Wyrok z 16 września 2025, sygn. I ACa 1628/22
Sygn. akt I ACa 1628/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 września 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek
Protokolant: Katarzyna Mitan
po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa M. K. (1)
przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.
o zapłatę i ustalenie
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 8 sierpnia 2022 r. sygn. akt I C 726/21
I. oddala apelację;
II.
zasądza od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda M. K. (1) kwotę 8100zł / osiem tysięcy sto złotych /
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt I ACa 1628/22
UZASADNIENIE
Na wstępie należy wskazać , iż zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.
Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej roszczenia ustalającego oraz pieniężnego powoda poddanych pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.
Uwzględniając niemal w całości , zgłoszone przez powoda M. K. (1) , w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. roszczenia o ustalenie , iż nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu hipotecznego dla osób fizycznych (...) indeksowanego walutą szwajcarską , zawartej przez niego z poprzednikiem prawnym strony pozwanej (...) Bank S.A. siedzibą w W. , oraz o zapłatę kwoty 174 146, 47 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 marca 2020r , jako sumy świadczeń , w warunkach nieważności umowy kredytowej , nienależnie spełnionych przez kredytobiorcę oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami sporu,
w warunkach , gdy
strona przeciwna domagała się oddalenia powództwa w całości , wobec braku niedozwolonego charakteru kwestionowanych postanowień umownych oraz przedawnienia roszczenia pieniężnego poddanego pod osąd , postulując przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania ,
Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2022r :
- zasądził od strony pozwanej, (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W., na rzecz powoda, M. K. (1), kwotę 174.146,57 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 stycznia 2022r. do dnia zapłaty[ pkt 1];
-ustalił , że nie istnieje między powodem i stroną pozwaną stosunek prawny kredytu wynikający z umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF, zawartej w dniu 28 sierpnia 2008r. przez powoda, M. K. (1), z (...) Bank Spółką Akcyjna z siedzibą w W.[ pkt 2];
- oddalił powództwo w pozostałej części[ pkt 3] oraz
- zasądził od strony pozwanej, (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W., na rzecz powoda, M. K. (1), kwotę 6.417 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.[ pkt 4 sentencji wyroku ] .
Za niesporne pomiędzy stronami Sąd I instancji uznał to , że :
w dniu 28 sierpnia 2008r. powód, M. K. (1), zawarł z (...) Bank Spółką Akcyjna z siedzibą w W. umowę nr. (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) indeksowany kursem franka szwajcarskiego.
W umowie strony w szczególności postanowiły, że bank udziela powodowi kredytu w kwocie 272.081,22 zł. indeksowanego kursem CHF, według kursu kupna tej waluty z (...) Banku S.A. w dniu uruchomienia kredytu, a kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z (...) Banku S.A. obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50.
Kredyt przeznaczony był na finansowanie przedpłat na poczet budowy i zakupu lokalu mieszkalnego i refinansowanie poniesionych nakładów tytułem wniesionego przez powoda wkładu własnego na ten cel. Kredyt udzielony został na okres 360 miesięcy, od 28 sierpnia 2008r. do 5 września 2038r.
Oprocentowanie kredytu było zmienne, wynosiło w dniu zawarcia umowy, 3,78%, marża banku wynosiła 1%. Stopa procentowa ustalona była jako stawka bazowa LIBOR 3M, powiększona o stałą marżę banku, wynoszącą 1%.
Kredyt został powodowi wypłacony.
Strona pozwana jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą w W..
W zakresie okoliczności spornych , Sąd Okręgowy ustalił , iż :
(...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W. oferował w 2008r. kredyty zarówno w walucie polskiej, jak i w walutach obcych, m.in. we franku szwajcarskim .
Kredyty i pożyczki we frankach szwajcarskich, a także waloryzowane kursem franka i indeksowane do tej waluty, wiązały się w 2008r. ze znacznie niższym oprocentowaniem od kredytów i pożyczek w polskiej walucie, w wyniku czego ich raty były wówczas znacznie niższe. Skutkiem tego , zdolność kredytową w przypadku kredytów w walucie obcej lub waloryzowanych bądź indeksowanych do waluty obcej, uzyskiwały osoby o niższych dochodach, niż w przypadku kredytów złotowych.
Powód, starając się o pozyskanie środków na zakup mieszkania, korzystał z doradztwa finansowego w biurze pośrednika kredytowego, natomiast podpisanie umowy miało już miejsce w oddziale banku w K..
Oferta (...) Banku została powodowi przedstawiona przez pośrednika jako najkorzystniejsza, a kredyt waloryzowany kursem CHF jako pewny i bezpieczny. Nie zostały M. K. (1) przedstawione symulacje związane ze zmianą kursu waluty. Miał świadomość zmienności kursów walut. Nie próbował negocjować treści umowy, gdyż nie wiedział, że jest taka możliwość.
Mieszkanie, na zakup którego przeznaczony był kredyt, powód nabywał celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W lokalu tym nie prowadził działalności gospodarczej.
Z dalszej części ustaleń wynika , że :
pismem datowanym na dzień 6 lutego 2020r, .skierowanym do strony pozwanej, powód domagał się zapłaty kwoty 174.146,57 zł, powołując się na nieważność umowy kredytu, a na wypadek zanegowania przez bank skutku nieważności, żądał zapłaty kwot 52.254,94 zł i 4.322,62 zł., wynikających z nadpłat wskutek częściowej bezskuteczności umowy.
Strona pozwana w piśmie z dnia 13 marca 2020r. uznała żądania powoda za bezzasadne i zaprzeczyła, by umowa kredytu była nieważna lub częściowo bezskuteczna.
W okresie od zawarcia umowy kredytu do dnia 7 stycznia 2020r. M. K. (1) zapłacił na rzecz strony pozwanej i jej poprzednika prawnego łącznie kwotę 174.146,57 zł, w tym kwotę 167.805,11 zł tytułem rat kredytu i kwoty: 2.018,84 zł, 2.785,72 zł i 1.536,90 zł tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu.
Ocenę prawną zgłoszonych przez powoda roszczeń , które uznał za uzasadnione niemal w całości [ oddalenie powództwa obejmuje tylko część roszczenia z tytułu odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego ], Sąd I instancji oparł na twierdzeniach i wnioskach , które z uwagi na wskazany wyżej obowiązek zachowania zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego, można podsumować w następujący sposób :
a/ po przeprowadzeniu obszernego wywodu, rozbudowanego ponad rzeczywistą potrzebę Sąd I instancji ocenił , iż objęta sporem stron umowa kredytu indeksowanego walutą szwajcarską , jego zdaniem będąca odmianą kredytu walutowego , zawarta przez M. K. (1) - mającego status konsumenta w rozumieniu art. 22 1 kc - i poprzednika prawnego strony pozwanej (...) Bank S.A. , była dopuszczalna w świetle już wówczas [ 28 sierpnia 2008r ] , obowiązujących przepisów ustawy Prawo bankowe w tym art. 69 ust. 1 , odczytanych przez pryzmat zasady swobody umów statuowanej przez art. 353 1 kc
b/ zakwestionowane przez M. K. (1) postanowienia umowne , z powodu ich abuzywnego charakteru , składające się na mechanizm przeliczeniowy , tak wysokości - wyrażonego w złotówkach - udzielonego kapitału - jak i skali zobowiązania zwrotnego powoda po wznoszeniu poszczególnych rat [ także w złotym ], pozwalał na jednostronne określania treści obowiązków umownych przez bank – przedsiębiorcę , co wobec braku równowagi kontraktowej pomiędzy stronami umowy jest niedopuszczalne.
Postanowienia umowy wprowadzające takie uprawnienie banku i odpowiadający mu obowiązek kredytobiorcy kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Dochodzi bowiem do niesprawiedliwej dysproporcji praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść konsumenta, skutkujących niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej stanowiącym przejaw nierzetelnego traktowania przez silniejszą stronę kontraktu.
Nie było przy tym w postępowaniu kwestionowane, że warunki umowy w przeważającej części (poza wybraniem kwoty, waluty, terminu spłaty) nie podlegając negocjacjom były sformułowane jednostronnie przez bank, natomiast kredytobiorca mógł wyłącznie podpisać umowę na tych warunkach bądź zrezygnować z jej zawarcia.
