Uchwalenie: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
Wejscie w życie: 1 maja 2004
Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2020
Ustawa o czasie pracy kierowców
Art. 1. Ustawa określa:
1) czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na
podstawie stosunku pracy;
1a) czas pracy przedsiębiorców osobiście wykonujących:
a) przewozy drogowe, do których ma zastosowanie rozporządzenie
(WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów
socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz
zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE)
2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG)
nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, z późn. zm.),
zwane dalej „rozporządzeniem (WE) nr 561/2006”, albo Umowa
europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzona
w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409), zwana dalej „Umową AETR”,
b) przewozy regularne, których trasa nie przekracza 50 km;
1b) czas pracy osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście
wykonujących na jego rzecz:
a) przewozy drogowe, do których ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006 albo Umowa AETR,
b) przewozy regularne, których trasa nie przekracza 50 km;
2) obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów drogowych;
3) zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów,
obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów
odpoczynku, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 albo
Umowie AETR;
4) okresy prowadzenia pojazdów, obowiązkowe przerwy w prowadzeniu
i gwarantowane okresy odpoczynku kierowców:
a) zatrudnionych na podstawie stosunku pracy,
b) niebędących pracownikami
– wykonujących przewozy regularne na trasach nieprzekraczających 50 km
pojazdami, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006.
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) transport drogowy – transport drogowy w rozumieniu ustawy z dnia
6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
2) przewóz drogowy – przewóz drogowy w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr
561/2006;
3) przewóz regularny – przewóz regularny w rozumieniu ustawy z dnia
6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz publiczny transport
zbiorowy w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2016 i 2435 oraz z 2019 r.
poz. 730);
4) stanowisko pracy kierowcy:
a) siedzibę pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje
obowiązki, oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez
pracodawcę, w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddziały,
b) pojazd, który kierowca prowadzi,
c) każde inne miejsce, w którym kierowca wykonuje czynności związane
z wykonywanymi przewozami drogowymi;
5) tydzień – okres pomiędzy godziną 0000 w poniedziałek i godziną 2400
w niedzielę;
6) dzienny okres odpoczynku – okres odpoczynku kierowcy, w rozumieniu
rozporządzenia (WE) nr 561/2006;
6a) pora nocna – okres czterech godzin pomiędzy godziną 0000 i godziną 0700;
definicję pory nocnej zawartą w tym przepisie stosuje się wyłącznie do celów
ustalania czasu pracy;
7) podróż służbowa – każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na
polecenie pracodawcy:
a) przewozu drogowego poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a,
lub
b) wyjazdu poza miejscowość, o której mowa w pkt 4 lit. a, w celu
wykonania przewozu drogowego.
Art. 26. Warunki wynagradzania kierowców nie mogą przewidywać
składników wynagrodzenia, których wysokość jest uzależniona od liczby
przejechanych kilometrów lub ilości przewiezionego ładunku, jeżeli ich stosowanie
mogłoby zagrażać bezpieczeństwu na drogach lub zachęcać do naruszania
przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Art. 26a. Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do
przedsiębiorców, o których mowa w art. 1 pkt 1a, i osób, o których mowa w art.
1 pkt 1b.

Art. 26b. 1. Czasem pracy przedsiębiorców, o których mowa w art. 1 pkt 1a,
i osób, o których mowa w art. 1 pkt 1b, jest czas od rozpoczęcia do zakończenia
pracy, w którym pozostają oni na swoich stanowiskach pracy, będąc do dyspozycji
podmiotu, dla którego świadczą usługę przewozu drogowego i wykonują
czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1.
2. Do czasu pracy osób, o których mowa w art. 1 pkt 1b, wlicza się czas
pozostawania w gotowości, o której mowa w art. 6 ust. 2.

Art. 26c. 1. Tygodniowy czas pracy nie może przekraczać przeciętnie
48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.
2. Tygodniowy czas pracy, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony
do 60 godzin, jeżeli średni tygodniowy czas pracy nie przekroczy 48 godzin
w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.
3. Czas pracy określony w ust. 1 i 2 obowiązuje:
1) przedsiębiorców, o których mowa w art. 1 pkt 1a, i osoby, o których mowa
w art. 1 pkt 1b – niezależnie od liczby podmiotów, na rzecz których wykonują
przewóz drogowy;
2) przedsiębiorców, o których mowa w art. 1 pkt 1a, i osoby, o których mowa
w art. 1 pkt 1b – jeżeli jednocześnie są zatrudnieni jako kierowcy na
podstawie stosunku pracy.
4. Przepisy art. 13 ust. 1, art. 21 i art. 27 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
5. Do określenia okresu odpoczynku stosuje się przepisy rozporządzenia
(WE) 561/2006 albo umowy AETR.

