sygn. I ACa 896/23 24 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 24 listopada 2025, sygn. I ACa 896/23

Data orzeczenia 24 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Sławomir Jamróg

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 11 kpc art. 58 kc art. 98 kpc art. 101 krio art. 177 kk art. 205 kpc art. 224 kpc art. 227 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (19)

art. 233 kpc art. 278 kpc art. 286 kpc art. 316 kpc art. 320 kpc art. 322 kpc art. 362 kc art. 385 kpc art. 386 kpc art. 391 kpc art. 415 kc art. 435 kc art. 436 kc art. 442 kc art. 444 kc art. 445 kc art. 805 kc art. 822 kc art. 917 kc

Sygn. akt I ACa 896/23
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 24 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg
Sędziowie: SSA Jerzy Bess
SSA Kamil Grzesik
Protokolant: Madelaine Touahri
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa P. B.

przeciwko (...) S.A. w W.

o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt I C 2260/16


1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że wskazane tam kwoty renty obniża z kwot 4.344 zł (cztery tysiące trzysta czterdzieści cztery złote) do kwot po 3.840 zł (trzy tysiące osiemset czterdzieści złotych), oddalając powództwo także w części wynikającej z tego obniżenia;


2.

oddala apelację w pozostałej części; 


3.

zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty;


4.

zwraca ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Krakowie na rzecz strony pozwanej kwotę 915, 27 zł (dziewięćset piętnaście złotych i dwadzieścia siedem groszy) tytułem różnicy pomiędzy środkami pobranymi na koszt dowodu, a kosztami należnymi. 


