Wyrok SN z 20 kwietnia 2012, sygn. III CSK 228/11
Data orzeczenia
20 kwietnia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Krzysztof Pietrzykowski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (16)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)
SSN Barbara Myszka
SSN Maria Szulc (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Grupy Turystyczno-Hotelowej B.-A. sp. z o.o.
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie M.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 kwietnia 2012 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 5 maja 2011 r.,
1) odrzuca skargę w zakresie punktu pierwszego
zaskarżonego wyroku;
2) oddala skargę w pozostałym zakresie;
3) zasądza na rzecz powoda od pozwanego kwotę 1800
(jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu
kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym.
2
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w
części rozstrzygającej o kosztach postępowania i oddalił apelację pozwanego
Skarbu Państwa – Wojewody M. od tego wyroku w zakresie uwzględniającym
powództwo o zasądzenie kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18
czerwca 2009 r. z tytułu odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek
niewykonania zobowiązania.
Ustalił, że w dniu 30 czerwca 2006 r. strona powodowa zawarła z M.
Urzędem Wojewódzkim (dalej MUW) na czas określony dziesięciu lat, umowę
dzierżawy nieruchomości położonej w Z., zabudowanej Ośrodkiem Szkoleniowo –
Wypoczynkowym „J.” i pozostającej w trwałym zarządzie MUW. W umowie strony
postanowiły, że wszelkie nakłady remontowe, adaptacyjne i modernizacyjne będą
czynione przez dzierżawcę za zgodą wydzierżawiającego na własne ryzyko, bez
możliwości domagania się kosztów z tytułu podwyższenia wartości obiektu oraz
urządzeń w nim pozostających, a nadto wskazały okoliczności uzasadniające
rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie dzierżawcy. Starosta T. decyzją
z dnia 8 września 2008 r. orzekł o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu wskutek
wniosku złożonego w dniu 17 czerwca 2008 r. przez Dyrektora Generalnego MUW
o wygaszenie trwałego zarządu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, jako
zbędnej na potrzeby MUW. Strona powodowa została poinformowana o treści
decyzji w dniu 28 października 2008 r. i wydała nieruchomość po trzymiesięcznym
okresie wypowiedzenia. W czasie obowiązywania umowy powódka wykonała, za
zgodą wydzierżawiającego, szereg prac remontowych, modernizacyjnych
i adaptacyjnych. W styczniu 2009 r. powódka zwróciła się do Starosty z wnioskiem
o zawarcie umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości, jednak
w konsekwencji zaproponowania mniej korzystnych od poprzednich warunków
umowy, do jej zawarcia nie doszło.
Sąd Apelacyjny uznał za nieuzasadniony zarzut błędnej wykładni umowy
dzierżawy poprzez przyjęcie, że strony nie przewidziały w umowie jej rozwiązania
na skutek wygaśnięcia trwałego zarządu na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Stwierdził, że umowa w § 7 ust. 2 precyzowała
3
warunki wypowiedzenia umowy przez wydzierżawiającego wyłącznie wskutek
naruszeń postanowień umownych przez dzierżawcę. Poza umownymi przypadkami
wypowiedzenia umowy występują również jego podstawy wynikające z ustawy,
które mogą być powtórzone w umowie, nie stając się przez to umownymi
warunkami wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy było skutkiem zastosowania
art. 46 ust. 3 u.g.n., jednakże brak wypowiedzenia w trybie art. 678 § 1 k.c. nie
powoduje niemożności dochodzenia odszkodowania w trybie art. 679 § 1 k.c.,
nawet w sytuacji zamieszczenia w umowie klauzuli odwołującej się do stosowania
przepisów kodeksu cywilnego. Sąd ten wskazał również, iż wypowiedzenie
określone w art. 46 ust. 3 u.g.n. może wynikać z uznaniowego działania
wydzierżawiającego, które może nie znajdować uzasadnienia w świetle prawa.