Art. 26d. 1. Ewidencję czasu pracy przedsiębiorcy, o którym mowa w art.
1 pkt 1a, prowadzi ten przedsiębiorca.
2. Ewidencję czasu pracy osób, o których mowa w art. 1 pkt 1b, prowadzi
podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy.
3. Przepis art. 25 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 26e. 1. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w art. 26d, przechowuje
się przez okres dwóch lat po zakończeniu okresu nią objętego.
2. Podmiot, na rzecz którego wykonywany jest przewóz drogowy wydaje
osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1b, kopię ewidencji czasu pracy.
Art. 31. 1. W przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie
z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli
kierowca:
1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;
2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;
3) miał czas wolny od pracy;
4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE)
nr 561/2006 lub Umowy AETR;
5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;
6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1
w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie
rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c
załącznika do Umowy AETR – w przypadku przewozu drogowego, do
którego ma zastosowanie Umowa AETR.
2. Przez czas wolny od pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się
okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa
w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione
w ust. 1 pkt 1, 2 i 46, w których kierowca nie wykonywał pracy.
3. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym
do druku formularzu, o którym mowa w:
1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie
formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do
działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007,
str. 14, Dz. Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz. Urz.
UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz. Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31)
– w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie
rozporządzenie (WE) nr 561/2006,
2) Suplemencie 3 do załącznika do Umowy AETR – w przypadku przewozu
drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR
– przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed
rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie
podpisuje.
3a. Minister właściwy do spraw transportu udostępnia na stronie podmiotowej
urzędu obsługującego tego ministra wzór formularza zaświadczenia, o którym
mowa w ust. 1.
4. Przepisy ust. 13 stosuje się odpowiednio do kierowcy niezatrudnionego
przez przedsiębiorcę, lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz, oraz
do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe.

Art. 31a. 1. Dzienny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego
dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu
odpoczynku lub między dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem
odpoczynku nie może przekroczyć 10 godzin.
2. Dzienny czas prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia
pojazdu określony w rozkładzie czasu pracy kierowcy na daną dobę, zgodnie
z ustalonym rozkładem jazdy.
3. Tygodniowy łączny czas prowadzenia pojazdu nie może przekraczać
60 godzin, a w ciągu dwóch kolejnych tygodni 90 godzin.

Art. 31b. 1. Kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek
w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy łączny dzienny czas
prowadzenia pojazdu wynosi od 6 do 8 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż
45 minut w przypadku, gdy łączny dzienny czas prowadzenia pojazdu przekracza
8 godzin. Przerwa ta przysługuje kierowcy przed upływem 6 godzin łącznego
dziennego czasu prowadzenia pojazdu.
2. Przerwy, o których mowa w ust. 1, mogą być dzielone na okresy krótsze,
które są wykorzystywane w czasie prowadzenia pojazdu zgodnie z obowiązującym
kierowcę rozkładem jazdy, pod warunkiem że jedna z przerw trwa co najmniej
15 minut.

Art. 31c. 1. W zakresie odpoczynku dziennego i tygodniowego stosuje się
przepisy art. 14, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po
zakończeniu sześciu okresów 24-godzinnych, licząc od zakończenia poprzedniego
tygodniowego okresu odpoczynku.

Art. 31d. 1. Normy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku obowiązują także kierowcę wykonującego
przewozy na rzecz więcej niż jednego podmiotu.
2. Sporządzane rozkłady jazdy dla kierowców wykonujących przewozy
regularne, których trasa nie przekracza 50 km, uwzględniają możliwość
wykorzystywania przerw określonych w art. 31b.
3. Postanowienia art. 24 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 31e. 1. Rozkład czasu pracy ustala się na okres co najmniej jednego
miesiąca.
2. Rozkład czasu pracy zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy,
miejsce bazy pojazdu, który kierowca ma prowadzić, ustalony harmonogram
okresów pracy kierowcy obejmujących okresy prowadzenia pojazdu, wykonywania
innej pracy, przerw i pozostawania w dyspozycji oraz dni wolne.
3. Rozkład czasu pracy kierowcy ustala i podpisuje pracodawca lub podmiot,
na rzecz którego kierowca wykonuje przewozy.
4. Postanowienia ust. 1 stosuje się także, gdy kierowca w trakcie przyjętego
okresu rozliczeniowego czasu pracy wykonuje przewozy inne, niż wskazane
w rozdziale 4a.