Określenie w umowie z dnia 28 sierpnia 2008r. , że przeliczenia będą następowały w oparciu o kurs ustalany przez bank nie zostało powiązane ze wskazaniem sposobu ustalania tego kursu, nie przewidziano bowiem wyraźnych i jednoznacznych kryteriów determinujących sposób jego ustalania,
c/ postanowienia umowy zawartej przez M. K. (1) z poprzednikiem prawnym strony pozwanej, składające się stanowiące klauzulę przeliczeniową należy zaliczyć do regulujących główne świadczenia stron. Nie mają one przy tym charakteru jednoznacznego. Świadczy o tym brak określenia sposobu ustalania kursu waluty przez bank i ograniczenie się do odwołania do Tabel Kursowych banku. Postanowienia te są zatem niedozwolonymi klauzulami umownymi,
d/ w konsekwencji konieczne jest, jak argumentował dalej Sąd Okręgowy , rozważenie, czy po wyeliminowaniu tych postanowień przeliczeniowych możliwe jest uznanie umowy kredytowej jako nadal wiążącej strony .
Ponownie po szerokim, a przy tym w znacznej części z punktu widzenia istoty weryfikowanego zagadnienia zbędnym wywodzie, Sąd I instancji stanął na stanowisku , iż stwierdzenie niedozwolonego charakteru tych postanowień i nie związanie nimi konsumenta w relacji z bankiem , powoduje nieważność całości umowy kredytowej.
Nie ma bowiem możliwości zastąpienia klauzuli waloryzacyjnej inną regulacją.
Na taką ocenę nie ma wpływu wejście w życie z dniem 28 sierpnia 2011r. tzw. ustawy antyspreadowej (ustawa z dnia 29 lipca 2011r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 984). Wprowadziła ona w prawdzie możliwość dokonywania spłat kredytów walutowych bezpośrednio w walucie obcej, ale nie wyeliminowała treści klauzul przeliczeniowych z umów i nie cofnęła skutków stosowania tych klauzul we wcześniejszym okresie,
e/ M. K. (1) legitymuje się interesem prawnym , w rozumieniu art. 189 kpc , w dochodzonym w sprawie ustaleniu.
Jakkolwiek powód mógł dochodzić zwrotu spełnionego świadczenia, co czynił, to rozstrzygnięcie obejmującego jedynie zapłatę nie kończyłoby definitywnie sporu między stronami. Umowa kredytu wiązała się bowiem ze spełnieniem świadczeń nie tylko przez powoda, ale i przez kredytodawcę , a ponadto na jej podstawie doszło do ustanowienia zabezpieczeń na nieruchomości lokalowej powoda Nie sposób zatem odmówić przysługiwania kredytobiorcy takiego interesu,
f/ wobec uznania , iż umowa z dnia 28 sierpnia 2008r. jest w całości nieważna , świadczenia pieniężne spełnione na jej podstawie przez obydwie strony mają charakter nienależny i stosuje się do nich – na mocy art. 410 § 1 k.c. – przepisy regulujące bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 i n. k.c.).
Ich zwrot odbywa się zgodnie , z dominującą obecnie w orzecznictwie teorią dwóch kondykcji, która została zaaprobowana w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021r., III CZP 6/21, mającej moc zasady prawnej.
Na podstawie tej teorii, stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
Dlatego to , co świadczył powód [ a suma ta , odpowiadając kwocie pieniężnego roszczenia głównego , wynika także dokumentu zaświadczenia strony pozwanej] , podlega zwrotowi na jego rzecz / kwota 174 146, 57 zł./ , obejmując także należność z tytułu składki na ubezpieczenie tzw. „ niskiego wkładu”. Także ona miała charakter dodatkowej opłaty związanej z faktem zawarcia umowy kredytowej z 28 sierpnia 2008r.,
g/ roszczenie pieniężne M. K. (1) nie uległo przedawnieniu.
Ani powód, ani strona pozwana nie uświadamiali sobie nieważności umowy aż do 2020r. i umowę wykonywali. Ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, który przyjmuje, że w przypadku kredytów zawartych z konsumentem, zawierających niedozwolone postanowienia umowne wprowadzone przez bank, skutkujących nieważnością umowy, od decyzji konsumenta zależy jej utrzymanie , jako nadal pomiędzy stronami obowiązującej.
Dopiero kiedy konsument podejmie i zakomunikuje bankowi swoją decyzję o braku akceptacji niedozwolonych postanowień umowy i wyborze skutku nieważności, można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny i dopiero wówczas strony mogą zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia. Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć zanim dowiedział się on lub, rozsądnie rzecz ujmując, powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia lub postanowień . Należy bowiem uznać, że dopiero wówczas mógł wezwać przedsiębiorcę do zwrotu świadczenia , realizując obowiązek z art. 455 kc. ,
h/ orzekając o odsetkach, Sąd oparł się na przepisach art. 481 § 1, 2, 2 1, 2 2 k.c.
Dokonując oceny początkowej daty wystąpienia opóźnienia po stronie pozwanej, oparł się na stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym w wyżej wskazanej uchwale z dnia 7 maja 2021r.,sygn. III CZP 6/21, zgodnie z którą wymagalność roszczeń związanych z nieważnością kredytu nastąpi dopiero z chwilą podjęcia przez kredytobiorcę wiążącej decyzji co do ewentualnego sanowania niedozwolonej klauzuli i co do zaakceptowania konsekwencji abuzywności postanowień dla dalszego obowiązywania [ bądź nie ] umowy z bankiem.
W konsekwencji dopiero decyzja powoda podjęta po rozprawie z dnia 18 listopada 2021r. i modyfikacja powództwa zawarta w piśmie z dnia 9 grudnia 2021r., doręczonym stronie pozwanej w dniu 10 stycznia 2022r. może być uznana za definitywny wybór przez M. K. (1) sankcji nieważności umowy. Tym samym od tej daty strona pozwana miała świadomość istnienia roszczeń powoda i swojego obowiązku spełnienia świadczenia, a więc z dniem następnym popadła w opóźnienie w wykonaniu tego obowiązku. Żądanie odsetek za okres wcześniejszy nie jest w związku z tym uzasadnione. W tym zakresie roszczenie odsetkowe zostało oddalone.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 100 kpc.,w ramach zastosowania której Sąd I instancji uznał , iż wynik sporu uzasadnia obciążenie pozwanego banku ich całością na rzecz [ byłego ] kredytobiorcy.
Nie uwzględnił przy tym wniosku powoda o określenie wysokości wynagrodzenia reprezentującego go zawodowego pełnomocnika w podwyższonej stawce.
Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty 1, 2 i 4 jego sentencji.
We wniosku środka odwoławczego (...) S.A. domagał się w pierwszej kolejności oddalenia powództwa w całości oraz obciążenia M. K. (1) na rzecz skarżącego kosztami procesu i postępowania apelacyjnego. Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia orzeczenia Sądu I instancji i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Apelacja została oparta na zarzutach:
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to :
a/ art.235 2 w zw. z art. 243 2 § 2 kpc w zw. z art. 243 kpc wobec pominięcia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów dla potwierdzenia tez wskazanych w treści odpowiedzi na pozew chociaż opracowanie to miało istotne znaczenie dla faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia ,
b/ art. 233§1 kpc w zw. z art. 271 §1 kpc, jako następstwa nieprawidłowej oceny relacji zawnioskowanego przez skarżący bank świadka M. D.,
c/ art. 233§1 kpc w zw. z art. 299 kpc , poprzez oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniu powoda przesłuchanego w charakterze strony mimo , iż były one sprzeczne z treścią dokumentów zgromadzonych w sprawie a z których wynika , że bank dopełnił wobec niego wszystkich koniecznych obowiązków informacyjnych , co wyklucza uznanie kwestionowanych przez M. K. (1) postanowień za niedozwolone i w konsekwencji ustalenie nieważności umowy kredytowej w całości oraz nadanie świadczeniom spełnionym przez kredytobiorcę w jej wynikaniu, cechy świadczeń nienależnych i wobec tego podlegających zwrotowi
W ramach tego argumentu bank ponosił także wybiórczość oceny Sądu , która jego zdaniem , wynikała z przyjętej z góry koncepcji oceny tych postanowień umowy z dnia 28 sierpnia 2008 r. jako abuzywnych,
d/ art. 227 kpc w zw. z art. 233 §1 kpc i 327 1 §1 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i niepoprawną ocenę dokumentów przedstawionych przez bank w postępowaniu – szczegółowo przezeń w ramach zarzutu wskazanych , której następstwem były błędy faktyczne , odnoszące się do ustaleń dotyczących sposobu w jaki poprzednik prawny strony skarżącej wykonał wskazane wyżej obowiązki wobec kredytobiorcy w zakresie ryzyka kursowego i jego ewentualnego wpływu na przyszły rozmiar świadczeń powoda , które będzie musiał wobec banku spełnić , a także sposobu funkcjonowania umowy kredytu indeksowanego walutą obcą , których realizację sam potwierdził podpisując stosownie oświadczenie.