W sprawie niniejszej pozwany podjął umyślne działania zmierzające do
niewykonania umowy, mimo braku interesu publicznego w wygaszeniu trwałego
zarządu. Miał świadomość, że działania te mogą doprowadzić do
odpowiedzialności odszkodowawczej, bowiem taki wniosek został sformułowany
w opinii prawnej radcy prawnego MUW z dnia 12 września 2006 r. Analizując § 4
ust. 5 umowy, dotyczący ponoszenia przez dzierżawcę kosztu nakładów na jego
ryzyko, Sąd drugiej instancji wskazał, że powinien on być, przez pryzmat art. 65
k.c., interpretowany w świetle prawa powoda do amortyzacji nakładów przez cały
czas trwania umowy tj. dziesięć lat. Brak jest racjonalnych powodów, by uznać, iż
zrzeczenie się nakładów mogło dotyczyć nie tylko przypadku wypowiedzenia
umowy z przyczyn zawinionych przez dzierżawcę, ale również sytuacji
zamierzonego i zawinionego doprowadzenia przez pozwaną do niewykonania
umowy. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska pozwanego, że ustawowy skutek
przewidziany w art. 46 ust. 3 u.g.n. powoduje wyłączenie odpowiedzialności
pozwanej. Wygaszenie trwałego zarządu oznacza jedynie wypowiedzenie umowy
dzierżawy, natomiast przepis ten nie wyłącza, ani nie ogranicza odpowiedzialności
odszkodowawczej z przyczyny niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązania, które mogą nastąpić wskutek nielojalnego działania
wydzierżawiającego. Ponadto ocenił zachowanie strony pozwanej jako zamierzone
i umyślne niewykonanie zobowiązania, skoro niespełna dwa lata po zawarciu
umowy i po dokonaniu nakładów przez dzierżawcę wystąpiła z wnioskiem, który
4
musiał doprowadzić do wypowiedzenia umowy dzierżawy. Brak ku temu było
interesu publicznego skoro Skarb Państwa nadal zamierzał czerpać pożytki
z nieruchomości w sposób dotychczasowy. Odnosząc się do wysokości szkody
wskazał, że pozwana dochodzi jedynie części szkody i wobec udowodnienia
kosztów remontu oraz dochodów uzyskanych z przedmiotu dzierżawy na kwoty
trzykrotnie wyższe od dochodzonych w zakresie damnum emergens i lucrum
cessans, wysokość szkody została wykazana. Sąd drugiej instancji uznał również
za dopuszczalne zastosowanie w drodze analogii art. 679 § 1 k.c. w zw. z art. 694
k.c. w wypadku wygaszenia prawa trwałego zarządu skutkującego
wypowiedzeniem umowy dzierżawy. Nie podzielił zarzutu naruszenia art. 362 k.c.,
bowiem szkoda powstała w momencie, w którym wskutek zawinionych działań
pozwanej doszło do niewykonania umowy dzierżawy, a więc późniejsze
pertraktacje dotyczące nowej umowy nie mogły być źródłem przyczynienia się do
szkody. Odnośnie do kwestii odsetek wskazał, że zasada określona w art. 363 § 2
k.c. nie wyłącza możliwości ustalenia odszkodowania wg cen z daty, w której
świadczenie powinno być spełnione. Skoro strona powodowa wykazała wysokość
szkody w części dotyczącej nakładów według cen z chwili ich dokonania oraz
utraconych korzyści według wartości dochodów z 2008 r., a pozwana przyznała w
trybie art. 230 k.p.c. fakt doręczenia jej w dniu 17 czerwca 2009 r. odpisu wniosku o
zawezwanie do próby ugodowej, to od dnia 18 czerwca 2009 r. pozostaje w zwłoce
z zapłatą odszkodowania.
Pozwany Skarb Państwa w skardze kasacyjnej, powołując się na obie
podstawy określone w art. 3983
§ 1 i 2 k.p.c. wniósł o uchylenie wyroku Sądu
Apelacyjnego w punkcie 1 i 3 i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez
uwzględnienie apelacji i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o jego
uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do
ponownego rozpoznania. W ramach pierwszej podstawy wskazał na naruszenie art.
673 § 1 k.c. w zw. z art. 694 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną
wykładnię umowy zawartej w dniu 30 czerwca 2006 r., art. 47 ust. 1 i 2 w zw. z art.
46 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.
z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.) w zw. z art. 354 k.c. w zw. z art. 471 k.c.
poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c.
5
oraz art. 471 k.c. i art. 472 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 56 k.c. oraz
art. 678 k.c. i 679 k.c. w zw. z art. 694 k.c. poprzez ich zastosowanie, art. 362 k.c.
w zw. z art. 361 § 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie, art. 481 § 1 k.c. w zw. z art.
