Wyrok z 5 listopada 2025, sygn. I ACa 3350/24
Sygn. akt I ACa 3350/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Jerzy Bess
Protokolant: Katarzyna Kluz
po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Bank S.A. w upadłości w W.
przeciwko M. G.
o zapłatę
na skutek apelacji obu stron
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt I C 792/22
1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt II i pkt V w ten sposób, że:
a. w pkt II, zasądzoną w nim kwotę 199 822,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty, obniża do kwoty 12 822,62 zł (dwanaście tysięcy osiemset dwadzieścia dwa złote 62/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia zapłaty, a w zakresie tego obniżenia powództwa także oddala;
b. pkt V nadaje treść: „koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi”;
2. oddala apelację pozwanej w pozostałym zakresie;
3. oddala apelację powoda w całości;
4. koszty postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami wzajemnie znosi.
Sygn. akt I ACa 3350/24
UZASADNIENIE
Strona powodowa Bank (...) S.A. w G. 28 lutego 2022 r wniosła o zasądzenie 154.483,86 zł wraz z odsetkami. Uzasadniając strona powodowa wskazała, że jest to kwota jaką wypłaciła stronie pozwanej tytułem kredytu. W piśmie z 14 lipca 2022 r. strona powodowa zgłosiła roszczenie ewentualne i wniosła o zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kwoty 338.449,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pisma do dnia zapłaty
Pozwany M. G. 18 maja 2022 r. wniosła o oddalenie powództwa w całości wskazując, że umowa będąca podstawą rozliczeń stron jest nieważna. Zaprzeczyła, aby posiadała względem strony powodowej jakiekolwiek zadłużenie z tytułu przedmiotowej umowy. Ponadto wskazała, że bank nie udowodnił, że skutecznie wypowiedział pozwanej umowę, tj. pozwana posiadała zadłużenie z tytułu płatności rat kredytowych wg. stanu na dzień złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy oraz wg. stanu na dzień złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy oraz według stanu na dzień upływu okresu wypowiedzenia. Ponadto pozwana wskazała, że bank nie dochodzi roszczenia z tytułu nieważnej umowy oraz wskazała, że ewentualne roszczenie banku z tytułu nieważnej umowy jest przedawnione.
Sąd Okręgowy w Krakowie, zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I C 792/22:
I. oddalił żądanie główne w całości,
II. w zakresie żądania ewentualnego zasądził od pozwanej na rzecz (...) Bank S.A. w W. kwotę 199 822,62 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty,
III. oddalił powództwo ewentualne w pozostałym zakresie,
IV. oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa w całości,
V. rozstrzygnął, że co do zasady wszelkie koszty procesu ponosi strona pozwana, a szczegółowe ich wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu,
Sąd Okręgowy ustalił że:
Strona powodowa jest następcą prawnym (...) Bank S.A. w K. (KRS (...)) zwłaszcza w zakresie stosunku prawnego wynikającego z analizowanego dokumentu umowy oraz działań faktycznych związanych z umową.
4 kwietnia 2007 r. pozwana złożyła wniosek o udzielenie kredytu. We wniosku wskazała jako cel: pokrycie części ceny nabycia nieruchomości oraz pokrycie opłat około kredytowych.
12 kwietnia 2007 r. podpisano dokument umowy nr (...). W dokumencie tym wskazano między innymi:
a) § 1 ust. 1 „Bank udziela Kredytobiorcy kredytu w kwocie 199 822,62 zł indeksowanego kursem CHF Przy założeniu, że uruchomiono całość kredytu w dacie sporządzenia umowy równowartość kredytu wynosiłaby 88 221,91 CHF – rzeczywista równowartość zostanie określona po wypłacie kredytu.”
b) § 2 ust. 1 określono cel kredytu, w tym na pokrycie części ceny nabycia nieruchomości opisanej w § 3 ust. 1 umowy kredytowej na rachunek Zbywcy oraz pokrycie opłat około kredytowych;
c) § 6 ust. 1 „Bankowa Tabela kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut, zwana Tabelą Kursów - sporządzana przez merytoryczną komórkę Banku na podstawie kursów obowiązujących na rynku międzybankowym w chwili sporządzenia tabeli i po ogłoszeniu kursów średnich przez NBP, tabela sporządzana jest o godz. 16:00 każdego dnia roboczego i obowiązuje przez cały następny dzień roboczy”
d) § 9 ust. 2 „W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w Tabeli kursów – obowiązującego w dniu uruchomienia środków”.
Pozwana otrzymała od strony powodowej w posiadanie kwotę 199 822,63 zł. Wypłata nastąpiła jednorazowo stosownie do dyspozycji pozwanej.
4 lutego 2021r. strona powodowa skierowała do pozwanej wezwanie do zapłaty.
W rozważaniach prawnych Sąd wskazał, że:
Na wstępie Sąd przyjął, co nie było przedmiotem sporu, że zawierając umowę pozwana działała jako konsument – art. 221 k.c. Wniosek ten wynika z celu jaki wskazano we wniosku o kredyt oraz faktu, że pozwana nie prowadziła działalności gospodarczej.
Kwestia ważności umowy kredytu
Sąd ocenił zgodnie z żądaniem pozwanej, że zawarta umowa jest w całości nieważna, a zatem nie można na podstawie jej postanowień zrekonstruować wzajemnych zobowiązań stron wynikających z ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Postanowienia nieuzgodnione indywidualnie
Sąd ocenił, że postanowienia umowy nie zostały uzgodnione z pozwaną indywidualnie w rozumieniu art. 385 1 § 3 k.c. Okoliczność ta wynika z faktu, że pozwanej dostarczono przy negocjowaniu umowy wzorzec umowy oraz procedury zawarcia umowy, która obejmowała w istocie wskazanie kwoty kredytu oraz okresu kredytowania.