Błąd faktyczny polegał także , zdaniem skarżącego, na przyjęciu , iż postanowienia umowy kwestionowane przez M. K. (1), nie były indywidualnie z nim negocjowane przed podpisaniem umowy i nie miał on wpływu na ich treść , a bank był uprawniony do jednostronnego , a przy tym dowolnego , ustalania kursów przeliczenia walut polskiej i szwajcarskiej mimo , że stosował w tym zakresie obiektywne dane rynkowe ,
e/ art. 316 kpc , wobec nieprawnego uznania przez Sąd I instancji , iż ocenę ewentualnej nieważności umowy przeprowadza się na datę zawarcia umowy, a nie na chwilę zamknięcia rozprawy , stąd nie mają znaczenia dla niej jej ewentualne zmiany w trakcie wykonywania ani zmieniający się w tym czasie stan prawny.
- naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie lub niepoprawne niezastosowanie :
1/ art. 111 ust. pkt 4 ustawy Prawo bankowe w zw. z powołanymi przez bank szczegółowo normami w tym art. 4 ustawy z 29 lipca 2011r o zmianie ustawy prawo bankowe, poprzez nieuzasadnione przyjęcie , iż strona pozwana / jej poprzednik prawny / mogła dowolnie ustalać kursy waluty szwajcarskiej do złotego mimo , że było to wykluczone , a wejście w życie tzw. ustawy antyspreadowej wykluczało ocenę , iż kwestionowane przez powoda postanowienia umowy składające się na mechanizm przeliczeniowy ma niedozwolony charakter w relacji bank – przedsiębiorca i konsument,
2/ art. 353 1 kc w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe poprzez uznanie , iż wskazane postanowienia umowy z dnia 28 sierpnia 2008r. są sprzeczne z tymi normami ,
3/ 353 1 kc oraz art. 58 §1 i §2 kc wobec wyrażenia przez Sad niższej instancji wniosku , iż objęta sporem stron umowa kredytowa jest sprzeczna z ustawa i zasadami współżycia społecznego i z tych przyczyn należy uznać ja za nieważną w całości.
Zdaniem banku , nawet potwierdzenie takiej niezgodności , po myśli art. 58 §3 kc powinno prowadzić tylko do stosownej korekty treści niektórych z postanowień umowy, przy potwierdzeniu jej dalszego obowiązywania szczególnie , że zgodną wolą stron w 2008r było zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju / indeksowanej do waluty franka szwajcarskiego /,
4/ art. 385 1§1, 2 i 3 kc w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/ EWG , wobec nieuzasadnionego przyjęcia ,iż postanowienia te mają charakter niedozwolony, a wobec tego upada cała umowa,
5/ 385 1 §1 i 3 kc jako następstwa nieprawidłowego uznania wskazanych postanowień za rażąco naruszające interesy powoda bez wzięcia pod uwagę szeregu okoliczności towarzyszących podpisywaniu umowy z 28 sierpnia 2008r.
Bardzo podobnie był motywowany zarzut naruszenia art. 385 2 kc w zw. z art. 385 1§1 kc z akcentem na nienaruszenie przez postanowienia negowane przez M. K. (1) , dobrych obyczajów,
6 / art. 65 §1 kc w zw. z art.69 ust.3 ustawy Prawo bankowe oraz 358 §2 kc oraz wskazaną przez stronę skarżącą częścią Dyrektywy nr 93/13/EWG , w świetle których umowa powinna być utrzymana jako nadal obowiązująca albowiem jej strony miały wolę zawrzeć umowę kredytową o takiej treści.
7/ w opisany wyżej sposób , przez niezastosowanie, Sąd I instancji naruszył także art. 358 §2 kc w zw. 41 Prawa wekslowego , który pozwala na zastąpienie powstałych luk w umowach , których część postanowień zostaje oceniona jako abuzywna , następstwami zastosowania wskazanego przepisu , czego Sąd I instancji nietrafnie , przy rozstrzyganiu sprawy nie uwzględnił,
8/ pozostałe - bardzo szczegółowo wskazane , odnoszące się do norm kodeksu cywilnego w tym w szczególności art. 56 kc, 358 §2 w powiązaniu z przepisem art. 69 ust.2 pkt 4a i 3 ustawy Prawo bankowe i art. 4 tzw. ustawy antyspreadowej , a także art. 41 Prawa wekslowe sprowadzały się do tezy zgodnie z którą Sąd Okręgowy , naruszając te przepisy , nie uwzględnił , iż umowa kredytowa mogła być uznana za nadal obowiązującą pomiędzy stronami a w miejsce ewentualnie uznanych za niedozwolone części jej postanowień Sąd powinien zastosować uregulowania wynikające z tych, nietrafnie niezastosowanych , przepisów obowiązujących w polskim porządku prawnym,
9/ art. 189 kc , jako następstwa niezasadnego uznania przez Sąd I instancji , iż powód ma interes prawny w dochodzonym w sprawie ustaleniu ,
10/ art. 405 kc i 410 §2 kc ewentualnie 409 kc , wobec wyrażenia nieuzasadnionej oceny ,iż pozwany bank bezpodstawnie wzbogacił się kosztem powoda jako kredytodawcy.
11/ art. 118 kc w zw. z art. 120 kc i nie uwzględnienia podnoszonego przez bank zarzutu przedawnienia roszczenia pieniężnego M. K. (1) mimo , iż miało ono charakter okresowy , a zatem uległo przedawnieniu z upływem trzyletniego terminu , który upłynął przed wniesieniem pozwu,
12/ art. 481kc w zw. z art. 455 kc jako następstwa niepoprawnego oznaczenia przez Sąd I instancji początkowego terminu płatności odsetek ustawowych za opóźnienie w warunkach , gdy ewentualnie, ten początkowy termin należy ustalić począwszy od dnia prawomocności orzeczenia potwierdzającego nieważność umowy kredytowej.
13 / art.58 kc w zw z art. 410 §1 i 2 kc i art. 411 pkt 2 i kc w ten sposób , że Sąd Okręgowy , zasądzając na rzecz powoda świadczenie pieniężne nie uwzględnił tego , iż jest on obowiązany zwrócić bankowi kwotę kapitału, który od niego w wykonaniu umowy z dnia 28 sierpnia 2008r otrzymał.
Powołując art. 380 kpc, strona skarżąca domagała się przeprowadzenia oceny decyzji procesowej Sądu I instancji o nie uwzględnieniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów dla ustalenia okoliczności wskazanych odpowiedzi na pozew a w szczególności rzeczywistej skali długu powoda wobec banku , a w wyniku tej kontroli , przeprowadzenia tego dowodu w postępowaniu odwoławczym
Odpowiadając na apelację M. K. (1) domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami .
Sprzeciwił się także uwzględnieniu wniosku banku o przeprowadzenie na odwoławczym etapie postępowania dowodu z opinii biegłego zakresu bankowości , podnosząc jego nieprzydatność dla ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia .
Przed rozpoznaniem środka odwoławczego strony pozwanej , bank, w piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2023r., złożył zarzut zatrzymania wobec wierzytelności pieniężnej powoda w realizacji której Sąd I instancji zasadził na jego rzecz kwotę wskazaną w punkcie 1 sentencji wyroku z dnia 8 sierpnia 2022r.
Zarzutem tym strona pozwana objęła kwotę 272 081, 28 zł odpowiadającej środkom pieniężnym wypłaconym M. K. (1) w wykonaniu spornej umowy kredytowej.
Do tego pisma zostały przedłożone dokumenty potwierdzające złożenie wobec oponenta procesowego materialnego zarzutu zatrzymania oraz jego otrzymanie przez niego w dniu 7 września 2022r. / por. k. 602-610 akt/.
W odpowiedzi na to pismo powód sprzeciwił się jego uwzględnieniu z argumentacją przytoczoną w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2024r / por. k. 613-614 akt/.
W kolejnym piśmie, z dnia 4 listopada 2024r , bank poinformował , że w ramach postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w K. w sprawie oznaczonej sygnaturą(...), z powództwa (...) S.A. w W. przeciwko M. K. (1) o zwrot kapitału kredytu pozwany złożył w dniu 4 października 2023r zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej.
Z dokumentów załączonych do tego pisma wynikało , że zarzut ten obejmował jedynie część wierzytelności , roszczenie z której jest objęte punktem 1 sentencji zaskarżonego wyroku , a to odpowiadającą skapitalizowanym odsetkom od kwoty 174 146, 57 zł za okres od 11 stycznia 2022r do 4 października 2023r / por. k. 621 i 654 akt /
W odpowiedzi na nie R. K. uznał stanowisko banku za nietrafne , podnosząc w szczególności , że strona pozwana jedynie o fakcie potrącenia poinformowała Sąd rozpoznający apelację banku , nie składając w rozstrzyganej sprawie ani materialnego ani formalnego zarzutów potrącenia wierzytelności z tytułu zwrotu udzielonego kapitału / konsekwentnie twierdząc , iż umowa kredytowa jest ważna i żadane wzajemne rozliczenia finansowe pomiędzy stronami , dla których jest podstawą nie są uzasadnione - dodatek redakcyjny S.A./ , a wobec tego fakty powołane przez bank są irrelewantne dla oceny poprawności prawnej wyroku Sądu I instancji z dnia 8 sierpnia 2022r./ por. pismo powoda z dnia 21 listopada 2024 wraz z załącznikami k. 672-709 akt/.
Rozpoznając apelacje , Sąd II instancji rozważył :
Środek odwoławczy strony pozwanej nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu.
Rozpoczynając ocenę postawionych przez bank zarzutów od tych, mających procesowy charakter , wskazać należy , iż zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.
Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.
Biorąc pod rozwagę to generalium , za chybiony należy uznać ten , za pomocą którego pozwany bank neguje, stawiając zarzut naruszenia art. 235 2 §2 w zw z art. 243 2 i 240 §1 kpc, poprawność decyzji procesowej Sądu I instancji o nie uwzględnieniu wniosku kredytodawcy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości dla dokonania analizy zagadnień powołanych w odpowiedzi na pozew.
Zważywszy na to czemu , według tez dowodowych banku , miał posłużyć ten dowód , jak również wskazywane w apelacji dowody z dokumentów [ na pomięciu oceny których strona pozwana zbudowała zarzut naruszenia art.227 kpc w zw z art. 233 §1 i 327 1§1 kpc 233 §1 kpc] należy uznać, iż Sąd I instancji , oceniając /przy przyjętej koncepcji rozstrzygnięcia , która co do zasady jest poprawna / , iż przeprowadzenie tych dowodów nie służyło ustaleniu faktów , względnie, w odniesieniu do opinii , wniosków wynikających z wiedzy specjalistycznej , które byłyby dla oceny roszczeń poddanego pod osąd , doniosłe, nie popełnił błędu naruszenia wskazywanych przez stronę skarżącą norm.
Stąd też zawarty w apelacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przez Sąd Odwoławczy nie został uwzględniony / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 16 września 2025r .; minuty 16-17 , zapis skrócony k.742 v akt /.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 233§ 1 kpc w zw. z art. 271 §1 kpc , którego realizacji bank upatrywał w tym , że Sąd I instancji nie uczynił podstawą ustaleń faktycznych relacji wnioskowanego przez stronę pozwaną świadka M. D.. Sąd w sposób wystarczający , w części uzasadnienia wyroku poświęconej ocenie dowodów podał przyczyny przyjętej oceny tych depozycji , by wskazać tylko ich wyłącznie ogólny charakter , nie odnoszący do faktów związanych z podpisaniem umowy kredytowej pomiędzy M. K. (1) a (...) Bank S.A.
Ocena Sądu I instancji nie wykracza poza ramy oceny swobodnej i nie narusza jej kryteriów. Wobec tego stawiany zarzut , jako chybiony , należy odeprzeć .
Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 233 §1 kpc i funkcjonalnie z nim powiązane zarzuty faktyczne.
Uznanie go za usprawiedliwiony , wymaga od strony wykazania na czym, w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za trafny , pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia , polemiką z oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustaleń faktycznych , aprobować .
Uwzględniając powyższe, zważywszy na to, w czym bank upatrywał błędów oceny i ustaleń Sądu niższej instancji , zarzuty te nie mogą być uznane za uzasadnione .
W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny wynikających ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte podnoszonymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego strona skarżąca ogranicza się do przeciwstawienia jego stanowisku własnej wersji tak oceny dowodów jak i faktów doniosłych dla rozstrzygnięcia , zdaniem banku, poprawnej.
Nieprawidłowość Sądu na której zarzuty te zostały oparte , zgodnie z argumentacją apelanta - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji zdarzeń towarzyszących zawarciu umowy kredytowej z 28 sierpnia 2008r i interpretacji jej postanowień , którą skarżący uznaje za prawidłową.
A według przebiegu zdarzeń uznawanych przez stronę skarżącą za odpowiadające rzeczywistości , powód został , w sposób dostateczny dla oceny jego skali , poinformowana przy podpisywaniu umowy, o ryzyku walutowym wynikającym z umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej , a rzeczywisty rozmiar zobowiązania kredytowego był oznaczony od samego początku. Ponadto strona pozwana/ jej poprzednik prawny / nie mogła tego obowiązku wobec M. K. jako klienta kształtować jednostronnie w sposób dowolny , będąc związana wysokością kursów waluty szwajcarskiej określanej przez obiektywne siły panujące na rynku wymiany walut.
Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu.
Dlatego jedynie na marginesie dostrzegając , że w istocie argumenty powołane dla wsparcia weryfikowanych zarzutów przez stronę pozwaną [ w rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę formie redakcyjnej ] nie dotyczą wprost oceny dowodów i okoliczności faktycznych ale prawnej weryfikacji okoliczności towarzyszących zawarciu umowy oraz kształtowania danych w Tabeli Kursów walut , które dla dokonywanych przeliczeń /stosowania klauzul przeliczeniowej - spreadau walutowego- i kursowej / stosował pozwany bank / a wcześniej (...) Bank S.A. / , z punktu widzenia przesłanek oceny kwestionowanych przez powoda postanowień umowy stron jako mających /bądź nie / cechy niedozwolonych.
Sąd II instancji dodaje jeszcze , iż podziela , wbrew argumentacji strony pozwanej, stanowisko Sądu Okręgowego zgodnie z którym informacja przekazana M. K. (1) przy podpisywaniu umowy , o ryzyku walutowym , była - z punktu widzenia jego interesów- możliwości racjonalnej oceny swojej sytuacji finansowej w warunkach wzrostu kursu waluty szwajcarskiej - w czasie obowiązywania umowy , która została zawarta na trzydzieści lat , niedostateczna i nietransparentna.
