Wyrok z 20 października 2025, sygn. I ACa 123/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 października 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel

Protokolant: Edyta Sieja

po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa B. I. (1), B. I. (2)

przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W.

o ustalenie i zapłatę

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 17 listopada 2022 r.,

sygn. akt I C 506/22

1.  prostuje oczywistą omyłkę rachunkową w punkcie IV zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce kwoty: „10.834 zł” wpisuje kwotę: „11.834 zł (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote)”;

2.  uchyla zaskarżony wyrok w pkt II co do kwoty 224.037,65 zł (dwieście dwadzieścia cztery tysiące trzydzieści siedem złotych 65/100)
z odsetkami ustawowymi od tej kwoty za czas od dnia 17 września 2025r. do dnia zapłaty i w tym zakresie postępowanie w sprawie umarza, nadając pkt II treść:

II. zasądza od strony pozwanej (...) Banku (...) S.A. w W. na rzecz powodów B. I. (2)
i B. I. (1):

- kwotę 132.066,56 zł (sto trzydzieści dwa tysiące sześćdziesiąt sześć złotych 56/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia
27 października 2022 r. do dnia zapłaty oraz

- odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 224.037,65 zł za okres od dnia 27 października 2022 r. do dnia 16 września 2025 r.;

3.  oddala apelację strony pozwanej;

4.  zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych)
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego do dnia zapłaty.

sygn. akt I ACa 123/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 października 2025 r.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy:

- ustalił, że umowa kredytu (...) hipoteczny nr (...) (...) zawarta 11 stycznia 2005 roku pomiędzy pozwanym (...) Bankiem (...) S.A. w W. a powodami B. i B. małż. I., jest nieważna;

- zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 356.104,21 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty;

- oddalił powództwo w pozostałej części;

- rozliczył koszt procesu.

Sąd I instancji ustalił, że powodowie w 2005 r. postanowili zmienić mieszkanie na większe i poszukiwali środków finansowania. Po znalezieniu odpowiedniego lokalu pośrednik nieruchomości polecił im skorzystanie z oferty kredytowej Banku (...) S.A., i powodowie zwrócili się do Banku o przedstawienie im oferty kredytowej.

Pracownik pozwanego przestawił powodom ofertę kredytu we frankach szwajcarskich jako najbardziej korzystnego ekonomicznie. Kredyty odnoszące się do CHF były popularne, gdyż w tym czasie wysokość przewidywanych do spłaty rat kredytu była o wiele niższa w porównaniu do kredytu w złotych polskich. Pracownik pozwanego poinformował powodów, że dotychczas CHF był stabilną walutą i ryzyko jego wzrostu jest niewielkie. B. i B. I. (1) zachęceni ofertą i zakładając, że wahania kursowe jeśli nastąpią w przyszłości to będą niewielkie, zdecydowali się na zawarcie umowy. Nie uzyskali jasnej informacji i o nią też nie dopytywali, jaki będzie koszt kredytu w sytuacji, gdy kurs PLN wobec CHF będzie niekorzystny. W czasie rozmów z przedstawicielem banku nie uzyskali jasnej informacji, że „droższy” CHF powoduje wzrost kwoty udzielonego kredytu ( niezależnie od faktycznie pobranej kwoty w PLN)

Zdecydował się na złożenie wniosku o udzielenie kredytu denominowanego do CHF. Wnioskowali o udzielenie im kredytu w kwocie 220.000 zł.

W dniu 11 stycznia 2005 r. powodowie zawarli z pozwanym Bankiem umowę kredytu mieszkaniowego (...) hipoteczny nr (...) (...) na sfinansowanie zakupu spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego w K., a pozostającego w zasobach SM (...) w K., w wysokości 85.776,65 CHF.