Sąd nie uznał za wystarczający jako dowód w tym zakresie fakt postanowienia jak w § 9 ust. 2, czy § 10 ust. 3 umowy, gdzie wskazano rzekome indywidualne uzgodnienie, w ocenie Sądu taki zapis nie jest wystarczający by strona powodowa mogła wykazać, że postanowienia umowy np. w zakresie przytoczonego zapisu o indeksacji były indywidualnie uzgodnione, czy też w §19 ust. 6 (art. 385 1 § 4 i 6 k.c.).
Postanowienia niejednoznaczne
Sąd ocenił, że analizowane postanowienie dotyczące indeksacji nie jest jednoznaczne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Podzielić należało argument, że stosowne zapisy zostały umieszczone w rozrzuconych jednostkach redakcyjnych - § 1, § 6, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 19 ust. 6 oraz §20 ust. 3 i 4 umowy, a także, że pozwana nie była w żaden sposób w stanie wpływać na postanowienia Tabeli kursów.
Sąd uznał ponadto, że bank celowo nie sformułował odpowiednich postanowień wprost: konsument odda bankowi taką ratę, łączną kwotę kredytu w PLN jaką bank sobie sam zażyczy, ponieważ byłoby to zbyt czytelne dla konsumenta i z dużym prawdopodobieństwem nie zdecydowałby się on podpisać takiej umowy.
Sprzeczność z dobrymi obyczajami
Sąd ocenił, że przytoczony zapis o indeksacji jest sprzeczny z dobrymi obyczajami – art. 385 2 k.c. Nie jest w ocenie Sądu zgodne z dobrymi obyczajami, gdy bank stosuje wzorzec umowny, w którym daje sobie uprawnienie do swobodnego kształtowania własnej wierzytelności wobec klienta konsumenta. Tego rodzaju zapis jest bardziej sprzeczny niż stosowania lichwiarskich odsetek ponieważ przy tych konsument chociaż wie ile ma oddać, a przy stosowanej przez bank Tabeli kursów nie wie nawet tego.
Brak dobrych obyczajów przejawia się też w uwolnieniu się banku od ryzyka zmian kursowych w zakresie relacji walut CHF i PLN, wszak bank zawsze może Tabele kursów zmodyfikować, a konsument tego nie może.
Pokrzywdzenie konsumenta
Sąd uznał, że zapisy umowne prowadzą do rażącego pokrzywdzenia konsumentów. Trafnie pozwana wskazała, że nie miała wpływu na Tabelę kursów, której postanowienia kształtowały kurs przeliczenia PLN na CHF i odwrotnie. Słusznie pozwana zwróciła uwagę, że bank w zakresie marży posłużył się w umowie kryterium od siebie niezależnym jednak w zakresie dalszego obliczenia raty oraz kwoty do wypłacenia posłużył się kryterium zależnym wyłącznie od swojej decyzji. Pozwana słusznie zwróciła uwagę, że w umowie brak jakiegokolwiek mechanizmu chroniącego ją przed swobodnym ukształtowaniem jej zobowiązania wobec banku przez sam bank.
Sąd podzielił w tym zakresie argumentację pozwanej odwołującą się do dokumentów Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.
Klauzule niedozwolone
Sąd ocenił, zgodnie z argumentacją pozwanej, że analizowane postanowienie umowy dotyczące indeksacji jest w istocie tożsame co do skutków z postanowieniami, które wpisano do rejestru klauzul niedozwolonych – numery wpisów (...), (...), słuszna jest w tym zakresie argumentacja pozwanej na k. 127, 133-124.
Możliwość utrzymania umowy w części
Z uwagi na treść art. 385 1 § 2 k.c. Sąd badał, czy umowę da się utrzymać po wyeliminowaniu z niej § 1, § 6, §9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 19 ust. 6 oraz § 20 ust. 3. – nie da się, ponieważ postanowienia tam zawarte są głównymi postanowieniami umowy kredytu – 69 ust. 1 i 2 pkt 2) , 4), 5) ustawy Prawo bankowe (Dz.U.2021.2439 t.j.) i bez nich umowa nie ma sensu i jest niewykonalna.
Sąd dostrzegł, że nie ma podstawy prawnej by uzupełnić lukę ewentualnie wyeliminowanych postanowień, a zabiegi strony powodowej w tym zakresie są bezskuteczne, ponieważ Sąd nie może stanowić prawa pozytywnie, a także nie posiada uprawnienia do zastąpienia konsensusu stron swoim orzeczeniem po wyeliminowaniu postanowienia nieważnego w analizowanej umowie.
Konkludując Sąd przyjął, że umowa kredytu jest nieważna na podstawie art. 353 1 w zw. z 58 § 1 k.c.
Uwzględnienie żądania ewentualnego – pkt 16 pisma z 14 lipca 2022 r.
Wobec opisanej nieważności umowy Sąd odwołał się do zachowań faktycznych stron i ich oceny z prawnego punktu widzenia.
Słuszny był argument strony powodowej, że skoro wydała pozwanej 199 822, 62 zł to tyle powinna jej pozwana zwrócić na podstawie art. 405 i następnych k.c.
Zasad dwóch kondykcji
Sąd oparł się w tym zakresie na zasadzie dwóch kondykcji, która nakazuje rozdzielać zobowiązania stron w zakresie procesowym pomimo, że być może podlegają one wzajemnym kompensatom, a to w związku z tym, że zaaprobowano stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III CZP 11/20.
