sygn. I ACa 1583/24 13 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 13 listopada 2025, sygn. I ACa 1583/24

Data orzeczenia 13 listopada 2025
Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie
Wydział I Wydział Cywilny
Przewodniczący Sędzia Józef Wąsik
Tagi
#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok
<p>Sygn. akt I ACa 1583/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 13 listopada 2025 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Józef Wąsik (sprawozdawca)</p>
<p>Sędziowie: SSA Sławomir Jamróg</p>
<p>SSA Izabella Dyka</p>
<p>Protokolant: Michał Góral</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w Krakowie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">S. O.</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> Fundacji Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> (poprzednio w <span class="anon-block">K.</span>)</p>
<p>o stwierdzenie nieważności uchwał</p>
<p>na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie</p>
<p>z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt I C 879/19</p>


<p>1. 
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>



<p>2. 
<strong>
<!-- -->zasądza od powodów na rzecz strony pozwanej koszty postepowania apelacyjnego w kwotach po 810 zł (osiemset dziesięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.</strong>
</p>

<p>
<em>
<!-- -->SSA Izabella Dyka SSA Józef Wąsik SSA Sławomir Jamróg</em>
</p>
<p>Sygn. akt I A Ca 1583/24</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powodowie <span class="anon-block">S. O.</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> Fundacji Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> (dalej: również Fundacja)– wnieśli na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> o stwierdzenie nieważności uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady <span class="anon-block"> Fundacji Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie zmiany składu zarządu oraz stwierdzenia nieważności uchwały nr<span class="anon-block">(...)</span>pozwanej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie nieudzielenia absolutorium dla Zarządu Fundacji oraz wezwania Zarządu do sprawozdania ze stanu majątkowego i działalności finansowej Fundacji.</p>
<p>Na uzasadnienie wskazali, że są członkami Zarządu <span class="anon-block"> Fundacji (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. W dniu 27 maja 2019 r. podczas posiedzenia w <span class="anon-block">P.</span> dwóch członków Rady Fundacji podpisało uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zmiany składu Zarządu, odwołując Zarząd w osobie powodów i jednocześnie powołując zarząd w osobach: <span class="anon-block">J. S.</span> (Prezesa Zarządu), <span class="anon-block">M. M. (1)</span> (Wiceprezesa Zarządu) i <span class="anon-block">F. A.</span> <span class="anon-block">A.</span> (Wiceprezesa Zarządu). Podczas tego samego spotkania podjęto także uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> o nieudzieleniu absolutorium zarządowi, w którego skład wchodzą powodowie. Powodowie wywodzili, że ww. uchwały zostały powzięte z naruszeniem zasad współżycia społecznego, poprzez uniemożliwienie uczestnictwa w posiedzeniu Rady Fundacji zwołanym w <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">L. P. (1)</span>, członkowi Rady Fundacji.</p>
<p>Wskazali, iż zaproszenie na zebranie Rady Fundacji w <span class="anon-block">P.</span> zostało wystosowane drogą elektroniczną przez członków Rady w dniu 25 maja 2019 r. o godz. 23:54. Wyznaczony krótki termin posiedzenia, jak i miejsce jego odbycia, z uwzględnieniem wieku <span class="anon-block">L. P. (1)</span> uniemożliwiły mu uczestniczenie w posiedzeniu. Powodowie argumentowali, iż okoliczności zwołania, w połączeniu z powagą spraw zamieszczonych w porządku obrad i faktyczne uniemożliwienie uczestnictwa w posiedzeniu Rady Fundacji przedstawiciela Rady wskazują na sprzeczność zwołanego posiedzenia i podjętych na nim uchwał z zasadami współżycia społecznego, jak również świadczą o próbie obejścia ustawy i na jej podstawie przyjętego statutu Fundacji, powierzającego podjęcie przedmiotowych uchwał Radzie Fundacji, która jako organ kolegialny nie może odbywać się bez skutecznego zwołania i umożliwienia uczestnictwa wszystkim jej członkom.</p>
<p>Strona pozwana <span class="anon-block"> Fundacja Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> wniosła o oddalenie powództwa wskazując, iż uchwały zostały podjęte prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz statut Fundacji. Końcowo pozwana podniosła zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powodów z uwagi na brak interesu prawnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Wyrokiem</strong> z 11 maja 2023r Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, ustalając iż powodowie ponoszą 100 % kosztów procesu.</p>
<p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>
<span class="anon-block"> Fundacja Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> ustanowiona została przez <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">L. P. (1)</span> oraz <span class="anon-block">C. X.</span> de <span class="anon-block">S.</span>, którzy stali się w ten sposób Fundatorami. Zgodnie ze statutem Fundacji organami Fundacji są Rada Fundacji i Zarząd. Kadencja wszystkich organów trwa 3 lata. Ta sama osoba może być jednocześnie członkiem tylko jednego organu Fundacji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Zgodnie z §12 pkt. 3 statutu decyzje i uchwały organów Fundacji zapadają zwykłą większością głosów, przy obecności co najmniej połowy członków danego organu.</strong> Zgodnie z §13 pkt. 1 i 2 statutu Rada Fundacji składa się z 3-7 członków, w skład Rady wchodzą Fundatorzy. Zgodnie z §1 pkt. 1 do zadań Rady należy uchwalanie rocznych i wieloletnich planów działania fundacji (b), <strong>
<!-- -->
powoływanie i odwoływanie członków zarządu fundacji, w tym Prezesa i wiceprezesa (d), nadzorowanie wszystkich dziedzin działalności fundacji (f), kontrolowanie gospodarki finansowej Fundacji (g). </strong>
</p>
<p>Zebrania Rady zwołuje Przewodniczący z własnej inicjatywy, na wniosek Zarządu lub co najmniej 2 członków Rady, nie rzadziej niż raz w roku. (2).</p>
<p>Zgodnie z §15 pkt 4 c i d Zarząd w szczególności; opracowuje projekt rocznych i wieloletnich planów działania Fundacji, sprawuje zarząd majątkiem Fundacji. Do składania oświadczeń woli w imieniu Fundacji uprawnieni są dwaj członkowie zarządu działający łącznie (5).</p>
<p>Dowód: statut k. 21-28, zeznania świadka <span class="anon-block">L. P. (1)</span> k. 2080-1</p>
<p>Pozwana fundacja wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span>, jako organ nadzorujący wskazany jest Minister <span class="anon-block">(...)</span> oraz Prezydent Miasta <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Fundacja w trakcie swojej działalności dokonała darowizn i rozrządzeń majątkiem na rzecz m.in. <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span>. Przedmiotem darowizn były nieruchomości, ruchomości, pokaźne kwoty pieniężne.</strong>