Odnotowując treść umowy Sąd wskazał m.in., że:

- wypłata kredytu została dokonana w transzach według kursu kupna CHF z aktualnej Tabeli kursów obowiązującej w (...) w dniu realizacji zlecenia płatniczego (§ 5 umowy);

- kredyt miał być spłacany w równych ratach w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 1 stycznia 2025 r. poprzez pobranie przez pozwany Bank swojej wierzytelności z konta bankowego powodów utworzonego do obsługi kredytów; kredytobiorcy zobowiązali się do posiadania środków na tym koncie w wysokości umożliwiającej uregulowanie należności; Potracenie środków z rachunku oszczędnościowego – rozliczeniowego w walucie polskiej następowało w wysokości stanowiącej równowartość raty kredytu w walucie wymienialnej, w której udzielony był kredyt, według obowiązującego w (...) SA w dniu wymagalności, kursu sprzedaży dla dewiz z aktualnej Tabeli kursów. Kurs ten ustalany był każdego dnia i publikowany przez pozwanego w swoich siedzibach (§ 12 i 13 umowy);

- niespłacone w umówionym terminie raty powodowały powstanie zadłużenia przeterminowanego i miały być przeliczane na walutę polską według kursu sprzedaży dewiz według Tabeli kursów pozwanego (§ 18 umowy);

- w przypadku spłaty zadłużenia przeterminowanego i odsetek w walucie innej niż polska pozwany zagwarantował sobie możliwość jej przeliczenia na kwotę stanowiącą równowartość w PLN według kursu kupna dewiz z TKWO Banku (§ 19 umowy);

- zabezpieczeniem spłaty kredytu było m.in. ustanowienie hipoteki zwykłej w kwocie 85.776,65 CHF oraz hipoteki kaucyjnej w wysokości 22.300 CHF na spółdzielczym własnościowym prawie do domu jednorodzinnego (§ 11 umowy).

W dniu 11 stycznia 2005 r. Bank wypłacił powodom kwotę 210.000 zł, co stanowiło równowartość 81.237,91 CHF ( przy kursie 2,5850) oraz pobrał 1.286,65 CHF prowizji za udzielenie kredytu. Następnie 14 marca 2005 r. wypłacił 8185,18 zł, co stanowiło 3252,09 CHF ( po kursie 2,5169).

Umowa została zawarta na przygotowanym wzorcu, stosowanym przez pozwanego. Wzór umowy przygotowywany został przez odpowiednią komórkę Banku. Pracownicy zatrudnieni w oddziałach bankowych korzystali z przygotowanego wzorca, nie mieli możliwości zmian jego treści, stosowali się do procedur wprowadzonych przez pozwanego przy udzielaniu kredytów waloryzowanych walutą obcą. Przekazywali informacje dotyczące ryzyka walutowego i kursowego, ale nie przewidywano, że kursu CHF wobec PLN może drastycznie wzrosnąć

Przed podpisaniem umowy powodowie zapoznali się z treścią umowy. Nie mieli wpływu na jej uregulowania poza wysokością kredytu i okresem, na który umowa została zawarta.

Powodowie spłacają kredyt zgodnie z umową. W okresie od 11 stycznia 2005 r. do 30 stycznia 2022 r. spłacili łącznie 356.104,21 zł. Pozostało im do spłaty ponad 67.000 zł według średniego kursu NBP z 30.01.2022 r. dla CHF.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał zgłoszone roszczenie za zasadne w przeważającej części.

W pierwszej kolejności wskazał, że powodowie posiadają status konsumentów w rozumieniu art. 22 ¹ k.c.

Dalej, odwołując się do treści art. 189 k.p.c. uznał, że powodowie osiadają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że sporna umowa jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo bankowe. Co do zasady bowiem dopuszczalne jest zawarcie umowy wiążącej wysokość udzielanego kredytu oraz wysokości jego spłat z kursem waluty obcej, jako wynikające z zasady autonomii woli stron (art. 353 ¹ k.c.).

Uznał Sąd jednak, że sporna umowa jest nieważna w świetle regulacji zawartych w art. 385 ¹ i nast. k.c.