Roszczenie w tym zakresie pomimo stanowiska procesowego zdaje się być uzasadnione także w ocenie pozwanej trudno by uważała ona, że po otrzymaniu od kogoś znacznych środków nie powinna mu nic zwracać.
Oddalenie żądania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału – pkt III wyroku
Analizując kwestię wynagrodzenia za korzystanie za kapitału, które to roszczenia zdaniem strony pozwanej miało się opierać na podstawie z art. 405 k.c. i następnych bez szczegółowego wskazania konkretnego przepisu – k. 521v-534 Sąd doszedł do następujących wniosków:
a) zobowiązany z art. 405 k.c. ma oddać korzyść w naturze – w analizowanym przypadku naturą korzyści są środki finansowe, które pozwana bezsprzecznie ma stronie powodowej oddać, nie ma w analizowanym stanie faktycznym zwrotu „wartości” korzyści o jakiej mowa w tym przepisie,
b) art. 406 k.c. nie dotyczy korzyści w niniejszej sprawie, ponieważ mówi on o substytucie korzyści w razie jej braku w naturze na skutek opisanych tam okoliczności,
c) art. 407 k.c. nie dotyczy analizowanej sytuacji, ponieważ nie doszło do zbycia korzyści,
d) art. 408 k.c. nie dotyczy roszczenia strony powodowej, a ewentualnych roszczeń pozwanych jako zobowiązanych do zwrotu,
e) art. 409 k.c. nie dotyczy analizowanego stanu faktycznego bo nie doszło do utraty korzyści,
f) art. 410 k.c. stanowi jedynie o odpowiednim stosowaniu zapisów o zwrocie korzyści w przypadku nieważności umowy prawnej i jako taki nie konstruuje przesłanki, której poszukuje strona powodowa, by uzasadnić swoje żądanie,
g) art. 411 k.c. nie zachodzi w niniejszym stanie faktycznym, bo pozwana nie powołała się na okoliczność wyłączającą zwrot korzyści, a także brak jej w stanie faktyczny,
h) art. 412 i 413 nie dotyczą analizowanego stanu faktycznego.
Brak podstawy żądania – art. 414 k.c.
Po dokonaniu powyższych ocen pozostało zbadanie art. 414 k.c. Zwrócić należy w tym kontekście uwagę na spór możliwości równoległego powoływania się na podstawę z art. 405 i następne k.c. z podstawą roszczeń z popełnienia deliktów i niewykonania kontraktów. O ile generalnie dopuszczalne jest to przy delikatach to wątpliwe jest przy kontraktach i ten wniosek Sąd podziela. Niemniej jednak konstatacja ta nie ma znaczenia, bo trudno w analizowanym stanie faktycznym doszukać się jakiegokolwiek roszczenia z kontraktu – skoro jest nieważny jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie są w całości konsumowane konstrukcją roszczeń z bezpodstawnego wzbogacenia – art. 412 i 413 k.c.
Nie można doszukać się podstawy w konkurencji roszczeń z bezpodstawnego wzbogacenia i deliktów – art. 415 k.c. i następne. Trudno wszakże przyjąć, że podpisanie nieważnej umowy kredytu przez konsumenta z bankiem jest jakimkolwiek deliktem, zwłaszcza, że przyczyną nieważności nie są jakieś okoliczności po stronie konsumenta, a posługiwanie się zawierającym abuzywne klauzule umowne formularzem umowy przez bank. Strona powodowa się na te okoliczności nie powołała, a Sąd raczej okoliczności konstruujące odpowiedzialność odszkodowawczą widzi w zachowaniu banku aniżeli konsumenta, co jest bez znaczenia w niniejszej sprawie.
Brak podstawy żądania – art. 405 k.c.
Niedopuszczalne jest w ocenie Sądu kreowanie wykładni pojęcia „korzyści uzyskanej kosztem innej osoby” z art. 405 k.c. w sposób obejmujący wszelkie pożytki wynikające z posiadania lub używania tej korzyści. Trudno przyjąć, że sam fakt uzyskania pożytku z korzyści majątkowej przez obowiązanego do zwrotu jest równoznaczny z kosztem innej osoby w rozumieniu tego przepisu. Jako skrajny przykład trafiający do wyobraźni można wskazać, że posiadanie przez obowiązanego przez 1 dzień 3 zł należących do uprawnionego do zwrotu i zakup za nie losu na loterii, a dalej wygrana na tej loterii 1 000 000 zł nie oznacza, że obowiązany do zwrotu ma oddać 3 zł plus 1 000 000 zł. Opisany przepis zdaje się dawać posiadającemu korzyść majątkową pełne uprawnienie do wszelkich pożytków jakie z tej korzyści uzyska. Może być nią owy 1 000 000 zł z wygranej, ale też np. wzrost wartości nieruchomości jaką obowiązany zakupił za otrzymane środki, jej najem, sprzedaż z zyskiem, odsetki, wynagrodzenie z dalszej pożyczki itp. Każdy z tych pożytków z korzyści majątkowej przypada obowiązanemu i uprawniony do zwrotu nie ma prawa żądać jej wydania.
