Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

Obowiązuje
Artykuły 55
Wejście w życie 24.04.2001
Ostatnia zmiana 21.01.2026
art.
Widoczne: 55 z 55 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-8
Art. 1 Cel spółdzielni mieszkaniowej
7 orzeczeń
Art. 2
1. Lokalem w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 oraz z 2023 r. poz.
1688). 2. Lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy jest również pracownia twórcy przeznaczona do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. 3. Domem jednorodzinnym w rozumieniu ustawy jest dom mieszkalny, jak również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona przede wszystkim do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Do domów jednorodzinnych stosuje się przepisy ustawy dotyczące lokali. 4. Wartością rynkową lokalu w rozumieniu ustawy jest wartość określona na podstawie przepisów działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.1)). 5. Osobą bliską w rozumieniu ustawy jest zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba, która pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu.
Art. 3
4 orzeczenia
Art. 4
5 orzeczeń
Art. 5 Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu
1 orzeczenie
1. Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu
wydatków związanych z jej eksploatacją i utrzymaniem, a w części przekraczającej te
wydatki przypadają właścicielom lokali proporcjonalnie do ich udziałów
w nieruchomości wspólnej.
2. Pożytki i inne przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielnia
może przeznaczyć w szczególności na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków oraz na
prowadzenie działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej.
Art. 6 Rozliczenie kosztów eksploatacji nieruchomości
2 orzeczenia
Art. 7
1. W ciągu 3 miesięcy po wygaśnięciu tytułu prawnego do lokalu
mieszkalnego osoby, którym przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, oraz
zamieszkujące w tym lokalu osoby, które prawa swoje od nich wywodzą, są
obowiązane do opróżnienia lokalu. Na spółdzielni nie ciąży obowiązek dostarczenia
innego lokalu.
2. (uchylony)
3. Spółdzielnia współpracuje z organami samorządowymi i rządowymi oraz
instytucjami i organizacjami, które mogą ułatwić uzyskanie innego mieszkania przez
osoby wymienione w ust. 1, a w szczególności ułatwia im uzyskanie potrzebnych
informacji oraz bezzwłocznie dokonuje rozliczenia zobowiązań i wypłaty należności.
4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w wypadku wygaśnięcia tytułu
prawnego do korzystania z lokalu o innym przeznaczeniu, o ile umowa nie stanowi
inaczej.
Art. 8
3 orzeczenia
rozdzial

Rozdział 2 - Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego

art. 9-17
Art. 9
2 orzeczenia
Art. 10
1 orzeczenie
Art. 11
3 orzeczenia
Art. 12 Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego
4 orzeczenia
Art. 13 Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu małżeństwa
Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu
małżeństwa małżonkowie zawiadamiają spółdzielnię, któremu z nich przypadło
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Do momentu zawiadomienia
spółdzielni o tym, komu przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu
mieszkalnego, małżonkowie, których małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód
lub unieważnione, odpowiadają solidarnie za opłaty, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Art. 14 Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo
3 orzeczenia
1. Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie
prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada
drugiemu małżonkowi.
2. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnień spadkobierców do dziedziczenia wkładu.
Art. 15
4 orzeczenia
Art. 16
Art. 17
3 orzeczenia
rozdzial