Uznaje także za trafną tę jego część , w której wskazywał , że skoro doniosła dla oceny ważności umowy jest chwila jej podpisania, to niezależnie od tego jakie dane kursowe zamieszczał bank w obowiązującej u siebie Tabeli Kursów , istotne było to , że ta część postanowień umownych , która dotyczyła indeksacji kredytu kursem CHF , nawet potencjalnie dawała możliwość silniejszej stronie stosunku zobowiązaniowego - przedsiębiorcy- dowolnego / nieograniczonego / ustalania kursu przeliczenia złotówek na franka i odwrotnie , a nie to, czy bank stosował kusy przeliczeniowe wynikające z danych rynkowych.
Stąd bez znaczenia było też to , jak kwestia ta była regulowana w oparciu o kolejne zmiany umowy w trakcie jej obowiązywania, a także , jak kształtowałoby się zobowiązanie powódki , gdyby w miejsce danych kursowych z Tabeli Kursów stosować np. kurs średni NBP.
Taka ocena wyklucza zasadność nie tylko kolejnego procesowego zarzutu banku , w ramach którego podnosi naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 316 kpc / lit. f zarzutów tego rodzaju - k. 559 akt / ale także tych wszystkich zarzutów materialnych , które są zbudowane na tezie , Sąd I instancji nie uwzględnił przy ocenie roszczeń poddanych pod osąd w rozstrzyganej sprawie tych wszystkich zmian postanowień umowy stron i stanu prawnego , które nastąpiły po jej zawarciu aż do czasu zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji/ np. zarzuty wskazane pod lit.a/, l/, o/, p/, z apelacji banku / k.559, , 559 v, 560 akt / .
Zdaniem Sądu II instancji , wbrew argumentom strony apelującej, która w oparciu o nie formułuje zarzut naruszenia art.233 §1 kpc w zw z art. 299 kpc.
Sąd Okręgowy nie popełnił zarzucanej mu nieprawidłowości , uznając za wiarygodną relację powoda , złożoną w czasie przesłuchania w charakterze strony.
Sąd niższej instancji także w odniesieniu do tego dowodu, nie wykroczył poza kryteria , a co za tym idzie także granic oceny swobodnej tych zeznań.
Ściślej mówiąc, argumentując za wnioskiem przeciwnym , bank nie zdołał tej nieprawidłowości wykazać. Nie mógł bowiem, , jak to uczynił, w podstawie zarzutu, poprzestać na wyrażeniu innej oceny depozycji faktycznych kredytobiorcy .
Z podanych powodów, uznając , iż zarzuty procesowe , w tym w szczególności zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i wynikających stąd błędów ustaleń , nie są zasadne , fakty uczynione przez Sąd I instancji podstawą kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , jako poprawne i kompletne , Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
Odwoławczą weryfikację zarzutów materialnych sformułowanych przez skarżący bank należy rozpocząć od stwierdzenia , iż przepisy art. 385 1 i następnych k.c. dotyczące niedozwolonych postanowień umownych mają charakter szczególny , w stosunku do tych norm kodeksowych , które mają generalne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy oraz oceny ważności takiej czynności prawnej.
W konsekwencji , zarzuty niedozwolonego charakteru postanowień umowy zawartej z przez strony w dniu 28 sierpnia 2008r , mogą być oceniane z punktu widzenia tylko tego przepisu, a nie ogólnych, wskazanych wyżej, norm kodeksowych.
Sąd I instancji ocenę nieważności spornej umowy kredytowej przeprowadził przez pryzmat tych ogólnych norm kodeksowych / art. 58 §1 i 2 kc / co jako nieprawidłowość zarzuca pozwany bank.
Wszystkie odnoszące się do tej podstawy oceny umowy stron z punktu widzenia jej ważności są uzasadnione ale ich podzielenie nie ma istotnego znaczenia dla ostatecznej, apelacyjnej oceny wyroku z dnia 8 sierpnia 2022r.
Sąd I instancji przeprowadził bowiem ocenę tej umowy także z punktu widzenia normy art. 385 1 §1 i 2 kc a przy tym uczynił to w sposób , który nie został przez bank w środku odwoławczym skutecznie zakwestionowany / o podstawach do takiego wniosku będzie mowa w dalszej części uzasadnienia /
Zatem wskazana niepoprawność jest , w rozstrzyganej sprawie , prawnie niedoniosła.
Odeprzeć należy, jako nietrafny, zarzut naruszenia art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe w związku z powołanymi przez stronę skarżącą normami , gdyż jak już była o tym mowa, decydująca dla oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych jest data podpisania umowy kredytowej oraz to, czy podmiot profesjonalny miał chociażby potencjalną możliwość, na ich podstawie , jednostronnego kształtowania zakresu obowiązków umownych konsumentów ,w tym poprzez mechanizm waloryzacji ich zobowiązania kredytowego walutą franka szwajcarskiego.
Niezasadnie również strona pozwana podnosi zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 385 1 §1i 2 kc w związku z innymi przepisami kodeksowymi oraz ustawy Prawo bankowe i powołanym przez stronę skarżącą postanowieniem art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/ EWG.
Zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia , iż Sąd niezasadnie uznał umowę zawartą przez strony za nieważną w całości z powodu abuzywności postanowień regulujących klauzulę indeksacyjną [ w istocie składająca się z klauzuli przeliczeniowej / spreadu walutowego/ i klauzuli kursowej/, w warunkach , gdy brak było do tego podstaw albowiem :
a/ nie kształtują one praw i obowiązków kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, nie naruszając w sposób rażący jej interesów jako klientki banku – konsumentki ,
b/ postanowienia te były z nią indywidualnie negocjowane ,
c/ M. K. (1) była dostatecznie poinformowany o ryzyku walutowym, związanym z podpisaniem tego typu umowy kredytowej , a także o tym , iż zmiana kursu w czasie, może wpłynąć na zwiększenie zakresu jej zobowiązania zwrotnego wobec drugiej strony,
d/ nawet gdyby przyjąć niedozwolony charakter tych postanowień , Sąd I instancji powinien był rozważyć zastąpienie przewidzianego w nich mechanizmu waloryzacji , średnim kursem franka szwajcarskiego, publikowanym przez NBP.
W bardzo zbliżony sposób strona pozwana motywowała zarzut naruszenia art. 65§1 kc w zw. ze wskazywanymi przez nią przepisami ustawy Prawo bankowe oraz Dyrektywy 93/13/ EWG twierdząc ,iż Sąd I instancji interpretując treść umowy stron, odwołał się jedynie do literalnego brzmienia jej postanowień , pomijając inne kryteria wykładnicze.
A ich zastosowanie , w szczególności kryterium zgodnego zamiaru stron , doprowadziłoby do innych wniosków w zakresie treści oświadczeń woli kontrahentów.
Zgodnie z nią , zamiarem zarówno banku jak i powoda było to aby [ w razie nieokreślenia w umowie kursu waluty szwajcarskiej wobec złotówki , w jakim miało dochodzić do przeliczenia na walutę obcą kwoty udzielonego kredytu jak i rat kredytowo - odsetkowych świadczonych bankowi przez konsumenta , stosowany był aktualny na datę konkretnej, tego rodzaju transakcji, kurs przeliczenia kursowego albo też średni kurs NBP.
Zatem wbrew takiej , poprawnej, wykładni postanowień umownych , zgodnej przy tym także z zasadami współżycia społecznego , Sąd niezasadnie ocenił umowę z dnia 28 sierpnia 2008rr. jako ab initio, w całości , nieważną
Rozpoczynając weryfikację tych zarzutów od tego , którym bank neguje potwierdzenie nieważności umowy w całości , wystarczy powiedzieć , iż już w ramach pisma skierowanego do banku przed wniesieniem pozwu, z dnia 6 lutego 2020r , którym wezwał bank do zapłaty świadczenia pieniężnego w kwocie 174 146, 57 zł jako nienależnego/ por k. 40-42 akt / M. K. dał wyraz jednoznacznemu stanowisku, że jej zamiarem nie było to , aby kurs przeliczenia walut polskiej i szwajcarskiej zastąpić kursami wskazywanymi obecnie przez stronę pozwaną a umowę kredytową traktować jako nadal wiążącą strony.
