Art. 24

Zmiany kwot przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków ujętych w planach finansowych Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Funduszu Pracy, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Funduszu Solidarnościowego oraz Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej w zakresie wynikającym z niniejszej ustawy, w roku, w którym wystąpiła powódź, dokonuje się zgodnie z art. 29 ust. 12 i 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z tym że nie jest wymagana opinia sejmowej komisji do spraw budżetu w przypadku zmian powodujących zwiększenie:
1) łącznych kwot przychodów i kosztów lub łącznych kwot dochodów i wydatków, lub
2) planowanych wydatków ponad planowane dochody, jednak nie więcej niż o wysokość środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji państwowego funduszu celowego.

Art. 24a. 1. Świadczenie interwencyjne wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 2. Świadczenie interwencyjne oraz koszty obsługi wypłaty tego świadczenia są finansowane z budżetu państwa ze środków rezerwy celowej, o której mowa w art. 3. 3. Koszty obsługi, o których mowa w ust. 2, wynoszą 0,5 % kwoty przeznaczonej na wypłatę świadczenia interwencyjnego. 4. Zwroty nienależnie udzielonych świadczeń interwencyjnych w trakcie danego roku budżetowego nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa w ust. 3.

Art. 24b. 1. Poszkodowanej osobie fizycznej, której przysługuje prawo własności, albo poszkodowanym osobom fizycznym, którym łącznie przysługuje całość udziałów w prawie własności lokalu w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 oraz z 2023 r. poz. 1688), będącego lokalem o przeznaczeniu innym niż mieszkalne z uwzględnieniem pomieszczeń przynależnych i położonego na terenie gminy lub miejscowości wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2, zwanym dalej „wynajmującym”, która bezpośrednio w wyniku wystąpienia powodzi poniosła szkodę polegającą na utracie, uszkodzeniu lub zniszczeniu lokalu, może być w związku z tą powodzią przyznane jednorazowo wsparcie z przeznaczeniem na cele określone w ust. 4, zwane dalej „świadczeniem lokalowym”, jeżeli w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc, w którym weszły w życie przepisy wydane na podstawie art. 1 ust. 2, lokal ten był na podstawie umowy najmu wynajęty w celu prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. 2. Świadczenie lokalowe nie przysługuje:
1) wynajmującemu będącemu przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
2) wynajmującemu, któremu w odniesieniu do lokalu, o którym mowa w ust. 1, zostały już przyznane środki finansowe w ramach innego instrumentu wsparcia dla poszkodowanych z przeznaczeniem na remont lokalu lub usuwanie szkód w tym lokalu, w tym w postaci zasiłku celowego przyznawanego na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobie albo rodzinie, która poniosła stratę w wyniku powodzi, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony, albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego;
3) w przypadku lokalu, o którym mowa w ust. 1, wynajętego przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 1, który przeznaczył pomoc, o której mowa w art. 41 ust. 2, na usuwanie szkód w tym lokalu. 3. Świadczenie lokalowe może zostać przyznane wynajmującemu pod warunkiem wpłacenia w terminie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, o którym mowa w art. 21 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843):
1) za miesiąc kalendarzowy poprzedzający miesiąc, w którym weszły w życie przepisy wydane na podstawie art. 1 ust. 2 – w przypadku ryczałtu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, albo
2) za kwartał poprzedzający miesiąc, w którym weszły w życie przepisy wydane na podstawie art. 1 ust. 2 – w przypadku ryczałtu, o którym mowa w art. 21 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. 4. Świadczenie lokalowe wynajmujący przeznacza na remont lokalu, o którym mowa w ust. 1, lub usunięcie szkód w rzeczowych aktywach trwałych stanowiących wyposażenie lokalu udostępnione przedsiębiorcy w ramach umowy najmu i będących własnością wynajmującego, które to szkody powstały w wyniku powodzi. Uzyskane w ramach świadczenia lokalowego środki mogą być wykorzystane na pokrycie kosztów poniesionych na cele określone w zdaniu pierwszym od dnia następującego po dniu wystąpienia powodzi. 5. W przypadku gdy lokal, o którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem współwłasności, jedno świadczenie lokalowe może być przyznane łącznie wszystkim wynajmującym, o ile wszyscy współwłaściciele wystąpili z wnioskiem o jego przyznanie.