Końcowa konstatacja jest zgodna z art. 64 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.), a to dlatego, że dobra prawne takie jak korzyści majątkowe służyć mają osiąganiu pożytków przez każdego także przez tych, którzy je posiadają nawet bez tytułu prawnego. Celem istnienia dóbr prawnych o charakterze majątkowym jest obrót nimi, a nie tylko samo ich posiadanie. Nie ma w konsekwencji nic sprzecznego z przepisami, że osoba posiadająca korzyść majątkową w rozumieniu art. 405 k.c. uzyska za jej pomocą pożytki i powinny one przypaść tej osobie jako aktywnemu uczestnikowi obrotu gospodarczego, a nie osobie, która jedynie biernie znosi istnienie ewentualnego kosztu w rozumieniu art. 405 k.c. po swojej stronie, oczekując na odzyskanie korzyści.
Sąd analizował także, pojęcie „kosztu innej osoby” w rozumieniu wskazanego przepisu art. 405 k.c. Kosztem tym niewątpliwie jest równowartość korzyści majątkowej i było to podstawą orzeczenia w pkt. II wyroku.
Sąd ocenił, że strona powodowa nie wykazała w rozumieniu art. 6 k.c. jakiegokolwiek innego swojego kosztu, a nawet poszedł dalej konstatując, że wykazanie takiego kosztu nie jest możliwe tak by znalazł on podstawę w art. 405 k.c. Przepis ten w ocenie Sądu domyka roszczenia strony uprawnionej do zwrotu w taki sposób, że jeśli zdarzenie powodujące przejście korzyści na obowiązanego wynika z nieważnej umowy, a nie wynika z deliktu to wszelkie dodatkowe szkody uprawnionego do zwrotu nie będą kompensowane przez obowiązanego.
Powyższe dotyczy zwłaszcza roszczenia o odsetki do dnia doręczenia pisma zawierającego żądanie ewentualne, które w ocenie Sądu są nienależne ponieważ nie stanowią „kosztu” w rozumieniu art. 405 k.c.
Nie jest w ocenie Sądu „kosztem” strony pozwanej możliwość zarobienia, a to dlatego, że nie wchodzi ona w zakres wskazanego pojęcia tak samo jak nie wchodzi w zakres tego pojęcia opisana wyżej przykładowo wygrana na loterii. Zdaniem Sądu bez znaczenia jest tu również ocena prawdopodobieństwa uzyskania opisanych kwot obie z nich nie mają desygnatów w art. 405 k.c.
Oddalenie żądania głównego
Z podobnych co wyżej względów Sąd oddalił żądanie główne w całości. Ponieważ zgłoszono żądanie ewentualne Sąd uznał, że dla porządku argumentacji należy wyrzec o zasądzeniu w ramach żądania mogącego zostać uwzględnionym w najwyższym stopniu.
Omawiane żądanie główne oddalono, ponieważ umowę kredytu uznano za nieważną w całości, a skoro tak to należało badać co faktycznie sobie strony świadczyły – strona powodowa wypłaciła pozwanym środki w PLN w wysokości 199 822, 62 zł. W żądaniu głównym natomiast wnosiła o zasadzenie kwoty 154 483, 86 zł. Art. 405 k.c. przewiduje wszakże jako zasadę zwrot korzyści majątkowej w naturze.
Odsetki
Sąd uznał, że odsetki ustawowe za opóźnienie będą zasądzone na podstawie art. 455 k.c. Termin ich biegu rozpoczął się od dnia doręczenia pisma z 14 lipca 2022 r.
Koszty
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął jedynie co do zasady w ten sposób, że wszelkie koszty procesu ponosi strona pozwana na podstawie art. 98 k.p.c., a ich szczegółowe wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu.
Od niniejszego wyroku apelacje wniosły obie strony.
Powód zaskarżył niniejszy wyrok w części, w jakiej Sąd oddalił roszczenie ewentualne o zapłatę i oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa, tj. punkt III i IV sentencji wyroku, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. oraz art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 235 2§ 1 i 2 k.p.c.,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.
art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 358 1 § 3 k.c.
Na tej podstawie powód wniósł o:
I. zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie w całości żądania ewentualnego, tj. przez zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda dalszej kwoty 138.627,10 zł z ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;
II. zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego, za postępowanie przed Sądem II instancji;
III. zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie w całości wniosku o zabezpieczenie żądania dotyczącego roszczenia ewentualnego poprzez obciążenie nieruchomości stanowiącej własność pozwanej, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy (...) w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) hipoteką przymusową w kwocie 338.449,72 złote.
Nadto:
IV na podstawie art. 380 k.p.c. wniósł o poddanie kontroli instancyjnej niezaskarżalnego postanowienia Sądu I instancji, wydanego na rozprawie 22 września 2022 r. o pominięciu wniosku Powoda o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, złożonego w piśmie przygotowawczym Powoda z dnia 14 lipca 2022 r. na fakty wymagające wiadomości specjalnych.
VI. oraz o dopuszczenie dowodu z wyliczenia wysokości udostępnionych kredytobiorcy środków kredytu, zwaloryzowanych w oparciu o wskaźnik inflacji ( (...)) - w celu wykazania faktu istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza oraz w celu wykazania kwoty należności Powoda od Pozwanej z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy, poddanej waloryzacji w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości, Powodowi przysługuje świadczenie wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, wyliczone w oparciu o wskaźnik inflacji w ten sposób, że stanowi ono równowartość powiększenia każdej z transz kredytu o wskaźnik inflacji za okres od dnia wypłaty danej transzy kredytu.
Pozwana zaskarżyła niniejszy wyrok w części, tj. w zakresie pkt II. oraz pkt V, zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego, a to:
art. 455 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że roszenie ewentualne powodowego banku jest wymagalne, podczas gdy bank nigdy nie wezwał strony pozwanej do zapłaty roszczeń wywodzonych z nieważności Umowy,
II. naruszenie prawa procesowego, a to:.
art. 321 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., art. 100 zdanie drugie k.p.c.