363 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 471 k.c. w zw. z art. 362
k.c. poprzez ich niezastosowanie. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej skarżący
postawił zarzut naruszenia art. 230 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 481
§ 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 i 2 k.c. i w zw. z art. 455 k.c. poprzez ich niewłaściwe
zastosowanie i uznanie, że pozwany przyznał fakt daty doręczenia odpisu wniosku
o zawezwanie do próby ugodowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzut naruszenia art. 230 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. w zw. z art. 481 § 1
k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.p.c. w zw. z art. 455 k.c. uzasadniony błędnym uznaniem,
że pozwany przyznał fakt doręczenia odpisu wniosku o zawezwanie do próby
ugodowej prowadzi do niedopuszczalnego zakwestionowania ustaleń faktycznych.
Zawarty w art. 3983
§ 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach
dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oznacza również
niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na te błędy postępowania,
które dotyczą bezdowodowego ustalenia przez sąd faktów stanowiących podstawę
faktyczną rozstrzygnięcia. Są to fakty powszechnie znane lub znane sądowi
urzędowo (art. 228 § 1 k.p.c., art. 231 § 1 k.p.c.), fakty przyznane w toku
postępowania, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości (art. 229 k.p.c.),
domniemania faktyczne (art. 231 k.p.c.). Zasada ta dotyczy także faktów, których
przyznanie sąd dorozumiewa na podstawie wyników całej rozprawy (art. 230
k.p.c.).
U podstaw zarzutów prawa materialnego oraz przedstawionych zagadnień
prawnych legło odmienne, niż wyrażone przez Sąd Apelacyjny, stanowisko
skarżącego w kwestii możliwości zastosowania w drodze analogii art. 678 k.c. i art.
679 k.c. w zw. z art. 694 k.c. w wypadku wygaśnięcia, na podstawie art. 47 ust. 2
u.g.n., trwałego zarządu nieruchomością będącą przedmiotem umowy dzierżawy
zawartej na czas oznaczony.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 u.g.n. właściwy organ, na wniosek jednostki
organizacyjnej sprawującej trwały zarząd, wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego
6
zarządu. Wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem
umów najmu, dzierżawy lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu
wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość, w stosunku do której wygasł trwały zarząd,
była wynajęta, wydzierżawiona lub użyczona (art. 46 ust. 3 u.g.n.). Skutkiem
wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu jest wygaśnięcie z mocy prawa,
po upływie okresu wypowiedzenia, praw dzierżawcy do dzierżawionej
nieruchomości. Złożenie wniosku o wygaszenie trwałego zarządu przez jednostkę
organizacyjną, która jako zarządca nieruchomości ją wydzierżawiła na czas
oznaczony, przed upływem terminu określonego w umowie, a w konsekwencji
wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, wpływa wobec tego bezpośrednio
na prawa i obowiązki dzierżawców lub najemców. Przepisy ustawy o gospodarce
nieruchomościami nie regulują dalszych kwestii związanych ze skutkami prawnymi
wypowiedzenia takich umów w wypadku wygaśnięcia trwałego zarządu. Przyjęta
przez ustawodawcę w art. 46 ust. 3 u.g.n. konstrukcja, łącząca wygaśnięcie umowy
z upływem terminu wypowiedzenia, a nie wydaniem decyzji, wiąże zatem skutki
przedwczesnego zakończenia umowy z rozwiązaniami przewidzianymi przepisami
prawa cywilnego dla tego rodzaju umów. Zarówno umowy najmu, jak i dzierżawy
zawarte na czas oznaczony mogą być wypowiedziane przez obie strony
w wypadkach określonych w umowie - art. 673 § 3 k.c. w zw. z art. 694 k.c. Przepis
art. 46 ust. 3 u.g.n. stanowi zatem lex specialis, bowiem wprowadza możliwość
wygaśnięcia umowy wskutek wypowiedzenia, niezależnego od warunków
przewidzianych umową stron. Dzierżawca pozostaje zatem w gorszej pozycji, niż
wydzierżawiający, skoro właściwie wykonując zobowiązanie, może utracić prawo
dzierżawy przed terminem określonym w umowie. Konsekwencją wypowiedzenia
dokonanego wskutek wygaśnięcia trwałego zarządu jest obowiązek
wcześniejszego zwrotu przedmiotu dzierżawy. Skoro zwrot ten nie następuje
wskutek przyczyn leżących po stronie dzierżawcy, określonych w umowie
i dzierżawcy znanych, to nie ma przyczyn, by stosować wyłącznie art. 676 k.c.