Przeciwnie , co najmniej od tej ostatnio wymienionej daty , na pewno uważał ,iż część postanowień umownych , składających się na mechanizm przeliczeniowy , jest ukształtowanych sprzecznie z jego usprawiedliwionymi interesami , naruszając je w sposób rażący. Stąd twierdzenia banku , iż należało je wyłożyć tak iżby , honorując rzeczywisty zamiar stron , uważać ją nadal za nadal pomiędzy stronami obowiązującą, są zupełnie dowolne , wykluczając podzielenie tego zarzutu.
Wbrew rozbudowanej ponad rzeczywistą potrzebę , argumentacji strony pozwanej , Sąd I instancji nie popełnił zarzucanych mu błędów zastosowania art. 385 1 §1 i 2 kc , trafnie przyjmując abuzywność części postanowień umowy kredytowej , w szczególności tych określających sposób waloryzacji /przeliczenia / waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie, według Tabeli Kursów obowiązujących u strony pozwanej[ jej poprzednika prawnego].
To ten właśnie mechanizm , na zastosowanie którego powód jako klient – konsument- nie miał żadnego wpływu , ten bowiem był wprowadzony jednostronnie przez kredytodawcę , na podstawie wzorca umownego , ostatecznie decydował o tym ile pieniędzy zostało ówcześnie M. K. (1) udostępnione przez bank oraz , w jaki sposób poszczególne raty kapitałowo – kredytowe wpływały na rzeczywiste zmniejszenie jego zobowiązania kredytowego.
Taki ich charakter prowadził do nieważności umowy jako całości albowiem nie mogła ona nadal funkcjonować, w warunkach uznania tych klauzul za nie wiążące powoda
Dodać jeszcze należy , iż jak wynika z ustaleń poczynionych w postępowaniu, żadne postanowienie umowne spośród tych , które składały się na mechanizm służący opisanym wyżej przeliczeniom , nie zostało z kredytobiorcą indywidualnie uzgodnione.
W szczególności bank nie dowiódł- mimo , że to na nim spoczywał obowiązek w tym zakresie- faktów pozwalających na wniosek przeciwny.
Obecny przeciwnik procesowy (...) S.A. dokonał jedynie wyboru gotowego produktu przygotowanego przez przedsiębiorcę, obejmując porozumieniem tylko niedoniosłe z rozważanego punktu widzenia szczegóły, jak data uruchomienia kredytu czy warunki zabezpieczenia jego spłaty.
Trzeba jeszcze w tym kontekście dodać , iż :
dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że dowiedział się o treści postanowień których niedozwolony charakter podnosi, w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje.
Konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznej ich treści , w wyniku rzetelnych negocjacji, w ramach których konsument miał realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono sformułowane przez niego i włączone do umowy na jego żądanie.
/ por. w tej materii także judykat Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r , sygn.IV CSK 443/18 , powołany za zbiorem Legalis /.
Takich indywidualnych uzgodnień przed podpisaniem umowy z 28 sierpnia 2008r nie było, w tym w szczególności w odniesieniu do postanowień określających sposób, w jaki kwota kredytu i sumy rat kapitałowo odsetkowych, będą przeliczane z waluty szwajcarskiej na polską i odwrotnie.
W ocenie Sądu II instancji , kwestionowane przez powoda postanowienia umowne dotyczyły świadczeń głównych stron.
Po wahaniach w orzecznictwie sądowym ostatecznie zostało przyjęte zapatrywanie o takim charakterze mechanizmu przeliczeniowego, w kredytach denominowanych i indeksowanych do waluty obcej [ szerzej waloryzowanych walutą obcą ]
/ por. powołane jedynie przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., sygn. III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., sygn. I CSK 242/18 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. V CSK 382/18., wskazane za zbiorem Legalis /.
Na marginesie i dla porządku należy wskazać ,iż nie ma racji Sąd I instancji, kwalifikując kredyt udzielony powodowi jako walutowy. Wprawdzie ten błąd nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia ale należy zauważyć , iż kredytem walutowym jest tylko taki , w którym kapitał jest wypłacany kredytobiorcy w walucie obcej , a on jest zobowiązany realizować swoje obowiązki zwrotne także [ tylko ] w tej walucie /innej niż polski złoty / .
Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty , stanowi główne świadczenie kredytobiorcy. Natomiast klauzula według której dochodzi do przeliczenia dokonywanych przez niego wpłat rat na walutę obcą [ w tym przypadku na franka szwajcarskiego ], wpływa na wysokość tego świadczenia. To z zastosowania tego mechanizmu wynika , w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, co tym bardziej upewnia poprawność takiej jej kwalifikacji.
Zdaniem Sądu II instancji, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu nie dają dostatecznych podstaw do uzasadnionego przyjęcia, iż w momencie zawierania umowy M. K. (1) , miał możliwość uzyskania pełnego rozeznania co do wysokości świadczenia, które będzie miał obowiązek spełnić oraz i w szczególności , co do ryzyka zmiany kursu waluty w przyszłości i wpływu tej zmiany na rzeczywiste saldo jego zobowiązania , przekładające się wprost na jego sytuację ekonomiczną , w dającym się przewidzieć realnie okresie , zważywszy , iż wiązał się z bankiem węzłem obligacyjnym na okres trzydziestu lat .
W szczególności brak było , w dniu zawierania umowy , możliwości ustalenia wysokości zobowiązania ratalnego kredytobiorcy wobec banku , / rat kapitałowo - odsetkowych / albowiem wysokość ta zależna była od danych zamieszczonych w nieokreślonej w umowie Tabeli Kursów, stosowanej przez bank . Przy tym sposób zamieszczania w niej tych danych także był pozostawiony wyłącznej jego decyzji . Klient – konsument - nie miał możliwości ich sprawdzenia ani , tym bardziej , jakiegokolwiek wpływu na ich rzeczywistą wysokość. Tym samym warunek jednoznaczności klauzuli waloryzacyjnej /przeliczeniowej i kursowej/ , nie został w umowie stron spełniony.
/ por. w tej materii także stanowisko SN zawarte w judykacie z 19 kwietnia 2021r., sygn. III CSK 159/17- powołanym za zbiorem Lex /.
Okoliczności ustalone w sprawie nie pozwalają na potwierdzenie , iż powód został, przed podpisaniem umowy w sposób jasny , możliwie pełny i zrozumiały poinformowany o ryzyku walutowym, związanym z możliwością niekorzystnych zmian kursu franka szwajcarskiego w czasie.
Przy tym nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony przez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy i wynikającym stąd wpływie na wzrost zakresu obowiązku finansowego drugiej - słabszej strony umowy.
Dodać do tego należy , iż dla potwierdzenia wypełnienia przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących ryzyka kursowego nie jest wystarczające odebranie od konsumenta standardowego oświadczenia, że o takim ryzyku został poinformowany.
/ por. w tej materii także wyrok SN z 27 listopada 2019r., sygn. II CSK 483/18 powołany za zbiorem Lex /.
Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art. 385 1 §1 k.c., nie budzi wątpliwości, iż postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.
/ por. wskazane tylko ilustracyjnie orzeczenia SN z 27 lutego 2019 r. sygn. II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r. sygn. V CSK 382/18 , powołane za zbiorem Legalis /
Klauzule takie mają charakter abuzywny, gdyż kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie tych interesów polega, w tym wypadku, na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji silniejszej strony stosunku zobowiązaniowego / przedsiębiorcy/.
/ por. tylko ilustracyjnie wyroki SN z 13 grudnia 2018 r., sygn. V CSK 559/17 i z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18 powołany za zbiorem Legalis /.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienia łączącej strony umowy z 28 sierpnia 2008r., w zakresie ryzyka walutowego oraz określające wskazany wyżej sposób dokonywania przeliczeń walut polskiej i szwajcarskiej , w odwołaniu się do danych kursowych kształtowanych jednostronnie przez bank, przybierających postać przygotowanych przezeń i obowiązujących w banku Tabel Kursów, uznać należy, za niedozwolone.
Nie ma znaczenia dla tej oceny to, w jaki sposób umowa w rzeczywistości była wykonywana i jak , po jej podpisaniu, zmieniała się jej treść.
Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonywana jest bowiem według stanu z chwili zawarcia umowy
/ por. także uchwalę[ 7] Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. III CZP 29/17 powołaną za zbiorem Lex/
Przechodząc do oceny skutków niedozwolonego charakteru tych postanowień , wskazać na wstępie należy , iż zgodnie z treścią uchwały SN z dnia 7 maja 2021 sygn. III CZP 6/21 , powołanej za zbiorem Lex /, której stanowisko Sąd II instancji, w składzie rozpoznającym sprawę podziela, niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który ewentualnie może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.
W rozpoznawanej sprawie , o czym była już uprzednio mowa , stanowisko powoda było jednoznaczne co do tego, iż nie jest zainteresowany , w warunkach abuzywności części postanowień, w utrzymaniu w dalszym ciągu umowy jako obowiązującej pomiędzy stronami.
Eliminacja tych postanowień z umowy, powoduje brak możliwości określenia mechanizmu oznaczenia wysokości świadczenia jakie konsument - kredytobiorca - ma otrzymać od drugiej strony- skoro dostała od banku złotówki , po ich przeliczeniu według kursu / ceny / kupna waluty szwajcarskiej oraz został zobowiązany spełniać na rzecz banku , w ramach umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, w odwołaniu się do kursu jej sprzedaży przez pozwany bank/ jego poprzednika prawnego/ wedle którego, [ w stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy ] przeliczana miała być wpłata złotówkowa, mająca prowadzić do ograniczenia długu M. K. (1).
Zgodnie ze stanowiskiem TSUE , wyrażonym w motywach wyroku z dnia 3 października 2019r sygn. C – 260/18 , postanowienie art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG , należy wykładać w ten sposób [a jest to wykładania, którą Sądy krajowe muszą brać pod uwagę przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw, będąc nią związanymi ], iż stoi ono na przeszkodzie wypełnianiu luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone , wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, nie będących przepisami dyspozytywnymi lub takimi , które będą mieć zastosowanie dlatego , że strony umowy wyrażą na to wolną i uświadomioną zgodę.
Takiej regulacji ,[ jak dotąd] w polskim porządku prawnym brak.
Nie można też w sposób usprawiedliwiony przyjmować , że wolą stron w 2008 roku było zawarcie umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą , bez mechanizmu waloryzacji wzajemnych świadczeń na podstawie kursów waluty polskiej i szwajcarskiej, przy równoczesnym pozostawieniu wskaźnika LIBOR 3 M , stosowanego tylko w kredytach walutowych , a także przy kredycie indeksowanym lub denominowanym w takim zagranicznym pieniądzu.
Analiza treści pozostałych postanowień umownych w tym w szczególności tych , które określały sposób wypłaty kwoty kredytu i warunki jej spłaty, takiemu zamiarowi w sposób nie budzący wątpliwości zaprzecza , by przypomnieć tylko sposób określenia wysokości należności odsetkowej i sposobu jej wyrażenia.
Skoro tak , to uzasadnionym jest wniosek ,iż tego rodzaju zabiegi , jakie postuluje bank , mające służyć , mimo wszystko , utrzymaniu umowy w mocy, przy wyeliminowaniu jedynie postanowień składających na mechanizm przeliczenia według danych dotyczących wzajemnych relacji kursowych, są - szczególnie przy stanowczym, zrelacjonowanym wyżej stanowisku procesowym powoda - niedopuszczalne - skoro prowadziłoby to , do tak znacznego przekształcenia umowy, iż wywołałoby skutek nie dający się pogodzić z charakterem stosunku prawnego nawiązanego przez strony.
Nie dałoby się takiego przekształcenia stosunku umownego pogodzić także z celem w jakim zobowiązanie kredytowe było przez niego w dniu 28 sierpnia 2008r. zaciągane.
M. K. (1) chciał otrzymać od banku nie walutę obcą ale kwotę wyrażoną w złotych polskich z przeznaczeniem na zakup nieruchomości lokalowej.
Trzeba także podkreślić , iż eliminacja postanowień niedozwolonych o ile nie miałoby prowadzić do nieważności umowy jako całości , musi zapewniać to , że prawa i obowiązki stron są nadal ściśle oznaczone i w tym zakresie nie zachodzi skutek deformacji regulacji umownej, [także z punktu widzenia celu jaki strony chciały osiągnąć, wyrażając wzajemny konsens poprzez zawarcie umowy kredytowej określonego rodzaju, na oznaczonych naówczas warunkach].
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju deformacja , zwłaszcza zaważywszy na charakterystyczne elementy kredytu indeksowanego do waluty obcej , miałaby przy jej potencjalnym utrzymaniu , miejsce.
Stąd zarzut naruszenia art. 385 1 §1 i 2 kc w zw. z art. 358 §2 kc oraz wskazanych przez skarżący bank przepisów prawa bankowego oraz wskazanego przezeń postanowienia Dyrektywy nr 93/13/EWG nie jest usprawiedliwiony, podobnie jak te pozostałe zarzuty materialne za których pośrednictwem bank krytykuje nie uznanie przez Sąd niższej instancji spornej umowy za nadal obowiązującą przy wypełnieniu ewentualnych luk w jej postanowieniach wynikających uznania dotychczasowych za niewiążące powoda – konsumenta , treścią wynikającą z przepisów prawa bankowego , art. 358 §2 kc czy art. 41 Prawa wekslowego albo też art. 24 ust.3 ustawy o Narodowym Banku Polskim.
Ocena , że umowa stron jest od początku nieważna [ a w konsekwencji nie istnieje pomiędzy stronami stosunek prawny dla którego była podstawą o potwierdzenie czego wnosił powód w ramach roszczenia o ustalenie ] , stawia pytanie o zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 189 kpc poprzez potwierdzenie legitymowania się przez M. K. (1) interesem prawnym w takim ustaleniu.
Zdaniem Sądu II instancji, zarzut ten jest chybiony dlatego , iż Sąd Okręgowy nie popełnił błędu uznając [ wbrew zapatrywaniu banku ] , iż sama możliwość dochodzenia przez kredytobiorcę pieniężnego roszczenia zwrotnego dla którego przesłanką jest ustalenie nieważności umowy [ nieistnienia prawnego stosunku umownego ] nie zapewnia powodowi pełni właściwej ochrony jego uzasadnionych prawnie interesów. Szczególnie w warunkach istnienia zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości powoda z którego bank może nadal skorzystać realizując własne pretensje finansowe wobec kredytobiorcy mające swoje źródło w umowie kredytowej.
W tej sytuacji tylko - w odniesieniu do wskazanego zabezpieczenia rzeczowego - prawomocnie potwierdzone roszczenie ustalające taką ochronę sferze uzasadnionych praw powoda zapewni.
W konsekwencji ma on interes prawny w dochodzeniu postulowanego przez siebie ustalenia.
W warunkach , gdy Sąd Okręgowy , wbrew zarzutom strony apelującej , zasadnie uznał, iż umowa stron jest od początku nieważna trafnie też ocenił ,iż roszczenie pieniężne poddane przez M. K. (1) pod osąd w rozstrzyganej sprawie jest usprawiedliwione.
Taka jego ocena roszczenia o zapłatę świadczenia zwrotnego jest wynikiem poprawnego uznania , iż podstawa świadczeń wzajemnych pomiędzy stronami sporu od samego początku nie istniała, wobec nieważności umowy , która była dla spełnionego świadczenia kredytobiorczyni źródłem i racją prawną.
Stąd tez nieuzasadnione sa zarzuty materialne banku podwazajace stanowisko prawne Sadu I instancji , kwalifikujące to swiedczenuie jako nienależne bankowi i podkegajace zwrotowi na rzecz drugiej strpony na podstawie art. 410 §2 kc w zw z art. 405 kc
Już tylko na marginesie i dla porządku dodać należy , że bank nie dowiódł w postępowaniu , a nawet nie starał się tego czynić [ czy chociażby uprawdopodobnić ], iż rzeczywiście kwotą uzyskaną od powódki nie jest już wzbogacony.
Chybiony jest także materialny zarzut strony skarżącej o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 481 kc w zw. z art. 455 kc , szczególnie biorąc pod rozwagę to, w czym widzi ona naruszenie tych przepisów.