</p>
<p>Dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">M. G.</span> k. 2205-6</p>
<p>Dwaj członkowie Rady Fundacji <span class="anon-block">X. S.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span>zwołali zebranie Rady Fundacji Instytutu na dzień 27 maja 2019 r. droga mailową. W wiadomości mailowej skierowanej do <span class="anon-block">L. P. (1)</span> wskazano planowany porządek obrad, w ramach którego wskazana została ocena działalności zarządu oraz podjęcie uchwały w przedmiocie absolutorium dla zarządu.</p>
<p>Dowód e-mail k. 13 – 15, zeznania świadka <span class="anon-block">L. P. (1)</span>k. 2080-1</p>
<p>
<span class="anon-block">L. P. (1)</span> podziękował za wiadomość o zebraniu i wskazał, iż będzie nieobecny. Dowód: e-mail. k. 57</p>
<p>Dnia 27 maja 2019 r. podczas posiedzenia w <span class="anon-block">P.</span> dwóch członków Rady Fundacji podjęto uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zmiany składu Zarządu, odwołując Zarząd w osobie powodów i jednocześnie powołując zarząd w osobach: <span class="anon-block">J. S.</span> (Prezesa Zarządu), <span class="anon-block">M. M. (1)</span> (Wiceprezesa Zarządu) i <span class="anon-block">F. A.</span> <span class="anon-block">A.</span> (Wiceprezesa Zarządu). Podczas tego samego spotkania podjęto także uchwałę nr<span class="anon-block">(...)</span> o nieudzieleniu absolutorium zarządowi, w którego skład wchodzą powodowie.</p>
<p>W piśmie z dnia 28 maja 2019 r <span class="anon-block">L. P. (1)</span> złożył oświadczenie, iż był członkiem Rady Fundacji oddelegowanym do bieżącej współpracy z Zarządem. Wiedział o darowiznach czynionych przez Fundację na realizację celów zagranicznych, należących do ruchu <span class="anon-block"> (...)</span> (z ang. <span class="anon-block">(...)</span>). Miał świadomość dokonywania przez Fundację darowizn na rzecz organizacji krajowych, w tym na rzecz <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span>. Dowód: oświadczenie <span class="anon-block">L. P. (1)</span>k. 12</p>
<p>Stan faktyczny w niniejszej sprawie w przeważającym stopniu został ustalony na podstawie zaoferowanych przez strony dowodów z dokumentów, przy czym poza przywołanymi przez Sąd nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zostały pominięte, podobnie jak wniosek o dowód z zeznań pozostałych świadków i przesłuchania stron oraz wniosek o dowód z opinii biegłego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje historia działalności strony pozwanej i stowarzyszenia oraz sposób gromadzenia środków. Sąd oceniał procedowanie Rady Fundacji nad zaskarżonymi uchwałami przez pryzmat postawionego przez powodów zarzutu `nieważności uchwał przez ich sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Temu celowi służyły zeznania świadków, które poza powołanymi okolicznościami w przeważającej części nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostały depozycje stron procesu w zakresie zarzutów niegospodarności powodów oraz pozbawienia powodów przez pozwaną dostępu do finansów Fundacji.</p>
<p>Sąd przeprowadził następujące rozważania prawne:</p>
<p>Powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy wskazać, iż organizacja pozarządowa, w tym fundacja, zwołuje posiedzenia organów (zarządu, walnego zgromadzenia członków stowarzyszenia, rady fundacji, komisji rewizyjnej itd.) zgodnie z zasadami przyjętymi w statucie, dotyczącymi trybu zwoływania i terminów spotkań. Z analizy postanowień statutu pozwanej Fundacji wynika, iż nie określa on terminu, w jakim członkowie Rady mają być zawiadamiani o planowanym terminie posiedzenia. Do uprawnień Rady należy powoływanie i odwoływanie członków zarządu Fundacji. Natomiast zgodnie z zapisem § 12 ust. 3 statutu uchwały Rady Fundacji zapadają zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy członków Rady. Z powyższego wynika, iż uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 29 maja 2019 r. zostały podjęte zgodnie ze statutem, a nieobecność członka Rady Fundacji <span class="anon-block">L. P. (1)</span> nie miał wpływu na ważność i skuteczność tak podjętych uchwał.</p>
<p>Powodowie wskazywali na wyprowadzanie majątku Fundacji przez <span class="anon-block">C. X.</span> da <span class="anon-block">S.</span>. Szerzej konflikt między stronami naświetlony został w pismach z dnia 8 lipca 2019 roku (k.103 – 119) oraz z dnia 24 września 2019 roku (k.328 – 337) z których wynika, że na tle wydatkowania środków fundacji, pomiędzy powodami a jednym z członków rady fundacji - <span class="anon-block">C. X.</span> da <span class="anon-block">S.</span> zaczęło dochodzić do nieporozumień. Powodowie podnosili, iż odmówili finansowania zagranicznych organizacji (w Brazylii), a <span class="anon-block">C. X.</span> da <span class="anon-block">S.</span> w reakcji na to zwołał posiedzenie Rady (we Francji), informując o tym posiedzeniu członka <span class="anon-block">L. P. (1)</span> dwa dni przed jego odbyciem się. Posiedzenie miało na celu zmianę zarządu, na przyjazny planom <span class="anon-block">C. X.</span> da <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Z drugiej strony, to strona pozwana zarzucała powodom niegospodarność powstałą z wydatkowania znacznych kwot ze środków Fundacji i darowania innym podmiotom należących do niej nieruchomości (k.287-289). Zatem obie strony kierują pod swoim adresem oskarżenia o niegospodarność (wyprowadzanie majątku z fundacji). Kwestia oceny wydatkowania kwot i poczynionych dotychczas darowizn (także pod kątem ich rzeczywistego celu) na tle zaskarżonej uchwały nie ma jednak znaczenia wobec tak, a nie inaczej sformułowanego żądania pozwu.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840210097" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - Dz. U. z 1984 r. Nr 21, poz. 97 (art. 4)">art. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach</a> (Dz.U.2018.1491 t.j.), fundacja działa na podstawie przepisów ustawy i statutu. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 fundator ustala statut fundacji, określając jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Fundacje mają charakter dobrowolny, stąd też ocena ich wewnętrznych uregulowań winna być dokonywana przez Sąd z dużą dozą ostrożności.</p>
<p>Zgodnie ze statutem fundacji „Instytut <span class="anon-block">(...)</span> ” w § 12 wskazano iż organami fundacji są rada fundacji i zarząd fundacji w ust. 2 tego paragrafu wskazano iż kadencja wszystkich organów fundacji ma trwać 3 lata. <strong>
<!-- -->

W § 12 punkt 3 wskazano, iż decyzje i uchwały organów fundacji zapadają zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy członków danego organu. § 13 stanowi iż rada fundacji składa się z 3 do 7 członków w skład której wchodzą w fundatorzy. Zgodnie z § 14 ust. 2 zebrania rady zwołuje przewodniczący z własnej inicjatywy, na wniosek zarządu lub co najmniej 2 członków rady nie rzadziej niż 2 dni w roku. </strong>