regulujący zasady rozliczeń ulepszeń po zakończeniu umowy. Jeżeli umowa
dzierżawy nie określa zasad rozliczeń pomiędzy dzierżawcą, a jednostką
organizacyjną w wypadku wygaśnięcia trwałego zarządu, stosować należy także te
przepisy, które regulują zbliżoną sytuację wypowiedzenia umowy dzierżawy,
7
którego skutkiem jest obowiązek wcześniejszego zwrotu jej przedmiotu, niż
określony w umowie, a zatem art. 679 § 1 k.c. w zw. z art. 694 k.c. Wprawdzie
istotnie art. 679 k.c. w zw. z art. 694 k.c. ma zastosowanie w wypadku zbycia
rzeczy wydzierżawionej w czasie trwania umowy dzierżawy, a zatem w wypadku
przeniesienia własności przedmiotu dzierżawy w ramach stosunków
cywilnoprawnych, ale przepis ten należy stosować w drodze analogii do stanu
faktycznego odmiennego o tyle, że nie zachodzi zbycie przedmiotu dzierżawy,
natomiast tożsamy jest skutek wypowiedzenia umowy przez nabywcę dokonanego
w konsekwencji zbycia i wypowiedzenia umowy wskutek wygaśnięcia trwałego
zarządu. W obu wypadkach dzierżawca jest zobowiązany do zwrotu przedmiotu
dzierżawy, z przyczyn od niego niezależnych, przed terminem określonym
w umowie. Dzierżawcy, w wypadku wypowiedzenia przed terminem umowy
dzierżawy zawartej na czas oznaczony wobec wygaśnięcia trwałego zarządu na
podstawie art. 46 ust. 3 u.g.n., służy zatem roszczenie o naprawienie szkody
poniesionej wskutek wykonania obowiązku wcześniejszego zwrotu przedmiotu
dzierżawy. Zakres naprawienia szkody określa art. 361 § 1 i 2 k.c., a zatem
obejmuje zarówno damnum emergens jak i lucrum cessans. Wskazać nadto
należy, że do dzierżawcy należy wykazanie przesłanek odpowiedzialności
odszkodowawczej, które podlegają badaniu na tle konkretnych okoliczności
faktycznych i odrębnie w każdej sprawie. Stąd też nie każdy wcześniejszy zwrot
przedmiotu dzierżawy z przyczyny wskazanej wyżej będzie automatycznie
zdarzeniem wywołującym szkodę.
Zważywszy na ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, którym Sąd
Najwyższy jest związany, nie ma podstaw, by zakwestionować ocenę prawną
dokonaną przez Sąd Apelacyjny. Wbrew twierdzeniu skarżącego wykładnia woli
stron umowy dzierżawy zawartej pomiędzy stronami została dokonana, zgodnie
z regułami zawartymi w art. 65 k.c., na podstawie tekstu dokumentu,
z uwzględnieniem całego kontekstu oraz związków treściowych występujących
między poszczególnymi postanowieniami. Zawarcie w umowie odesłania do
przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może oznaczać, że strony
przewidziały i zaakceptowały możliwość wcześniejszego wygaśnięcia umowy
z przyczyn innych, niż określone enumeratywnie w umowie. Wskazuje na to
8
przede wszystkim przyjęcie przez dzierżawcę obowiązku ponoszenia wszelkich
nakładów i ulepszeń, które byłoby niezrozumiałe w wypadku możliwości
wygaśnięcia umowy w każdej chwili, natomiast jest logiczne w sytuacji jego
pewności co do trwałości stosunku prawnego nawiązanego z podmiotem
publicznym.
Odnosząc się do kwestii przesłanek odpowiedzialności pozwanego wskazać
należy, że sąd powszechny jest związany treścią decyzji administracyjnej i jej
podstawy materialnej. Zbędne były zatem rozważania Sądu drugiej instancji
dotyczące oceny przesłanki zbędności przedmiotowej nieruchomości dla
wydzierżawiającego w kontekście prawidłowości złożenia wniosku o wygaszenie
trwałego zarządu. Słusznie natomiast wskazał ten Sąd na fakt zawarcia umowy
i złożenie wniosku niespełna dwa lata później oraz na fakt czynienia wstępnych
działań już dwa i pół miesiąca po zawarciu umowy, o czym świadczy opinia radcy
prawnego. Skoro w tak krótkim czasie po zawarciu umowy wydzierżawiający już
rozważał złożenie wniosku, a zatem uznawał nieruchomość za zbędną, to
świadomie doprowadził do zawarcia umowy i jej wykonywania przez dzierżawcę,
a w konsekwencji powstania szkody. Takie działanie słusznie zostało
zakwalifikowane jako oczywiście nielojalne i noszące cechę zawinionego. Wbrew
twierdzeniu skarżącego działaniem powodującym odpowiedzialność pozwanego nie
jest samo złożenie przez jednostkę organizacyjną wniosku o wygaszenie trwałego
zarządu, bowiem jest to uprawnienie ustawowe, a zaistnienie jego przesłanek
podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym. Działaniem podlegającym
ocenie w kontekście odpowiedzialności kontraktowej jest działanie pozwanego jako
wydzierżawiającego w świetle postanowień umownych oraz przesłanek
określonych w art. 679 § 1 w zw. z art. 694 k.c. Uprawnieniem ustawowym było
zatem złożenie wniosku o wygaszenie zarządu, natomiast ocenie podlega, czy
w konsekwencji wcześniejszego wypowiedzenia umowy dzierżawy, będącego
skutkiem wygaszenia zarządu, dzierżawca poniósł szkodę pozostającą w związku
przyczynowym z wypowiedzeniem umowy przed terminem w niej określonym.
