1. Strażakowi mianowanemu na okres służby przygotowawczej lub na stałe, od dnia przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej do dnia zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, na jego wniosek, przysługuje prawo do zakwaterowania. 2. Prawo do zakwaterowania jest realizowane w następujących formach:
1) przydział lokalu mieszkalnego;
2) przydział kwatery tymczasowej;
3) skierowanie do miejsca w internacie albo kwatery internatowej;
4) przyznanie świadczenia mieszkaniowego. 3. Na wniosek strażaka, o którym mowa w ust. 1, prawo do zakwaterowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 1–3, jest realizowane w miejscowości, w której strażak pełni służbę, lub może być realizowane w miejscowości innej niż miejscowość, w której pełni służbę, zgodnie z wykazem, o którym mowa w ust. 5. 4. Z miejsca w internacie albo kwatery internatowej mogą korzystać również pracownicy Państwowej Straży Pożarnej. Przepisy ust. 5–8 i 13 oraz art. 74b ust. 1 stosuje się odpowiednio. 5. Podmioty, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 1–8, prowadzą wykaz dostępnych form zakwaterowania we właściwej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej. Wykaz udostępniany jest do wiadomości strażaków w sposób przyjęty przez podmioty, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 1–8. W przypadku strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej wykaz dostępnych form zakwaterowania prowadzą podmioty, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 9–11, na podstawie informacji przekazanych przez Agencję Mienia Wojskowego. Wykaz udostępniany jest do wiadomości strażaków w sposób przyjęty przez podmioty, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 9– 11. 6. Wyboru formy zakwaterowania strażak, o którym mowa w ust. 1, dokonuje na podstawie wykazu, o którym mowa w ust. 5, składając wniosek do podmiotu, o którym mowa w art. 74b ust. 1. W przypadku braku możliwości przyznania prawa do zakwaterowania w formie, o której mowa w ust. 2 pkt 1 albo 2, strażakowi przyznaje się prawo do zakwaterowania w formie, o której mowa w ust. 2 pkt 4. 7. Wnioski, o których mowa w ust. 6 i 9, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 8. Wniosek, o którym mowa w ust. 6, zawiera:
1) imię (imiona) i nazwisko strażaka;
2) numer ewidencyjny strażaka;
3) stopień służbowy strażaka;
4) stanowisko służbowe strażaka;
5) numer telefonu kontaktowego;
6) adres zamieszkania strażaka;
7) wskazanie tytułu prawnego do lokalu, który strażak zajmuje;
8) datę przyjęcia strażaka do służby;
9) datę uzyskania kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu strażak;
10) miejscowość, w której strażak pełni służbę;
11) imię i nazwisko, stopień pokrewieństwa, datę urodzenia, adres zamieszkania członków rodziny strażaka, o których mowa w art. 75, oraz informacje o członkach rodziny, o których mowa w art. 75 pkt 2;
12) oświadczenie strażaka, czy on lub jego małżonek są właścicielami lub współwłaścicielami lokalu mieszkalnego albo domu, o którym mowa w ust. 11 pkt 1;
13) oświadczenie strażaka w sprawie wyboru formy zakwaterowania;
14) oświadczenie strażaka w sprawie wyboru sposobu ustalania wysokości świadczenia mieszkaniowego;
15) oświadczenie strażaka o skorzystaniu lub nieskorzystaniu z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu oraz o wskazaniu sposobu rozliczenia zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego;
16) oświadczenie strażaka o nabyciu lub nienabyciu lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, przydzielonego w trybie administracyjnym w związku z pełnioną służbą;
17) oświadczenie strażaka o otrzymaniu lub nieotrzymaniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U. poz. 1366);
18) klauzulę o treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”; klauzula ta zastępuje pouczenie przez organ o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń;
19) informację o sposobie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a w przypadku wyboru bezgotówkowej formy wypłaty – numer rachunku bankowego lub innego rachunku płatniczego;
20) adres lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, o które wnioskuje strażak. 9. Strażakowi, o którym mowa w ust. 1, na jego wniosek, przysługuje prawo do zamiany lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej. Do wniosków o zamianę lokali mieszkalnych albo kwater tymczasowych przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio; wniosek o zamianę zawiera także adres zajmowanego lokalu mieszkalnego albo zajmowanej kwatery tymczasowej. 10. Zmiana formy zakwaterowania następuje na wniosek strażaka, o którym mowa w ust. 6. Podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1, uchyla decyzję, na podstawie której orzeczono wcześniej o prawie do zakwaterowania. 11. Prawo do form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, nie przysługuje, jeżeli:
1) strażak lub jego małżonek jest właścicielem lub współwłaścicielem lokalu mieszkalnego albo domu w miejscowości, w której strażak pełni służbę, albo w miejscowości, o której mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 albo 2;
2) małżonek strażaka będący:
a) funkcjonariuszem Policji,
b) strażakiem,
c) funkcjonariuszem Straży Granicznej,
d) funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa,
e) funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
f) funkcjonariuszem Agencji Wywiadu,
g) funkcjonariuszem Służby Wywiadu Wojskowego,
h) funkcjonariuszem Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
i) żołnierzem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
– otrzymał przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej na podstawie przepisów obowiązujących w tych służbach, jeżeli małżonkowie pełnią służbę w tej samej miejscowości albo w miejscowości, o której mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 albo 2. 12. Rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia mieszkaniowego przez podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1, w całości uwzględniające wniosek strażaka, następuje w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769). Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się. 13. Rozstrzygnięcie o przyznaniu miejsca w internacie albo kwatery internatowej następuje w drodze skierowania strażaka do miejsca w internacie albo kwatery internatowej przez podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1. 14. Rozstrzygnięcie o:
1) przydziale lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej,
2) zamianie lokali mieszkalnych albo kwater tymczasowych,
3) odmowie przyznania wybranej przez strażaka formy zakwaterowania
– następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1. 15. W przypadku gdy oboje małżonkowie są strażakami, każdy z małżonków wybiera formę zakwaterowania, z tym że:
1) jednemu z małżonków przysługuje przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, z uwzględnieniem dzieci, o których mowa w art. 67 ust. 2, a drugiemu małżonkowi przyznaje się świadczenie mieszkaniowe albo
2) każdemu z małżonków przyznaje się świadczenie mieszkaniowe. 16. W przypadku podania przez strażaka nieprawdziwych danych we wnioskach, o których mowa w ust. 6 lub 9, lub w przypadku gdy świadczenie mieszkaniowe strażakowi nie przysługiwało, podmiot, o którym mowa w art. 74b ust. 1, wydaje decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej strażakowi wybraną przez niego formę zakwaterowania, w której rozstrzyga także o cofnięciu świadczenia mieszkaniowego w całości oraz zobowiązuje strażaka do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. 17. Strażak jest obowiązany do powiadomienia podmiotu, o którym mowa w art. 74b ust. 1, o każdym zdarzeniu mającym wpływ na prawo do zakwaterowania. 18. W przypadku przeniesienia strażaka do innej służby albo do służby w ramach zawodowej służby wojskowej albo zwolnienia go ze służby rozstrzygnięcia, o których mowa w ust. 12–14, wygasają z mocy prawa z dniem przeniesienia strażaka lub zwolnienia go ze służby. 19. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory wniosków, o których mowa w ust. 6 i 9, a także formę i sposób składania tych wniosków, uwzględniając przejrzystość przedstawianych informacji oraz efektywność prowadzonego postępowania w celu rozstrzygnięcia w sprawach wyboru formy zakwaterowania.

Art. 74a. 1. W celu realizacji uprawnień, o których mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1– 3, dla strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej Agencja Mienia Wojskowego, w ramach posiadanych możliwości, przekazuje podmiotom, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 9–11, odpowiadające tym strażakom lokal mieszkalny, kwaterę tymczasową, miejsce w internacie albo kwaterę internatową. 2. Na realizację zadania, o którym mowa w art. 74 ust. 2 pkt 3, Agencja Mienia Wojskowego otrzymuje dotację celową z części budżetu państwa, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej, od dnia przekazania miejsca w internacie albo kwatery internatowej podmiotom, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 9–11. 3. W przypadku strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej, podmioty, o których mowa w art. 74b ust. 1 pkt 9– 11, przekazują Agencji Mienia Wojskowego egzemplarz decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Przepisy art. 69–72 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 817) stosuje się odpowiednio. 4. Do strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej przepisy art. 36 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1270) stosuje się odpowiednio. 5. Wypłatę świadczenia mieszkaniowego, a także zryczałtowanego zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której strażak pełni służbę, w odniesieniu do strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej realizują wojskowe jednostki budżetowe, na zaopatrzeniu których pozostają jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej.

Art. 74b. 1. Podmiotami właściwymi w sprawach zakwaterowania są:
1) minister właściwy do spraw wewnętrznych – w stosunku do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i jego zastępcy;
2) Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do strażaka:
a) na stanowisku służbowym:
– w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej lub pozostającego w jego dyspozycji,
– Rektora-Komendanta Akademii Pożarniczej,
– komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej,
– komendanta szkoły Państwowej Straży Pożarnej,
– dyrektora instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej,
– dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa,
b) wyznaczonego do wykonywania określonych zadań poza jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej;
3) komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do strażaka na stanowisku służbowym:
a) komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej,
b) w komendzie wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej lub pozostającego w jego dyspozycji;
4) Rektor-Komendant Akademii Pożarniczej – w stosunku do podległych mu strażaków;
5) komendant szkoły Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do podległych mu strażaków;
6) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do podległych mu strażaków;
7) dyrektor instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej – w stosunku do podległych mu strażaków;
8) dyrektor Centralnego Muzeum Pożarnictwa – w stosunku do podległych mu strażaków;
9) Szef Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej – w stosunku do strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w Inspektoracie Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej;
10) właściwy miejscowo szef delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej – w stosunku do:
a) strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w delegaturze Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej,
b) strażaków wyznaczonych do pełnienia służby w wojskowej straży pożarnej mającej siedzibę na terenie działania delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej;
11) Komendant Szkoły Pożarniczej Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej – w stosunku do strażaków pełniących służbę w Szkole Pożarniczej Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej. 2. W przypadku strażaka zwolnionego ze służby, który nabył prawo do lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, na podstawie decyzji podmiotu wskazanego w ust. 1 pkt 1, właściwym w sprawie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej jest podmiot wskazany w ust. 1 pkt 2.

Art. 74c. Prawo do zakwaterowania nie przysługuje strażakowi:
1) który nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia, przydzielony w trybie administracyjnym w związku z pełnioną służbą;
2) od dnia przyjęcia do służby do dnia uzyskania kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu strażak;
3) w służbie kandydackiej.