Dokonując szczegółowej analizy Sąd dokonał wykładni przepisów art. 385 ¹ i nast. k.c. oraz odwołał się do postanowień dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, jak też poglądów wyrażanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. Ocenił, że:

- zawarta przez strony umowa nie była indywidualnie uzgadniana; w szczególności powodowie nie zostali poinformowani o ryzyku jakie wiązało się z zaciągnięciem kredytu denominowanego do waluty obcej, z realnym obciążeniem związanym z ryzykiem kursowym i walutom;

- kwestionowane przez powodów uregulowania umowy, zawarte w § 1 pkt 8, § 5 pkt 3 ppkt 2 w zw. z § 5 pkt 4, § 13 pkt 8, § 18 pkt 1 oraz § 19) są abuzywne; kształtują bowiem one prawa i obowiązki powodów – konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy; abuzywność ta wynika z określenia wysokości należności obciążającej kredytobiorców z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów oznaczania kursu – co jest wyrazem arbitralnego działania banku; jednocześnie taki mechanizm jednostronnie obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu;

- Bank nie spełnił w należyty sposób obowiązku informacyjnego; przede wszystkim pozwany nie przedstawił dowodu, aby powodowie byli informowani o tym ryzyku;

- zakwestionowane przez powodów postanowienia umowne, wprowadzające mechanizm indeksacji, zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny.

- klauzula abuzywna nie wywołuje skutków od początku (ab initio) i z mocy samego prawa (ipso iure), co sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu;

- konsument świadomy niedozwolonego charakteru postanowienia może sprzeciwić się odmowie jego zastosowania, udzielając świadomej zgody na to postanowienie, co może nastąpić zarówno przed sądem, po udzieleniu konsumentowi wyczerpującej informacji o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą usunięcie niedozwolonego postanowienia, jak i pozasądowo, przez świadomą i wolną zgodę na odnowienie zobowiązania albo zmianę umowy (niedozwolonego postanowienia umownego) – powodowie w sposób wyraźny domagali się sankcji nieważności całej umowy (stosowne oświadczenie złożyli w dniu 22 października 2022 r.);

- z dniem odmowy potwierdzenia klauzuli przez powodów, bez której umowa kredytu nie może wiązać ustaje stan zawieszenia, a umowa staje się definitywnie bezskuteczna (nieważna) albo - jeżeli spełnione są przesłanki dopuszczalności jej utrzymania przez zastosowanie regulacji zastępczej - staje się skuteczna z mocą wsteczną (ex tunc) w kształcie obejmującym ową regulację zastępczą.

W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził nieważność umowy zawartej pomiędzy stronami.

W następstwie ustalenia, że przedmiotowa umowa kredytu jest nieważna, Sąd na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. przyjął, że świadczenia spełnione przez powodów były nienależne. Skoro zatem B. I. (2) i B. I. (1) od daty uruchomienia kredytu do 30 stycznia 2022 r. spłacili kwotę 356.104,21 zł, co wynika z zaświadczenie Banku / k. 37 – 43/ to mogą skutecznie domagać się jej zwrotu.

Jako datę początkową odsetek za opóźnienie Sąd uznał dzień 27 października 2022 r. tj. dzień następny po złożeniu przez powodów oświadczenia, że domagają się stwierdzenia nieważności umowy. Dalej idące roszczenie w zakresie świadczenia odsetkowego Sąd oddalił.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 98 k.p.c.

Od powyższego orzeczenia apelację wniosła strona pozwana, zaskarżając wyrok w części uwzględniającej powództwo.

W pierwszej kolejności pozwany Bank zarzucił naruszenie przepisów art. 227 w związku z art. 205 ³ § 2, 205 ¹² § 1 i 2, art. 232, art. 235 ² § 2 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, podczas gdy dowód ten był powołany na okoliczności istotne w sprawie, a brak przeprowadzenia tego dowodu doprowadził do błędnego ustalenia, iż postanowienia Umowy kredytu pozwalały Bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, podczas gdy jednostronność oznacza dowolność, a w niniejszej sprawie kursy walut obowiązujące w Pozwanym Banku nie były ustalane dowolnie, a przy uwzględnieniu sytuacji na rynku walutowym oraz w odniesieniu do średniego kursu NBP.

Dalej Bank zakwestionował ustalenia faktyczne, podnosząc zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. W szczególności wskazał na wadliwą ocenę dowodów z zeznań powodów oraz zeznań świadka I. P. w zakresie okoliczności związanych z wykonaniem obowiązku informacyjnego Banku oraz świadomości powodów co do ryzyka walutowego.