Art. 24c. 1. Świadczenie lokalowe jest przyznawane na wniosek wynajmującego złożony do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 6 miesięcy od dnia wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 1 ust. 2. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) oznaczenie wynajmującego: imię i nazwisko, adres do korespondencji, numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu;
2) oznaczenie przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 24b ust. 1: imię i nazwisko lub nazwę skróconą i numer identyfikacji podatkowej (NIP);
3) adres lokalu wraz z numerem księgi wieczystej, a w przypadku jej braku – dokument potwierdzający prawo własności;
4) numer rachunku płatniczego, prowadzonego w kraju lub wydanego w kraju instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, na który ma być przekazane świadczenie lokalowe;
5) oświadczenie wynajmującego, że w wyniku powodzi doznał szkody, o której mowa w art. 24b ust. 1;
6) oświadczenie wynajmującego, że w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc, w którym weszły w życie przepisy wydane na podstawie art. 1 ust. 2, lokal, o którym mowa w art. 24b ust. 1, był na podstawie umowy najmu wynajęty przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 24b ust. 1;
7) wysokość wnioskowanego świadczenia lokalowego;
8) w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia lokalu od następstw klęsk żywiołowych przed wystąpieniem powodzi – oświadczenie wynajmującego o wysokości wypłaconego odszkodowania albo zobowiązanie do przesłania takiego oświadczenia w terminie miesiąca od dnia wypłaty tego odszkodowania, oraz zobowiązanie do przesłania oświadczenia o zmianie wysokości wypłaconego odszkodowania w terminie miesiąca od dnia zaistnienia zmiany;
9) oświadczenie wynajmującego, w którym potwierdza, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 24b ust. 2 wyłączające możliwość uzyskania świadczenia lokalowego;
10) podpis wynajmującego. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wynajmujący dołącza:
1) oszacowanie szkód poniesionych przez wynajmującego, jakie wystąpiły w lokalu, dokonane według wyboru wynajmującego przez:
a) rzeczoznawcę lub biegłego uprawnionego do dokonywania wyceny środków trwałych lub aktywów obrotowych,
b) rzeczoznawcę majątkowego,
c) ubezpieczyciela – w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia lokalu od następstw klęsk żywiołowych przed wystąpieniem powodzi
– wraz z dokumentacją, na podstawie której zostało ono dokonane, albo zobowiązanie do przesłania tego oszacowania wraz z tą dokumentacją w terminie 10 miesięcy od dnia otrzymania świadczenia lokalowego;
2) dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia lokalu od następstw klęsk żywiołowych przed wystąpieniem powodzi – w przypadku zawarcia takiej umowy, albo oświadczenie o niezawarciu takiej umowy;
3) dokumentację poniesionych kosztów remontu w lokalu, o którym mowa w art. 24b ust. 1 – w przypadku gdy remont w lokalu zakończył się na dzień złożenia wniosku;
4) oświadczenie o prowadzeniu remontu w lokalu, o którym mowa w art. 24b ust. 1, wraz z dokumentacją poniesionych dotychczas kosztów remontu – w przypadku gdy remont nie zakończył się na dzień złożenia wniosku;
5) oświadczenie, że koszty, o których mowa w pkt 3 i 4, nie zostały sfinansowane przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 24b ust. 1, ze środków, o których mowa w art. 24b ust. 2 pkt 3. 4. Oświadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 5, 6, 8 i 9 oraz ust. 3 pkt 2, 4 i 5, wnioskodawca składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Art. 24d. 1. Świadczenie lokalowe jest przyznawane w wysokości wskazanej przez wynajmującego we wniosku, o której mowa w art. 24c ust. 2 pkt 7, nie wyższej jednak niż wysokość szkód określonych w oszacowaniu szkód, o którym mowa w art. 24c ust. 3 pkt 1, pomniejszona o wartość wypłaconego odszkodowania, o którym mowa w art. 24c ust. 2 pkt 8. 2. Maksymalną wysokość przyznawanego świadczenia lokalowego określają przepisy wydane na podstawie art. 1 ust. 2, biorąc pod uwagę rozmiary skutków powodzi. 3. W przypadku gdy wynajmujący przed wystąpieniem powodzi nie zawarł umowy ubezpieczenia lokalu od następstw klęsk żywiołowych, wysokość przyznanego świadczenia lokalowego nie może przekroczyć 75 % wysokości szkód określonych w oszacowaniu szkód, o którym mowa w art. 24c ust. 3 pkt 1, oraz 75 % maksymalnej wysokości świadczenia lokalowego określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2.