Sygn. akt I ACa 896/23
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
Wyrokiem z 11 stycznia 2023 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 2260/16 Sąd Okręgowy Krakowie zasądził od strony pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz powoda P. B. kwotę 329.101 zł tytułem renty z powodu zwiększonych potrzeb z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 82.719,36 zł od dnia 15 stycznia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 15 stycznia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 lutego 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 marca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 kwietnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 maja 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 czerwca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 lipca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 sierpnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 września 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 października 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 listopada 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2706 zł od dnia 2 grudnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 02 stycznia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 lutego 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 marca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 kwietnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 maja 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 czerwca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 lipca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 sierpnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 września 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 października 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 listopada 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2819,40 zł od dnia 2 grudnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 02 stycznia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 lutego 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 marca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 kwietnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 maja 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 czerwca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 lipca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 sierpnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 września 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 października 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 listopada 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2981,40 zł od dnia 2 grudnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 02 stycznia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lutego 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 marca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 kwietnia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 maja 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 czerwca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lipca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 sierpnia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 września 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 października 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 listopada 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 grudnia 2020 r do dnia zapłaty
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 02 stycznia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lutego 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 marca 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 kwietnia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 maja 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 czerwca 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lipca 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 sierpnia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 września 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 października 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 listopada 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 grudnia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 02 stycznia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lutego 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 marca 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 kwietnia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 maja 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 czerwca 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 lipca 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 sierpnia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 września 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 października 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 listopada 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 grudnia 2022 r do dnia zapłaty
- od kwoty 3840,00 zł od dnia 2 stycznia 2023 r do dnia zapłaty (pkt 1),
zasądził od strony pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz powoda P. B. tytułem renty z powodu zwiększonych potrzeb od dnia 1 lutego 2023 roku - na przyszłość; kwotę po 4.344,00 zł za każdy miesiąc, przy czym termin płatności renty określił na 2 dzień każdego miesiąca z góry, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności każdej raty ( pkt 2).
Ponadto zasądził od strony pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz powoda P. B. kwotę 94.125,11 zł tytułem renty z powodu zmniejszonych możliwości zarobkowych i utraconych zarobków z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 grudnia 2013 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2stycznia 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 lutego 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 marca 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 kwietnia 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 maja 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 czerwca 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 lipca 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 sierpnia 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 września 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 października 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 listopada 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 grudnia 2014 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 15 stycznia 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 lutego 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 marca 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 kwietnia 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 maja 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 czerwca 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 lipca 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 sierpnia 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 września 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 października 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 listopada 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 293,12 zł od dnia 2 grudnia 2015 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 15 stycznia 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 lutego 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 marca 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 kwietnia 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 maja 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 czerwca 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 lipca 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 sierpnia 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 września 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 października 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 listopada 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 334,84 zł od dnia 2 grudnia 2016 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 15 stycznia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 lutego 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 marca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 kwietnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 maja 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 czerwca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 lipca 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 sierpnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 września 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 października 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 listopada 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 397,11 zł od dnia 2 grudnia 2017 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 02 stycznia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 lutego 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 marca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 kwietnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 maja 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 czerwca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 439,42 zł od dnia 2 lipca 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 379,09 zł od dnia 2 sierpnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 379,09 zł od dnia 2 września 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 379,09 zł od dnia 2 października 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 360,24 zł od dnia 2 listopada 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 360,24 zł od dnia 2 grudnia 2018 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 422,50 zł od dnia 02 stycznia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 422,50 zł od dnia 2 lutego 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 marca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 kwietnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 maja 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 czerwca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 lipca 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 0 zł od dnia 2 sierpnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 września 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 308,62 zł od dnia 2 października 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 313,76 zł od dnia 2 listopada 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 313,76 zł od dnia 2 grudnia 2019 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 02 stycznia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 lutego 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 marca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 kwietnia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 maja 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 czerwca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 lipca 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 sierpnia 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 września 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 października 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 listopada 2020 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1548,52 zł od dnia 2 grudnia 2020 r do dnia zapłaty