Wreszcie, pozwany zakwestionował ocenę prawną co do nieważności umowy zawartej przez strony, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym: art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c., art. 354 k.c. i art. 385 § 2 k.c.; art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 385 ² k.c., art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego w zw. z art. 4 ust. 1 Dyrektywy 93/13 i ust 2 lit c) załącznika do Dyrektywy 93/13; art. 385 ¹ § 1 k.c. oraz art. 353 ¹ § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.; art. 65 § 1 k.c., art. 358 § 1 i 2 k.c., art. L przepisów wprowadzających kodeks cywilny.

W konsekwencji apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.

Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

W toku postępowania odwoławczego powodowie złożyli oświadczenie, że cofają pozew w części dotyczącej zapłaty kwoty 224.037,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi od tej kwoty za okres od dnia 17 września 2025 r. do dnia zapłaty. Podkreślili, że cofnięcie nie obejmuje odsetek za opóźnienie od w/w kwoty za okres od dnia 27 października 2022 r. do dnia 16 września 2025 r. W związku z tym nadal domagają się zasądzenia:

- kwoty 132.066,56 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 października do dnia zapłaty oraz

- odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 224.037,65 zł za okres od dnia 27 października 2025 r. do dnia 16 września 2025 r.

Powodowie wskazali, że w dniu 4 września 2025 r. Bank wezwał powodów do zapłaty kwoty 218.185 zł oraz 1.286,65 CHF, a powodowie odebrał przedmiotowe wezwanie w dniu 11 września 2025 r. Następnie powodowie, w dniu 11 września 2025 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu, zaś pozwany odebrał to oświadczenie w dniu 16 września 2025 r. Z dołączonego przez powodów dokumentu wynika, że potrącają przysługującą im wierzytelność w wysokości 356.104,21 zł z wierzytelnością Banku w kwotach 218.185 zł oraz 1.286,65 CHF.

Powodowie wskazali, że w zakresie wierzytelności Banku, po przeliczeniu 1.286,65 CHF przez kurs średni NBP z dnia 16 września 2025 r., wierzytelność ta wynosi łącznie 224.037,64 zł.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności, na podstawie art. 350 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny sprostował oczywistą omyłkę rachunkową w pkt IV zaskarżonego wyroku, w zakresie kwoty zasądzonych od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów procesu. Z treści rozstrzygnięcia co do istoty oraz wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodu wynika, iż Sąd I instancji obciążył całością kosztów procesu stronę pozwaną, a na zasądzone koszty składa się opłata od pozwu (1.000 zł), opłata z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika zawodowego (10.800 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (34 zł). Suma tych kwot daje 11.834 zł, zaś Sąd I instancji omyłkowo wskazał, iż zasądza tytułem kosztów procesu kwotę 10.834 zł.

Apelacja strony pozwanej, w zasadniczej swej części nie jest zasadna.

Ustalenia dokonane w pierwszej instancji są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Ustalenia te znajdują pokrycie w treści przeprowadzonych dowodów, a ocena tych dowodów mieści się w granicach wyznaczonych art. 233 § 1 k.p.c.

Wszelkie zarzuty apelującej strony pozwanej kwestionujące podstawę faktyczną wyroku nie mogą odnieść zamierzonego skutku..

Przede wszystkim należy zauważyć, że ustalenia Sądu I instancji są szczegółowe i w pełni znajdują oparcie w treści zgromadzonego materiału dowodowego.