Na tej podstawie pozwana wniosła o:
1. zmianę zaskarżonego pkt II. i pkt V. wyroku poprzez:
a) oddalenie powództwa ewentualnego w całości,
b) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty,
ewentualnie wniosła o:
3. uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania w obu instancjach.
naruszenie:
Jednocześnie podniosła ewentualny (na wypadek przyjęcia przez Sąd, że żądanie zwrotu kapitału przez powoda było wymagalne i zostało co do zasady prawidłowo zasądzone przez Sąd I instancji) zarzut potrącenia wierzytelności przysługującej stronie pozwanej wobec (...) Bank S.A. z siedzibą w W. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (objętej wezwaniem do zapłaty z dnia 21 października 2022 r.) w kwocie:
1. 37.284,44 zł (stanowiącej sumę należności uiszczonych przez stronę pozwaną w PLN w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 23 października 2020 r. tytułem spłaty kredytu),
2. 59.511,71 CHF (stanowiącej sumę należności uiszczonych przez stronę pozwaną w CHF w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 23 października 2020 r. tytułem spłaty kredytu),
z wierzytelnością jaką (...) Bank S.A. z siedzibą w W. posiada wobec strony pozwanej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w kwocie 187.000,00 zł (należność główna - kwota wypłaconego kapitału)
(objętego materialonoprawnym oświadczeniem o potrąceniu z dnia 28 października 2022 r., w sytuacji, gdy zarzut procesowy potrącenia został zgłoszony w apelacji zawartej w piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. nadanej pocztą w tym samym dniu - data na kopercie).
Obie strony wniosły o oddalenie apelacji strony przeciwnej i zasądzenie od strony przeciwnej na swoją rzecz zwrotu kosztów postepowania apelacyjnego.
Nadto powód w odpowiedzi na apelację, z daleko posuniętej ostrożności, przedstawił również wezwanie do zapłaty nadane na adres pozwanej listem poleconym z dnia 14.02.2023 r. wraz z dowodem nadania w tym dniu. Wskazał, że żądaniem ewentualnym dochodzi kwoty 202.172,62 złote tytułem wypłaconej kwoty kredytu oraz kwoty 136.277,10 złotych tytułem wynagrodzenia za korzystnie z kapitału od dnia wypłacenia środków. Wskazał też, że bezzasadny i nieskuteczny jest również zarzut potrącenia przedstawiany przez stronę pozwaną na etapie postępowania apelacyjnego. Po pierwsze, zarzut ten jest spóźniony. Zarzut potrącenia powinien zostać podniesiony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i zgodnie z art. 203 1k.p.c. Strona pozwana nie wykazała również wymagalności, wysokości i nieprzedawnienia kwot wskazanych w apelacji, które miałyby jej rzekomo przysługiwać. Powód zaprzecza, aby stronie pozwanej przysługiwały wymagalne i nieprzedawnione roszczenie w wysokości wskazanej w apelacji pozwanej.
Rozpoznając sprawę w granicach zaskarżenia Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
1. Niezasadna jest apelacja powoda.
2. Niezasadne są zarzuty pozwanego zmierzające do zakwestionowania podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia. W istocie okoliczności faktyczne sprawy nie były pomiędzy stronami sporne i wynikają w pierwszej kolejności z treści dokumentów załączonych do akt sprawy.
3. Podnoszone w ramach art. 233 § 1 k.p.c. zarzuty odnoszą się nie do faktów stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, a do oceny prawnej tych faktów (zarzut wadliwej wykładni umowy i zawartych w niej klauzul przeliczeniowych, zarzut wadliwej oceny tych klauzul jako abuzywnych, zarzut błędnej oceny, że podane powodom przed zawarciem umowy informacje stanowiły należyte wypełnienie przez bank obowiązku informacyjnego).
4. Bezzasadnie powód kwestionuje decyzje dowodowe sądu pierwszej instancji co do pominięcia dowodów z opinii biegłego. Należy stwierdzić, że Sąd I instancji trafne pominął ten dowód na okoliczności wskazane w pozwie oraz w odpowiedzi na pozew jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
5. Wbrew wywodom skarżącego sama teoretyczna możliwość negocjowania przez konsumenta postanowień zawartej umowy nie oznacza, że postanowienia te były przedmiotem indywidualnych negocjacji i tym samym wyłączona jest możliwość badania ich abuzywności. Zgodnie z art. 385 1 k.c. za indywidualnie negocjowane należy uznać tylko takie postanowienia umowy, które zostały zaproponowane przez konsumenta albo były przedmiotem rzeczywistych negocjacji, choćby negocjacje te nie doprowadziły do zmiany postanowienia zaproponowanego przez przedsiębiorcę. Zasadnie sąd okręgowy uznał, że sytuacja taka nie miała miejsca w tej sprawie. Również pozwany nie twierdzi, że umowa była faktycznie negocjowana. Jego twierdzeniu i złożone wnioski dowodowe, w tym wniosek o przesłuchanie świadka, zmierzają do wykazania jedynie, że powodowie mieli możliwość negocjowania niektórych klauzul zawartych w umowie.