Art. 24e. 1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych występuje do naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o potwierdzenie opłacenia w terminie zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, od przychodów uzyskiwanych z tytułu najmu lokalu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. 2. Naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika niezwłocznie informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych o opłaceniu w terminie zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, od przychodów uzyskiwanych z tytułu najmu lokalu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych albo o jego nieopłaceniu w terminie. 3. Informacja, o której mowa w ust. 2, może być przekazana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Art. 24f. 1. Rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia lokalowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w całości uwzględniające wniosek, o którym mowa w art. 24c ust. 1, nie wymaga wydania decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje informację o dokonanej wypłacie. 2. W przypadku rozstrzygnięcia:
1) nieuwzględniającego w całości wniosku, o którym mowa w art. 24c ust. 1, lub uwzględniającego ten wniosek w części,
2) o odmowie przyznania świadczenia lokalowego
– Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję.

Art. 24g. 1. Świadczenie lokalowe podlega zwrotowi w całości lub w części przez wynajmującego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, liczonymi od dnia jego wypłacenia, na rachunek bankowy wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku:
1) stwierdzenia, w związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym lub kontrolą, że wynajmujący:
a) nie spełnia wymogów określonych w art. 24b lub
b) złożył niezgodne ze stanem faktycznym przynajmniej jedno z oświadczeń, o których mowa w art. 24c ust. 2 pkt 5, 6, 8 i 9 oraz ust. 3 pkt 2, 4 i 5, lub
c) nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 24c ust. 3 pkt 1, lub
2) gdy wynajmujący nie poddał się kontroli lub utrudniał kontrolę, o której mowa w art. 24h, lub
3) gdy po przyznaniu świadczenia lokalowego wynajmujący otrzymał odszkodowanie, o którym mowa w art. 24c ust. 2 pkt 8 – proporcjonalnie do wysokości otrzymanego odszkodowania. 2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzyga o zwrocie w całości lub w części świadczenia lokalowego, o którym mowa w ust. 1, w drodze decyzji. 3. Termin zwrotu świadczenia lokalowego lub jego części nie może być dłuższy niż 30 dni kalendarzowych, liczonych od dnia uprawomocnienia się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o której mowa w ust. 2. 4. Do świadczenia lokalowego przepisy art. 22e ust. 7–9 oraz art. 22g ust. 3–8 stosuje się odpowiednio. 5. Do ustalenia obowiązków następców prawnych z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia lokalowego stosuje się odpowiednio przepis art. 22e ust. 6.

Art. 24h. 1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do kontroli prawidłowości i rzetelności danych, informacji i oświadczeń przekazanych przez wynajmującego we wniosku, o którym mowa w art. 24c ust. 1, oraz właściwego przeznaczenia otrzymanego świadczenia lokalowego, o którym mowa w art. 24b ust. 4. Przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio. 2. W zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do otrzymania z funduszu pożyczkowego umowy pożyczki, o której mowa w art. 45 ust. 1, zawartej z przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 24b ust. 1, w celu weryfikacji oświadczenia wynajmującego, o którym mowa w art. 24c ust. 3 pkt 5. 3. Umowa, o której mowa w ust. 2, może być przekazana w postaci elektronicznej. 4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może przeprowadzić kontrolę, o której mowa w ust. 1, w okresie 5 lat liczonych od dnia przyznania świadczenia lokalowego. 5. Wynajmujący oraz przedsiębiorca, o którym mowa w art. 24b ust. 1, są obowiązani do udostępnienia lokalu oraz wszelkich dokumentów, a także do udzielania wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli. 6. Środki pochodzące ze świadczenia lokalowego nie podlegają egzekucji sądowej ani administracyjnej.

Art. 24i. 1. Świadczenie lokalowe wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 2. Świadczenie lokalowe oraz koszty obsługi wypłaty tego świadczenia są finansowane z budżetu państwa ze środków rezerwy celowej, o której mowa w art. 3 ust. 1. 3. Koszty obsługi, o których mowa w ust. 2, wynoszą 2 % kwoty przeznaczonej na wypłatę świadczenia lokalowego. 4. Zwroty nienależnie udzielonych świadczeń lokalowych w trakcie danego roku budżetowego nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa w ust. 2.