Podkreślenia wymaga, iż sama treść umowy nie budzi wątpliwości, a przytoczone w tym zakresie ustalenia Sądu wprost wynikają z przedłożonych dokumentów. Także zakres udzielonych pouczeń wynika w części z zalegającej w aktach dokumentacji. Brak natomiast było podstaw do odmowy wiarygodności zeznaniom powodów co do motywacji zawarcia przez nich umowy, zakresu informacji udzielonych im przez pracowników Banku oraz ich świadomości co do treści klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego. Zważyć należy, że umowa kredytu jest umową rozbudowaną, zawierającą szereg szczegółowych informacji i w swej treści skomplikowaną. To w sytuacji, gdy powodowie byli zainteresowani uzyskaniem środków pieniężnych w złotych polskich, zaś zaoferowany im produkt bankowy zawierający mechanizm indeksacji do waluty obcej stanowił instrument mający – w dacie zawarcia umowy – stworzyć dla nich korzystną ofertę. W tym stanie rzeczy zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż kredytobiorcy dostrzegają korzyści wynikające z wysokości miesięcznych obciążeń w krótkim terminie, a w mniejszym stopniu interesują się przewidywaną sytuacją w przedziale kilkunastu bądź kilkudziesięciu lat. W tym stanie rzeczy ogólne informacje o ryzyku walutowym, przy udzieleniu informacji o wahaniach kursowych z krótkiego okresu w oczywisty sposób nie umożliwiają przyjęcia, iż powodowie zostali prawidłowo pouczeni o istniejącym ryzyku, jak też mieli pełną jego świadomość.

Chybione są zatem zarzuty kwestionujące dokonanie ustaleń w oparciu o zeznania powodów, w tym dotyczące ich wiedzy co do potencjalnego obciążenia wysokością świadczeń w wyniku zmian kursowych waluty. Jest oczywiste, iż kredytobiorcy byli świadomi, że zmiany kursowe wpłyną na wysokość rat. Nie zostało jednak wykazane, by byli świadomi ryzyka związanego z nadzwyczajną deprecjacją waluty krajowej i wynikających stąd konsekwencji.

Z tych przyczyn bezzasadne są także zarzuty kwestionujące nie uwzględnienie w ustaleniach faktycznych zeznań świadka zaoferowanego przez pozwanego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zasady logiki i doświadczenia życiowego nie pozwalają na przyjęcie, iż pracownik Banku udzielał informacji i porad ponadstandardowych, związanych z treścią stosowanego w Banku wzoru umowy.

W tej sytuacji stwierdzenie, czy udzielone informacje były prawidłowe i wystarczające nie należy do sfery faktów, lecz oceny prawnej. Podobnie rzecz się ma z pozostałymi kwestionowanymi okolicznościami - w istocie zarzuty te dotyczą oceny prawnej.

Zauważenia także wymaga, iż bezprzedmiotowa jest część podniesionych w apelacji zarzutów, kwestionujących poszczególne, jednostkowe ustalenia. Wynika to z oceny prawnej zgłoszonego roszczenia – o czym w dalszej części uzasadnienia.

Podobnie, w świetle dokonanej oceny prawnej, w tym dalszych ocen Sądu Apelacyjnego, bezprzedmiotowe było prowadzenie dowodu z opinii biegłego dla wykazywania zasad ustalenia kursu walutowego przez bank. Nadto – z natury rzeczy – nieprzydatny jest dowodów z opinii biegłego dla ustalenia treści stosunku prawnego, w tym oceny abuzywności spornych postanowień umownych.

Sąd Apelacyjny w pełni podziela ocenę prawną Sądu Okręgowego co do nieważności umowy z uwagi na abuzywność zawartych w niej postanowień umownych.

Przede wszystkim nie budzi wątpliwości ocena, że zawarte w spornych zapisach umownych postanowienia umowne mają charakter niedozwolony. W tym zakresie rozważania Sądu Okręgowego zasługują na aprobatę.

Zauważenia wymaga, że argumentacja prawna Sądu I instancji jest obszerna, szczegółowa, w pełni prawidłowa – wręcz wzorcowa. Sąd Apelacyjny, w pełni się z nią zgadzając nie widzi potrzeby jej powtarzania.