6. O braku indywidualnego uzgodnienia zawartych w umowie klauzul indeksacyjnych świadczy przede wszystkim sam sposób zawarcia umowy, której treść oparta była o stosowany przez poprzednika prawnego pozwanego wzorzec. W istocie taki sposób zawierania umowy w zasadniczy sposób ogranicza możliwość indywidualnego wpływania przez konsumenta na treść powstałego stosunku prawnego. Ponownie wskazać należy że w świetle art. 385 1 k.c. sama możliwość prowadzenia negocjacji co do określonych klauzul, nie oznacza, że klauzule te zostały indywidualnie uzgodnione.
7. Zważywszy, że strona powodowa nie podważyła skutecznie ustaleń sądu pierwszej instancji oraz uznając te ustalenia za prawidłowe, sąd apelacyjny opiera na nich swoje dalsze wywody w tej sprawie.
9. Zawarte w art. 385 ( 1) k.c. zastrzeżenie, aby postanowienia umowy określające główne świadczenia stron sformułowane zostały w sposób jednoznaczny, ma swoje źródło w art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, który nakazuje, aby postanowienia umowne „zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem” oraz w art. 5 dyrektywy 93/13, który ten sam warunek nakłada na postanowienia umowne przedstawione konsumentowi na piśmie. Wymóg przejrzystości postanowień umowy należy rozumieć w ten sposób, że umowa powinna przedstawiać w sposób jasny konkretne działanie mechanizmu, do którego odnoszą się dane postanowienia, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych postanowieniach umowy, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (wyrok TSUE z 20 września 2017 r., C-186/16 Andriciuc p. Banca Românească, pkt 45). Tak rozumiana transparentność postanowień tworzących mechanizm indeksacji nie została w tej sprawie zachowana. Sam brak określenia w umowie jasnych reguł odnoszących się do przeliczenia kwoty pożyczki i rat kapitałowo - odsetkowych w stosunku do kursu franka szwajcarskiego nie spełnia warunków jednoznaczności i kompletności. Proste odesłanie w tym zakresie do tabel kursowych banku niczego w tym zakresie nie wyjaśnia, ani nie precyzuje.
10. W wypadku umowy, takiej jak zawarta przez powodów, a więc umowy złotowej pożyczki indeksowanej kursem CHF, rażące naruszenie interesów konsumenta polega przede wszystkim na obciążeniu konsumenta nieograniczonym ryzykiem kursowym. Zawarty w takiej umowie mechanizm indeksacji zakłada bowiem ze swej istoty istnienie nieograniczonego w istocie ryzyka zmiany kursu waluty. Ryzyko to, w przypadku deprecjacji waluty krajowej w stosunku do waluty indeksacji (waloryzacji) pożyczki, w sposób nieograniczony obciąża kredytobiorcę. Ryzyko to jest szczególnie wysokie zważywszy na wieloletni okres trwania tego typu umów. Mając przy tym na uwadze, że zawarta przez powodów umowa pożyczki indeksowanej do waluty obcej należy do umów złożonych i skomplikowanych, co w szczególności dotyczy wbudowanych w tę umowę mechanizmów indeksacji, wymóg należytego poinformowania konsumenta o prawnych konsekwencjach tej umowy i związanych z nią potencjalnych ryzyk jest szczególnie istotny.
11. Wbrew zarzutom skarżącego podzielić należy stanowisko sądu okręgowego, że bank nie wyjaśnił należycie konsumentowi funkcjonowania mechanizmu indeksacji i związanego z nim ryzyka. Konsument powinien zostać jasno poinformowany, że podpisując umowę kredytu, indeksowaną do waluty obcej, ponosi pewne ryzyko kursowe, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia. Przedsiębiorca musi przedstawić możliwe zmiany kursów wymiany walut i ryzyko związane z zawarciem takiej umowy uwzględniając okres, na który umowa jest zawierana. Informacje te powinny umożliwić przeciętnemu konsumentowi nie tylko zrozumienie, że w zależności od zmian kursu wymiany zmiana parytetu pomiędzy walutą rozliczeniową a walutą spłaty może pociągać za sobą niekorzystne konsekwencje dla jego zobowiązań finansowych, lecz również pozwolić zrozumieć rzeczywiste ryzyko, na które narażony jest on w trakcie całego okresu obowiązywania umowy w razie znacznej deprecjacji waluty, w której zaciągnął zobowiązanie, względem waluty rozliczeniowej. W orzecznictwie TSUE wskazano, że w wypadku umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, narażającej konsumenta na ryzyko kursowe, nie spełnia wymogu przejrzystości przekazywanie konsumentowi informacji, nawet licznych, jeżeli opierają się one na założeniu, że relacja między walutą rozliczeniową a walutą spłaty pozostanie stabilna przez cały okres obowiązywania tej umowy. Jest tak w szczególności wówczas, gdy konsument nie został powiadomiony przez przedsiębiorcę o kontekście gospodarczym mogącym wpłynąć na zmiany kursów wymiany walut, tak że konsument nie miał możliwości konkretnego zrozumienia potencjalnie poważnych konsekwencji dla jego sytuacji finansowej, które mogą wyniknąć z zaciągnięcia kredytu denominowanego w walucie obcej (zob. m.in. wyrok TSUE z 10 czerwca 2021 r., BNP Paribas Personal Finance, sprawy połączone od C 776/19 do C 782/19). Wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat mechanizmu działania ryzyka kursowego, wymaga szczególnej staranności banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy. Bank wystawia bowiem konsumenta na nieograniczone i długotrwałe ryzyko kursowe. Przedkontraktowy obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien zostać wykonany w sposób jednoznaczny i zrozumiały, tak aby unaocznić konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej, mimo dokonywania regularnych spłat (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, a także: wyroki SN z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18 i z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18).