Rozdział 3 - Prawo odrębnej własności lokalu

art. 18-27
Art. 18
2 orzeczenia
Art. 19
2 orzeczenia
1. Z chwilą zawarcia umowy, o której mowa w art. 18 ust. 1, powstaje
ekspektatywa własności. Ekspektatywa własności jest zbywalna wraz z wkładem
budowlanym albo jego wniesioną częścią, przechodzi na spadkobierców i podlega
egzekucji.
2. Nabycie ekspektatywy własności obejmuje również wniesiony wkład
budowlany albo jego część.
3. Umowa zbycia ekspektatywy własności powinna być zawarta w formie aktu
notarialnego.
Art. 20
1. Umowa o budowę lokalu ulega rozwiązaniu w wyniku jej
wypowiedzenia przez spółdzielnię lub osobę, o której mowa w art. 18 ust. 1.
2. Spółdzielnia może wypowiedzieć umowę o budowę lokalu, gdy osoba,
o której mowa w art. 18 ust. 1, lub jej następca prawny, z przyczyn leżących po ich
stronie, nie dotrzymali tych warunków umowy określonych w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 5,
bez których dalsza realizacja zadania inwestycyjnego lub ustanowienie odrębnej
własności lokali wzniesionych w ramach wspólnie realizowanego zadania
inwestycyjnego byłoby niemożliwe albo poważnie utrudnione.
3. Wypowiedzenie może nastąpić na 3 miesiące naprzód na koniec kwartału
kalendarzowego, chyba że strony postanowią w umowie inaczej.
Art. 21
1. Spółdzielnia ustanawia na rzecz osoby, o której mowa
w art. 18 ust. 1, albo nabywcy ekspektatywy własności odrębną własność lokalu,
w terminie 2 miesięcy po jego wybudowaniu, a jeżeli na podstawie odrębnych
przepisów jest wymagane pozwolenie na użytkowanie – w terminie 2 miesięcy od
uzyskania takiego pozwolenia. Na żądanie członka spółdzielnia ustanawia takie prawo
w chwili, gdy ze względu na stan realizacji inwestycji możliwe jest przestrzenne
oznaczenie lokalu.
2. Ustanowienie odrębnej własności lokalu może nastąpić na rzecz małżonków
albo osób wskazanych przez osobę, o której mowa w art. 18 ust. 1, które wspólnie
z nią ubiegają się o ustanowienie takiego prawa.
Art. 22
1. Umowa o ustanowienie odrębnej własności lokali może być zawarta
przez spółdzielnię łącznie ze wszystkimi osobami, które ubiegają się o ustanowienie
takiego prawa, wraz ze związanymi z nim udziałami w nieruchomości. W takim
wypadku wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej określa ta umowa.
2. Nieruchomość, z której wyodrębnia się własność lokali, może być
zabudowana również więcej niż jednym budynkiem, stosownie do postanowień
umowy, o której mowa w ust. 1.
Art. 23
1 orzeczenie
1. (uchylony)
2. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków niebędącego jej
członkiem właściciela lokalu podlegającego przepisom ustawy, w tym także nabywcy
prawa odrębnej własności lokalu, spadkobiercy, zapisobiercy i licytanta,
z zastrzeżeniem art. 3.
Art. 24 Zaskarżenie uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni
4 orzeczenia
Art. 26 Skutki wyodrębnienia własności wszystkich lokali w budynku i przejścia do zasad właściwych
1 orzeczenie
Art. 27
3 orzeczenia
rozdzial

Rozdział 4 - Zmiany w przepisach obowiązujących

art. 28-34
Art. 28
Art. 29
Art. 30
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r.
Nr 14, poz. 176, Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 703, Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1104, Nr 117, poz. 1228 i Nr 122,
poz. 1324) w art. 27a wprowadza się następujące zmiany:
1) w ust. 1 w pkt 1:
a) w lit. c) wyrazy „przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze
własnościowe prawo do lokalu” zastępuje się wyrazami „przeniesienia przez spółdzielni´
mieszkaniową na rzecz członka własności lokalu mieszkalnego”,
b) lit. g) otrzymuje brzmienie:
„g) remont i modernizacją budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego zajmowanego
na podstawie tytułu prawnego oraz wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej, utworzonych na podstawie odrębnych przepisów,”;
2) w ust. 3 w pkt 3 w lit. a) oraz w ust. 6 w pkt 1 po wyrazach „fundusz remontowy” dodaje si´ wyrazy
„spółdzielni mieszkaniowej lub”.
Art. 31
W ustawie z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U.
z 1998 r. Nr 120, poz. 787 i Nr 162, poz. 1119, z 1999 r. Nr 111, poz. 1281 oraz z 2000 r. Nr 3, poz. 46, Nr 5,
poz. 67, Nr 83, poz. 946, Nr 88, poz. 988, Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1317) w art. 42 w ust. 5a po wyrazach „Prawa spółdzielczego” dodaje się wyrazy
„oraz prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27).”
Art. 32
W ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070) w art. 8 w ust. 2 w pkt 2 dodaje się na końcu wyrazy „albo prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego,”.
Art. 33
W ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 32 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 80,
poz. 508 i Nr 103, poz. 652 oraz z 2000 r. Nr 3, poz. 27 i Nr 122, poz. 1310) w art. 10 w ust. 1 wprowadza się
następujące zmiany:
1) w pkt 3 wyrazy „przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu z lokatorskiego na własnościowe” zastępuje się wyrazami „przeniesienia przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz członka prawa własności lokalu mieszkalnego”;
2) w pkt 5 wyrazy „o przekształcenie prawa do lokalu na własnościowe” zastępuje się wyrazami „o przeniesienie przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz
członka prawa własności lokalu mieszkalnego”.
Art. 34
W ustawie z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszczędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez
państwo oszczędzania na cele mieszkaniowe (Dz. U. Nr 85, poz. 538) w art. 8 wprowadza się następujące zmiany:
1) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności
lokalu lub domu jednorodzinnego,”;
2) pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) wniesienie przez członka spółdzielni mieszkaniowej wpłat przeznaczonych na przeniesienie
przez spółdzielnię mieszkaniową na rzecz członka prawa własności lokalu mieszkalnego.”
rozdzial

Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe

art. 35-55
Art. 35
1 orzeczenie
Art. 36
Ustanowienie odrębnej własności lokali położonych w budynkach usytuowanych na gruntach, o których mowa w art. 35 ust. 1, może nastąpić po nabyciu
9) Z dniem 27 lipca 2009 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt K 64/07 (Dz. U. poz. 988).
10) Z dniem 4 listopada 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt P 34/08 (Dz. U. poz. 1373). przez spółdzielnię mieszkaniową własności lub prawa użytkowania wieczystego działek budowlanych, na których wybudowano te budynki.
Art. 37–38. (uchylone)
Art. 39
1 orzeczenie
1. Na pisemne żądanie najemcy lokalu użytkowego, w tym garażu,
a także najemcy pracowni wykorzystywanej przez twórcę do prowadzenia działalności
w dziedzinie kultury i sztuki, który poniósł w pełni koszty budowy tego lokalu albo
ponieśli je jego poprzednicy prawni, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tą osobą
umowę przeniesienia własności tego lokalu po dokonaniu przez najemcę spłaty
z tytułu udziału w nieruchomości wspólnej oraz spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń
wynikających z umowy najmu.
2. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy
zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe w postępowaniu
wieczystoksięgowym obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia dokonuje
przeniesienia własności lokalu.
3. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy
zawieraniu umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Art. 40
1 orzeczenie
Spółdzielnia pozostaje właścicielem lub współwłaścicielem
nieruchomości i użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym gruntu
w takim zakresie, w jakim nie narusza to przysługującej członkom i właścicielom
lokali niebędącym członkami spółdzielni odrębnej własności lokali lub praw z nią
związanych. W szczególności mieniem spółdzielni pozostają:
1) nieruchomości służące prowadzeniu przez spółdzielnię działalności wytwórczej,
budowlanej, handlowej, usługowej, społecznej, oświatowo-kulturalnej,
administracyjnej i innej, zabudowane budynkami i innymi urządzeniami;
2) nieruchomości zabudowane urządzeniami infrastruktury technicznej, w tym
urządzeniami i sieciami technicznego uzbrojenia terenu związanymi
z funkcjonowaniem budynków lub osiedli, z zastrzeżeniem art. 49 Kodeksu cywilnego;
3) nieruchomości niezabudowane.
Art. 41
Art. 42
7 orzeczeń
Art. 43
4 orzeczenia
Art. 44
1. (utracił moc)12) 11. (uchylony) 2. (utracił moc)12) 21. (uchylony) 3. Wierzytelność spółdzielni w stosunku do właścicieli lokali należna od nich z tytułu przypadającej im do spłaty części kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową może zostać zabezpieczona hipoteką na lokalach stanowiących własność tych osób. 4. (uchylony)
Art. 45
1. Z chwilą zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, do którego członkowi albo osobie niebędącej członkiem przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, w tym spółdzielcze prawo do garażu, hipoteki ustanowione na tych ograniczonych prawach rzeczowych obciążają nieruchomości powstałe w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu. 2. Wierzyciel, którego wierzytelność w dniu zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu była zabezpieczona hipoteką na ograniczonym prawie rzeczowym, może dochodzić zaspokojenia z lokalu stanowiącego odrębną własność, powstałą w wyniku zawarcia tej umowy. 3. Do księgi wieczystej prowadzonej dla ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się art. 241 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 1984).
Art. 46
2 orzeczenia
(uchylony)
12) Z dniem 31 grudnia 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 10/05 (Dz. U. poz. 2184).

