wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykorzystania ciepła Ziemi, poza obszarami górniczymi;
2a) wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wydobywania wód leczniczych lub solanek;
3) badań naukowych i działalności dydaktycznej, prowadzonych bez wykonywania robót geologicznych;
4) pozyskiwania okazów minerałów, skał i skamielin w celach naukowych, kolekcjonerskich i dydaktycznych, prowadzonego bez wykonywania robót górniczych;
5) wykonywania robót związanych ze sztucznym zasilaniem strefy brzegowej piaskiem, pochodzącym z osadów dennych obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej;
6) wydobywania kruszywa w zakresie niezbędnym do wykonania pilnych prac zabezpieczających przed powodzią w czasie obowiązywania stanu klęski żywiołowej;
7) ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych bez wykonywania robót geologicznych.
Art. 4
1. Przepisów działu III–VIII oraz art. 168–174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:
1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;
2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;
3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. 2. Ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. 3. W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3. Przepisy art. 140 ust. 5 i 6, art. 141, art. 142 i art. 143 ust. 1a stosuje się. 4. W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2, jeżeli działalność była prowadzona przez kilka podmiotów, podmioty te odpowiadają solidarnie.
Art. 5
Art. 6
Art. 7
1. Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odręb- nych przepisach. 2. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystania nieruchomości wynikającego z planu ogólnego gminy oraz przepisów odrębnych.
Art. 8
1. Decyzje wydawane na podstawie ustawy, które dotyczą morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego oraz pasa nadbrzeżnego, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu morskiego. 2. Decyzje wydawane na podstawie ustawy, które dotyczą wyłącznej strefy ekonomicznej, wymagają uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej. 3. Kopie decyzji wydawanych na podstawie ustawy dotyczące poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów oraz wydobywania węglowodorów ze złóż w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej albo wydobywania węglo- wodorów ze złóż w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie doręcza się Komendantowi Głównemu Straży Granicznej.
Art. 9 Współdziałanie organów przy rozstrzygnięciu
1. Jeżeli ustawa uzależnia rozstrzygnięcie organu administracji od współdziałania (uzgodnienia lub wyrażenia opinii) z innym organem administracji, zajmuje on stanowisko niepóźniej niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu rozstrzygnięcia. 2. Jeżeli organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie określonym w ust. 1, uważa się, że aprobuje przedłożony projekt rozstrzygnięcia. 3. Termin do zajęcia stanowiska jest zachowany, jeżeli przed upływem 14 dni od dnia doręczenia wniosku o zajęcie stanowiska w sprawie organ współdziałający doręczył postanowienie w tej sprawie lub dokonał jego wysyłki. DZIAŁ II Własność górnicza, użytkowanie górnicze oraz inne uprawnienia górnicze
dzial

Dział II - Własność górnicza, użytkowanie górnicze oraz inne uprawnienia górnicze