12. Tak rozumiany przedkontraktowy obowiązek informacyjny nie został przez bank zrealizowany. Wprowadzenie do umowy pożyczki hipotecznej złożonego i ryzykowanego mechanizmu indeksacji, bez należytego wyjaśnienia przed zawarciem umowy istoty tego mechanizmu i związanych z nim ryzyk przesądza o działaniu banku wbrew dobrym obyczajom i skutkuje rażącym naruszeniem interesów konsumenta. Przesądza tym samym o abuzywności klauzul umownych tworzących ten mechanizm. Konsument zawierając taką umowę ponosi nieograniczone ryzyko wahań kursowych związanych z deprecjacją złotego lub wzrostem wartości waluty obcej. Zważywszy przy tym na okres, na który zawarta została umowa w niniejszej sprawie, ryzyko to ma charakter długotrwały i rozłożony w czasie.
13. Wbrew zarzutom powoda nie można uznać, że bank należycie wypełnił obowiązek informacyjny ogólnie jedynie informując powodów o ryzyku kursowym, zgodnie z treścią pouczeń zawartych w dokumentach złożonych w tej sprawy.
14. Zawarte w umowie klauzule indeksacyjne są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta również z tego powodu, że ich treść kreuje po stronie banku uprawnienie do jednostronnego ustalania wysokości kursów przeliczeniowych, a tym samym umożliwia bankowi jednostronne ustalanie wysokości świadczenia pożyczkobiorców. Takie ujęcie abuzywności jest obecnie szeroko akceptowane w orzecznictwie. (zob. spośród wielu wyroki Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, z 19 września 2018 r., I CNP 39/17, z 24 października 2018 r., II CSK 632/17, z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18).
15. Z powyższych względów zawarte w apelacji powoda zarzuty kwestionujące abuzywność klauzul tworzących mechanizm indeksacji są niezasadne.
16. Uznając abuzywność zawartych w umowie klauzul indeksacyjnych podzielić należy stanowisko sądu okręgowego, że ich usunięcie z umowy skutkuje upadkiem całej umowy.
17. Nie można podzielić koncepcji odmiennych zawierających propozycje zastąpienia abuzywnych klauzul przeliczeniowych jakimś innym mechanizmem odwołującym się do kursu rynkowego, czy średniego kursu NBP. Wskazać należy, że na stworzenie takiego mechanizmu nie zdecydował się ustawodawca polski, zaś tworzenie takiego mechanizmu w drodze stosowania ogólnych zasad prawa lub stosowania pewnych przepisów przez analogię uznać należy za niedopuszczalne w świetle reguł ochrony konsumenta wynikających z orzecznictwa TSUE. Wśród wielu wypowiedzi TSUE w tym zakresie wystarczy wskazać na wywody zawarte w wyroku z 16 marca 2023 r. w sprawie C- 6/22. Niezależnie od tego podnieść należy, że substytuowanie przeliczeniowych klauzul abuzywnych nie zapewnia realizacji zamierzonego w tej sprawie celu ochrony konsumenta, którym jest wyeliminowanie nałożonego na konsumenta nieograniczonego ryzyka kursowego.
18. Nie można również podzielić koncepcji proponujących proste usunięcie klauzul przeliczeniowych i dalsze rozliczanie umowy z pominięciem całego mechanizmu indeksacji – bądź jako kredytu złotowego, bądź kredytu walutowego. Zastosowanie tych koncepcji skutkowałoby wykreowaniem całkowicie nowego stosunku prawnego o odmiennej istocie i innym charakterze. Pozostaje to w sprzeczności z modelem ochrony konsumenta wynikającym z prawa unijnego, a w konsekwencji prawa polskiego.
19. Uznanie upadku całej umowy, jako konsekwencji abuzywności postanowień indeksacyjnych nie narusza zasady proporcjonalności. Zasada proporcjonalności zawiera trzy dyrektywy składowe – dyrektywę przydatności, nakazującą zastosowanie spośród możliwych środków najbardziej przydatnego, dyrektywę konieczności, zgodnie z którą spośród kilku równorzędnych środków służących realizacji zakładanego celu należy wybrać środek najmniej dolegliwy oraz dyrektywę proporcjonalności sensu stricte. Zważywszy na cel przyznanej w tej sprawie ochrony zmierzający do wyeliminowania nałożonego na konsumenta nieograniczonego ryzyka kursowego, skutek w postaci upadku całej umowy stanowi środek przydatny, konieczny i proporcjonalny. Zamierzonego celu ochrony nie spełnia natomiast rozwiązanie zmierzające do zastąpienia abuzywnych klauzul indeksacyjnych postanowieniami przewidującymi dokonanie przeliczenia wartości franka szwajcarskiego według średniego kursu rynkowego.
20. Z powyższych względów niezasadne są zawarte w apelacji powoda zarzuty kwestionujące wyprowadzony przez sąd okręgowy skutek stwierdzonej abuzywności.
21. W wyroku z 23 listopada 2023 r. (Provident Polska, C – 321/22) TSUE wskazał, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które w celu uwzględnienia wytoczonego przez konsumenta powództwa zmierzającego do stwierdzenia bezskuteczności nieuczciwego warunku w umowie zawartej z przedsiębiorcą wymagają dowodu na istnienie interesu prawnego, w sytuacji gdy uznaje się, że taki interes nie istnieje, jeżeli konsumentowi przysługuje powództwo o zwrot nienależnego świadczenia, lub gdy może on powołać się na tę bezskuteczność w ramach obrony przed powództwem wzajemnym w przedmiocie wyegzekwowania wykonania zobowiązania wytoczonym przeciwko niemu przez tego przedsiębiorcę na podstawie tego warunku. W świetle tego stanowisko badanie istnienia interesu prawnego w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów jest niezasadne i w istocie bezprzedmiotowe. Zarzut naruszenia art. 189 k.p.c. jest więc niezasadny.