Podkreślenia jedynie wymaga, że sporne postanowienia umowne mieściły w sobie także klauzulę walutowości – przewidywały bowiem, że jakkolwiek świadczenia stron miały być płacone w walucie krajowej, to waluta obca będzie walutą rozliczeniową. W związku z tym wskazać należy, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w wyroku z dnia 10 czerwca 2021 r. (sprawa C-776/19) stwierdził m.in., że „wykładni art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy dokonywać w ten sposób, że warunki umowy kredytu, przewidujące, iż waluta obca jest walutą rozliczeniową (…) i powodujące skutek w postaci ponoszenia ryzyka kursowego przez kredytobiorcę, są objęte zakresem tego przepisu, w wypadku gdy warunki te określają istotny element charakteryzujący wspomnianą umowę”, jak też, że wykładni art. 3 ust.1 powołanej wyżej dyrektywy należy dokonywać w ten sposób, że „warunki umowy kredytu, przewidujące, iż waluta obca jest walutą rozliczeniową (…) i powodujące skutek w postaci ponoszenia nieograniczonego ryzyka kursowego przez kredytobiorcę, mogą doprowadzić do powstania znaczącej nierównowagi wynikających z tej umowy kredytu praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, jeśli przedsiębiorca nie mógł racjonalnie oczekiwać, przestrzegając wymogu przejrzystości w stosunku do konsumenta, iż ten konsument zaakceptowałby, w następstwie indywidualnych negocjacji, nieproporcjonalne ryzyko kursowe, które wynika z takich warunków”. W ocenie Sądu Apelacyjnego, istota abuzywności spornych postanowień umownych sprowadzała się właśnie do jednostronnego przerzucenia na powodów całości ryzyka związanego z nadzwyczajną deprecjacją waluty krajowej. To przecież ten mechanizm w głównej mierze był przyczyną kwestionowania umów w sprawach tzw. frankowych.

Bezzasadne zatem okazały się wszelkie zarzuty pozwanego kwestionujące ocenę prawną prowadzącą ostatecznie do konkluzji o nieważności zawartej przez strony umowy kredytowej.

W rezultacie spełnione zostały warunki do uznania zawartej przez strony umowy kredytowej za nieważną, co uzasadnia ocenę, że po stronie powodów powstało roszczenia o zasądzenie od pozwanego Banku spełnionych przez nich świadczeń w wykonaniu tej umowy – stosownie do treści art. 410 § 2 k.c. W sprawie poza sporem pozostawała wysokość tych świadczeń, zaś zasądzona kwota obejmuje jedynie część należnej powodom wierzytelności.

Powodowie, w związku ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu, cofnęli pozew w zakresie tej części roszczenia, które na skutek potrącenia wygasło. W rezultacie, na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny w tym zakresie zaskarżony wyrok uchylił i umorzył postępowanie. Jednocześnie, wobec uchylenia w tej części wyroku, Sąd nadał nowe brzmienie pkt II zaskarżonego wyroku, aby zapewnić jasny przekaz co do wysokości prawomocnie zasądzonych świadczeń (pkt 2 sentencji).

Niezależnie od tego Sąd dokonał kontroli, czy z uwagi na treść oświadczenia o potrąceniu nie doszło do wzajemnego umorzenia roszczeń w większym zakresie niż wynika to z oświadczenia o cofnięciu pozwu. Analiza treści oświadczenia o potrąceniu, w kontekście wysokości wzajemnych wierzytelności stron daje podstawę do oceny, iż wyliczenia powodów są w tym zakresie precyzyjne. Istotnie, skutek potrącenia nastąpił na datę, w której potrącenie stało się możliwe (art. 499 k.c.) tj. datę, kiedy obie wierzytelności stały się wymagalne (art. 498 § 1 k.c.). Trafnie wskazują powodowie, że wierzytelność Banku stała się wymagalna w dacie wezwania ich do zapłaty tj. w dniu 16 września 2025 r.

Dalej, zasadna jest ocena, że poprzez potrącenie wierzytelności na dzień 16 września 2025 r. skutkowało wzajemnym ich umorzeniem do wierzytelności niższej. Tym samym do zapłaty pozostała kwota 132.066,56 zł z odsetkami od dnia 27 października 2022 r. do dnia zapłaty. Nadto, wobec skutku umorzenia na dzień 16 września 2025 r., nadal zasadne jest roszczenie powód o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty należności głównej, która uległa umorzeniu, za czas sprzed daty, w której skutek potrącenia nastąpił – a więc od kwoty 224.037,65 zł za okres od 27 października 2022 r. do dnia 16 września 2025 r.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., orzekł jak w pkt 3 sentencji.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzoną kwotę składa się opłata od wynagrodzenia pełnomocnika wyliczona według wskazanej przez strony wartości przedmiotu zaskarżenia.