</p>
<p>§ 15 stanowi iż zarząd fundacji składa się z 2 do 5 osób powoływanych przez radę fundacji do składania oświadczeń woli w imieniu fundacji uprawnieni są dwaj członkowie zarządu działający łącznie. Pozwana fundacja wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span> jako organ nadzorujący wskazany jest Minister <span class="anon-block">(...)</span> oraz Prezydent Miasta <span class="anon-block">K.</span>. Jako członkowie rady fundacji wskazani są <span class="anon-block">M. G.</span>, <span class="anon-block">L. P. (1)</span>, <span class="anon-block">C. X.</span> da <span class="anon-block">S.</span>. Statut nie zawiera żadnych informacji co do tego w jakich sprawach poszczególni członkowie rady fundacji mogą brać udział albo też nie, albo w jakich są oni wyłączeni od podejmowania decyzji.</p>
<p>Absolutorium to wyłączna kompetencja rady fundacji, zatem również nieudzielenie absolutorium nie wykracza poza zakres uprawnienia.</p>
<p>Działanie w granicach uprawnienia nie jest zaś niezgodne z prawem. Należy wskazać, że już tylko brak zadowolenia z zarządu może być przyczyną nieudzielenia absolutorium. Absolutorium nie podlega uzasadnieniu. Jest to autonomiczna kompetencja rady fundacji. Z samych już nie zaprzeczonych twierdzeń stron i ustaleń w sprawie wynika, że współpraca w zarządzie fundacją nie była zgodna, bowiem istniał konflikt, który nie mijał.</p>
<p>Fundacja ma wskazane organy uprawnione do nadzoru i zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840210097" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - Dz. U. z 1984 r. Nr 21, poz. 97 (art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 12 ust. 1 ustawy o fundacjach</a> <strong>
<!-- -->o zgodności działania fundacji z przepisami prawa, statutem oraz z celem w jakim fundacja została ustanowiona orzeka Sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek właściwego ministra lub starosty.</strong> Takie postępowanie nie zostało wszczęte, przedmiotem tego postępowania także nie jest badanie przez Sąd działania pozwanej zgodnie ze swoim statutem i rozstrzyganie jakie rozporządzenia majątkiem są usprawiedliwione, a jakie nie. Zgodnie z § 13 właściwy minister lub starosta może wystąpić do Sądu o uchylenie uchwały zarządu fundacji pozostającej w rażącej sprzeczności z jej celem albo z postanowieniami statutu lub z przepisami prawa organ ten może równocześnie zwrócić się do Sądu wstrzymanie wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Sąd może wyznaczyć także zarządcę przymusowego jeżeli działania zarządu fundacji w istotny sposób naruszają przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo są niezgodne z jej celem. Wówczas należy wyznaczyć zarządowi i termin do usunięcia tych uchybień. Takie działanie zarządu także nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.</p>
<p>Analiza powyższych przepisów prowadzi do konstatacji, iż ograniczony jest zakres ingerencji Sądu w uchwały podejmowane przez organy fundacji. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19840210097" title="Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - Dz. U. z 1984 r. Nr 21, poz. 97 ()">Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach</a> nie wskazuje na uprawnienia Sądu do kontroli uchwał podejmowanych przez rady fundacji.</p>
<p>Zaprezentowane wyżej rozwiązanie normatywne nie oznacza jednak, że wyłącznie organy nadzoru zaliczają się do grona podmiotów, które mogą w trybie postępowania przed sądem powszechnym, dążyć do unicestwienia uchwał organów tak fundacji jak i stowarzyszenia. Na gruncie orzecznictwa, które ukształtowało się w odniesieniu do tej ostatniej osoby prawnej, przyjęto, że skoro jej członek jest złączony z nią wewnątrzorganizacyjnym stosunkiem cywilnoprawnym, to w oparciu o zasady ogólne przysługuje mu prawo, aby w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> domagać się stwierdzenia nieważności uchwały, która ingeruje w wymienioną więź jurydyczną członkostwa (patrz: uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 20 października 2015 r. III CZP 27/15; postanowienie tego Sądu z 17 marca 2016 r. II CSK 182/15).</p>
<p>Brak przyczyn, aby zaprezentowanej wyżej i wypracowanej w judykaturze zasady, nie odnieść również do stosunków panujących między fundacją a członkiem jej zarządu. Sąd podkreślił, że także pomiędzy tymi podmiotami powstaje więź o charakterze obligacyjnym, która obejmuje swoją treścią prawa i obowiązki związane m.in. z prowadzeniem spraw reprezentowanego podmiotu według zasad oznaczonych przez statut (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 4;art. 10)">art. 4 i art. 10</a> (...).U.), a także ogólne przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> o wykonywaniu zobowiązań (patrz: H. Cioch. Komentarz – art. 10 pkt 4 akapit 17 i pkt 6 akapit 8). Również zatem osoby wchodzące w skład organu fundacji, co zresztą nie jest kwestionowane orzecznictwie (patrz np.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 października 2013 r. I ACa 476/13), dysponują uprawnieniem, aby w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> żądać przed sądem powszechnym stwierdzenia nieważności uchwały, która dotyczy opisanego w ostatnim zdaniu stosunku obligacyjnego. Interes prawny w wytoczeniu takiego powództwa będzie im przysługiwał w przypadku istnienia obiektywnej - a zatem wywołanej rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem sfery prawnej - potrzeby uzyskania wyroku o określonej treści (patrz: przywołane wyżej, dotyczące spraw o stwierdzenie nieważności uchwał osoby prawnej postanowienie Sądu Najwyższego, II CSK 182/15). Nie byłby zatem wykluczony w sytuacji, w której poprzez żądanie stwierdzenia faktu prawotwórczego - nieważności uchwały o powołaniu do pełnienia funkcji w zarządzie, powód pośrednio dążył do przesądzenia o nieistnieniu stosunku członkostwa w wymienionym organie, a przez to do ochrony przysługujących mu, i zagrożonych przez wierzycieli fundacji, praw majątkowych (ugruntowane stanowisko co dopuszczalności konstruowania powództw o stwierdzenie nieważności czynności prawnych w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego wyrażono już w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1968 r., III CZP 103/68) - wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku sygn. akt I A Ca 414/18.</p>
<p>W tym stanie rzeczy powództwo, jakie wytoczono w niniejszej sprawie, nie mogło być uznane <em>
<!-- -->a limine</em> jako niedopuszczalne bądź obarczone brakiem interesu prawnego. W niniejszej sprawie powodowie posiadali interes prawny wytaczając powództwo, jednakże utracili go w momencie ukonstytuowania się nie kwestionowanego przez nikogo Zarządu. Stąd też Sąd przeprowadził ocenę stanu faktycznego przez pryzmat zgłoszonych przez powodów żądań. Powodowie nie podnosili w tej sprawie, ażeby została im wyrządzona szkoda moralna bądź majątkowa lub też, że sporne uchwały naruszają ich dobra osobiste. Nie wnosili o zapłatę, czy o ochronę dóbr osobistych. Stąd zakres badania spornych uchwał musiał być ograniczony i adekwatny do żądania zgłoszonego w pozwie.</p>
<p>Na marginesie Sąd dodał, iż w toku postępowania powodowie nie wskazali dokładnie jakie zasady współżycia społecznego naruszają sporne uchwały.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelację</strong> od tego wyroku wnieśli powodowie, zarzucając:</p>
<p>I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:</p>
<p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz stron postępowania (powodów oraz świadka <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>) a to w sytuacji, gdy to właśnie powodowie oraz świadek <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> mieli istotne wiadomości, w szczególności dotyczące sposobu zwołania zgromadzenia Rady Fundacji (na tle dotychczasowych działań Rady Fundacji), a w zasadzie wadliwości w tym zakresie, wobec faktycznego uniemożliwienia jednemu z członków Rady przybycia na posiedzenie w maju 2019r, czyli pozornym zwołaniu posiedzenia Rady Fundacji i sprzeczności interesów fundatora <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>;</p>
<p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227</a> w zw. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 2)">art. 235 (2) § 2 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 348;art. 348 § 1)">art. 348 § 1 kpc</a> poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów i wyciągów z kont bankowych Fundacji na okoliczność jej sytuacji finansowej;</p>
<p>3/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez błędną ocenę całości materiału dowodowego, w sytuacji, gdy:</p>
<p>a/ Sąd nie zbadał nie zbadał kwestii wadliwego zwołania posiedzenia Rady Fundacji poprzez wyznaczenie terminu uniemożliwiającego przybycie jednemu z członków Rady, co czyni uchwałę nieistniejącą lub nieważną;</p>
<p>b/ sąd nie zbadał kwestii naruszenia zasad współżycia społecznego i ich związku z podjęciem uchwały - wskazując, że powód nie przedstawił jakie zasady współżycia</p>
<p>społecznego mają zastosowanie, a to w sytuacji gdy Powód w kilku kolejnych pismach</p>
<p>procesowych wskazywał na naruszenie zasady lojalności i rzetelności <span class="anon-block">C. S.</span> w stosunku do pozostałych Fundatorów, pozostawaniu przez <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> w konflikcie interesów (wobec -jak ocenił to sąd - woli powołania zarządu, który spełniałby wolę <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> wydatkowania pieniędzy na podmioty kontrolowane przez <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>), naruszenia zasady współpracy na rzecz Fundacji,</p>
<p>- a to w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynikało, że przebieg posiedzenia</p>
<p>majowego był sprzeczny z w/w zasadami współżycia społecznego m.in. poprzez brak</p>
<p>prawidłowego zawiadomienia jednego z Fundatorów i faktyczne uniemożliwienie mu</p>
<p>udziału w posiedzeniu, poprzez brak powstrzymania się przez <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> od</p>
<p>głosowania w sytuacji konfliktu interesów, poprzez brak rzetelnego poinformowania</p>
<p>
<span class="anon-block">M. G.</span> o faktycznym stanie majątkowym Fundacji i przekazywanie mu nieprawdziwych/nieścisłych informacji o rzekomej likwidacji Fundacji (która posiadała w maju 2019 r. 3 min złotych, nieruchomość i ruchomości), a które to informacje gdyby były znane mogłyby wpłynąć na przebieg posiedzenia, procedowaniu przy braku obecności jedynego Fundatora (<span class="anon-block">L. P. (1)</span>), który miał faktyczną wiedzę o zakresie współpracy na linii Fundacja - Stowarzyszenie i czynnościach podejmowanych przez zarząd;</p>
<p>c/ sąd nie badał, kluczowej dla całej sprawy, historii działalności Fundacji, sposobu</p>
<p>gromadzenia i dysponowania środkami Fundacji przed majem 2019 r.</p>
<p>- a to w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że w dotychczasowej działalności Fundacja dokonywała szeregu różnych transferów na cele statutowe Fundacji i stowarzyszeń skupionych wokół ruchu <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) i darowizny dokonywane w datach styczeń - maj 2019 r. nie były czymś wyjątkowym - stąd też nie było podstaw do zmiany zarządu ani w maju 2019 r.</p>
<p>4. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> poprzez uznanie, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, gdyż - wskutek upływu lat - pozwana skutecznie powołała zarząd), a także powodowie nie wykazali dalej idących roszczeń związanych z dobrami osobistymi</p>
<p>- a to w sytuacji gdy dla powodów interesem prawnym jest już samo uznanie, że uchwały majowe były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;</p>
<p>II. naruszenie prawa materialnego tj.</p>
<p>1. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 kodeksu cywilnego</a> poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie doszło do naruszenia zasad współżycia społecznego i tym samym nieważności czynności prawnej, a to w sytuacji, gdy:</p>
<p>a. <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> powinien był powstrzymać się od głosowania będąc w konflikcie</p>
<p>interesów - tym samym nie było quorum dla podjęcia uchwały (<span class="anon-block">L. P. (1)</span> był nieobecny);</p>
<p>b. Sąd nie ustalił jakie były faktyczne i prawdziwe podstawy odwołania zarządu tj. zmiana zarządu nie była podyktowana rzekomymi działaniami na szkodę Fundacji, ale miała na celu zmianę na taki zarząd, który jest przyjazny planom <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> do dalszego wyprowadzania pieniędzy z Fundacji;</p>
<p>c. Sąd nie ustalił czy prawdziwe były podstawy do odwołania zarządu a to w sytuacji, gdy w świetle konfliktu między stronami wyraźnym była wola odwołania zarządu z powodu odmowy dalszego finansowania podległych C. Da <span class="anon-block">S.</span> podmiotów w Brazylii i Francji, co czyniło treść uchwały pozorną;</p>
<p>d. Sąd nie uzasadnił, dlaczego nie brał pod uwagę, że głosowanie przez jednego Fundatora (tj. <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>) w stanie konfliktu interesów, nie spowodowało unieważnienia tej czynności, bo de facto prowadziło do braku quorum (a to wskutek nieobecności <span class="anon-block">L. P. (1)</span>),</p>
<p>e. Sąd nie rozpoznał wpływu konfliktu interesu oraz naruszenia zasady lojalności (tj. nierzetelne informowanie drugiego Fundatora o stanie majątkowym Fundacji, działania na szkodę Fundacji), na ważność czynności prawnej, w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>
</p>
<p>Wnieśli o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości (na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>) lub - z daleko posuniętej ostrożności - przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.</p>
<p>Wnieśli o rozpoznanie postanowień dowodowych zarówno oddalających wnioski dowodowe strony powodowej i przesłuchanie powodów oraz świadka <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>, oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rewidenta oraz biegłego z zakresu finansów na okoliczności wskazane w tezach dowodowych w pismach Powoda wnioskujących o powołanie biegłych.</p>
<p>Strona pozwana wniosła o oddalenie wniosków dowodowych i oddalenie apelacji. Wniosła o dopuszczenie dowodu z odpisu wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> I Wydziału Cywilnego z dnia 9 listopada 2022 roku w sprawie o sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span> i wyroku Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">K.</span> I Wydziału Cywilnego z 10 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> ze stwierdzeniem prawomocności - obu celem wykazania faktów: (i) utrzymania w mocy przez Sąd Apelacyjny w <span class="anon-block">K.</span> wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> I Wydziału Cywilnego z dnia 9 listopada 2022 roku w sprawie o sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>, (ii) prawomocnego oddalenia powództwa <span class="anon-block">L. P. (1)</span> o stwierdzenie nieważności uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Fundacji z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie powołania Zarządu Fundacji na nową kadencję, a więc w sprawie pozostającej w analogii do niniejszej sprawy; (iii) niezasadności twierdzeń <span class="anon-block">L. P. (1)</span> o nieważności i nieskuteczności powołania Zarządu Fundacji mocą Uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Fundacji z 12 grudnia 2019 r; (iv) ustalenia przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, że „konflikt interesów (chodzi o konflikt interesów pomiędzy członkami Rady Fundacji - dopisek własny D. Sz.) jest czymś naturalnym i występuje bardzo często. Gdyby ta okoliczność miała decydować o ważności lub nie wyboru członków zarządu to wówczas nigdy do wyboru by nie doszło (...)". wydruku protokołu rozprawy z dnia 9 października 2023 roku w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">K.</span>I Wydziałem Cywilnym pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> z powództwa <span class="anon-block">L. P. (1)</span> dot. ustalenia nieważności uchwał Rady Fundacji z dnia 22 września 2020 roku oraz postanowienia z dnia 9 października 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">K.</span> pod sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span> w przedmiocie umorzenia postępowania celem wykazania faktu - cofnięcia pozwu w sprawie uchwał Rady Fundacji z dnia 22 września 2020 r. przez <span class="anon-block">L. P. (1)</span> ze względu na „odbycie się Rad Fundacji które nie były kwestionowane";</p>
<p>- odpisów postanowień z dnia 7 sierpnia 2023 roku w przedmiocie przedstawienia zarzutów przywłaszczenia trzech pojazdów mechanicznych i przyczepy na szkodę Fundacji <span class="anon-block">S. O.</span> <span class="anon-block">S. S.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> celem wykazania faktu - przedstawienia wyżej wymienionym osobom zarzutów popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mienia na szkodę Fundacji</p>
<p>wskazując jednocześnie, że ww. wnioski dowodowe obejmują dokumenty wytworzone po dacie wyroku Sądu I Instancji tj. po 11 maja 2023 r. a zatem nie mogły zatem zostać złożone wcześniej aniżeli w postępowaniu apelacyjnym.</p>
<p>Podniosła w szczególności, że z materiału dowodowego wynika, że <span class="anon-block">L. P. (1)</span> został zawiadomiony o posiedzeniu Rady pocztą elektroniczną w dniu 25 maja 2019 roku. Pocztę tę członek Rady Fundacji <span class="anon-block">L. P. (1)</span> osobiście odebrał i następnie w dniu 26 maja 2019 roku odpowiedział na zaproszenie informując o swojej nieobecności i nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń co do terminu posiedzenia czy sposobu zawiadomienia.</p>
<p>Ponadto, zgodnie z tzw. zasadą czystych rąk powodowie nie mieli prawa powoływać się na naruszenie zasad współżycia społecznego przy podjęciu uchwał o odwołaniu ich z Zarządu Fundacji i nieudzieleniu absolutorium w sytuacji, w której sami naruszyli zasady współżycia społecznego doprowadzając do wyprowadzenia prawie całego majątku Fundacji do kontrolowanego przez siebie Stowarzyszenia - ujawnienie czego było bezpośrednią przyczyną podjęcia zaskarżonych uchwał.</p>
<p>W kolejnym piśmie pozwana wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. wyroku częściowego Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span>, I Wydziału Cywilnego z dnia 2 marca 2022 roku w sprawie o sygnaturze akt <span class="anon-block">(...)</span> oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w <span class="anon-block">K.</span> I Wydziału Cywilnego z dnia 19 grudnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, którymi prawomocnie nakazano Stowarzyszeniu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> oraz powodom w niniejszej sprawie wydanie dokumentacji należącej do Fundacji, która znajdowała się w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> i została zajęta przez ww. podmioty po dniu 27 maja 2019 r., a następnie z odpisu nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> VIII Wydziału Cywilnego z dnia 17 lipca 2025 roku sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> wraz z uzasadnieniem w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> Fundacji Instytut (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej jako „Fundacja") przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> (dalej jako „Stowarzyszenie") o wydanie rzeczy i zapłatę oraz odpisem pisma Sądu z doręczeniem ww. wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 7 sierpnia 2025 r. (Załącznik nr <span class="anon-block">(...)</span>); na wykazanie faktu: uwzględnienia przez Sąd Okręgowy w Krakowie nieważności czynności prawnych dokonanych przez Powodów <span class="anon-block">S. O.</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> oraz <span class="anon-block">A. S.</span> w imieniu Pozwanej Fundacji w postaci darowizn większości majątku, w tym nieruchomości, ruchomości oraz środków pieniężnych w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 27 maja 2019 r. pozwanej na rzecz założonego i kierowanego przez powodów <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>, jako nieważnych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> gdyż pozostających w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego takimi jak uczciwość, lojalność i dobre obyczaje (ii) dokonania powyższych czynności przez powodów z niskich pobudek tj. obawy o możliwe odwołanie powodów z pełnionych w zarządzie Fundacji funkcji oraz chęci zachowania kontroli nad wielomilionowym majątkiem Pozwanej Fundacji, (iii) dokonania powyższych czynności we współpracy z <span class="anon-block">L. P. (1)</span> natomiast w tajemnicy przez pozostałymi członkami Rady Fundacji, (iv) treści wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 17 lipca 2025 r.; odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">K.</span> VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 maja 2025 r. o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> wraz uzasadnieniem, oddalającego apelację <span class="anon-block">S. S.</span> od wyroku Sądu I Instancji oddającego roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za pracę na wykazanie faktów: (i) ustalenia przez Sąd, że działania podejmowane przez <span class="anon-block">S. S.</span> w 2019 r. prowadziły do faktycznego wygaszenia funkcjonowania Fundacji, oraz że (u) działania podejmowane przez niego w czerwcu i lipcu 2019 r. były działaniami na szkodę Fundacji; odpisu aktu oskarżenia z dnia 26 czerwca 2025 roku przeciwko <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. O.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> oskarżonym o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 284;art. 284 § 2)">art. 284 § 2 k.k.</a>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> wniesionego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> do Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">W.</span> -(Załącznik nr <span class="anon-block">(...)</span>); odpisu zawiadomienia pełnomocnika Fundacji Fundacja <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> o przesłaniu w dniu 27 czerwca 2025 r odpisu aktu oskarżenia z dnia 26 czerwca 2025 roku przeciwko <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">S. O.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> w sprawie o sygn. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>do Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (Załącznik nr<span class="anon-block">(...)</span>) - na wykazanie faktów, (i) wniesienia przez Prokuratura Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> do Sądu Rejonowego<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> aktu oskarżenia przeciwko <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block">S. O.</span> oraz <span class="anon-block">A. S.</span> do sądu w sprawie zarzutów popełnienia wspólnie i w porozumieniu przestępstwa przywłaszczenia pojazdów mechanicznych na szkodę Fundacji w dniu 27 maja 2019 r. (ii) podejmowania przez Powodów działań na szkodę Fundacji.</p>
<p>Z kolei powodowie przedłożyli dowody postaci orzeczeń Sądów Pracy na okoliczność, że w niektórych sprawach o wynagrodzenie i uzyskali korzystne rozstrzygnięcia o zapłatę wynagrodzenia i zapłatę za faktycznie wykonywane czynności, a w kilku sprawach Sąd zawiesił postępowanie do czasu zakończenia niniejszej sprawy. Wnieśli też o dopuszczenie dowodu z protokołu zeznań <span class="anon-block">J. U. (1)</span>złożonych w sprawie przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">W.</span> sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> i listu <span class="anon-block">R.</span> de <span class="anon-block">S.</span> na okoliczność niewłaściwego postępowania <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> (rozrzutnego stylu życia i powiązania z organizacjami z Brazylii, na rzecz których dokonywane były darowizny).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny</strong> po rozpoznaniu apelacji uznał ją za bezzasadną.</p>
<p>Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 §1 k.p.c.</a>) na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art.382 k.p.c.</a>) z tym zastrzeżeniem, że przed sądem pierwszej instancji powinny być przedstawione wyczerpująco kwestie sporne, zgłoszone fakty i dowody, a prezentacja materiału dowodowego przed sądem drugiej instancji jest ograniczona. W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> apelujący powinien wskazać, że strona nie mogła powołać danych dowodów przed sądem pierwszej instancji lub, że potrzeba ich powołania pojawiła się dopiero w apelacji. Aby zarzut procesowy został uwzględniony konieczne jest także wykazanie, że jego naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wnioski dowodowe powodów nie zawierają takich wywodów.</p>
<p>Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów (III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz.55), której nadano moc zasady prawnej, sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.</p>
<p>Sąd I Instancji poczynił co do zasady prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjął za swoje oraz trafnie zastosował przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w związku z zarzutami apelacji o naruszaniu przez <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> zasad współżycia społecznego – sprecyzowanej w apelacji jako „Zasadę współpracy dla dobra Fundacji” przez preferowanie pomocy finansowej dla organizacji brazylijskich ruchu <span class="anon-block"> (...)</span> i sposobu zwołania Rady Fundacji na dzień 27 maja 2019r uzupełnił ustalenia faktyczne Sądu I instancji o następujące okoliczności faktyczne:</p>
<p>Członkowie Zarządu (powodowie), będący również członkami <span class="anon-block"> (...)</span>, kierując się zasadą lojalności wobec ruchu <span class="anon-block"> (...)</span> w odpowiedzi na pisma kierowane do Zarządu przez <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> w imieniu Fundacji dokonali następujących darowizn:</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> łącznie w roku 2017 kwoty 295 tys. euro, w roku 2018 łącznie kwoty 270 tys. euro,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>łącznie w roku 2017 kwoty 220 tys. euro, w roku 2018 łącznie kwoty 137,5 tys. euro,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>łącznie w roku 2017 kwoty 72 tys. euro, w roku 2018 łącznie kwoty 108 tys. euro.</p>
<p>Suma kwot przekazanego wsparcia w latach 2017 i 2018 to 1 102 500 euro.</p>
<p>Wsparcie przekazane do końca maja 2019 r, łącznie to kwota 181,5 tys. euro.</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> łącznie w roku 2019 - 67,5 tys. euro,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> łącznie w roku 2019-45 tys. euro,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>łącznie w roku 2019-24 tys. euro,</p>
<p>- na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> łącznie w roku 2019-45 tys. Euro.</p>
<p>(okoliczność niezaprzeczona przez stronę pozwaną podniesiona w piśmie <span class="underline">
<!-- -->powodów</span> z 9 lipca 2029r z powołaniem się zestawienie z Działu Finansowego Fundacji udzielonych pożyczek i darowizn – k.103).</p>
<p>Z kolei 4 stycznia 2019r członkowie Zarządu <span class="anon-block"> Fundacji (...)</span> podpisali umowę darowizny na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> ośmiu nieruchomości określonych w umowie na łączną kwotę 16.909.100 zł, a w dniu 12 lutego 2019r nieruchomości położonej w <span class="anon-block">K.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> o wartości określonej przez strony umowy na 6.000.000 zł.</p>
<p>(dowód: akt notarialny A nr <span class="anon-block"> (...)</span> – k.290 -300, akt notarialny<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> – k.301-305).</p>
<p>Wcześniej członkowie rady i Zarządu Fundacji współpracowali ze sobą przy dokonywaniu darowizn; nigdy jednak nie dotyczyły one nieruchomości. O zbyciu powyższych nieruchomości Fundacji<span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M. G.</span> dowiedzieli się w maju 2019r.</p>
<p>(dowód zeznania świadków <span class="anon-block">L. P. (1)</span>: protokół elektroniczny rozprawy z 20 grudnia 2022r : 00:07:25- 00:53:56) i <span class="anon-block">M.</span> von <span class="anon-block">G.</span> – protokół elektroniczny z rozprawy 11 maja 2023r- 00:31:15- 01:18:17)</p>
<p>Trzeci członek rady <span class="anon-block">L. P. (1)</span> mieszkający w <span class="anon-block">K.</span> miał zaufanie do Zarządu i akceptował jego działania. Oceniał jego działania jako legalne. Odebrał e-maila o zwołaniu zebrania Rady. Odnośnie podjętych uchwał nie wnosił o zmianę terminu; „Wiedział, że tak będzie”.</p>
<p>Zgodnie z § 15 ust. 4 Statutu Fundacji Zarząd ma obowiązek przygotowania sprawozdania ze stanu majątkowego i działalności finansowej Fundacji za rok bieżący i za cały okres kadencji oraz przedłożyć je radzie Fundacji nie później niż 15 lutego każdego roku następującego po zakończeniu roku obrachunkowego lub 30 listopada ostatniego roku kadencji ( dowód: Statut Fundacji – k.27)</p>
<p>Jest bezspornym, że powodowie nie złożyli przedmiotowych sprawozdań Radzie Fundacji (oświadczenia pełnomocników na rozprawie apelacyjnej). Nie twierdzili też aby sprawozdania złożyli organowi nadzorującemu.</p>
<p>Stan faktyczny sprawy jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy nie pozostawia wątpliwości co do bezzasadności powództwa. Dalsze wnioski dowodowe obu stron nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w przypadku powodów zmierzają do przewłoki postępowania. Strona pozwana chciałaby przesądzić w niniejszym postępowaniu winę powodów w rozrządzeniu majątkiem Fundacji przynajmniej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> i przesądzenia nieważności rozporządzeń majątkowych, zaś powodowie chcieliby wręcz aprobaty dla tych działań jako obrony przed działaniem <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Tymczasem istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny zgodności podjętych uchwał z przepisami prawa w tym z zasadami współżycia społecznego, których naruszenie może być podstawą stwierdzenia nieważności czynności prawnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>
</p>
<p>Powodowie nie zarzucają uchwałom sprzeczności z przepisami prawa ani treścią Statutu Fundacji. Zarzucają naruszenie zasady współżycia społecznego w postaci braku współpracy na rzecz dobra Fundacji ze strony <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> a zatem i <span class="anon-block">M. G.</span> w konsekwencji całej Rady jako organu Fundacji uprawnionego do zmiany zarządu. Braku współpracy ze strony Fundatorów dopatrują się przede wszystkim w sposobie zwołania zebrania Rady Fundacji w dniu 27 maja 2019r i głosowania oraz w samej decyzji co do nieudzielenia im absolutorium i odwołania z Zarządu co skróciło ich kadencję mającą trwać do końca 2019r.</p>
<p>Drugi aspekt jest bezzasadny w sposób oczywisty, gdyż każda fundacja – o ile statut nie stanowi inaczej – może odwołać zarząd powołany na określoną kadencję, jeśli uzna, że może powołać lepszy. Statut pozwanej Fundacji nie zawiera w tej mierze ograniczeń. Nie można też uznać, że sam fakt nieudzielenia absolutorium czy fakt odwołania z zarządu narusza zasadę współpracy czy dobro osobiste powodów (na marginesie podnoszone w jednym piśmie) w sytuacji, gdy zaskarżone uchwały nie zawierają negatywnego dla nich uzasadnienia.</p>
<p>Jak się wydaje z tych przyczyn pełnomocnik powodów na rozprawie apelacyjnej ograniczył zarzuty do trybu zwołania i glosowania na Zebraniu 27 maja 2019r. Tymczasem ustalony stan faktyczny wskazuje, że nie popełniono błędu mogącego wpłynąć na treść podjętych uchwał. Sam sposób zawiadomienia a-mailem o terminie Zebrania i porządku obrad nie nasuwa zastrzeżeń (również powodów). Termin - choć krótki (niecałe dwa dni)- dawał <span class="anon-block">L. P. (1)</span> czas na przybycie do <span class="anon-block">P.</span> samolotem, a przynajmniej na zastanowienie się, czy chce w tym Zebraniu uczestniczyć. Następnego dnia o godz. 12.36 <span class="anon-block">L. P. (1)</span>wysłał a-maila w którym podziękował za wiadomość z informacją, że nie przybędzie (k.57). Odmienna ocena byłaby uzasadniona, gdyby <span class="anon-block">L. P. (1)</span> wskazał na niemożność przybycia w tak krótkim czasie czy choćby poprosił o zmianę terminu. Tymczasem z jego zeznań wynika, że świadomie podjął decyzję o nieuczestniczeniu w tym Zebraniu znając porządek Zebrania i działania powodów w rozrządzeniu majątkiem Fundacji.</p>
<p>Powodowie dążyli do przeniesienia ciężaru sporu na płaszczyznę strategicznego działania Fundacji co do kierunku wspierania organizacji z ruchu <span class="anon-block"> (...)</span> dążąc do wspierania organizacji polskich a nie brazylijskich czego oczekiwał <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span>. Taki spór rzeczywiście istniał i Sąd Okręgowy miał go na uwadze. Słusznie też Sąd uznał, że okoliczność ta nie ma znaczenia prawnego w tej sprawie, gdyż taka różnica poglądów istnieje w prawie każdej większej organizacji. Wydaje się, że powodowie powinni w tym celu raczej przekonywać Fundatorów do swoich racji, zwłaszcza <span class="anon-block">M. G.</span> (by uzyskać większość w Radzie) i trwać w Fundacji broniąc polskich interesów. Należy zauważyć, że <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> nie wyprowadzał z Fundacji majątku samowolnie tylko wpływał pismami na Zarząd Fundacji, który dokonywał transferu środków. Tej samej metody – w mieszczącej się w granicach współpracy - powinni używać również powodowie.</p>
<p>Biorąc pod uwagę fakty ustalone w sprawie, powodowie nie wykazali bezprawności podjętych uchwał w postaci sprzeczności z zasadą współpracy dla dobra Fundacji, co więcej z ustalonego stanu faktycznego wynika, że to oni tę zasadę naruszyli przez dwie istotne okoliczności:</p>
<p>po pierwsze – nie sporządzili w terminie do 15 lutego 2019r sprawozdania ze stanu majątkowego i działalności finansowej Fundacji za 2018r.</p>
<p>po drugie – zbyli dużą część majątku w postaci nieruchomości (czego Fundacja wcześniej nigdy nie czyniła) bez konsultacji z członkami Rady Fundacji, czym naruszyli obowiązujące w Fundacji zasady współpracy.</p>
<p>(żadna teza dowodowa powodów nie przeczy tym faktom)</p>
<p>Powodowie bagatelizują fakt niezłożenia sprawozdania finansowego uznając go tylko za pretekst do podjętych uchwał. Tymczasem jest to istotna okoliczność z punktu widzenia obowiązującego prawa i treści statutu. Sprawozdanie finansowe jest obowiązkowym dokumentem każdej fundacji, potwierdzającym rzetelność jej działań i gospodarowania środkami. Niewywiązanie się z tego obowiązku może prowadzić do konsekwencji prawnych i finansowych, włącznie z karami grzywny. Nadto fundacja, która nie przedkłada dokumentów finansowych, traci zaufanie darczyńców i instytucji. Terminowe i rzetelne raportowanie to nie tylko wymóg ustawowy, ale również potwierdzenie uczciwości wobec donatorów, partnerów i beneficjentów. Dbając o to, zarząd fundacji zapewnia stabilność organizacji i możliwość dalszego rozwoju projektów zgodnych z misją statutową.</p>
<p>W tej sytuacji nawet wykazanie przez powodów (po uwzględnieniu ich wszystkich wniosków dowodowych), że Fundacja przez działanie <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> naciskającego na Zarząd Fundacji co do kierunku transferu pieniędzy dopuściła się naruszenia zasad współżycia społecznego powołanie się przez powodów na sprzeczność podjętych uchwał z zasadami współżycia społecznego Fundacji nie może odnieść skutku z uwagi na obowiązującą zasadę „czystych rąk”, którego to atrybutu nie można przypisać powodom. Z tej przyczyny zasadnie Sąd I Instancji pominął dowody z zeznań wnioskowanych świadków i opinii biegłego, jako niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 2)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248;art. 248 § 1)">art. 248 § 1 k.p.c.</a> nie może odnieść skutku.</p>
<p>Chybiony jest również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Prawidłowe postawienie zarzutu wymaga przynajmniej wskazanie konkretnego dowodu i faktu, którego ten dowód dotyczy. Powodowie stawiają zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez błędną ocenę całości materiału dowodowego oraz dokonanie oceny dowodów sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego przedstawionego w sprawie zgodnie z obiektywnymi kryteriami, które mogą zostać poddane kontroli w toku instancyjnym. Zdaniem Powodów: a) sąd nie zbadał kwestii wadliwego zwołania posiedzenia Rady Fundacji wobec wystosowania zaproszenia w terminie uniemożliwiającym przybycie na posiedzenie jednego z członków Rady Fundacji co de facto czyni nieskutecznym samo zwołanie Rady, co z kolei miałoby czynić podjęte uchwały nieważnymi lub nieistniejącymi; b) sąd nie zbadał kwestii naruszenia zasad współżycia społecznego i ich związku z podjęciem uchwały; c) sąd nie zbadał historii działalności Fundacji, sposobu gromadzenia i dysponowania środkami Fundacji przed 2019 r.</p>
<p>Kwestia sposobu zwołania zebrania Rady Fundacji była przedmiotem ustaleń Sądu I Instancji, a Sąd Apelacyjny ją doprecyzował. Z kolei ocena ewentualnej wadliwości tego trybu nie należy do sfery oceny faktów, ani dowodów, lecz stanowi ocenę prawną. Z żadnego przepisu prawa ani treści statutu nie wynika w jakim terminie powinno nastąpić zwołanie zebrania Rady Fundacji.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego powodowie mają interes prawny w rozstrzygnięciu tej sprawy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> (również po 31 grudnia 2019r), albowiem między powodami a strona pozwaną trwają nierozstrzygnięte spory przed sądem pracy z których część została zawieszona, a nadto – jak to wskazał pełnomocnik powodów na rozprawie apelacyjnej – powodowie po dacie uchwały nadal podejmowali czynności prawne względem osób trzecich, zatem zachodzi potrzeba oceny ich ważności, ewentualnie odpowiedzialności powodów za ich skutki.</p>
<p>Z kolei kwestia naruszenia zasad współżycia społecznego i ich związku z ze sposobem podjęcia uchwały nie należy do sfery oceny dowodów i faktów, lecz do sfery oceny prawnej, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>
</p>
<p>Konflikt interesów jest czymś naturalnym w organizacjach pozarządowych i występuje często w organach kolegialnych, a jednym ze sposobów jego rozwiązania jest powoływanie do organu kolegialnego nieparzystej liczby członków oraz wprowadzenie głosowania większością głosów, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zatem wystąpienie konfliktu nie jest wystarczającym powodem do uznania, że wybór członków zarządu został dokonany w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. <span class="anon-block">L. P. (1)</span> ma stanowisko zbieżne ze stanowiskiem powodów, zatem sprzeczne z <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> (konflikt interesów), jednak powodowie nie widzą przeszkód (zasadnie) aby ten mógł uczestniczyć w Zebraniu Rady. Mimo to uważają, że <span class="anon-block">C.</span> da <span class="anon-block">S.</span> naruszył zasady lojalności uczestnicząc w tym zebraniu z czym nie sposób się zgodzić. Ruch <span class="anon-block"> (...)</span> nie ma w nazwie słowa Wolność, ale wydaje się wątpliwym, aby ich członkowie chcieli takiego prawodawstwa w którym to sądy miałyby rozstrzygać o tym które podmioty dana fundacja ma wspierać i w konsekwencji decydować o obsadzie zarządów.</p>
<p>Samo rzekome istnienie konfliktu między członkiem Rady Fundacji a osobami tworzącymi zarząd Fundacji nie uzasadnia z góry twierdzenia, że uchwała o odwołaniu jednego składu zarządu Fundacji i powołaniu nowego automatycznie będzie sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Tymczasem bierność powodów w złożeniu sprawozdania oraz rozrządzenie istotną częścią majątku Fundacji bez konsultacji z Radą wskazuje, że powodowie dopuścili się naruszenia zasady współpracy dla dobra Fundacji.</p>
<p>Z powyższych względów niezasadny jest zarzut powodów o naruszeniu przez Sąd I Instancji przepisu prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a> poprzez uznanie przez Sąd, że nie doszło do naruszenia przez Fundację zasad współżycia społecznego przy podjęciu zaskarżonych uchwał. Jego uwzględnienie jest też niedopuszczalne z punktu widzenia zasad i wartości polskiego systemu prawnego, a to zasady czystych rąk. W myśl tej zasady nie może skutecznie powoływać się na zasady współżycia społecznego ten, które te zasady również narusza.</p>
<p>Konkludując, apelacja powodów, co do zasady, nie miała uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, a więc jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>
</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł - kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sporu - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1);art. 98 § 3)">art. 98 § 1, § 1<sup>
<!-- -->1</sup> i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> i w zw. w § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1964 w aktualnym brzmieniu).</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSA Izabella Dyka SSA Józef Wąsik Sławomir Jamróg </em>
</p>
</div>