Art. 46[1]. Wpływy ze spłat przypadającej na lokal części umorzenia kredytu, o ile spółdzielnia skorzystała ze środków publicznych lub innych środków, przeznacza się na spłatę podlegającego odprowadzeniu do budżetu państwa umorzenia kredytu obciążającego ten lokal.
Art. 48 Na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed
2 orzeczenia
Art. 49
1. Jeżeli przed upływem 24 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie spółdzielnia nie podejmie czynności, o których mowa w art. 41 i art. 42, a nie toczy się postępowanie sądowe w trybie art. 43 ust. 5, sąd na wniosek osoby, której zgodnie z przepisami ustawy przysługuje, z zastrzeżeniem art. 36, prawo żądania przeniesienia na nią własności lokalu należącego przed tym dniem do spółdzielni, orzeka o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, na zasadach określonych w art. 39–43. 2. Postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o zniesieniu współwłasności, z wyjątkiem art. 625. Koszty sądowe postępowania ponosi spółdzielnia.

Art. 49[1]. Jeżeli spółdzielnia uchyla się jedynie od złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu albo przeniesieniu odrębnej własności lokalu na rzecz osoby, o której mowa w art. 49 ust. 1, osoba ta może wystąpić do sądu z powództwem o zobowiązanie spółdzielni do złożenia odpowiedniego oświadczenia woli.
Art. 50–51. (uchylone)
Art. 52
1 orzeczenie
Art. 53
1 orzeczenie
1. Członek spółdzielni, który w dniu wejścia ustawy w życie
zamieszkuje w mieszkaniu rotacyjnym należącym do tej spółdzielni, staje się z tym
dniem najemcą tego mieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o najmie lokali
mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, a jeżeli przed tym dniem wniósł
wymagany wkład mieszkaniowy – staje się osobą uprawnioną do spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Przepis ust. 1 nie narusza praw nabytych członka spółdzielni do zawarcia
umowy w sprawie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa innego lokalu
mieszkalnego lub prawa odrębnej własności takiego lokalu.
Art. 54
1. Spółdzielnie istniejące w dniu wejścia ustawy w życie dokonają zmian swoich statutów stosownie do wymagań niniejszej ustawy i w trybie przewidzianym w ustawie – Prawo spółdzielcze. Zgłoszenia do rejestru tych zmian spółdzielnie dokonają nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r. 2. Do czasu zarejestrowania zmian statutów postanowienia dotychczasowych statutów pozostają w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi a przepisami niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.

Art. 54[1]. 1. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do spółdzielni mieszkaniowych będących w likwidacji lub w upadłości. 2. Pisemne żądania, o których mowa w art. 12, 1714, 1715, 39, 48 i 481, składane są w wypadkach, o których mowa w ust. 1, do likwidatora lub syndyka masy upadłościowej spółdzielni.

Art. 54[2]. Przepisu art. 38 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze nie stosuje się do ustanawiania prawa odrębnej własności lokali i przeniesienia własności lokali, domów jednorodzinnych oraz miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych.
Art. 55
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia14), z tym że przepisy art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. g, ust. 3 pkt 3 lit. a oraz ust. 6 pkt 1 ustawy wymienionej w art. 30, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej dokonanych od dnia 1 stycznia 2001 r.
14) Ustawa została ogłoszona w dniu 23 stycznia 2001 r.
Brak wyników