22. Uznanie upadku całej umowy skutkuje uznaniem świadczeń spełnionych przez powoda za świadczenia nienależne i obowiązkiem ich zwrotu, zgodnie z art. 410 k.c. Wskazać należy, że w świetle art. 410 § 1 k.c. samo spełnienie świadczenia nienależnego wypełnia przesłankę zubożenia po stronie solvensa, a uzyskanie tego świadczenia przez accipiensa - przesłankę jego wzbogacenia (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20 oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 i wskazane tam dalsze orzecznictwo). Nie można podzielić zarzutu skarżącego opartego na treści art. 409 k.c. Proponując konsumentowi zawarcie umowy zawierającej postanowienia abuzywne przedsiębiorca - bank od początku powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu świadczeń uzyskanych od konsumenta na podstawie tej wadliwej umowy. Stosowanie tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje więc żadnego uzasadnienia.
Brak jest również podstaw do domagania się przez powodowy Bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, co też zostało przesądzone w orzecznictwie TSUE.
W tej sytuacji apelacja powoda, jako bezzasadna, została oddalona. Dlatego orzeczono jak w pkt 3 sentencji na mocy art. 385 k.p.c.
Odnosząc się do apelacji pozwanej przyznać należy, ze zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 455 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że roszenie ewentualne powodowego banku jest wymagalne, podczas gdy bank nigdy nie wezwał strony pozwanej do zapłaty roszczeń wywodzonych z nieważności Umowy, W tej sytuacji powództwo, co do zasady, okazała się zatem przedwczesne.
Jednakże w toku postepowania, w odpowiedzi na zarzut potrącenia pozwanej, powód wezwał ją pismem z dnia 14.02.,2023 r. do zapłaty.
Należy wskazać, że w wezwaniu tym, Bank wezwał do zapłaty kwoty łącznie 338.449,72 zł, w tym:
a) 202.172,62 zł tytułem zwrotu nienależnie spełnionego przez Bank świadczenia - kapitału udzielonego kredytu na podstawie umowy nr (...);
b) 136.277,10 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie z kapitału w okresie do dnia 12.07.2022 r. w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. W aktach brak daty doręczenia tej przesyłki. Zakładając zatem, że wezwanie to doręczono w terminie 7 dni, tj. w dniu 21.02.2023 r., to termin do zapłaty określny w tym wezwaniu mijał z upływem 7 dni, tj. w dniu 28.02.2023 r., a więc pozwana była w opóźnieniu od dnia następnego, tj. od dnia 1.03.2023 r. z tym, że jedynie skutecznie w zakresie przysługującej mu wierzytelności w kwocie 199,822,62 zł z tytułu kapitału udzielonego kredytu.
Natomiast wymagalność kwoty 187.000 zł przedstawionej do potrącenia przez pozwaną była wcześniejsza. W orzecznictwie i doktrynie przyjęto, że dla skuteczności potrącenia co najmniej jedna z wierzytelności musi być wymagalna, z tym, że wymagalna musi być wierzytelność podmiotu, który przedstawia ją do potrącenia, czyli tak jak było to w realiach niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutu powoda, że zgłoszony przez pozwaną zarzut procesowy potrącenia był spóźniony, należy wskazać na treść art 203 1 k.p.c.
§ 1. Podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność:
1) pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda,
§ 2. Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna.
W realich niniejszej sprawy należy przypomnieć, że zarzut potrącenia wierzytelności w kwocie 187.000 zł przysługującej pozwanej wobec (...) Bank S.A. z siedzibą w W. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, objętej wezwaniem do zapłaty z dnia 21 października 2022 r., objętego materialonoprawnym oświadczeniem o potrąceniu z dnia 28 października 2022 r., w sytuacji, gdy zarzut procesowy potrącenia został zgłoszony w apelacji zawartej w piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. nadanej pocztą w tym samym dniu - data na kopercie – został zgłoszony w terminie określonym w art. art 203 1 k.p.c.
Dlatego też, jakkolwiek zasadnym było żądanie powoda zapłaty od pozwanej kwoty 199.822,62 zł z tytułu kapitału udzielonego kredytu, to w wyniku skutecznego przedstawienia do potracenia przysługującej pozwanej wierzytelności w wysokości 187.000 zł, to zgodnie z art. 498 § 2 k.c. wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W realiach niniejszej sprawy wierzytelności te umorzyły się do kwoty 12.822,62 zł (199.822,62 zł – 187.000 zł = 12.822,62 zł).
Wobec faktu, że pozwana pozostawała w opóźnieniu w zapłacie tej wierzytelności od dnia 1 marca 2023 r., to należała orzec jak w pkt 1 a) sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c.
W efekcie zmianie musiało także ulec rozstrzygnięcia o kosztach procesu, poprzez wzajemne zniesienie kosztów procesu pomiędzy stronami na podstawie art. 100 k.p.c. Dlatego w tym zakresie orzeczono jak w pkt 1 b) sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c.
Natomiast w pozostałym zakresie apelacja pozwanej podlegała oddaleniu. W tym zakresie orzeczono zatem jak w pkt 2 sentencji na mocy art. 385 k.p.c.
W efekcie w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego orzeczono także na mocy art. 100 k.p.c. jak w pkt 4 sentencji.