art. 10-20
Art. 10
1. Złoża węglowodorów, węgla kamiennego, metanu występującego jako kopalina towarzysząca, węgla brunatnego, rud metali z wyjątkiem darniowych rud żelaza, metali w stanie rodzimym, rud pierwiastków promieniotwórczych, siarki rodzimej, soli kamiennej, soli potasowej, soli potasowo-magnezowej, gipsu i anhydrytu, kamieni szlachetnych, pierwiastków ziem rzadkich, gazów szlachetnych, wodoru, bez względu na miejsce ich występowania, są objęte własnością górniczą. 2. Własnością górniczą są objęte także złoża wód leczniczych, wód termalnych i solanek. 3. Złoża kopalin niewymienionych w ust. 1 i 2 są objęte prawem własności nieruchomości gruntowej. 4. Własnością górniczą są objęte także części górotworu położone poza granicami przestrzennymi nieruchomości gruntowej, w szczególności znajdujące się w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej. 5. Prawo własności górniczej przysługuje Skarbowi Państwa.
Art. 11
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do własności górniczej,
a także do rozstrzygania sporów między Skarbem Państwa a właścicielem gruntu,
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, a także prawa geodezyjnego
i kartograficznego dotyczące nieruchomości gruntowych, w tym ich rozgraniczania.
Art. 12
1. W granicach określonych przez ustawy Skarb Państwa,
z wyłączeniem innych osób, może korzystać z przedmiotu własności górniczej albo
rozporządzać swoim prawem wyłącznie przez ustanowienie użytkowania górniczego.
2. Uprawnienia Skarbu Państwa w zakresie wynikającym z własności górniczej
w odniesieniu do działalności:
1) która wymaga koncesji, wykonują właściwe organy koncesyjne;
2) o której mowa w art. 2 ust. 1, wykonują zarządy województw.
3. Jeżeli przedmiot własności górniczej znajduje się w granicach obszarów
morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wykonywanie uprawnień właścicielskich
wymaga porozumienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej.
4. Przepisów dotyczących użytkowania górniczego nie stosuje się do robót
geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji.
Art. 13
1. Ustanowienie użytkowania górniczego następuje w drodze umowy
zawartej na piśmie pod rygorem nieważności.
1a. Umowa o ustanowieniu użytkowania górniczego staje się skuteczna z dniem
uzyskania koncesji.
2. (uchylony)
3. W umowie, o której mowa w ust. 1, określa się wynagrodzenie z tytułu
ustanowienia użytkowania górniczego i sposób jego zapłaty.
4. Wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego stanowi
dochód budżetu państwa.
5. Umowę, o której mowa w ust. 1, w odniesieniu do ustanowienia użytkowania
górniczego dla podziemnego składowania odpadów promieniotwórczych zawiera się
na czas nieokreślony.
6. W przypadku nieuzyskania koncesji w terminie roku od dnia zawarcia umowy
o ustanowieniu użytkowania górniczego, umowa ta wygasa.
7. Użytkowanie górnicze wygasa w przypadku wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty
mocy koncesji, bez względu na przyczynę.
Art. 15
Art. 16
1. W granicach określonych przez ustawy oraz przez umowę o ustanowienie użytkowania górniczego użytkownik górniczy, w celu wykonywania działalności regulowanej ustawą, może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z prze- strzeni objętej tym użytkowaniem. W szczególności może on odpowiednio wykonywać roboty geologiczne, wydobywać kopalinę ze złoża, wykonywać działalność w zakresie podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów lub podziemnego składowania dwutlenku węgla, a także wykonywać działalność określoną w art. 2 ust. 1. 2. Obiekty, urządzenia oraz instalacje wzniesione w przestrzeni objętej użytkowaniem górniczym stanowią własność użytkownika górniczego. Własność ta jest prawem związanym z użytkowaniem górniczym. 3. (uchylony)
Art. 17
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do użytkowania górniczego
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dzierżawy.
Art. 18
1. Jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do
wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać
umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za
wynagrodzeniem.
2. Korzystanie, o którym mowa w ust. 1, nie może obejmować prawa do
pobierania pożytków z nieruchomości.
3. Jeżeli na skutek ograniczenia prawa nieruchomość lub jej część nie nadaje się
do wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel (użytkownik wieczysty) może
żądać, aby przedsiębiorca dokonał jej wykupu.
4. W sprawach spornych rozstrzygają sądy powszechne.
Art. 19
1. Przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na:
1) wydobywanie węglowodorów ze złoża, a w przypadku koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złoża – uzyskał decyzję inwestycyjną,
2) wydobywanie węgla kamiennego,
3) wydobywanie węgla brunatnego,
3a) wydobywanie siarki rodzimej,
4) podziemne bezzbiornikowe magazynowanie węglowodorów,
4a) podziemne bezzbiornikowe magazynowanie wodoru,
5) podziemne składowanie dwutlenku węgla
– może żądać wykupu nieruchomości lub jej części położonej w obszarze górniczym, w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności. 2. W sprawach spornych rozstrzygają sądy powszechne.
Art. 20
Korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne. DZIAŁ III Koncesje Rozdział 1 Zasady koncesjonowania
dzial