Według aktualnego stanowiska TSUE , którym Sąd Odwoławczy jest związany, o opóźnieniu banku w spełnieniu pieniężnego świadczenia zwrotnego należnego powodowi , w warunkach potwierdzenia nieważności umowy dla których było ono podstawą należy mówić nawet wcześniej niż przyjął to Sąd I instancji, a to od daty wezwania kredytodawcy stosującego we wzorcu umownym niedozwolone postanowienia umowne , do spełnienia świadczenia zwrotnego.
W sytuacji jednak , gdy M. K. (1) nie składał apelacji Sąd Odwoławczy jest wolny od przedstawiania we tym zakresie szczegółów swojego stanowiska prawnego z jednej strony a z drugiej obowiązany jest jedynie potwierdzić niezasadność zarzutu materialnego banku , dotyczącego tego zagadnienia.
Odpierając zarzut naruszenia art. 58 §1 kc w zw. z art. 410 §1 i 2 kc i 411pkt 2 i 4 kc na wstępie należy przede wszystkim położyć nacisk na to , w czym bank upatruje jego realizacji.
Analiza treści argumentów strony skarżącej w tym zakresie przekonuje , że kredytodawca uważa , iż Sąd I instancji popełnił zarzucany błąd albowiem do wzajemnych rozliczeń nie zastosował teorii salda. Należy wskazać , że aktualne , a przy tym jak dotąd w większości konsekwentne stanowisko SN - wyrażone w uchwale mającej moc zasady prawnej - powołanej przez Sąd niższej instancji - usprawiedliwia w tym zakresie stosowanie [ co uczynił Sąd Okręgowy ] teorii dwóch kondykcji. Dlatego Sąd II instancji przychyla się do tego stanowiska [ uznając zarzut za nieuzasadniony ] , chociaż koniecznym dla zapewnienia kompletnością wywodu , jest odnotowanie orzeczenia TSUE z 19 czerwca 2025r sygn. C- 396/24 ale także pojawienie się , jak dotąd jednostkowych wypowiedzi SN opowiadających , się w ramach takich rozliczeń , przeciwko zastosowanej przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym orzeczeniu , teorii./ por. dla przykładu postanowienie z dnia 9 lipca 2025 , sygn. I CSK 652/25/.
Nie ma racji strona pozwana także , kwestionując nie podzielenie przez Sąd I instancji, podnoszonego przez nią zarzutu przedawnienia roszczenia pieniężnego dochodzonego w sprawie przez powoda .
W tym zakresie wystarczy wskazać , że to roszczenie M. K. (1) nie ma [jak twierdzi bank formułując zarzut naruszenia art. 118kc w zw. z art. 120 kc ], charakteru okresowego i nie może stać się wymagalnym wcześniej aniżeli z datą skutecznego wezwania o spełnienie świadczenia ze strony wierzyciela.
Zważywszy na to , kiedy powód takie wezwanie wobec strony pozwanej sformułował i kiedy wytoczył o jego zapłatę powództwo , zarzut przedawnienia podniesiony przez byłego kredytodawcę musi zostać oceniony jako nieuzasadniony.
Nie można podzielić jako skutecznego , sformułowanego na etapie apelacyjnym sporu stron , przez stronę pozwaną , zarzutu zatrzymania.
Powołując się na mogące być uznane za ukształtowane najbardziej aktualne orzecznictwo SN , co do merytorycznej zasadności takiego zarzutu w tzw. „ sprawach frankowych „ / por. spośród kilku , stanowisko SN zawarte w judykacie z dnia 24 października 2024r , sygn. I CSK 2443/24 – powołanym za zbiorem Lex / , które Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę podziela ; przyjąć należy , iż w sytuacji gdy strona sporu , szczególnie bank – przedsiębiorca w relacji z konsumentem może skutecznie powołać zarzut potrącenia wierzytelności wzajemnej , wobec pretensji finansowej drugiej strony , nie jest uprawniona do korzystania z zarzutu zatrzymania w powołaniu się , jako na jego źródło , na taką wierzytelność własną.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozstrzyganym sporze , a jak dotąd bank z możliwości potrącenia nie zdecydował się skorzystać .
Ale kwestia zarzutu potrącenia okazała się być konieczną do rozważenia także w rozstrzyganej sprawie a to związku z wnioskiem dowodowym banku zawartym w piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2024r./ k. 621 i n. akt/ .
Tak jak wskazano już wcześniej , strona pozwana ani w tym piśmie ani w żadnej innej części stanowiska procesowego prezentowanego na odwoławczym etapie sporu stron, nie złożyła zarzutów potrącenia wierzytelności wzajemnej [ z tytułu zwrotu kapitału ] wobec pretensji finansowej M. K. (1) stwierdzonej nieprawomocnie w punkcie 1 sentencji wyroku Sądu I instancji z dnia 8 sierpnia 2022r.; czy to procesowego czy [tym bardziej ] materialnego.
Zdecydowała się na wszczęcia osobnego postępowania o tę wierzytelność własną wobec byłego kredytobiorcy , które obecnie jest prowadzone przez Sąd Okręgowy w K. pod sygnaturą(...).
Jak wynika z przedstawionych przed Sądem II instancji dokumentów z tego postępowania w nim to M. K. (1) broni się przed żądaniem zwrotnym banku zarzutem potrącenia , przy czym, jak wynika z jego oświadczenia o potrąceniu / do którego nie jest jasne jak odnosi się bank w tamtym sporze /, zdecydował się nim objąć tylko nieznaczną część własnej wierzytelności, służącej mu wobec banku z tytułu rozliczenia umowy z 28 sierpnia 2008r, objętej sporem rozstrzyganej obecnie sprawie / dotycząc jedynie skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie za zamknięty okres od kwoty świadczenia głównego zasądzonego w punkcie 1 sentencji kontrolowanego instancyjnie wyroku /.
I przede wszystkim zauważyć i podkreślić należy , iż w swoim stanowisku prezentowanym we wskazanym postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Krakowie, pozwany M. K. kwestionując jedno ze źródeł wierzytelności banku uznając , iż jego pretensja finansowa może obejmować tylko udzielony kapitał w kwocie nominalnej.
Zatem pomiędzy stronami /co najmniej / tym zakresie powstał spór, rzutujący bezpośrednio na ocenę tego , czy , a jeżeli tak, to w i w jakim zakresie ilościowym , materialne oświadczenie byłego kredytobiorcy rzeczywiście wywołało skutek zapłaty wierzytelności przysługującej bankowi.
Będzie to przedmiotem samodzielnej oceny przez Sąd Okręgowy w K. w sprawie (...) .
Przy nie formułowaniu wskazanych zarzutów przez bank w rozpoznawanej sprawie oraz jednoznacznym stanowisku powoda , wskazującego na to , iż to zaniechanie czyni irrelewantnym dla oceny apelacji strony pozwanej fakt podniesienia zarzutu potracenia przez kredytobiorcę w innym sporze stron ,
należało uznać , iż okoliczności powołane w piśmie banku z dnia 4 listopada 2024r rzeczywiście nie mają dla przeprowadzonej oceny apelacyjnej wyroku z dnia 8 sierpnia 2022r , doniosłości.
Z podanych przyczyn w uznaniu , że także żaden z podniesionych zarzutów materialnych powołanych przez stronę skarżącą nie jest trafny , apelację strony pozwanej Sąd II instancji , jako bezzasadną oddalił , na podstawie art. 385 kpc/ pkt I sentencji motywowanego wyroku /.
Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy zastosował art. 98 §1 i 3 oraz 99 kpc w zw. z art. 391§1 kpc i wynikającą z tego przepisu , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota należna wygrywającemu także ten etap sporu stron powodowi , od przerywającej strony pozwanej , odpowiada wynagrodzeniu zastępującego M. K. radcy prawnego , ustalonemu na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265 ].
Kwota kosztów została przyznana wraz z odsetkami o których Sąd Odwoławczy był obowiązany orzec z urzędu , po myśli art. 98 §1 1 kpc. w zw z art. 391 §1 kpc. / pkt II sentencji uzasadnianego wyroku.