Centrum tematu
Mobbing
Mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, które wywołuje określone skutki w środowisku pracy. Może polegać na poniżaniu, ośmieszaniu, izolowaniu albo działaniach zmierzających do wyeliminowania pracownika z zespołu.
Co warto wiedzieć
Mobbing w prawie pracy dotyczy działań lub zachowań skierowanych przeciwko pracownikowi albo dotyczących pracownika. Nie wystarczy pojedynczy konflikt, jednorazowa uwaga, zwykła kontrola pracy ani uzasadniona krytyka. Dla mobbingu istotne są uporczywość, długotrwałość, nękanie lub zastraszanie oraz skutek albo cel w postaci poniżenia, ośmieszenia, izolacji, wyeliminowania z zespołu lub zaniżonej oceny przydatności zawodowej.
Pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi. Odpowiedzialność może powstać nie tylko wtedy, gdy sprawcą jest właściciel albo przełożony, lecz także wtedy, gdy nieprawidłowe zachowania pochodzą od innych pracowników, a pracodawca nie reaguje właściwie. Znaczenie mają procedury antymobbingowe, realne wyjaśnienie zgłoszenia, ochrona pracownika zgłaszającego problem oraz działania zapobiegawcze.
Pracownik może dochodzić zadośćuczynienia, jeżeli mobbing wywołał rozstrój zdrowia. Może też dochodzić odszkodowania, jeżeli doznał mobbingu albo rozwiązał umowę o pracę wskutek mobbingu. Przy rozwiązaniu umowy z tej przyczyny oświadczenie powinno być pisemne i wskazywać mobbing jako przyczynę rozwiązania.
W sprawach o mobbing kluczowe są dowody. Mogą to być wiadomości, e-maile, nagrania dopuszczalne w sprawie, notatki z datami zdarzeń, zeznania świadków, dokumentacja medyczna, zgłoszenia do pracodawcy, odpowiedzi pracodawcy i dokumenty z postępowania antymobbingowego. Ogólne poczucie krzywdy zwykle nie wystarcza; trzeba opisać konkretne zachowania, czas ich trwania, osoby uczestniczące i skutki.
Roszczeń dochodzi się przed sądem pracy. Zgłoszenie do Państwowej Inspekcji Pracy może pomóc w kontroli naruszeń, ale samo w sobie nie zastępuje pozwu o zapłatę zadośćuczynienia lub odszkodowania.
Krok po kroku
Najprostszy porządek działania w typowej sprawie związanej z tym tematem.
Notuj daty, osoby, treść zachowań i świadków, bo mobbing wymaga pokazania uporczywości lub długotrwałości.
Zachowuj wiadomości, grafiki, polecenia, oceny pracy i dokumenty medyczne, jeśli są związane ze sprawą.
Jeżeli to bezpieczne, użyj procedury HR, przełożonego albo pisemnego zgłoszenia do pracodawcy.
Nie każde nieprzyjemne zachowanie spełnia przesłanki mobbingu, dlatego warto opisać schemat działań.
W zależności od skutków można rozważać zadośćuczynienie, odszkodowanie lub inne roszczenia pracownicze.
Terminy i stan zdrowia mają znaczenie, dlatego dokumentację trzeba porządkować od początku.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Pytania z forum
Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.
Najczęstsze pytania
Kiedy zachowanie w pracy jest mobbingiem?
Gdy jest uporczywe i długotrwałe, polega na nękaniu lub zastraszaniu pracownika i prowadzi albo ma prowadzić do skutków wskazanych w Kodeksie pracy, takich jak poniżenie, ośmieszenie, izolacja lub zaniżona ocena przydatności zawodowej.
Czy jednorazowa awantura jest mobbingiem?
Zwykle nie. Mobbing wymaga długotrwałości i uporczywości. Jednorazowe zdarzenie może być naruszeniem praw pracownika, dóbr osobistych albo zasad współżycia, ale nie zawsze spełni definicję mobbingu.
Jakie roszczenia ma pracownik przy mobbingu?
Pracownik może żądać zadośćuczynienia, jeżeli mobbing wywołał rozstrój zdrowia. Może też żądać odszkodowania, jeżeli doznał mobbingu albo rozwiązał umowę o pracę wskutek mobbingu.
Jaki jest termin na dochodzenie roszczeń?
Roszczenia ze stosunku pracy co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia trzeba dodatkowo kontrolować termin właściwy dla tego trybu.
Gdzie złożyć pozew o mobbing?
Pozew składa się do sądu pracy. Można kierować się między innymi sądem właściwym dla pracodawcy albo sądem, w którego obszarze praca jest, była lub miała być wykonywana.
Co powinien zawierać pozew?
Pozew powinien wskazywać strony, żądaną kwotę, podstawę roszczenia, opis konkretnych zachowań, okres ich trwania, skutki dla pracownika oraz dowody, na przykład dokumenty, wiadomości, świadków i dokumentację medyczną.
Jakie są opłaty w sprawie o mobbing?
Opłaty zależą od rodzaju i wartości roszczenia. W sprawach pracowniczych pracownik często nie płaci opłaty od pozwu przy niższej wartości przedmiotu sporu, ale kwotę trzeba sprawdzić według aktualnych przepisów o kosztach sądowych.
Co dzieje się po uwzględnieniu albo oddaleniu pozwu?
Po uwzględnieniu pozwu sąd zasądza odpowiednią kwotę albo inne dochodzone świadczenie. Oddalenie oznacza, że sąd nie uznał roszczenia, na przykład z powodu braku przesłanek mobbingu, niewykazania szkody, braku dowodów albo przedawnienia.