Z tych przyczyn nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 673 § 1 k.c. w zw. z art. 694
k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 47 ust. 1 i 2 w zw. z art. 46 ust. 3 u.g.n. w zw.
9
z art. 354 k.c. w zw. z art. 471 k.c., art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 1 i 2 k.c. oraz art.
471 k.c. i art. 472 k.c. i art. 56 k.c. w zw. z art.678 k.c. i 679 k.c. w zw. z art. 694 k.c.
Zarzuty naruszenia art. 362 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 471 k.c.
oraz art. 471 k.c. w zw. z art. 362 k.c. poprzez ich niezastosowanie nie zostały
przez skarżącego uzasadnione, a nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie
przyczyn naruszenia tych przepisów, skoro pozwany ich nie wskazuje. Skoro,
w przekonaniu skarżącego, ustalony stan faktyczny dawał podstawy do
zastosowania przez sąd drugiej instancji art. 362 k.c., jego obowiązkiem było
wykazanie błędu subsumcji. Samo wskazanie, że drugi z zarzutów dotyczy
uznania, że powód nie przyczynił się do powstania szkody, w tym w szczególności
w postaci utraconych korzyści nie wypełnia tego obowiązku. Skarżący nie
przytoczył na poparcie tego twierdzenia żadnych okoliczności zawartych
w ustalonym stanie faktycznym, które mogłyby doprowadzić do zakwestionowania
prawidłowości subsumcji dokonanej przez Sąd Apelacyjny.
Brak jest podstaw, by podzielić argumentację przedstawioną w uzasadnieniu
zarzutu naruszenia art. 481§ 1 k.c. w zw. z art. 363 § 1 i 2 k.c. Ma rację skarżący
o tyle, o ile wskazuje, że w wypadku naprawienia szkody w pieniądzu zasadą jest
ustalenie wysokości odszkodowania według cen z daty jego ustalenia,
a w konsekwencji zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia
następującego po dniu ustalenia odszkodowania. Jednakże reguła przewidziana
w art. 363 § 2 k.c. nie wyłącza możliwości ustalenia, w konkretnym wypadku,
odszkodowania według cen z innej wcześniejszej daty, gdy wyraża ono szkodę
powoda z tej daty. Jeżeli nadto okaże się w toku postępowania, że dochodzona
kwota odszkodowania należała się powodowi już w tej dacie i świadczenie
odszkodowawcze powinno być wówczas spełnione, dopuszczalne jest zasądzenie
odsetek ustawowych od tego dnia. Wobec ustalenia, że pozwany pozostawał
w opóźnieniu spełnienia świadczenia odszkodowawczego obliczonego według cen
z 2008 r. od 18 czerwca 2009 r. rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego zapadło bez
naruszenia przepisów wskazanych przez skarżącego.
Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna w części dotyczącej punktu
trzeciego zaskarżonego wyroku podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814
k.p.c.,
wobec czego o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.
10
108 § 1 k.p.c. i art. 98 k.p.c. oraz § 6 pkt 5 i § 13 pkt 4 ust. 2 w zw. z § 5
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze
zm.).
Pozwany zaskarżył także punkt pierwszy wyroku Sądu Apelacyjnego którym,
w wyniku zażalenia, rozstrzygnięto o kosztach postępowania przed Sądem
pierwszej instancji. W świetle art. 3981
§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje
od postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego, w postępowaniu
zażaleniowym, o kosztach postępowania za pierwszą instancję, a zatem skarga
kasacyjna pozwanego w tej części podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986
§ 3
k.p.c.
db