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 02 stycznia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 lutego 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 marca 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 kwietnia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 maja 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 czerwca 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 lipca 2021 r do dnia zapłaty
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 sierpnia 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 września 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 października 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 listopada 2021 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 1757,76 zł od dnia 2 grudnia 2021 r do dnia zapłaty
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 02 stycznia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 lutego 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 marca 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 kwietnia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 maja 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 czerwca 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 lipca 2022 r do dnia zapłaty
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 sierpnia 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 września 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 października 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 listopada 2022 r do dnia zapłaty,
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 grudnia 2022 r do dnia zapłaty
- od kwoty 2242,67 zł od dnia 2 stycznia 2023 r do dnia zapłaty (pkt 3) , a także zasądził od strony pozwanej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz powoda P. B. tytułem renty z powodu zmniejszonych możliwości zarobkowych i utraconych zarobków od dnia 1 lutego 2023 roku na przyszłość kwotę po 2.242,67 zł za każdy miesiąc, przy czym termin płatności renty określił na 2 dzień każdego miesiąca z góry, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od następnego dnia po upływie terminu płatności każdej raty (pkt 4) i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 5) , a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pozostawił do rozpoznania referendarzowi sądowemu odrębnym postanowieniem wskazując, iż co do zasady postępowanie wygrał powód, a co do zasądzonych kwot w 70% (pkt VI).
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:
W dniu 22 sierpnia 2003 roku w B. miało miejsce zdarzenie wyniku, którego (...)wówczas powód został potrącony przez P. S. (1) kierującego samochodem osobowym marki F.. P. B. przekraczał jezdnię w miejscu zabronionym, w najszerszym miejscu na środku skrzyżowania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami powinien iść drogą najkrótszą. Ponadto w danym miejscu na drodze powód był obowiązany ustąpić pierwszeństwa wszystkim pojazdom.
Powód wbiegając na jezdnię bezpośrednio przed samochodem F. nie ustąpił mu pierwszeństwa. Ponadto powód wybiegł spoza pojazdu ograniczającego widoczność, tj. jadącego w kierunku przeciwnym do kierunku jazdy F..
Przed wejściem na jezdnię powód był obowiązany dokonać oceny sytuacji drogowej, a w szczególności sprawdzić, czy z obu jej stron nie nadjeżdżają jakieś pojazdy. Powód popełnił błąd wbiegając na jezdnię bezpośrednio po przejechaniu samochodu jadącego od W. w kierunku G., tj. nie uwzględnił ograniczenia widoczności w swoją prawą stronę przez ten samochód. Także nadmierna prędkość samochodu F. pozostawała w związku przyczynowo- skutkowym z wypadkiem i jego skutkami. Nawet jednak w przypadku przyjęcia, że nie doszło do przekroczenia prędkości dozwolonej 60 km/h to i tak przy natychmiastowej reakcji kierującego do potracenia mogło nie dojść . W ujęciu statystycznym, skutki takiego wypadku byłyby zaś znacznie mniejsze.
Sąd Okręgowy przyjął więc , że kierowca P. S. (1) przyczynił się do wypadku i jego skutków.
Nadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że :
Bezpośrednio po wypadku powód został przewieziony do oddziału (...)Uniwersyteckiego Szpitala (...) w K.. W wyniku przebytego wypadku stwierdzono u powoda stłuczenie obu płuc w jamach opłucnowych, stłuczenie śledziony, złamanie trzonu kości ramiennej prawie i podgłowowe, złamanie kości ramiennej lewej, ciężki uraz czaszko-mózgowy z krwiakiem śródmiąższynowym w płacie skroniowo – ciemieniowym lewym, krwiaki w układzie komorowym mózgu. W okresie pierwszych kilkunastu dni po wypadku powód wymagał ciągłego i mechanicznego wspomagania oddechu i krążenia.
W dniu 23 sierpnia 2003r. powód przebył operację zespolenia złamań obu kości ramiennych. Od 10 lutego 2004r. do 19 marca 2004r. powód przebywał na oddziale (...) Uniwersyteckiego Szpitala (...) w K..
W dniu 23 lutego 2005r. powód został przyjęty na Oddział (...) celem operacyjnego usunięcia pręta R., po której to operacji powód przebywał w szpitalu do 1 marca 2005r.
Z uwagi na utratę przytomności powód w okresie od 17 maja 2005r. do 3 czerwca 2005r. ponownie przebywał na oddziale (...) Uniwersyteckiego Szpitala (...), gdzie w wyniku badań stwierdzono u niego uogólnione zmiany z przewagą w okolicach ciemieniowo - skroniowo - potylicznych, większe po stronie prawej.
W dniu 21 września 2005r. z uwagi na złamanie szyjki kości udowej przeprowadzono u powoda operację nastawienia złamania od strony uda oraz wprowadzono drut K. oraz kaniulowaną śrubę.
Od 3 stycznia do 12 stycznia 2007r. powód został przyjęty na oddział ratunkowy Uniwersyteckiego Szpitala (...) w K. z objawami drgawek ogniskowych po stronie lewej, trwających około 5 minut. Podczas badań stwierdzono u powoda cechy uszkodzenia istoty białej półkul mózgu w postaci stref zlokalizowanych przykomorowo oraz mniejszych ognisk widocznych podkorowo w płatach czołowych oraz ogniska na przebiegu dróg korowo - rdzeniowych po stronie lewej a także w obrębie śródmózgowia. Ponadto stwierdzono u powoda zaburzenia sygnału u podstawy tylnej części lewego płata skroniowego. W późniejszym okresie powód przebywał w Oddziałach (...) – z powodu podejrzenia napadów padaczkowych, urazów – ortopedycznych oraz reoperacji związanych z przebytymi złamaniami. Przez cały okres powód wymagał stałej opieki, został on zakwalifikowany do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy.
Powód P. B. po wypadku doznał uszkodzenia mózgu, niedowładu czterech kończyn, stłuczenia płuca oraz śledziony. Porusza się on na wózku inwalidzkim, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wykonywać jakichkolwiek czynności. Ma jedną nogę o 13 cm krótszą od drugiej oraz przykurczone ręce do góry, a także wykrzywione nadgarstki. Ma on również problemy z pamięcią i nie potrafi się uczyć, w przeszłości miewał napady agresji. Kilka lat po wypadku u powoda ujawniła się padaczka, wobec czego koniecznością stało się przyjmowanie silnych leków.
Opiekę nad powodem sprawuje jego matka S. B.. Przez dwa lata po wypadku był on całkiem leżący, dzięki licznym zabiegom oraz ćwiczeniom jego stan się nieco polepszył. Powód uczestniczył ponadto w terapii metodą T.. Cena dwudziestu zabiegów terapii wyniosła 1300 zł. Powód korzystał również z innowacyjnej metody terapeutycznej ,,b., która go bardzo rozwijała.
W każdym tygodniu miał po 4 godziny zajęć z oligofrenopedagogiem oraz logopedą. Powód korzysta z rehabilitacji w ramach NFZ w (...) w G. w wymiarze jednej godziny tygodniowo oraz z nieregularnych turnusów rehabilitacyjnych. Do powoda codziennie przychodzi prywatny rehabilitant, koszt jednorazowej wizyty wynosi 50 zł. Obecnie stawka godzinowa rehabilitacji jest wyższa, niemniej jednak fizjoterapeuta pobiera od powoda obniżoną stawkę z uwagi na wieloletnią znajomość z rodziną. Powód chętnie uczestniczy w zabiegach rehabilitacyjnych, natomiast samodzielnie nie podejmuje on żadnych ćwiczeń.
Matka powoda nie jeździ już z synem na terapię T. z uwagi na bardzo wysokie koszty, ponadto zrezygnowała ona również z konsultacji psychologicznych dla syna, gdyż nie ma specjalisty z tej dziedziny w miejscu zamieszkania, wobec czego jedyną możliwością byłyby wizyty prywatne na które nie ma funduszy. Miesięczny koszt utrzymania powoda to kwota ok. 2000 zł.
Powód ma obecnie ma (...) lat i jest całkowicie ubezwłasnowolniony. Wymaga on stałej obecności opiekuna. Nie jest on sam w stanie się przesunąć z wózka na łóżko, potrzebuje też pomocy drugiej osoby przy korzystaniu z toalety. Nie jest też w stanie sam zjeść posiłków płynnych. W przyszłości powód ma mieć operację biodra oraz zabieg wydłużenia nogi. Powód nie ma woli do życia, nic go nie interesuje, cały czas siedzi ze spuszczoną głowę. Po wypadku stracił on wszystkich znajomych, odwiedza go jedynie najbliższa rodzina.
Matka powoda nie zostawia go samego, z uwagi na ryzyko napadów epilepsji oraz częsty spadek sodu w organizmie.
Dowód: zeznania S. B. (00: 10:20- 00:29:41; 00:03:31- 00:36:52) (k.654-656; k.1051-1053); decyzja Wójta Gminy G. z dnia 2 sierpnia 2019r (k.889); dokumentacja medyczna z placówek, w których powód odbywał rehabilitację (k 903-918).
Powód brał udział w sesjach terapii aktywacji mózgu drogą stymulacji słuchowej- metodą T., koszt terapii wynosił 1470 zł ( 2009 rok), 8820 zł ( 2010 rok), 8430 zł (2011 rok).
Obowiązkowe stawki w Gminnym Ośrodku Pomocy (...) w G. za godzinę opieki wynosiły odpowiednio: 9,52 zł (2013 rok), 10 zł (2014 rok), 10,42 zł (2015 rok), 11,02 zł ( 2016 rok), 13 zł (2016 rok), w 2018 r - 13,70 zł , w 2019 r – 14,70 zł, w 2020 r – 20 zł, w 2021 r -20 zł
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2019 roku wydaną przez Wójta Gminy G. powodowi zostały przyznane częściowo odpłatne specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi w wymiarze 2 godzin dziennie we wtorki i środy z wyłączeniem dni świątecznych. Celem przedmiotowych usług jest rozwijanie niezbędnych umiejętności do samodzielnego życia.
Decyzją Wójta Gminy G. z dnia 25 października powodowi został przyznany zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Od dnia 18 września 2018 roku zasiłek ten odpowiednio wynosił 184,42 zł, a od 1 listopada 2019 roku 215, 84 zł.
Decyzją z dnia 5 marca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższył powodowi wysokość renty socjalnej, która od dnia 1 marca 2014 roku wyniosła 709,34 zł do wypłaty 644,63 zł. Od dnia 1 kwietnia 2015 roku wysokość przedmiotowej renty wynosiła 739, 58 zł. Natomiast od 1 marca 2018 roku kształtowała się na poziomie 865,03 zł – do wypłaty 745,18 zł.
Decyzja z dnia 1 marca 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższył wysokość renty do kwoty 1100 zł do wypłaty 935 zł
Rehabilitacja powoda prowadzona jest od czasu wypadku tj. sierpnia 2003 roku i trwa do chwili obecnej. Powód wymaga stałej rehabilitacji w zakresie: kręgosłupa w odcinku szyjnym piersiowym i lędźwiowym, stawu ramiennego prawego, stawu ramiennego lewego, stawu łokciowego prawego, stawu łokciowego lewego, nadgarstka i dłoni prawej, nadgarstka i dłoni lewej, stawu biodrowego prawego, stawu biodrowego lewego, stawu kolanowego prawego, stawu kolanowego lewego, stawu skokowego i stopy prawej, stawu skokowego i stopy lewej.
Rehabilitacja powinna odbywać się 5 razy w tygodniu po godzinie i raz w roku w ramach 20-dniowego turnusu rehabilitacyjnego. W sobotę i niedzielę powód winien ćwiczyć z rodzicami. Stan powoda uniemożliwia jego samodzielny pobyt na turnusie, dlatego też koszty w tym zakresie powinny się kształtować na poziomie 8-10 tys zł.
Powód utracił możliwość wykonywania pracy zawodowej w całości ze względu na: porażenie czterokończynowe, brak świadomości, problemy z pamięcią, brak samodzielności, epilepsję.
Dobowy wymiar opieki na powodem powinien obejmować 8-10 godzin opieki, a przez resztę niezbędny jest nadzór na powodem, z uwagi na jego zły stan psychiczny oraz epilepsje. Powód wymaga pomocy przy takich czynnościach jak kąpiel, mycie ciała, toaleta jamy ustnej, golenie oraz mycie głowy, zdejmowanie oraz zakładanie odzieży, a także pościelenie łóżka. Ponadto powód wymaga pomocy zmianie podstawowych pozycji ciała, poruszaniu się po domu na wózku.
Z uwagi na przebyte porażenie czterokończynowe, wzmożone napięcie spastyczne oraz duże otępienie umysłowe powód może mieć problem z pełnym kontrolowanym wykonywaniem czynności fizjologicznych. Ponadto poszkodowany może wymagać pomocy podczas przemieszczania się do toalety. Wskazany byłby masaż 3 razy w tygodniu, który mógłby zmniejszyć napięcie spastyczne. Koszt jednego masażu to 6-70 zł. Ze względu na stan psychiczny oraz somatyczny należy przyjąć, że powód raczej nie jest w stanie zadbać o swoją higienę osobistą oraz przynajmniej okresowo w ciągu doby wymaga zaopatrzenia pieluchomajtki. Nie jest on w stanie samodzielnie ćwiczyć.
U powoda rehabilitacja ma za zadanie podtrzymać dotychczasowe efekty i być może uzyskać niewielką poprawę.
Ze względu na pandemię koronawirusa powód ma szanse na jeden dziesięciodniowy rehabilitacji ambulatoryjnej. Powód nie składał wniosku obecnie o taki turnus, nie odmówiono mu także w nim udziału.
Rehabilitacja powoda może być wykonywana przez osobę bez fachowego wykształcenia np. opiekuna, ale pod kontrolą i po odpowiednim przeszkoleniu przez specjalistę z zakresu rehabilitacji. Rehabilitacja w ramach NFZ jest możliwa, ale w ograniczonym zakresie, pełną informację należy uzyskać w lokalnym NFZ lub u lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Powód ma prawo korzystać z rehabilitacji w ramach NFZ i PFRON, ale w ograniczonym zakresie.
Aktualnie stan zdrowia powoda jest stabilny jeśli chodzi o podstawowe czynności układu krążenia i oddechu. Rokowanie jednak co do poprawy stanu zdrowia z punktu widzenia istotnej dla funkcjonowania powoda w społeczeństwie są jednoznacznie złe , uwzględniając stopień uszkodzenia mózgu i wynikające z tego utrwalone objawy neurologiczne po upływie ponad szesnastu lat od zdarzenia. Powód utracił możliwość wykonywania pracy zawodowej w całości bez dobrego rokowania czyli nie ma możliwości przystosowania się do jakiejkolwiek pracy. Powód wymaga stałej rehabilitacji oraz leczenia, a także środków higienicznych z czym wiążą się i będą wiązać wydatki przez cały okres jego życia.
W skali ciężkości pourazowych uszkodzeń czaszkowo - mózgowych i wielonarządowych, konsekwencje neurologiczne, które są wynikiem przebytego zdarzenia z dnia 22.08.2003 roku należy zaliczyć do jednych z najcięższych, bowiem tylko zgon po urazie lub stan apaliczny jest bardziej krytyczną konsekwencją uszkodzenia układu nerwowego. P. B. z powodu stłuczenia mózgu stał się osobą wymagającą stałej opieki osoby trzeciej do końca życia. Ponad szesnaście lat zastosowanego leczenia i rehabilitacji nie dało tak znaczącej poprawy, aby uzyskał on zdolność do samodzielnego chodzenia, do nauki lub innych podstawowych czynności życiowych.
Sąd Okręgowy podkreślił, że kontrolne badanie rezonansu magnetycznego wykazało nieodwracalne zmiany w obrębie tkanki mózgowej co potwierdza, że istniejący zespół psychoorganiczny oraz niedowład mają charakter utrwalony.
Przy tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że żądania powoda zasługiwały na uwzględnienie w przeważającej części.
Odwołując się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822)">art. 822 k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031241152" title="Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 (art. 34;art. 34 ust. 1)">art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych</a> (tekst jednol. Dz.U. z 2018r. poz. 473 z późn. zm.), a także do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436)">art. 436 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435;art. 435 § 1)">art. 435 § 1 k.c.</a>, i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Sąd Okręgowy uznał podstawy odpowiedzialności strony pozwanej jako ubezpieczyciela odpowiedzialnego za sprawcę wypadku .
Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu powagi rzeczy ugodzonej w związku z zawarciem w dniu 17 grudnia 2004 roku ugody na mocy, której strona pozwana wypłaciła na rzecz powoda kwotę 60000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 172 000 zł tytułem skapitalizowanej dożywotniej renty tytułem zwiększonych potrzeb i stwierdzającej, że kwoty zaspokajały wszelkie roszczenia z tytułu szkody w wypadku z dnia 22 sierpnia 2003 roku Sąd Okręgowy uznał, że ugoda ta zawarta przez rodziców w imieniu małoletniego dziecka bez zgody sądu rodzinnego jest czynnością nieważną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 101;art. 101 § 3)">art. 101§ 3 k.r.i.o.</a>, natomiast wypłacone zadośćuczynienie oraz rentę należy potraktować jako kwotę bezsporną wypłaconą przez ubezpieczyciela. Zawarcie ugody nie wyłącza więc dochodzenia dalszej spornej kwoty odszkodowania, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> i renty w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 § 2 k.c.</a>, jak i uzupełniającego zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>).
Odnosząc się do podniesionego zarzuty przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody Sąd Okręgowy przywołał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a>, i wskazał, że nieprawidłowe zachowanie powoda w znacznym stopniu doprowadziło do przedmiotowego zdarzenia. Powód bowiem przekraczał drogę w miejscu niedozwolonym oraz nie ustąpił pierwszeństwa nadjeżdżającemu pojazdowi do czego był zobowiązany, ponadto przekraczał jezdnie w najszerszym miejscu skrzyżowania oraz wybiegł spoza pojazdu ograniczającego widoczność. Pomimo tego, że bezpośrednią przyczyn przyczyną wypadku było zachowanie pieszego – małoletniego P. B., to jednak także prędkość samochodu kierowanego przez P. S. (1) pozostawała w istotnym w związku przyczynowo –skutkowym z wypadkiem i jego skutkami. Jak wynika bowiem z akt postępowania karnego, jazda samochodu z prędkością administracyjnie dozwoloną spowodowałaby, że samochód dojechałby na miejsce potrącenia o około 0,5 sekundy później, a więc chłopiec biegnący opuściłby już tor jazdy samochodu F.. Zatem też w ocenie Sądu istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy nieprawidłowym zachowaniem kierującego polegającym na niezachowaniu wymaganej ostrożności, a skutkami w postaci zaistnienia przedmiotowego zdarzenia. Ponadto w stosunku do P. S. (1) został wydany wyrok skazujący za występek z 177 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (§ 2)">§ 2 k.k.</a> Wyrok ten zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c</a> wiąże sąd w postępowaniu cywilnym. Uzasadniało to zdaniem Sądu pierwszej instancji przyjęcie przyczynienia powoda na poziomie 40 %. (wskazany także na k. 1191 współczynnik 20% stanowił oczywista omyłkę).
W ocenie Sądu Okręgowego zasadne było zarówno żądanie zasądzenia renty wyrównawczej z tytułu utraconych dochodów, jak i renty z tytułu zwiększonych potrzeb jest zasadne.
Odnosząc się roszczeń o zapłatę renty, Sąd wskazał, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest utrudnione. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 § 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 322)">art. 322 k.p.c.</a> Sąd uwzględnił więc częściowo roszczenie powoda renty w łącznej wysokości 2.800 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 grudnia 2017r. płatnej z góry do dziesiątego dnia każdego następującego po sobie miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat liczonymi od dnia płatności poszczególnych rat do dnia zapłaty (punkt 2 wyroku). Zgodnie z poczynionymi ustaleniami Sąd miał na uwadze, że skumulowana renta została wypłacona powodowi w kwocie 172.000 zł prawie 10 lat przed wezwaniem powoda o zapłatę dalszej części renty i została przez powoda wykorzystana. Ta okoliczność nie budziła wątpliwości zważywszy, iż powód w początkowym okresie czasu potrzebował pomocy praktycznie przez 24 godziny, był osobą leżącą intensywnie rehabilitowaną przez rodziców. Dzięki tym zabiegom uzyskano pewna poprawę, ale nadal powód nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować potrzebuje zarówno rehabilitacji jak i dalszej opieki. Stąd w ocenie sądu zasadne jest przyznanie powodowi renty z tytułu zwiększonych potrzeb.
Za okres jednak do stycznia 2023 r sąd uwzględnił opiekę nad powodem w wymiarze 9 godz. Sąd uwzględnił jako podstawę wyliczenia renty z powyższego tytułu w poszczególnych latach, stawki koszty opieki w Gminnym Ośrodku Pomocy (...) w G. za godzinę opieki, które wynosiły odpowiednio: 9,52 zł (2013 rok), 10 zł (2014 rok), 10,42 zł (2015 rok), 11,02 zł ( 2016 rok), 13 zł (2016 rok), w 2018 r - 13,70 zł , w 2019 r – 14,70 zł, w 2020 r – 20 zł, w 2021 r -20 zł . Sąd doliczył przy rencie za zwiększone potrzeby także koszt rehabilitacji faktycznie wykonywanej raz w tygodniu 1 godz. za 50 zł, co dawało 1000 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu powód nie wykazał kosztów dojazdu ani kosztu leków, przedłożone faktury dotyczyły okresu sprzed okresu objętego pozew. Przyjęte przez sąd kwoty zostały pomniejszone o stosownie do przyczynienia się powoda do powstania szkody, zatem zostały zmniejszone o 40%.
Ustalając wysokość renty z tytułu zwiększonych potrzeb Sąd wziął po uwagę, iż powód powinien korzystać z masaży 3 razy w tygodniu, aby choć trochę pomóc z występującymi przykurczami spazmatycznymi. W oparciu opinię biegłego sąd ustalił koszt takiego masażu na 70 zł zatem 3x70 =210 na tydzień , co daje 840 zł na miesiąc. Ponadto w tych wliczeniach sąd ujął wskazane wyżej koszty opieki i rehabilitacji.
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynikało, że za objęty pozwem okres od grudnia 2013r. do miesiąca wyrokowania tj do stycznia 2023r skapitalizowana renta z tytułu zwiększonych potrzeb wynosiła 329.101zł (329100,96zł) tj kwota wynikająca z wyliczenia przedstawionego w tabeli 1 na k.1193,. Z tabeli tej wynika, że renta skapitalizowana za okres poprzedzający wezwanie do zapłaty tj. od stycznia 2014r. do końca 2016r. wynosiła 82.719,36 zł (26640 zł +27456,48zł +28622,88zł ), za kolejne lata tj 2017r.-2022r. odpowiednio 32472zł+33832,80 zł+35776,80zł, 46080 zł,46080 zł, 46080 oraz 3840 za styczeń 2023 przy uwzględnieniu, że od stycznia 2020r. kwota z tytułu kosztów opieki powinna wynosić 5400zł oraz 1000 zł tytułu wydatków na rehabilitację, co przy uwzględnieniu przyczynienia 40 %, dało zasądzoną od stycznia 2020r. kwotę 3840zł miesięcznie. Do tego Sąd doliczył rentę za grudzień 2013r. w wysokości 2220 zł (czego nie uwzględnił już przy zasądzeniu odsetek za opóźnienie ale (powód jednak nie wniósł apelacji w tej części). Przy wyliczeniu kwoty 1000 zł na rehabilitację uwzględniono koszt masażu 3 razy w tygodniu za70 zł zatem 3x70 =210 na tydzień , co daje 840 miesięcznie + 1 raz w tygodniu masaż wykonywany przez rodziców za 50 zł co dało wg Sądu łącznie wskazaną wyżej wartość 1000zł Kwota zasądzona w punkcie 1 odpowiada więc sumie skapitalizowanych rent z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od grudnia 2013 do stycznia 2023r włącznie. Od lutego 2023r. wg Sądu Okręgowego renta ta powinna wg Sądu wynosić 4.344 zł .
Sąd uznał także w części za zasadne żądanie powoda przyznania mu renty z tytułu utraconych możliwości . uznał także za czesiowo zasadne żądanie zasądzenia renty uzupełniającej z tytułu utraconych możliwości zarobkowych . Wskazał, że Powód do dnia wypadku był prawidłowo rozwijającym się dzieckiem. Nie sprawiał trudności wychowawczych, wypełniał swoje obowiązki, ponadto był osobą aktywną, często spotykał się rówieśnikami, brał udział w zawodach sportowych, w których osiągał dobre wyniki. Sąd doszedł do wniosku, iż w objętym pozwem okresie do końca 2019 r podstawą obliczenia renty należnej powodowi z tytułu utraconych możliwości i zarobków winno być wynagrodzenie minimalne. Gdyby powód wszedł na rynek pracy miałby 23 lata, zatem były dopiero po szkole średniej lub nie maiłby jeszcze skończonych studiów, a więc jego możliwości zarobkowe byłyby ograniczone. Natomiast od roku 2020 powód pracując miałby szanse awansu i uzyskania wyższego wynagrodzenia, biorąc pod uwagę chociażby zapotrzebowanie na rynku pracy. Wobec powyższego od 2020 r Sąd Okręgowy jako podstawę obliczonej renty przyjął przeciętne miesięczne wynagrodzenie z tym, iż w obliczeniach przyjmował kwotę netto, jako tę która mogłaby realnie być wykorzystywana przez powoda.
Obliczając należną rentę wyrównawczą za poszczególne lata poczynając od grudnia 2013r sąd odliczył (od najniższego wynagrodzenia a następnie od 2020r. od przeciętnego wynagrodzenia) świadczenia otrzymane przez powoda z tytułu renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego) i pomniejszył tak uzyskaną różnicę o kwotę wynikającą z przyjętego stopnia przyczynienia w 40%. Wyliczenia Sąd przedstawił w tabeli nr (...) k.1194., co określało kwotę zasądzoną w punkcie 3 zaskarżonego wyroku.
Uzasadniając orzeczenie o odsetkach Sąd wskazał, że pismem z dnia 8 grudnia 2016 k. 143 powód wezwał pozwanego do wypłaty mu renty – wskazując, iż domaga się zapłaty renty z tytułu zwiększonych potrzeb i zmniejszanych możliwości zarobkowych. Sąd pierwszej instancji przyjął więc, iż najpóźniej 14 stycznia 2017 r pozwany był zobowiązany do rozpatrzenie wezwania i wypłaty renty, zatem w opóźnienie popadł z dniem następnym. Zdaniem Sądu powód nie wykazał, iż o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb wzywał stronę pozwaną przed ta datą. Sąd uwzględniał okres doręczenia wezwania oraz termin 30 dni jaki ma ubezpieczyciel na rozpatrzenie wezwania. Za wcześniej żądany okres renta była należna ale odsetki za opóźnienie należało zasądzić dopiero od daty wezwania.
Uzasadniając orzeczenia o odsetkach za opóźnienie świadczeń z tytułu renty wyrównawczej , Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 4 sierpnia 2008 r k. 553- 557 strona była wezwana do zapłaty renty wyrównawczej lub z tytułu utraconego dochodu w kwocie 1.500 zł a więc pozostała w opóźnieniu z jej zapłatą także w 2013 r i później – stąd zasądzone odsetki od poszczególnych rat zgodnie z żądaniem. Jako dzień wymagalności tak sąd wskazał drugi dzień każdego miesiąca zgodnie z żądaniem powoda.
Części, w której żądanie powoda nie zostało uwzględnione, Sąd oddalił powództwo.
W pkt. 6 wyroku Sąd określił zasadę rozliczania kosztów niniejszego postępowania.
Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana zaskarżając orzeczenie w punktach 1-IV oraz V, zarzucając:
I. naruszenie norm prawa procesowego, mające istotny i bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a to:
1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§ 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na dokonaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w szczególności polegający na:
a) pominięciu treści ugody z dnia 17 grudnia 2004 roku, która została zawarta z Powodem, a Pozwanym w związku ze zdarzeniem z dnia 22 sierpnia 2003 roku;
b) pominięciu treści oraz wniosków opinii z zakresu rekonstrukcji wypadków sporządzonej na potrzeby postępowania karnego przez biegłego A. K.;
c) wyciągnięciu nieprawidłowych wniosków z opinii sporządzonej przez biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków A. R. w zakresie oceny zachowania Powoda, które doprowadziło do zaistnienia zdarzenia z dnia 22 sierpnia 2003 roku;
d) uznaniu za spójną, logiczną i wyczerpującą opinię sporządzoną przez biegłego z zakresu neurologii - P. G. pomimo tego, iż biegły w swoich opiniach nie przedstawia uzasadnienia dla wniosków opinii;
e) uznaniu za spójną, logiczną i wyczerpującą opinię sporządzoną przez biegłego z zakresu rehabilitacji medycznej A. W. pomimo tego, iż biegły na posiada własnego doświadczenia w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia;
f) uznaniu za spójną, logiczną i wyczerpującą opinię sporządzoną przez biegłych z (...)w K. dla sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w W.pod sygn. akt(...) pomimo tego, ze jest to opinia nieaktualna oraz zawiera błędy, które uniemożliwiają czynienie ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie;
g) pominięciu treści przedstawionego przez Pozwanego pisma (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. z dnia 13 kwietnia 2022 roku oraz pisma (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) w K. z dnia 16 maja 2022 roku;
2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(12);art. 205(12) § 2)">art. 205
12 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> poprzez nierozpoznanie zawartego w piśmie procesowym z dnia 2 października 2020 roku wniosku Pozwanego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu neurologii;
3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 205(12);art. 205(12) § 2)">art. 205
12 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z art. 278 $ 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> poprzez nierozpoznanie zawartego w piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2021 roku wniosku Pozwanego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłych z (...);
4) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 224;art. 224 § 1)">art. 224 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie przez Sąd I instancji
błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, które miały wpływ na jego treść, a polegające na:
a) przyjęciu, że ugoda z dnia 17 grudnia 2004 roku nie wyczerpywała wszystkich roszczeń Powoda w związku ze zdarzeniem komunikacyjnym z dnia 22 sierpnia 2003 roku;
b) ustaleniu, że Powód nie posiada możliwości korzystania ze świadczeń medycznych oraz rehabilitacyjnych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia;
c) ustaleniu, że Powód wymaga całodobowej opieki ze strony innych osób
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 917)">art. 917 k.c.</a> poprzez jego niezastosowanie podczas gdy Strony w dniu 17 grudnia 2004 roku zawarły ugodę w związku ze zdarzeniem z dnia z dnia 22 sierpnia 2003 roku, na mocy której Pozwany wypłacił Powodowi kwotę 60 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 172 000 zł tytułem skapitalizowanej dożywotniej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, zaś Powód oświadczył, że kwoty wskazane w ugodzie zaspokoją wszelkie jego roszczenia z tytułu szkody poniesionej w wypadku z 22 sierpnia 2003r roku, wobec czego zachodzi powaga rzeczy ugodzonej;
2. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444 § 2 k.c.</a> poprzez jego zastosowanie oraz zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda renty z tytułu zwiększonych potrzeb oraz zmniejszonych możliwości zarobkowych i utraconych zarobków podczas gdy Strony w dniu 17 grudnia 2004 roku zawarły ugodę w związku ze zdarzeniem z dnia z dnia 22 sierpnia 2003 roku, na mocy której Pozwany wypłacił Powodowi kwotę 60 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 172 000 zł tytułem skapitalizowanej dożywotniej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, zaś Powód oświadczył, że kwoty wskazane w ugodzie zaspokoją wszelkie jego roszczenia z tytułu szkody poniesionej w wypadku z 22 sierpnia 2003r roku, wobec czego zachodzi powaga rzeczy ugodzonej;
3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> poprzez błędną ocenę stopnia winy Powoda oraz błędną analizę okoliczności zdarzenia z 22 sierpnia 2003 roku, co skutkowało ustaleniem przez Sąd, że Powód przyczynił się do zdarzenia w 40%, podczas gdy właściwa ocena ww. kryteriów pozwala na przyjęcie wyższego stopnia przyczynienia się Powoda do zdarzenia, tj. 80%;
4) art. 1 i n. ustawy z dnia 9 maja 2018 roku — o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że Powód jest uprawniona do uzyskania świadczeń medycznych na podstawie powyższej ustawy;
Strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości ewentualnie o wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Wniosła też o zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych;
Strona pozwana nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniających biegłego z zakresu neurologii, w której biegły odniesie się do zarzutów przedstawionych przez Pozwanego w piśmie procesowym z dnia 2 października 2020 roku;
dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniających biegłych z (...), w
których biegli odniosą się do zarzutów przedstawionych przez Pozwanego w piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2021 roku
W odpowiedzi powód wniósł o oddalenie apelacji, oddalenie wniosków i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego (k 1126). Powód powołując się na prawidłowość oceny nieważności ugody, brak potrzeby uzupełniania postępowania , niezasadność zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 k.p.c.</a>, oraz podnosząc brak możliwości zaspokojenia zwiększonych potrzeb świadczeniami finansowanymi z NFZ podkreślił w konsekwencji niezasadność zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał ustalenia Sądu Okręgowego za własne, z tym zastrzeżeniem, że nie uznaje, że ustalenia te dają podstawy do przyjęcia zwiększonych potrzeb na poziomie wynikającym z zasądzenia renty na poziomie kwoty 4344 zł od lutego 2023r.. Ponadto Sąd Apelacyjny precyzuje, że kierujący pojazdem przekroczył prędkość dozwoloną i zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu powagi rzeczy ugodzonej, jako najdalej idącego, znoszącego zasadność roszczenia. Zarzut ten nie jest zasadny. Zrzeczenie się roszczeń stanowi czynność rozporządzającą przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, stąd czynność ta wymagała zgody Sądu opiekuńczego. Konsekwencje braku zgody sądu opiekuńczego lub sądu spadku w wypadku konieczności uzyskania takiej zgody wyjaśniał Sąd Najwyższy uchwale całej Izby z dnia 24 czerwca 1961 r., I CO 16/61) . Aktualność takiego stanowiska potwierdzał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 22 maja 2019 r. I NSNc 3/19 i z dnia 2 czerwca 2022 r. I CSK 219/22 . Brak tej zgody czynił czynność prawna nieważną, stąd zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58§1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 101;art. 101 § 3)">art. 101 §3 k.r.o.</a> nie był zasadny.
Także niezasadnie apelujący kwestionuje stopień przyczynienia. Jakkolwiek zachowanie powoda miało obiektywnie charakter bezprawny i miało istotne znaczenie z punktu widzenia oceny przyczynowości zdarzenia szkodowego, to jednak Sąd Okręgowy słusznie zwracał uwagę, że gdyby kierujący pojazdem jechał z niższą prędkością, to istniała szansa nawet uniknięcia kolizji z pieszym co wynika jednoznacznie z powołanych w apelacji wyjaśnień biegłego K. k137 akt karnych (...). To, że pieszy również mógł uniknąć kolizji gdyby w ostatnim momencie się zatrzymał ( co wynika z opinii biegłego R. k. 715) jedynie wskazuje, że zachowanie P. B. pozostaje w związku przyczynowo skutkowym ze zdarzeniem. Opinia biegłego R. w zasadzie nie analizuje zachowania kierującego pojazdem. Przedmiotem wniosków opinii biegłego R. było jedynie postępowanie powoda, którego nieprawidłowe zachowanie pozostawało w związku ze zdarzeniem, co stanowi podstawę do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> Opinia ta jednak odmiennie od postępowania karnego przyjmowała prędkość pojazdu P. S. (2) na poziomie niższym niż wskazywano w postępowaniu karnym. Należy jednak zauważyć , że rozrzut szkła wskazuje bardziej na prędkość 80 km/h (opinia k 713) co tylko potwierdza znaczne przekroczenia przez P. S. (1) dozwolonej prędkości. Nawet jednak przy założeniu braku możliwości uniknięcia kolizji to, zwykłe zasady doświadczenia życiowego wskazują, że w przypadku tego typu wypadków, to prędkość i masa pojazdu mechanicznego, a więc ruch pojazdu, ma decydujące znaczenie dla zakresu obrażeń pieszego. Do tego trzeba podkreślić, że powód w chwili wypadku miał trzynaście lat. Jakkolwiek można było już od niego wymagać znajomości podstawowych zasad ruchu drogowego, rozwagi i podstawowych reguł ostrożności, które zakazują przebiegania przez jezdnię spoza innych pojazdów oraz nakazują przekraczanie jezdni w najkrótszym miejscu, to jednak oceniając całokształt okoliczności wypadku nie można pominąć, że to siła związana z uderzeniem wynikała z ruchu pojazdu i miała decydujące znaczenie dla skali obrażeń. Kierujący pojazdem musi także obserwować jezdnię i mieć ograniczone zaufanie do innych użytkowników drogi. Ubezpieczyciel , który nie był oskarżonym może kwestionować ustalenia prawomocnego wyroku karnego z dnia 4 sierpnia 2005 roku wydanego przez Sąd Rejonowy w M. jednak dowody zabrane w sprawie nie obalają ustaleń wynikających z prawomocnego wyroku karnego, którego treść wprost też wskazuje, że także naruszenie ograniczeń prędkości jest powiązane przyczynowością z wypadkiem jak i jego skutkami (k141 akt II K 24/04) . P. S. (1) został bowiem uznany winnym popełnienia czynu zabronionego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 177;art. 177 § 2)">art. 177 § 2 kk</a> przy zarzucie przekroczenia prędkości. Ocena ta była powiązana z ustaleniem na podstawie opinii biegłego, że przy prędkości 60 km do potrącenia by nie doszło, szczególnie przy założeniu stałej prędkości biegu powoda, a nie ustalono by dziecko biegło ze zmienną prędkością (k 190-191). W niniejszej sprawie brak jest dowodów pozwalających na inną ocenę zachowania kierującego pojazdem, za którego odpowiada strona pozwana. Zachowanie małoletniego wówczas powoda było lekkomyślne, to jednak większe znaczenie dla konsekwencji zdarzenia miało to, że kierujący pojazdem przekroczył prędkość a przy zasadach ograniczonego zaufania powinien był przewidzieć , że przekraczając prędkość dozwoloną może mieć utrudnioną możliwość dostrzeżenia zagrożeń. Nawet jeżeli biegły K. nie był w stanie stwierdzić jednoznacznie czy przy wolniejszej jeździe kierujący mógł zobaczyć chłopca wybiegającego zza innego samochodu( wyjaśnienia k137 akt(...)), to jednak jak wynika z wyjaśnień tego biegłego, P. S. (1) obciąża także brak zachowania szczególnej ostrożności pomimo, że powinien widzieć znak skrzyżowania. Jak bowiem wynika z ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym skrzyżowanie było oznakowane. Słusznie jednak jeżeli Sąd Okręgowy miał wątpliwości czy kierujący mógł uniknąć potrącenia pieszego to i tak, ostatecznie przyjął, że to nadmierna prędkość miała decydujące znaczenie dla skutków zdarzenia.
Podstawowe zasady fizyki wskazują, że siła uderzenia wynika z prędkości i masy pojazdu, co powinien sobie uświadamiać każdy kierujący pojazdem mechanicznym. P. S. (1) przekroczył prędkość dozwoloną znacznie. Nawet jeżeli czyn zabroniony P. S. (1) popełnił nieumyślnie, to jednak był on osobą dorosłą i do tego wyszkoloną w zasadach ruchu drogowego i jego możliwość rozeznania skutków bezpieczeństwa w ruchu lądowym była zdecydowanie wyższa niż możliwość uświadomienia sobie przez trzynastolatka skutków naruszenia zasad ruchu pieszych na drogach publicznych. Jakkolwiek trzynastolatkowi można już przypisać winę, to jednak oczywiste jest, że trzynastolatek nie ma jeszcze takiego rozeznania, jak dorosły , przeszkolony kierujący pojazdem. Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy w żadnym razie nie naruszył zasad oceny dowodu z opinii biegłych jak i swobody orzeczniczej przy ustaleniu stopnia przyczynienia powoda na poziomie 40%. Zarzut więc naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> również nie mógł zostać uwzględniony.
Dokonując ustaleń mających znaczenie dla zasądzenia renty- co do zasady - wystarczające dla oceny stanu zdrowia powoda i przyczynowości, były opinie przeprowadzone w sprawie i nie ma potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego w tym zakresie, skoro z karty informacyjnej i historii choroby (k.33-35 i k.82 akt (...) k314 -319 i k. 379 akt sprawy). wynika że uraz czaszkowo mózgowy powoda jest skutkiem wypadku. Stwierdzono krwiaki w płacie skroniowo- ciemieniowym i w układzie komorowym . Był to uraz ciężki k 27 i 31(...) ). Już wówczas wskazywano, że niedowład spastyczny i afazja ruchowa jest skutkiem wypadku. Pierwszy napad drgawek został stwierdzony w 2005 r. potwierdzeniem tego były także dalsze badania mózgu. Wcześniej powód, pomimo stwierdzonych objawów padaczkowych, nie miał drgawek (dokumentacja lekarska k. 226-229 akt sprawy), a w badaniu EEG nie stwierdzono napadowości. Jeżeli stwierdzono później napady padaczkowe, to uznawano, że miały one charakter objawowy powypadkowy (k 5456/akt (...)). Wynik badania neurologicznego to potwierdzał (k 322 akta sprawy). Potwierdzeniem tego jest także opinia biegłego neurologa (k 931) , z której również wynika, że padaczka ma charakter powypadkowy ( k360 ). Zmiany w obrazie mózgu stwierdzano przede wszystkim w okolicach ciemieniowo skroniowo- potylicznym, a więc w obszarach, w których były krwiaki k. 365 i 379).
Prawidłowo zasądzono rentę wyrównawczą z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej. Współcześnie kształtuje się praktyka orzekania o poszczególnych aspektach renty z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442 § 2 k.c.</a> w odrębnych punktach wyroku, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2022r. II CSKP 660/22). Sąd Okręgowy prawidłowo uwzględnił hipotetyczną sytuację życiową powoda gdyby nie doszło do zdarzenia i porównał ja z aktualnym stanem.
Sąd Apelacyjny nie kwestionuje, że przy wyliczeniu renty wyrównawczej w ramach oceny gospodarczych następstw nie można pominąć wysokości renty i innych świadczeń uzyskiwanej z zabezpieczenia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2014 r. IV CSK 444/13 LEX nr 1455237). Sąd Okręgowy odliczył jednak rentę socjalną i zasiłek pielęgnacyjny. Uzyskiwanie innych świadczeń nie zostało wykazane.
Zasadniczo też prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił podstawy do zasądzenia reny uzupełniającej z tytułu zwiększonych potrzeb z zastrzeżeniem , że dotyczy to wysokości renty zasądzonej do stycznia 2023r. Nie są zasadne zarzuty kwestionujące potrzebę i rozmiar opieki do stycznia 2023r. Konieczność stałej opieki i konieczność współdziałania opiekuna w procesie leczenia i rehabilitacji jako następstwa zdarzenia stwierdzono już w orzeczeniu o niepełnosprawności. W tym kontekście nie budzą żadnych wątpliwości wnioski opinii neurologicznej dr P. G., że ciężki zespół psychoorganiczny ze spastycznym niedowładem czterokończynowym jest skutkiem urazu wielonarządowego ze stłuczeniem krwotocznym mózgu , następstwem czego jest nie tylko utrata możliwości pracy lecz konieczność uzyskiwania pomocy. Powód w związku z wypadkiem wymaga bowiem stałej opieki osoby trzeciej w pełnym zakresie i stałej rehabilitacji (k.840). Jest to spójne z wnioskami opinii (...) przeprowadzonej w sprawie w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia, że powód na skutek wypadku jest niezdolny do samodzielnej egzystencji i stan ten nie rokuje zmiany k.1059). Już opinia główna wskazywała, że skrócenie kończyny dolnej i niedowład uniemożliwia samodzielne stanie i poruszanie się k. 839 i ten niedowład ma charakter utrwalony. Rokowania są złe (k840). Nie ma więc żadnych podstaw do kwestionowania aktualności także wcześniejszych opinii tym bardziej, że z zeznań S. B. wynika, że stan powoda nie uległ poprawie i nadal wymaga on stałej opieki i rehabilitacji. Nie ma żadnych danych do tego by obecną sytuację zdrowotna i życiową powoda łączyć ze stwierdzonymi wcześniej objawami choroby padaczkowej. Samo niezadowolenie strony pozwanej z opinii neurologicznej nie uzasadnia dopuszczeni dowodu z kolejnych opinii. Badanie procentowego stopnia uszczerbku na zdrowiu nie jest celem niniejszego postępowania. Istotna jest natomiast potrzeba ponoszenia dodatkowych zwiększonych wydatków oraz utrata możliwości wykonywania pracy. Ponadto złożenie przez pozwanego pisma z dnia 22 listopada 2019r., które zawierało wniosek o kolejną opinię neurologiczną (k875) i złożenie z takim wnioskiem kolejnego pisma z dnia 2 października 2020r. ( k973) nastąpiło po upływie 14 dni do złożenia zarzutów do opinii neurologicznej. W piśmie z dnia 20 września 2019r. wnoszono jedynie o określenie zakresu koniecznej rehabilitacji a ten został określony w sposób jednoznaczny w opinii uzupełniającej z dnia 21 lipca 2020r. (k 959). Rehabilitacja ma na celu nie tyle polepszenie stanu zdrowia, co podtrzymania aktualnej sprawności i przeciwdziałanie przykurczom i odleżynom ,stąd kolejna opinia neurologiczna nie była potrzebna . Biegły neurolog P. G. potwierdził zaś ograniczenia ruchowe i koniczność ćwiczeń wynikających z wcześniejszej opinii biegłego rehabilitanta (k 780) . Zarzuty więc późniejsze mogły co najwyżej dotyczyć zakresu rehabilitacji , kosztów tej rehabilitacji i opieki oraz możliwości skorzystania z pomocy nieodpłatnej w ramach NFZ. Uzupełnienia wiec pod kątem wiadomości specjalnych wymagało określenie możliwości zaspokojenia zwiększonych potrzeb w ramach świadczeń NFZ,
W tym jednak zakresie Sąd Apelacyjny zauważa, że konieczność pomocy w opinii określano na 8-10 godzin (wyjaśnienia biegłego W. k-1053. Powód ma przykurcze dłoni rąk , nie jest w stanie się wyprostować i trzeba go przekręcać także w nocy i wymaga on pomocy przy takich czynnościach jak kąpiel, mycie ciała, toaleta jamy ustnej, golenie oraz mycie głowy, zdejmowanie oraz zakładanie odzieży, a także pościelenie łóżka. Uwzględnić też trzeba pomoc nawet w trakcie turnusu rehabilitacyjnego. Nawet zwykłe zasady doświadczenia życiowego wskazują, że przyjęta przez Sąd Okręgowy konieczność pomocy świadczonej w wymiarze 9 godzin dziennie jest adekwatna do potrzeb powoda i to nawet niezależnie od kwestii możliwości transferu powoda na toalety i pomocy związanej ze stwierdzona u powoda padaczką. Opiekę nad powodem sprawują członkowie rodziny i ponoszą oni także dodatkowo koszty jednego masażu. Renta przysługuje także wtedy, gdy opiekę czy inną pomoc niezbędną poszkodowanemu świadczyli nieodpłatnie członkowie jego rodziny (por. wyrok SN z 8.02.2012r., V CSK 57/11, LEX nr 1147804). Sąd Okręgowy nie ustalił więc kosztów opieki na zawyżonym poziomie. Słusznie też uwzględnił wydatki ponoszone przez rodziców powoda. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, według którego do dochodzenia zwrotu kosztów wynikłych z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wyłącznie legitymowany jest poszkodowany, chociażby koszty te zostały poniesione przez osobę trzecią. Powyższy pogląd należy uznać za jednolity i ukształtowany jeszcze na tle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19330820598" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań - Dz. U. z 1933 r. Nr 82, poz. 598 (art. 161;art. 161 § 1)">art. 161 § 1 Kodeksu zobowiązań</a>, którego odpowiednikiem jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 kc.</a> W wyroku z dnia 16 listopada 1962r. w sprawie IV CR 17/62 (OSNC 1963/11/246) Sąd Najwyższy na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19330820598" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań - Dz. U. z 1933 r. Nr 82, poz. 598 ()">kodeksu zobowiązań</a> stwierdził, iż okoliczność, że osoba trzecia pomogła poszkodowanemu, nie zwalnia zobowiązanego do naprawienia szkody od obowiązku uiszczenia odszkodowania, gdyż osoba trzecia świadczyła nie w swoim interesie, lecz w interesie poszkodowanego, stosownie do okoliczności bądź w formie świadczenia zwrotnego, bądź też w formie bezpłatnego przysporzenia. W późniejszych orzeczeniach ten kierunek orzecznictwa był kontynuowany (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1964r., I CR 639/63, OSNC 1965/9/142). Okoliczność więc , że wydatek na masaże ponosili rodzice powoda nie uchyla uwzględnienia tego wydatku w ramach renty. Decydująca jest tu skala potrzeb związanych z masażami jako wykładnika potrzeb rehabilitacyjnych. Biegły rehabilitant wskazał na konieczność rehabilitacji 5 razy w tygodniu po 1 godzinie. Nie wykluczono tu jednak rehabilitacji wykonywanej przez rodziców. Ponadto wskazano na potrzebę udziału w turnusie rehabilitacyjnym. Brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska biegłego rehabilitanta, że w okresie covidowym możliwość skorzystania ze świadczeń w ramach NFZ była ograniczona (k1053). Wyliczenie więc renty za okres do końca 2021r. było prawidłowe. Trudno jednak zakwestionować dane wynikające z powołanych w apelacji pism NFZ o możliwości skorzystania już w 2022r. z cyklu zabiegów na podstawie skierowania NFZ w warunkach domowych w skali do 80 dni zabiegowych w roku nie więcej niż 5 zabiegów dziennie. , co zresztą potwierdza opinia fizjoterapeutyczna k 1264. Sąd Apelacyjny uznaje jednak, że nie wykazano jednak , że dostęp do tych świadczeń był łatwy, szczególnie w okresie gdy powód korzystał z rehabilitacji w ramach NFZ w (...)w G.. Wówczas korzystał zaś z rehabilitacji jedynie w wymiarze jednej godziny tygodniowo oraz z nieregularnych turnusów rehabilitacyjnych. Sama decyzja wójta wskazuje, że świadczenia miały charakter jedynie częściowo nieodpłatny. Do powoda zaś codziennie przychodzi prywatny rehabilitant, koszt jednorazowej wizyty wynosił 50 zł. Także ponoszone były koszty logopedy. Wyliczenie więc renty za okres do końca 2021r. nie mogło zostać skutecznie zakwestionowane i to także przy uwzględnieniu ograniczeń Covidowych.
Już jednak w 2022 ograniczenia te realnie nie miały istotnego wpływu na świadczenie usług medycznych. Niewątpliwie przy ustalaniu renty należało uwzględnić wysokość potencjalnych świadczeń pozostających w związku przyczynowym z wypadkiem, ,które poszkodowany mógłby uzyskać, gdyby podjął działanie zmierzające do uzyskania możliwych korzyści” (por.np. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2009 r. V CSK 432/08 LEX nr 619673). Na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2018 r.o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności Dz.U.2018.932 wsparcie obejmuje zapewnienie dostępności świadczeń opieki zdrowotnej odpowiednich dla świadczeniobiorców posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd Apelacyjny ustalił uzupełniająco, że powodowi, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności przysługuje możliwość ubiegania się skierowanie na cykl terapeutyczny w wymiarze nie więcej niż 5 zabiegów dziennie, do 10 dni zabiegowych a w warunkach domowych nie więcej niż 5 zabiegów dziennie do 80 dni zabiegowych, przy czym istnieje możliwość wydłużenia na podstawie prośby do Dyrektora Wojewódzkiego Oddziału NFZ .
/opinia fizjoterapeutyczna biegłego A. B. (k1292).
Opinia uzupełniająca biegłego rehabilitanta A. B. (k 1293 potwierdza jednak dokonane ustalenia, że rehabilitacja powinna odbywać się 5 razy w tygodniu po godzinie. Wsparcie terapeutyczne jest wskazane nie tyle w celu poprawy stanu zdrowia ile zapobieganiu pogarszania się stanu zdrowia i zapewnienia minimum aktywności. Takie świadczenie powód może jednak uzyskać w ramach NFZ . Z powszechnie dostępnych danych 