Dział III - Koncesje

art. 21-49
rozdzial

Rozdział 1 - Zasady koncesjonowania

art. 21-42
Art. 21
Art. 22 Koncesje geologiczne i górnicze
Art. 23
Art. 24
Art. 25
1. We wniosku o udzielenie koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża kopaliny określa się również cel, zakres i rodzaj prac geologicznych, w tym robót geologicznych, oraz zamieszcza się informację o pracach, które mają być wykonywane dla osiągnięcia zamierzonego celu, w tym o ich technologiach, a także wskazuje się minimalną kategorię rozpoznania złoża. 2. W przypadku zamierzonego wykonywania robót geologicznych, do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się 2 egzemplarze projektu robót geologicznych.
Art. 26 Wniosek o koncesję wydobywczą
Art. 27
Art. 28
Art. 29
Art. 30
1. Koncesja określa:
1) rodzaj i sposób wykonywania zamierzonej działalności;
2) przestrzeń, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność;
3) czas obowiązywania koncesji;
4) termin rozpoczęcia działalności określonej koncesją, a w razie potrzeby –
przesłanki, których spełnienie oznacza rozpoczęcie działalności.
2. Koncesja może określać inne wymagania dotyczące wykonywania
działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa
powszechnego i ochrony środowiska.
3. Koncesja nie zwalnia z obowiązków określonych odrębnymi przepisami,
w tym uzyskania przewidzianych nimi decyzji.
Art. 31
1. Koncesja na poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów, określa również:
1) cel, zakres i rodzaj zamierzonych prac geologicznych, w tym robót geologicznych, oraz minimalną kategorię rozpoznania złoża;
2) zakres i harmonogram przekazywania informacji geologicznych i próbek uzyskanych w wyniku wykonywania robót geologicznych;
3) wysokość opłaty za działalność określoną w koncesji. 2. Powierzchnia terenu objętego koncesją na poszukiwanie lub rozpoznawanie złoża kopaliny nie może przekroczyć 1200 km2.
Art. 32
Art. 33
1. Jeżeli koncesja jest poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach podjętą w postępowaniu toczącym się z udziałem społeczeństwa, w postępowaniu koncesyjnym nie stosuje się przepisów o udziale organizacji społecznych. 2. Do postępowania w sprawie koncesji, poprzedzonej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. 3. Do koncesji, poprzedzonej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 72 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Art. 34
Art. 35
1. Obszar górniczy podlega wpisowi do rejestru obszarów górniczych
i zamkniętych podziemnych składowisk dwutlenku węgla, o którym mowa w art. 152a
ust. 1.
2. (uchylony)
3. (uchylony)
4. (uchylony)
5. (uchylony)
6. Granice obszaru i terenu górniczego określonego w koncesji podlegają
ogłoszeniu w sposób zwyczajowo przyjęty w gminie.
Art. 36
Art. 37
Art. 38
1. Koncesja wygasa:
1) z upływem czasu, na jaki została udzielona;
2) jeżeli stała się bezprzedmiotowa;
3) (uchylony)
4) w przypadku likwidacji przedsiębiorcy;
5) w przypadku jej zrzeczenia się.
2. W przypadkach określonych w ust. 1 organ koncesyjny, w drodze decyzji,
stwierdza wygaśnięcie koncesji.
3. Przypadki, o których mowa w ust. 1, nie powodują wygaśnięcia obowiązku
zabezpieczenia, o którym mowa w art. 28. Termin wygaśnięcia obowiązku określa
decyzja, o której mowa w ust. 2.
Art. 39
Art. 40
1. Kopie decyzji wydawanych na podstawie niniejszego działu
niezwłocznie doręcza się właściwym miejscowo organom koncesyjnym, organom
nadzoru górniczego i wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), a także Prezesowi
Wyższego Urzędu Górniczego, Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej, zwanemu dalej „NFOŚiGW”, oraz państwowej służbie
geologicznej. Kopie decyzji dotyczących obszarów morskich Rzeczypospolitej
Polskiej niezwłocznie doręcza się właściwemu terenowemu organowi administracji
morskiej.
2. Kopie decyzji wydawanych na podstawie niniejszego działu dotyczących
podziemnego składowania dwutlenku węgla organ koncesyjny doręcza także
niezwłocznie Krajowemu Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku
Węgla oraz przesyła do wiadomości Komisji Europejskiej.
Art. 41
Art. 42
1. W sprawach uregulowanych niniejszym działem:
1) rozpoczęcie działalności objętej koncesją uważa się za zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych;
2) uchylenie (zmiana) koncesji w wyniku wznowienia postępowania nie może nastąpić z upływem roku od dnia rozpoczęcia określonej nią działalności. 2. Przepis ust. 1 nie uchybia obowiązkowi naprawienia szkody. Rozdział 2 (uchylony) Rozdział 3 Koncesje na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złóż, a także koncesje na wydobywanie węglowodorów ze złóż
rozdzial

Rozdział 2 - Koncesje na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złóż

art. 43-49
Art. 49
dzial

Dział IV - Kwalifikacje, rzeczoznawcy i odpowiedzialność zawodowa

art. 50-78
rozdzial

Rozdział 1 - Kwalifikacje w zakresie geologii

art. 50-52
Art. 50 Osoby wykonujące czynności polegające na wykonywaniu, dozorowaniu i kierowaniu
Pokazano 50 z 227 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników