Wyrok z 30 stycznia 2026, sygn. I ACa 667/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
Sygn. akt I ACa 667/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 stycznia 2026 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek
Protokolant: Dominika Lasek
po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa L. L.
przeciwko A. D.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt I C 1747/22
I. oddala apelację,
II. zasądza od pozwanego A. D. na rzecz powódki L. L. kwotę 8100zł /osiem tysięcy sto złotych/ z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia którym je zasądzono do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt I ACa 667/25
UZASADNIENIE
Zgodnie z treścią art. 327 1 § 2 kpc w zw. z art. 391 §1kpc., pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.
Odwołując się do tej reguły, Sąd Apelacyjny uzasadniając wydany wyrok, przedstawi tylko kluczowe elementy faktyczne oraz dotyczące oceny prawnej zgłoszonego przez powódkę L. L. roszczenia regresowego skierowanego przeciwko pozwanemu A. D. , poddanego pod osąd Sądów obu instancji, które zdecydowały o jej treści.
Powódka domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 254 380 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2022r. do dnia zapłaty oraz obciążenia przeciwnika procesowego kosztami postępowania kosztów postępowania.
W uzasadnieniu żądania wskazała , że w okresie pomiędzy 2009r , a czerwcem 2018 r. była pracownikiem przedsiębiorstw pozwanego (...) oraz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Strony sporu łączyły w tym czasie osobiste relacje , w ramach których powódka stała się osoba uzależnioną od pozwanego.
Wykorzystująca ten stan, A. D. nakłonił ją do podpisywania dokumentów – wniosków o wsparcie unijne - na podstawie których Agencja (...) - Oddział w N. , przekazywała na jej konto dotacje pochodzące z kilku programów pomocowych dla rolników ze środków unijnych do gruntów rolnych , będących własnością pozwanego.
Sama nigdy nie była ich właścicielką ani dysponentką na obligacyjnej podstawie .
Nie była też rolnikiem , a z wykształcenia jest inżynierem środowiska.
Pozyskane w ten sposób środki przekazywała A. D. , który zajmował się wszystkimi czynnościami związanymi z otrzymywaniem dotacji , współpracując z jednym z pracowników Agencji.
Powódka wypłacała pieniądze bezpośrednio w banku lub z bankomatów , przekazując je swojemu ówczesnemu partnerowi albo na jego polecenie jego pracownikom.
W ten sposób w latach 2014 do polowy 2018 przekazała kwotę łączną 254 380 zł. , która jest dochodzona pozwem w sprawie.
Do pozyskiwania, w ten nielegalny sposób, środków unijnych , mającego cechy przestępstwa, A. D. wykorzystywał także inne osoby, również od niego uzależnione rekrutujące się z grona rodziny.
Kolejnymi decyzjami Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. potwierdzano brak podstaw do uzyskiwania przez m. in. powódkę kwot dotacji , w ramach różnych programów pomocowych , co doprowadziło do wszczęcia i prowadzenia przeciwko niej postepowania egzekucyjnego, zmierzającego do odzyskania przez Agencję nielegalnie uzyskanych środków.
Odpowiadając na pozew A. D. domagał się oddalenia powództwa i obciążenia powódki kosztami postępowania.
W swoim stanowisku zaprzeczył wszystkim twierdzeniom L. L..
Argumentował , iż w okresie 2014-2018 r strony sporu łączyła umowa dzierżawy należących do niego gruntów, w odniesieniu do których powódka składała wnioski o płatność do Agencji (...), dzięki czemu uzyskała kwotę 415 962 zł.
Została uznana za winą doprowadzenia (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości o łącznej kwocie 415 962 zł, za co została skazana na grzywnę w wysokości 6 000 zł oraz orzeczono wobec niej środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz (...) wskazanej wyżej kwoty– solidarnie z pozwanym.
A. D., przyznając , że pozostawał z L. L. w bliskiej relacji towarzyskiej , zaprzeczył aby ówczesna partnerka miała mu przekazywać jakiejkolwiek sumy z pieniędzy uzyskiwanych z Agencji.
Twierdził , iż sponsorował finansowo powódkę różnymi kwotami oraz świadczeniami natury rzeczowej , na przestrzeni czasu trwania ich związku, nie żądając ich zwrotu.
Miał ku temu możliwości finansowe albowiem dysponował znacznym majątkiem w tym kilkoma firmami. Twierdzone przez powódkę zwroty kwot były , w jego sytuacji , zbędne i pozbawione znaczenia ekonomicznego w jego sytuacji,
Podnosił również ,że wzajemne relacje osobiste stron uległy zakończeniu po tym kiedy wykrył , iż L. L. podjęła próby oszukania go oraz nakłaniania innych podmiotów gospodarczych do działania na jego szkodę.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024r Sąd Okręgowy w Kielcach :
- zasądził od pozwanego A. D. na rzecz powódki L. L. kwotę 254 380 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty[ pkt I]; ,
- zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 11 326 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty[ pkt II] oraz
- nakazał pobrać od pozwanego A. D. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 12 210 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych[ pkt III sentencji orzeczenia ].
Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
W 2008r. powódka poznała i nawiązała romans z pozwanym , który ukrywał tę relację przed żoną i dziećmi. W 2014r. zaszła w ciążę, którą za namową A. D., usunęła. Samotnie wychowywała córkę. Była uzależniona finansowo od pozwanego, który wielokrotnie dawał jej pieniądze w gotówce, finansował jej zakupy, wyjeżdżał z nią na wakacje.
Od 1 stycznia 2009r. L. L. z wykształcenia jako inżynier środowiska, jako pracownik biurowy, pracowała w przedsiębiorstwie (...) prowadzonym w formie indywidualnej działalności gospodarczej przez A. D., a później także w przedsiębiorstwie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U., której głównym udziałowcem był pozwany. .
Z dalszej części ustaleń wynika , iż :
Agencja (...) (...) Oddział (...) w N. , prowadziła i prowadzi system płatności ze środków Wspólnoty Europejskiej przeznaczony na wsparcie gospodarstw rolnych. Płatności te są prowadzone w ramach między innymi programów:
wsparcia bezpośredniego,
wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania,
płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)),
działań rolno-środowiskowo-klimatycznych ((...) 2014-2020).
A. D. był właścicielem wielu nieruchomości na terenie województwa (...). Celem uzyskania płatności maksymalnych , w określonych warunkach jego gruntów, wykorzystał powiązania rodzinne oraz towarzyskie i dokonał pozornego podziału areału własnych nieruchomości pomiędzy: syna H. D. (1), brata H. D. (2), siostrzenic C. B. i B. V. oraz powódkę.
Wszystkie te osoby spełniały wymagania określone dla młodych rolników. Żadna z działek nie stała się własnością L. L., nie miała ona żadnej wiedzy na temat spraw związanych z przyznaniem płatności realizowanych przez (...).
Wymagana dla pozyskania wsparcia unijnego dokumentacja była przygotowywana przez pracownika Agencji X. O. na zlecenie A. D., a L. L. jedynie ją podpisywała.
Powódka nie wykonywała ani nie zlecała żadnych prac polowych, nie posiadała niezbędnego w tym celu zaplecza gospodarczego umożliwiającego użytkowanie zadeklarowanych do płatności dotacji działek.
A. D. i pozostałe osoby, w tym jego ówczesna partnerka, formalnie tworzyły odrębne gospodarstwa, mające określonego zarządcę, własny numer ewidencyjny i rachunek bankowy. Gospodarstwa te były jednak ze sobą ściśle powiązane. Wszystkie działania polegające na takim sztucznym tworzeniu gospodarstwa rolnego o powierzchni pozwalającej na pozyskanie najkorzystniejszych stawek procentowych celem przyznania płatności, stanowiły próbę dostosowania wzajemnej relacji między wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie.
Pomiędzy wszystkim podmiotami uczestniczącymi w tym przedsięwzięciu istniały ścisłe powiązania o charakterze osobowym, ekonomicznym oraz funkcjonalnym. Każda z tych osób występowała z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności, działając formalnie jako samodzielny rolnik, którego to statusu żadna z tych osób rzeczywiście nie miała. Pomysłodawca i organizatorem p9rzewsioeziecia był pozwany
Sad ustalił ponadto , że :
w dniu 15 maja 2014 roku do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął wniosek L. L. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (...) na rok 2014.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2014r. numer (...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. przyznał pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ((...)) w wysokości 3 719,76 zł.
W dniu 29 grudnia 2014 r. kwota ta została przekazana na rachunek bankowy powódki .
W dniu 7 stycznia 2015 roku L. L. wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 3 700 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 15 maja 2014 roku do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął wniosek powódki o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 19,09 ha położonych w obrębach: T., L., N., U. oraz N. na rok 2014.
Decyzją z dnia 5 styczna 2015 roku nr (...)–(...)–(...) , Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 17 461,44 zł oraz kwotę 190,56 zł z tytułu zwrotu tzw. dyscypliny finansowej.
W dniu 20 stycznia 2015 roku kwota 17 461,44 zł została przekazana na rachunek bankowy powódki
W dniu 1 lutego 2015r. wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 17 500 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 15 maja 2015r. do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął wniosek L. L. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników do działek rolnych o łącznej powierzchni 31,54 ha położonych w obrębach: T., L., N., U., N. w gminie L. oraz N. gmina L. na rok 2015.
Decyzją z dnia 18 marca 2016 roku nr (...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 14 156,51 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 9 495,19 zł, i tzw. płatność redystrybucyjną w wysokości 4 546,74 zł, płatność dla młodych rolników w wysokości 8 080,47 zł oraz kwotę 344,69 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
W dniu 30 listopada 2015r. kwota 9 473,21 zł została przekazana na rachunek bankowy powódki .
W dniu 10 grudnia 2015r. L. L., na polecenie A. D., wykonała ze swojego rachunku bankowego na rachunek F. L. przelew na kwotę 1 900 zł.
W dniu 10 grudnia 2015r, na polecenie A. D., wykonała przelew ze swojego rachunku bankowego na rachunek H. A. na kwotę 1 900 zł.
W dniu 11 stycznia 2016r., na polecenie A. D., wykonała ze swojego rachunku bankowego przelew na rachunek F. L. na kwotę 1 960 zł.
W dniu 11 stycznia 2016r. powódka, na polecenie pozwanego , wykonała ze swojego rachunku bankowego przelew na rachunek H. A. na kwotę 1 960 zł.
W dniu 12 lutego 2016r, podobnie jak poprzednio,na polecenie pozwanego L. L., wykonała ze swojego rachunku bankowego przelew na rachunek H. A. na kwotę 1 960 zł.
W dniu 30 marca 2016r Agencja przelała na rachunek powódki kolejną sumę łączną 27 150,39 zł.
W dniu 15 maja 2015 roku do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął wniosek L. L. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2015.
Decyzją z dnia 18 grudnia 2016 roku nr (...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. przyznał płatność (...) w sferze nizinnej I w wysokości 1 199,30 zł, w sferze nizinnej II w wysokości 5 237,76 zł.
W dniu 30 marca 2016r.kwota łączna 6 437,06 zł została przekazana na rachunek bankowy L. L..
W dniu 31 marca 2016 r. powódka wypłaciła ze swojego rachunku bankowego kwotę 33 500 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 15 czerwca 2016r do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął kolejny wniosek powódki o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników do działek rolnych o łącznej powierzchni 56,10 ha położonych w obrębach: N. gmina L. i T. gmina L. na rok 2016.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 roku nr (...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 23 265,93 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 16 292,92 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 611,86 zł, płatność dla młodych rolników w wysokości 11 465,57 zł oraz kwotę 651,49 zł z tytułu zwrotu tzw. dyscypliny finansowej.
W dniu 18 listopada 2016 roku kwota 33 588,06 zł została przekazana na rachunek bankowy L. L., a w dniu 28 listopada 2016r kolejna kwota 8 118,95 zł.
W dniach 29 i 30 grudnia 2016r. powódka wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 38 000 zł, którą przekazała w gotówce A. D.. Odbiór tej kwoty potwierdził A. D. swoim podpisem.
W dniu 18 maja 2017 na rachunek powódki Agencja wpłaciła kolejne 13 929,27 zł., a 30 maja 2017r - 651,49 zł.
W dniu 15 czerwca 2016r. do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął kolejny wniosek L. L. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2016.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2017r.nr (...)–(...)–(...) , Kierownik Biura (...) Agencji (...), przyznał płatność (...) w sferze nizinnej I w wysokości 649,45 zł, w sferze nizinnej II w wysokości 11 697,18 zł.
W dniu 17 maja 2017r. kwota 12 346,63 zł została przekazana na rachunek bankowy powódki.
W dniu 15 czerwca 2016r,. do Biura (...) Agencji (...) w N. powódka złożyła wniosek S o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ((...) 2014-2020) na rok 2016.
Decyzją z dnia 6 czerwca 2017 roku nr (...)–(...)–(...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) , przyznał płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną na rok 2016 w łącznej wysokości 47 137,29 zł.
W dniu 26 czerwca 2017 roku kwota taka została przekazana na rachunek bankowy wnioskującej.
W dniach: 29 czerwca oraz 4 i 9 lipca 2017r. powódka wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 61 000 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 31 maja 2017 r. został złożony przez nią wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników do działek rolnych o łącznej powierzchni 53,90 ha położonych w obrębach: N. gmina L. i T. gmina L. na rok 2017.
Decyzją z dnia 27 marca 2017r. nr (...) (...) (...),Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 24 415,77 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 16 386,69 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 723,25 zł, płatność dla młodych rolników w wysokości 10 614,49 zł oraz kwotę 636,98 zł z tytułu zwrotu tzw. dyscypliny finansowej.
W dniu 13 listopada 2017r. kwota 39 512,75 zł została przekazana na rachunek bankowy L. L..
W dniu 5 grudnia 2017r. L. L. wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 35 000 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 30 kwietnia 2018r. Agencja przekazała wnioskodawczyni kolejną kwotę 17 264,43 zł.
W dniu 31 maja 2017r. do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął wniosek powódki o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2017.
Decyzją z dnia 22 marca 2018 roku nr (...)–(...)–(...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) , przyznał płatność (...) w sferze nizinnej I w wysokości 423,60 zł, w sferze nizinnej II w wysokości 9 459,04 zł.
W dniu 19 kwietnia 2018r. kwota 9 882,64 zł została przekazana na rachunek bankowy L. L..
W dniu 31 maja 2017r. do Biura (...) Agencji (...) w N. wpłynął także wniosek powódki o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ((...) 2014-2020) na rok 2017.
Decyzją z dnia 22 marca 2018 roku nr (...)–(...)–(...), Kierownik Biura (...) Agencji (...), przyznał płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej wysokości 52 283,26 zł.
W dniu 19 kwietnia 2018r. kwota ta została przekazana na rachunek bankowy wnioskującej.
W dniach: 23 i 24 kwietnia 2018 r powódka wypłaciła ze swojego rachunku bankowego łącznie kwotę 56 000 zł, którą przekazała w gotówce A. D..
W dniu 10 czerwca 2018 r L. L. za pośrednictwem aplikacji e-wniosek złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ((...) 2014-2020) na rok 2018.
Decyzją z dnia 17 października 2018 roku nr (...) (...) (...) Kierownik Biura (...) Agencji (...) przyznał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2018 w łącznej wysokości 52 283,26 zł.
W dniu 29 października 2018 r. ta suma w całości kwota łącznie 52 283,26 zł została przekazana na jej rachunek bankowy.
W dniu 10 czerwca 2018r. za pośrednictwem aplikacji e-wniosek powódka złożyła także wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników do działek rolnych o łącznej powierzchni 54,27 ha położonych w obrębach: N. gmina (...) i T. gmina (...) na rok 2018.
Decyzją z dnia 18 lutego 2019 roku nr (...)–(...)–(...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości 24 409,99 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 16 382,48 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4 748,99 zł, płatność dla młodych rolników w wysokości 8 676,35 zł oraz kwotę 624,53 zł z tytułu zwrotu tzw. dyscypliny finansowej.
W dniu 8 listopada 2018 roku kwota 38 410,25 zł została przekazana na rachunek bankowy L. L.. W dniu 13 marca 2019r wpłynęła kolejna kwota 16 432,09 zł.
W dniu 10 czerwca 2018r powódka złożyła również wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2018.
Decyzją z dnia 18 lutego 2019 roku nr (...) (...) (...), Kierownik Biura (...) Agencji (...) , przyznał płatność (...) w sferze nizinnej I w wysokości 436,31 zł, w sferze nizinnej II w wysokości 9 443,46 zł.
W dniu 6 marca 2019r została przekazana na konto wnioskodawczyni łączna suma 9 879,77 zł.
W okresie od 2014 do połowy 2018r L. L., z pieniędzy otrzymanych z Agencji (...), przekazała A. D., względnie innym osobom na jego zlecenie, łącznie 254 380 zł. Sumę odpowiadającą wysokości roszczenia głównego dochodzonego w postępowaniu. [dodatek redakcyjny S.A. ].
Z dalszej części ustaleń wynika , że :
W czerwcu 2018r. relacje między L. L. a A. D. znacznie się pogorszyły. L. L. nie przekazała A. D. pieniędzy które wpłynęły na jej rachunek bankowy od połowy 2018r. , chociaż on się ich domagał. W czerwcu 2018 r zwolniła się z pracy w jego przedsiębiorstwie oraz ,iż :
postanowieniami z dnia 17 stycznia 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., wznowił z urzędu postępowania administracyjne zakończone ostatecznymi decyzjami o przyznaniu płatności (...) na lata 2014-2018.
Postanowieniami z dnia 17 stycznia 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. wznowił z urzędu postępowania administracyjne w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej ((...) 2014-2020) na lata 2016-2018.
Postanowieniami z dnia 17 stycznia 2020r.,Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., wznowił z urzędu postępowania administracyjne zakończone ostatecznymi decyzjami o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na lata 2014-2018.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020 r. , Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., stwierdził, że decyzja Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 10 grudnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. , uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 18 marca 2016r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2015.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r.,Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 26 kwietnia 2017r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2016.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 22 marca 2018r oraz odmówił przyznania L. L. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2017.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. , uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 18 lutego 2019r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ((...)) na rok 2018.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 6 czerwca 2017 roku oraz odmówił przyznania L. L. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r.,Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 22 marca 2018 roku oraz odmówił przyznania L. L. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020 r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. , uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 17 października 2018 roku oraz odmówił przyznania L. L. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r.,. Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., stwierdził, że decyzja Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 5 stycznia 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r. , Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 18 marca 2016r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r., Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 26 kwietnia 2017r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r. , Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. oraz odmówił przyznania L. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Decyzją z dnia 2 listopada 2020r. , Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura (...) Agencji (...) w N. z dnia 18 lutego 2019 r. oraz odmówił przyznania L. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.
Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności (...) przyznanych L. L. za lata 2014-2018.
Decyzją z dnia 12 lutego 2021r nr (...) (...) (...) , ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności (...) w łącznej wysokości 42 265,86 zł. L. L. złożyła od tej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021r Dyrektor (...) Oddziału(...) (...) w N. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N. , przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przyznanych L. L. za lata 2016-2018.
Decyzją z dnia 11 lutego 2021r nr (...) (...) (...) , ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w łącznej wysokości 151 347,67 zł. L. L. złożyła od tej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2021r. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego (...) w N. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Kierownik Biura (...) Agencji (...) w N., przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych L. L. za lata 2014-2018. Decyzją z dnia 12 lutego 2021 roku nr (...) (...) (...) , ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 221 457,08 zł. L. L. złożyła od tej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 roku Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego (...) w N. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji (...) w N. , Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w N. prowadzi przeciwko L. L. postępowanie egzekucyjne.
W przypadku egzekucji związanej z decyzją z dnia 12 lutego 2021r. nr (...) (...) (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 221 457,08 zł, Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w N., do 4 września 2024 r., przekazał na rachunek bankowy Agencji (...) w N. łączną kwotę 217 118,75 zł (w tym: 165 685,57 zł należność główna, 51 421,58 zł odsetki, 11,60 zł upomnienia) wyegzekwowaną na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia 14 czerwca 2021 roku.
W przypadku egzekucji związanej z decyzją z dnia 11 lutego 2021r nr (...) (...) (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w łącznej wysokości 151 347,67 zł, Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w N., do 16 kwietnia 2024 r., przekazał na rachunek bankowy Agencji (...) w N. łączną kwotę 188 372,35 zł (w tym: 151 347,67 zł należność główna, 37 013,08 zł odsetki, 11,60 zł upomnienia), wyegzekwowaną na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia 14 czerwca 2021r.
W przypadku egzekucji związanej z decyzją z dnia 12 lutego 2021r. nr (...) (...) (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności (...) w łącznej wysokości 42 265,86 zł, Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w N., do 29 września 2023r., przekazał na rachunek bankowy Agencji (...) w N. łączną kwotę 55 545,10 zł, (w tym: 42 265,86 zł należność główna, 13 256,04 zł odsetki, 11,60 zł upomnienia), wyegzekwowaną na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z dnia 14 czerwca 2021r..
Z pozostałej części ustaleń faktycznych wynika ,iż :
wyrokiem z dnia 18 listopada 2020r. Sąd Okręgowy w Kielcach m.in.:
uznał A. D. za winnego czynu polegającego na tym, że w okresie od 15 maja 2014 r.do 27 marca 2019 r. , działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w celu uzyskania świadczenia na określony cel gospodarczy w postaci płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, płatności rolno środowiskowo klimatycznej, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wspólnie z innymi osobami, które były pozornymi posiadaczami należących do niego działek rolniczych, aby uzyskał z tytułu ich powierzchni 100% płatności i kierując wykonaniem przez nie czynu zabronionego, polegającego na wprowadzeniu w błąd Agencji (...) w N., w wyniku przedłożenia po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, poświadczających nieprawdę dokumentów o istotnym znaczeniu dla uzyskania ww. wsparcia finansowego, w postaci wniosków o ww. płatności, zawierających fałszywe oświadczenia, że osoby te nie stwarzają pozorów prowadzenia działalności rolniczej i na zadeklarowanych we wnioskach gruntach, prowadzą działalność rolniczą przez cały rok, podczas gdy w rzeczywistości takiej działalności nie prowadziły, oraz po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń osobiście składając fałszywe oświadczenia, że nie stwarza sztucznych warunków o których mowa w Rozporządzeniu UE 1306/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy, podczas gdy w rzeczywistości dokonywał sztucznego podziału należących do niego gruntów dla pozornych posiadaczy i nie wykazywał gruntów który faktycznie użytkował, doprowadził ww. Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej kwocie 1 817 320,79 zł - co stanowi przestępstwo określone w art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 297§1 kk i art. 233§6 kk w zw. z art. 11§2 kk i w zw. z art.12§1 kk i za to na podstawie art. 294§1 kk w zw. z art. 11§3 kk i art. 33§1, 2, 3 kk , wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 zł (pkt I wyroku);
uznał L. L. za winną czynu polegającego na tym, że w okresie od 15 maja 2014 r. do 13 marca 2019 r. wspólnie i w porozumieniu z A. D., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, oraz w celu uzyskania świadczenia na określony cel gospodarczy w postaci płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, płatności rolno środowiskowo klimatycznej, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wspólnie z inną osobą będąc pozornym posiadaczem należących do A. D. działek rolniczych, aby uzyskał z tytułu ich powierzchni 100% płatności, po uprzednim wprowadzeniu w błąd Agencji (...) w N., w wyniku przedłożenia po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, poświadczających nieprawdę dokumentów o istotnym znaczeniu dla uzyskania ww. wsparcia finansowego, w postaci wniosków o ww. płatności, zawierających fałszywe oświadczenia, że nie stwarza pozorów prowadzenia działalności rolniczej i na zadeklarowanych we wniosku gruntach prowadzi działalność rolniczą przez cały rok, podczas gdy w rzeczywistości takiej działalności nie prowadziła, doprowadziła ww. Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej kwocie 415 962 zł – co stanowi przestępstwo określone w art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 297§1 kk i 233§6 kk w zw. z art. 11§2 kk i w zw. z art 12§1 kk i za to na podstawie art. 294§1 kk w zw. z art. 11§3 kk przy zastosowaniu art. 60§2 pkt 2 kk w zw. z art. 60§6 pkt 3 kk i art.33§ 1 i 2 kk wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 50 zł (pkt VI wyroku);
na podstawie artykułu 46§1 kk w związku ze skazaniem orzekł wobec między innymi oskarżonego A. D. i L. L. środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz Agencji (...) przez A. D. kwoty 1 817 320,79 zł, w tym kwoty 415 962 zł solidarnie z L. L. (pkt XI wyroku).
Na skutek apelacji
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2023 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie m.in.:
uchylił orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 listopada 2020 roku sygn. akt(...) z punktu XI dotyczące obowiązku naprawienia szkody,
na mocy art. 46§1 kk zasądził od A. D. i L. L. solidarnie środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia pozostałej części szkody poprzez zapłatę na rzecz Agencji (...) kwoty 353 138,22 zł.
Pismem z dnia 23 maja 2022 roku L. L. wezwała A. D. do zapłaty kwoty 262 644,43 zł w terminie do dnia 15 czerwca 2022r.
W ramach oceny zgormadzonych dowodów, Sąd I instancji obdarzył walorem wiarygodności w pełni przedłożone do akt dokumenty , a także relacje powódki, złożone w charakterze strony.
Uznał , iż depozycje L. L. są dosyć jasne , a przy tym konsekwentne , nie zawierają sprzeczności, spójnie korespondują z pozostałym materiałem dowodowym, którem Sąd dał wiarę.
Jej zeznania pozostają w zgodzie z regułami logiki i odpowiadają zasadom doświadczenia życiowego .
Sąd Okręgowy natomiast w całości odmówił wiarygodności zeznaniom A. D. jako nie dającym się pogodzić z treścią dowodów , które tym walorem obdarzył.
Wskazał także , iż odbywający karę pozbawienia wolności pozwany w istocie w oparciu o złożone zeznania zaprzecza podstawom faktycznym zdarzeń , które prawomocnie zostały ocenione za podstawy do przypisania mu czynów za które został skazany wyrokiem karnym.
Ocenę prawną roszczenia powódki , które uznał za usprawiedliwione w całości , Sąd I instancji oparł na stwierdzeniach i wnioskach , które zważywszy na konieczność zachowania wskazanej wcześniej zwięzłości wypowiedzi motywacyjnej Sądu Odwoławczego , można podsumować w następujący sposób :
a/ powołując treść art. 441 §1 -3 kc Sąd I instancji wskazał , iż odpowiedzialność stron sporu za wyrównanie szkody poniesionej przez Agencję (...) w zakresie kwoty 415 962 zł jako wywołanej popełnionym przez nich deliktem ma charakter odpowiedzialności solidarnej.
b/ jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu L. L. naprawiła te szkodę co najmniej w zakresie kwoty 359 299, 20 zł . stanowiącej sumę wyegzekwowanych od niej kwot cząstkowych .
Wobec tego jest uprawniona do żądania zwrotu przez pozwanego A. D. jej części w wysokości dochodzonego w sprawie świadczenia, odpowiadającego łącznie kwotom , które przekazała pozwanemu w okresie pomiędzy 2014 a połową 2018r.
Mimo iż dokonała przestępstwa działając wspólnie i w porozumieniu z nim to jej były partner był jego wyłącznym beneficjentem.
Ponadto taki wniosek usprawiedliwia fakt iż to A. D. był inicjatorem i pomysłodawcą przestępstwa, które następnie popełnił wraz z innymi osobami, w tym uzależnioną od niego psychicznie i finansowo powódką, których udział w tym procederze był z jednej strony niezbędny, ale z drugiej strony sprowadzał się, w przeważającym zakresie, do podpisywania przedłożonych im dokumentów poświadczających nieprawdę.
Świadczy o tym w szczególności okoliczność, iż powódka w porozumieniu z A. D. doprowadziła (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 415 962 zł, gdy tymczasem A. D. wraz z wszystkim innymi zaangażowanymi w przestępstwo osobami - w łącznej kwocie 1 817 320,79 zł.
c/ kwota zasądzona na rzecz powódki została przyznana wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
W takim opóźnieniu , zdaniem Sądu I instancji, pozwany pozostaje od daty w której upłynął termin wyznaczony przez L. L. do dobrowolnej zapłaty świadczenia zwrotnego , który wyznaczyła w wezwaniu skierowanym do niego , pismem z dnia 23 maja 2022r.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 98 §1 i 3 kpc oraz wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Należność ta , po myśli art. 98 1§1 kpc., została zasadzona wraz z odsetkami.
W warunkach, gdy powódka w znacznej, bo w 98 % , części została zwolniona od obowiązku pokrycia opłaty od pozwu , ta należnością na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach został obciążony przegrywający proces A. D. , na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
W apelacji od tego orzeczenia pozwany , kwestionując je w całości , domagał się wydania przez Sąd Odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego , którym powództwo zostanie oddalone w całości ,a L. L. obciążona kosztami procesu i postępowania apelacyjnego.
Środek odwoławczy został oparty na zarzutach :
- błędu w ustaleniach faktycznych poprzez nieuzasadnione , zdaniem apelanta , przyjęcie , iż powódka wykazała w postępowaniu , iż w okresie lat 2014 – 2018r na przekazała pozwanemu kwotę dochodzoną pozwem , pochodzącą ze środków uzyskiwanych dotacji.
Zdaniem A. D. nie przedstawiła dla potwierdzenia tego faktu żadnych dowodów, poza swoimi zeznaniami , które nie są w tym zakresie wystarczające.
- naruszenia przepisów prawa procesowego , w sposób mający dla treści kwestionowanego orzeczenia istotne znaczenie , a to :
a/ art. 233 §1kpc , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zastąpienie jej przez Sąd I instancji oceną dowolną.
Tej nieprawidłowości skarżący upatrywał w obdarzeniu wiarygodnością relacji powódki przy równoczesnym uznaniu , iż zeznanie A. D. , złożone w ramach zeznań w charakterze strony są w całości niewiarygodne.
Apelujący upatrywał podnoszonej nieprawidłowości także w nierozpoznaniu przez Sąd I instancji jego wniosku o przeprowadzenie dowodu z treści nagrania , który został zgłoszony w odpowiedzi na pozew,
b/ art. 235 2 §1 pkt 2,3 i 4 kpc , jako konsekwencji pominięcia dowodu z zeznań świadka U. J. , który miał dla rozstrzygnięcia istotne wiadomości , co do tego jakie motywy kierowały powódką , kiedy zdecydowała się skierować wobec pozwanego oceniane obecnie powództwo,
Odpowiadając na apelację L. L. domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczy pozwanego nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu
Nie można bowiem podzielić ,jako trafnego , żadnego z zarzutów na których oparta została jej konstrukcja.
Pozwany zdecydował się postawić kwestionowanemu orzeczeniu jedynie zarzuty faktyczny oraz procesowe , przy czym zważywszy na to w czym upatruje realizacji zarzutu dotyczącego faktów , a to uznaniu za potwierdzone przekazanie mu przez powódkę w okresie 2014-2018 łącznej kwoty 254 380 zł., należy go uznać za taki , który jest funkcjonalnie związany i będący konsekwencją realizacji zarzutu procesowego przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów , skoro ustalenie Sądu I instancji w negowanym apelacyjnie zakresie, jest konsekwencją obdarzenia wiarygodnością relacji L. L. przesłuchanej w postępowaniu w charakterze strony , a odmowie takiej cechy depozycjom pozwanego , który konsekwentnie negował uzyskanie od byłej partnerki jakichkolwiek kwot z sum z pozyskiwanych przez nią europejskich dotacji pomocowych.
Taki ścisły związek pomiędzy obydwoma zarzutami i w istocie bardzo zbliżona argumentacja służąca ich uzasadnieniu powoduje , ze zostaną one omówione łącznie.
Przechodząc do tej oceny , na wstępie należy wskazać , że zarzut procesowy jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.
Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia.
Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.
Uwzględniając to generalium , odeprzeć należy narzut naruszenia art. 235 2 §1 pkt 2,3 i 4 kpc , którego realizacji skarżący upatruje w tym ,iż Sąd I instancji pominął wnioskowany przez niego wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka U. J. , którego relacja miałaby potwierdzić to , jakie motywy rzeczywiście kierowały powódką , gdy zdecydowała się wystąpić przeciwko pozwanemu z obecnie ocenianym roszczeniem na drogę sadową.
Zarzut ten nie jest uzasadniony z dwóch powodów.
Po pierwsze i przede wszystkim należy dostrzec , że apelant formułując zarzut nie domaga się przeprowadzenia pominiętego dowodu przed Sądem Odwoławczym.
Po wtóre mimo , że jest , także na etapie odwoławczym, zawodowo reprezentowany nie powołuje wraz z tym zarzutem normy art. 380 kpc.
To zaniechanie powoduje , iż związany zarzutami natury procesowej Sąd II instancji nie jest w ogóle uprawniony do tego aby , w ramach weryfikacji apelacji podjąć ocenę poprawności decyzji procesowej Sądu I instancji o pomięciu wniosku o przesłuchanie tego świadka.
Skoro tak , to jednie na marginesie i dla porządku dodać trzeba , iż relacja o subiektywnych po stronie powódki- jak twierdzi A. D. - przyczynach wytoczenia powództwa przeciwko byłemu parterowi o świadczenie objęte zadaniem pozwu , zdaje się być już prima facie okolicznością niedoniosłą dla faktów relewantnych dla rozstrzygnięcia.
Co trzeba stanowczo podkreślić , iż jest to uwaga czyniona tylko na marginesie wywodu Sądu II instancji.
Należy także już w tym miejscu zauważyć ,że apelant nie wnioskował w środku odwoławczym także o przeprowadzenie, na obecnym etapie sporu stron , dowodu z nagrania na płycie CD , mającego zawierać rozmowę z której wynikały okoliczności towarzyszące zakończeniu relacji osobistych pomiędzy stronami.
Pozwany , w ramach zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc twierdził , że wniosku o przeprowadzenie tego dowodu nie został rozpoznany przez Sąd I instancji.
Już z tej przyczyny ten argument mający wspierać zarzut jest nieuzasadniony.
Nie można także nie dostrzec , iż ten wniosek dowodowy został w prawdzie powołany w odpowiedzi na pozew /por. k. 304 akt / ale nośnik z nagraniem / jak można domniemywać / rozmowy pomiędzy powódką i świadkiem J. / nie został przez pozwanego przedłożony do akt.
Biorąc pod rozwagę generalne stwierdzenia dotyczące zarzutów procesowych , a także zważywszy na to w czym apelujący pozwany upatruje realizacji zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc oraz funkcjonalnie z nim powiązanego i niego wprost wynikającego zarzutu błędu ustaleń faktycznych , obydwa , jako nieuzasadnione, należy odeprzeć.
Skuteczne ich postawienie- poza potwierdzeniem zachodzenia związku pomiędzy wytykanymi błędami Sądu a wynikiem sprawy - wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów , polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.
W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.
Nie dochowanie tych wymagań , wyklucza uznanie ich za usprawiedliwione, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia, polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.
/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005, sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/
Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.
Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji, w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , a w konsekwencji także budowany na tej krytyce oceny zarzut / zarzuty / faktyczny pomimo to , nie zostaną uznane za trafne
Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .
To, w jaki sposób strona pozwana motywuje realizację tak tego zarzutu procesowego jak i funkcjonalnie z nim związanego zarzutu faktycznego , wyklucza uznanie ich za uzasadnione.
W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być wytykanymi nieprawidłowościami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego , skarżący ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jego zdaniem poprawnej.
Nieprawidłowość Sądu na której oparte zostały obydwa zarzuty - zgodnie z argumentacją tego apelanta - sprawdza się ją się do tego ,że nie przyjął on wersji oceny dowodów i faktów , które A. D. uznaje za odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy.
A według przebiegu zdarzeń afirmowanego przez pozwanego, nie otrzymywał w okresie 2014 do połowy 2018r. od byłej partnerki żadnych pieniędzy z pozyskiwanych przez nią systematycznie w tym czasie dotacji unijnych. To pozwany jako osoba zasobna finansowo i majątkowo sponsorował powódkę , a pieniędzy od niej nie potrzebował. Ich relacja została zakończona przez A. D. po tym, kiedy dowiedział , że powódka próbuje szkodzić powodzeniu jego przedsięwzięć gospodarczych. Chęć zemsty natomiast jest jedyną motywacją L. L. , która skłoniła ją do wytoczenia powództwa podlegającego ocenie Sądów obu instancji w rozstrzyganej sprawie.
Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza – z przyczyn podanych wcześniej - dla odparcia zarówno zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc oraz zarzutu faktycznego.
Uznanie ich za nieuzasadnione ma m. in. to następstwo , iż ustalenia poczynione przez Sąd I instancji , Sąd Odwoławczy przyjmuje za własne.
Taka ocena ustaleń wymaga jeszcze kilku dodatkowych uwag.
Obydwa omówione wyżej zarzuty apelanta opierają się na zasadniczej dla stanowiska pozwanego tezie zgodnie z którą , L. L. nie zdołała wykazać , iż przekazała z pozyskiwanych środków dotacyjnych we wskazanym wyżej okresie pozwanemu, co najmniej kwotę 254 380 zł.
A. D. twierdził, iż dla ustalenia tych faktów nie jest wystarczającym oparcie się Sądu I instancji na relacji powódki.
Ta ocena będąca podstawą krytyki stanowiska Sądu Okręgowego w zakresie tych okoliczności nie jest uzasadniona przede wszystkim dlatego , iż ustalenie o przekazaniu pozwanemu tej łącznej sumy ma swoją podstawę nie tylko w zaznaniu powódki ale także w treści dokumentów obejmujących przelewy dokonywane na rachunek L. L. w tym okresie , w realizacji wydawanych na jej rzecz decyzji dotacyjnych przez kierującego (...)Biurem oddziału Agencji (...) w N. oraz tych , które dokumentują dokonywane przez nią wypłaty środków czy to bezpośrednio z konta bankowego czy też z bankomatów / por. k. 19-62 / .
Ponadto źródłem potwierdzenia faktu , iż obydwie strony sporu traktowały uzyskiwane formalnie przez L. L. dotacje , jako pieniądze A. D. , a wobec tego takie , które ma ona ówczesnemu partnerowi zwracać , jako organizatorowi przedsięwzięcia pozyskiwania środków unijnych oraz właścicielowi gruntów do których następuje dofinansowanie , jest materiał z analizy treści rozmów pozwanego m. in. z powódką , które zostały zarejestrowane w ramach postępowania karnego, stanowiąc jeden z elementów faktycznych postawienia obojgu zarzutów popełnienia przestępstw wyłudzenia środków finansowych , w celu osiągniecia korzyści majątkowych.
Z omówienia tych rozmów wynika , że :
L. L. jest jedną z pięciu osób za pośrednictwem których A. D. wyłudza dofinansowanie unijne, a przy tym tylko on jest właścicielem gruntów rolnych i beneficjentem środków uzyskanych formalnie przez osoby biorące udział w tym nielegalnym przedsięwzięciu.
Przekazywała także, w formie informacji SMS , D. bieżące informacje o napływających na jej rachunek w (...) S.A. dotacjach z Agencji .
Nie budziło , w ich wzajemnych relacjach wątpliwości to , iż pieniądze z dotacji stanowią środki A. D. , który jest ich jedynym dysponentem i finalnym odbiorcą mimo faktycznego wpływania ich na konto bankowe ówczesnej parterki.
/ dowód kserokopie analiz podsłuchanych rozmów telefonicznych k. 95 , 98, 102 i 104 akt /
Dodatkowym elementem faktycznym ale mającym zasadnicze znaczenie dla potwierdzenia poprawności ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w tym , mającym podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zakresie jest to , co wynika z kolejnego fragmentu materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym.
Z analizy dokumentów obrazujących wpływ na konto bankowe L. L. w okresie listopada 2016r dwóch kwot cząstkowych w ramach pozyskiwanych na jej nazwisko dotacji , na łączna sumę 41 707 , 01 zł. wynika , iż kwota ta została przekazana przez powódkę A. D. , a on potwierdził jej odbiór swoim podpisem.
/ dowód : omówienie treści dokumentów k. 109 akt /
Innych dowodów bezpośrednio potwierdzających przekazywanie pieniędzy unijnych przez powódkę pozwanemu , w okresie istotnym dla rozstrzygnięcia, wprawdzie brak ale treść zgromadzonych w sprawie dowodów dokumentów, w ich całokształcie , w tym w szczególności porównanie czasowe dat w których środki z dotacji w okresie 2014r do połowy 2018r. wpływały na konto powódki oraz tych w których dokonywała ona wypłat , w tym na rzecz pracowników pozwanego F. L. i H. A., pozwala na skonstruowanie domniemania faktycznego , iż pozyskane od (...) kwoty wsparcia ze środków unijnych były przekazywane przez powódkę A. D. bezpośrednio bądź pożytkowane na cel , który wskazał / wynagrodzenie wskazanych wyżej pracowników oraz koszty utrzymania psa /
Analiza treści dokumentów z kart 19 – 62 akt / obejmujących wpłaty dotacji z Agencji oraz wypłaty dokonywane przez L. L. potwierdza tę korelację czasową.
Pieniądze uzyskane od Agencji 29 grudnia 2014r były systematycznie wypłacane przez nią w dniach 8 stycznia , 20 stycznia oraz 2 lutego 2015r.
Środki , które wpłynęły 30 listopada 2015r były rozdysponowane przez powódkę w dniach 10 grudnia 2015r i 11 stycznia 2016r / w tym na wynagrodzenie pracownika i koszty utrzymania psa /
Pieniądze które wpłynęły na konto partnerki pozwanego 30 marca 2016r został rozdysponowane już w dniu następnym ,
Środki jakie otrzymała w dniach 18 i 28 listopada 2016r wypłaciła w dniach 29-30 grudnia 2016r.
Piniądze które Agencja przekazała w okresie pomiędzy 17 maja 2017r. a 26 czerwca 2017r były wypłacane począwszy od 29 czerwca 2017r , potem 4 i 10 lipca 2017r
Środki pozyskane przez L. L. w dniu 14 listopada 2017r wypłaciła w większości w dniu 5 grudnia 2017r
Środki przelane przez Agencje w dniu 19 kwietnia 2018r powódka wypłaciła 24 kwietnia 2018r
Przy tym częstotliwość wypłat , niezależnie od ich formy oraz wysokość ich sum wyklucza - w odwołaniu się chociażby do reguł doświadczenia życiowego - zasadność stanowiska pozwanego prezentowanego przez A. D. w postępowaniu, zgodnie z którym pieniądze te jego ówczesna partnerka przeznaczała wyłącznie na swoje potrzeby, żyjąc przy tym ponad stan i zaspokajając swoje nadmiernie rozbudowane zachcianki .
Trzeba jeszcze przy tym dodać ,iż podsumowanie , wynikających z przedłożonych dokumentów wypłat kwot , w objętym sporem okresie wzajemnego współdziałania stron potwierdza , iż w ten sposób L. L. przekazał A. D. bezpośrednio lub na cele przez niego wskazane kwotę co najmniej odpowiadającą wymiarowi ilościowemu dochodzonego w sprawie roszczenia.
Ustalenia przyjęte przez Sąd Apelacyjny za własne wymagają uzupełnienia o fakt , który wynika z sentencji prawomocnego wyroku Sądu Apalacyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2023r , w sprawie oznaczonej sygnaturą II Ka 82/21 , który został wydany na skutek apelacji prokuratora i obrońców oskarżonych, od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 listopada 2020r ., sygn. akt (...).
Na podstawie tego orzeczenia powódka i pozwany zostali zobowiązani ,. w ramach orzeczonego wobec nich środka kompensacyjnego, do solidarnego wyrównania szkody wyrządzonej Agencji (...) z siedzibą U. w kwocie 353 138 , 22 zł.
Była to suma odpowiadająca pozostałej części wyrządzonego przez nich wspólnie uszczerbku , w warunkach gdy wcześniej , na podstawie orzeczenia Sądu I instancji, Sądu Okręgowego w Kielcach , obowiązek ten został określony na sumę 415 962zł
/ dowód wyroki : Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 listopada 2020r , sygn. akt : (...) – k. 366-372 akt i Sądu Apalacyjnego w K. z dnia 26 czerwca 2023r , sygn. akt(...) k. 373 akt /.
Ponadto Sąd II instancji ustala ,że pozwany otrzymał wezwanie do dobrowolnego spełnienie świadczenia zwrotnego, zawarte w piśmie powódki z dnia 23 maja 2022r i odpowiadając na nie odmówił wykonania tego obowiązku.
/ dowód odpowiedź A. D. na wezwanie powódki k. 649 akt /Przy tak ustalonych faktach , w tym po ich uzupełnieniu przez Sąd Odwoławczy, stanął on na stanowisku zgodnie z którym Sąd Okregowy w Kielcach uznając roszczenie powódki za uzasadnione w całości , nie popełnił błędu naruszenia relewantnych dla jego oceny, norm prawa materialnego.
Nie powtarzając tych samych bądź bardzo zbliżonych argumentów, których użył Sąd I instancji dla oceny prawnej roszczenia powódki , jest to bowiem z przyczyn teleologicznych , tym bardziej przy zachowaniu zwięzłości wypowiedzi Sądu Odwoławczego , zbędne, uznając stanowisko Sądu Okręgowego w Kielcach I za prawidłowe zauważyć tylko należy na marginesie , iż pozwany w apelacji nie powołuje nie tylko żadnych zarzutów natury materialnej ale również jakikolwiek argumentów za pośrednictwem których starałby się podważyć ocenę Sądu I instancji zgodnie z którą roszczenie L. L. ma charakter regresu wobec drugiego współsprawcy szkody za której wyrównanie oboje odpowiadają deliktowo, w oparciu o zasadę winy.
Dodać do stanowiska Sądu Okręgowego w omawianym zakresie dodać jedynie należy i podkreślić , iż z ustaleń faktycznych wynika , że L. L. naprawiła wyrządzoną Agencji (...) w U. przestępstwem szkodę - na datę zamknięcia rozprawy przez Sąd I instancji - co najmniej w zakresie kwoty łącznej 359 299, 20 zł.
Suma ta [ obejmująca łącznie tylko należności główne wskazane w tytułach wykonawczych ] została od niej, do wskazanej daty , wyegzekwowana przez inicjatora postępowań egzekucyjnych - Naczelnika(...)Urzędu Skarbowego w N..
Trzeba także wskazać , że z punktu widzenia tego kiedy roszczenie regresowe poddane pod osąd w sprawie powstało , forma naprawienia szkody przez jednego ze współdłużników solidarnie odpowiadających za wyrównawczy dług, jest pozbawiona znaczenia. Powstaje ono bowiem zarówno wtedy gdy szkoda została wyrównana dobrowolnie , czy jako wynik postępowania wykonawczego , przy użyciu środków przymusu państwowego.
/ por. w tej materii także , prezentujący podobne stanowisko judykat SN z 29 listopada 2001r. , sygn., V CKN477/00, powołany za zbiorem Lex / .
Przy tym w tej drugiej z wymienionych sytuacji , regres obejmuje swoimi granicami także koszty zwiane z takim postępowaniem/ w rozpoznanej sprawie ten element skali roszczenia jest z uwagi na treść żądania powódki nie istotny /
W warunkach,gdy obydwoje dłużnicy solidarni odpowiadają wobec poszkodowanego na tej samej zasadzie odpowiedzialności deliktowej / zasadzie winy / , podstawą normatywną oceny roszczenie L. L. wobec A. D. jest przepis art. 441 §2 kc.
Ma zatem rację Sąd I instancji wskazując , iż wymiar odpowiedzialności regresowej byłego partnera powódki wobec niej określają wyłącznie kryteria wskazane przez ustawodawcę w tym przepisie albowiem nie można zasadnie mówić, w tym przypadku, o stosunku wewnętrznym pomiędzy dłużnikami , którego treść miałaby zdecydować o rozmiarach wzajemnej odpowiedzialności pomiędzy nimi w sytuacji wyrównania szkody przez jednego z nich, jak to ma miejsce w oparciu o ogólną normę art. 376 kc.
Kształt takiego roszczenia jest z woli ustawodawcy uzależniony od okoliczności konkretnego przypadku, a granice ilościowe tego roszczenia zostały oddane ocenie Sądu orzekającego jako przykład ius moderandi
/ por. w tej kwestii bliżej wskazany tylko ilustracyjnie judykat SN z 15 października 2010r , sygn.. V CSK 78/10 , powołany za zbiorem Lex a także uwagi T. Antoszaka w komentarzu do art. 441 kc pod redakcja J. Gudowskiego /
Biorąc pod uwagę kryteria granic takiego roszczenia, w konfrontacji z faktami ustalonymi w rozstrzyganej sprawie należy uznać ,że stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe, kiedy ocenia ,że powódka może od pozwanego dochodzić co najmniej kwoty łącznej odpowiadającej sumom , które we wskazanym w podstawie żądania okresie , przekazała / zwróciła / mu ze środków nielegalnie pozyskanych dotacji.
Ma bowiem rację Sąd niższej instancji , gdy uzasadniając taką ocenę wskazuje ,że to pozwany był pomysłodawcą całego , ocenionego prawomocnie jako przestępstwo przedsięwzięcia . Tylko on w istocie skorzystał z efektów finansowych nielegalnego działania , a rola powódki miała / podobnie jak innych osób zrekrutowanych do jego realizacji / tylko pomocniczy , chociaż z drugiej strony niezbędny charakter.
Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną, Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 441 §1i 2 kc/ pkt I sentencji motywowanego orzeczenia /.
Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd II instancji zastosował art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , sięgając dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, po zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota kosztów, należna wygrywającej także ten etap sporu powódce , odpowiada wynagrodzeniu zastępującego ją na etapie odwoławczym pełnomocnika - adwokata - ustalonemu - jako pochodna wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia [254 380 zł ] - na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800].
Należność kosztowa została przyznana , wraz z odsetkami o których , po myśli art. 98 §1 1 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc , Sąd Odwoławczy był zobowiązany orzec z urzędu. /pkt II sentencji uzasadnianego wyroku /