(...)
 wynika, że istnieje możliwość terapii w warunkach ambulatoryjnych w M. natomiast nie jest dostępna w B. rehabilitacja Domowa. Przedstawicielka powoda mogła podjąć starania w celu uzyskanie od 2022r. takich świadczeń rehabilitacyjnych w warunkach ambulatoryjnych i to to także poza miejscem zamieszkania, wiąże się to jednak z dojazdem.
Zabiegi i procedury terapeutyczne jakie powód może uzyskać w celu niepogorszenia stanu zdrowia są więc tylko częściowo możliwe do sfinansowania w ramach powszechnej opieki zdrowotnej (vide także opinia uzupełniająca biegłego A. B. 1264 i k 1293). . Biegły wskazywał nadto na potrzebę udziału w turnusie rehabilitacyjnym raz w roku. Z uwagi na wskazywany przez biegłego czas oczekiwania przez biegłego na tego typu terapie trudno przyjąć, że świadczenia te są łatwo dostępne. Nawet więc zakładając , że powód uzyska możliwość udziału w turnusie w ramach świadczeń NFZ to jednak jak wynika z opinii po okresie oczekiwania a więc średnio raz na trzy lata. Przy ustalonych kosztach takiego turnusu (8000-10000 zł koszty dwóch wyjazdów w ciągu okresu trzyletniego przekraczają w przeliczeniu na jeden miesiąc kwotę1000 zł za rehabilitację przyjętą przez Sąd Okręgowy na podstawie faktycznie ponoszonych kosztów rehabilitacji i koniecznych kosztów masażu. Nawet więc jeżeli opieka ambulatoryjna może być świadczona w ramach ZUS to i tak nie ma odstaw do uznania, że narusza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 2)">art. 444§2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 320)">art. 320 k.p.c.</a> przyjęta za podstawę wyrokowania przez Sąd Okręgowy kwota 1000 zł składająca się na kwotę 6400 zł wyjściowej renty z tytułu zwiększonych potrzeb (k 1193 zł)., która następnie została zmiarkowana do kwoty 3.840 zł. (k 1103 i 1195) Przemawia za tym także okoliczność, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił ewentualnych kosztów wyjazdów na turnus , które z także byłyby związane z koniecznością dojazdu do placówki udzielającej świadczenia w warunkach ambulatoryjnych.
Za niewykazane natomiast Sąd Apelacyjny uznaje wyliczenie renty na poziomie 4.344 zł miesięcznie poczynając od lutego 2023r. Żadne wyliczenie w tym zakresie nie zostało przedstawione przez Sąd Okręgowy i udowodnione. Wprawdzie odpowiednia renta, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 2)">art. 442 § 2 k.c.</a>, nie musi być wyliczona w sposób ścisły to jednak ma ona odszkodowawczy charakter a nie alimentacyjny, sąd ustalenie wysokości takiej renty musi być powiązane z wykazaniem uszczerbku majątkowego związanego z koniecznością ponoszenia kosztów rehabilitacji przy uwzględnieniu typowych stosunków i przy aktualnym stanie zdrowia powoda. Nadmienić należy , że określenie renty od lutego 2023r. musiało uwzględniać także wynik miarkowania. Zasadny więc jest w tej części zarzut apelacji.
W konsekwencji Sąd apelacyjny zmienił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386§1 k.p.c.</a> zaskarżony wyrok i obniżył kwotę renty z pkt 2 do kwot po 3.840 zł miesięcznie , oddalając powództwo także w zakresie różniący wynikającej z tego obniżenia.
Dalej idącą apelację oddalono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> z przyczyn wyżej podanych.
Powyższa nieznaczna zmiana nie dawała podstaw do zmiany wyroku z zakresie określonych w zaskarżonym wyroku zasad rozliczenia kosztów procesu .
Pozwany ubezpieczyciel natomiast jako przerywający zobowiązany jest także do zwrotu na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego , według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
W tej części więc orzeczenie oparto na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 11;art. 98 § 3)">art. 98§1,§11 i§3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391§1 k.p.c.</a> oraz §2 pkt 7 i §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.).
</div>