Wyrok z 19 sierpnia 2025, sygn. XVII AmE 42/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Sygn. akt XVII AmE 42/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 sierpnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny
Protokolant – sekr. sąd. Magdalena Ratajczyk
po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania
Stacji Paliw (...) spółki jawnej
z siedzibą we W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 12 grudnia 2023 r., znak: (...) (...) (...))
I. oddala odwołanie;
II. zasądza od Stacji Paliw (...) spółki jawnej z siedzibą we W. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/
Sygn. Akt XVII AmE 42/24
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 19 sierpnia 2025 r.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z 12 grudnia 2023 r., znak: (...) (...) (...)), na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 w związku z 56 ust. 2, ust. 3 pkt 2 i ust. 6, w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 z późn. zm.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: STACJA PALIW (...) SPÓŁKA JAWNA z siedzibą we W. – w związku z ujawnieniem w prowadzonej przez ww. przedsiębiorcę koncesjonowanej działalności gospodarczej, polegającej na obrocie paliwami ciekłymi nieprawidłowości polegających na nieprzestrzeganiu obowiązków wynikających z koncesji poprzez wprowadzanie do obrotu paliw ciekłych, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami wynikającymi z norm określonych prawem, co stanowi naruszenie warunku 2.2.1. koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lipca 2011 r. nr (...) z późn. zm. i tym samym wypełnienie dyspozycji art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo energetyczne orzekł, że:
1.
STACJA PALIW (...) SPÓŁKA JAWNA
z siedzibą we W. naruszyła warunek 2.2.1. koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lipca 2011 r. nr (...) z późn. zm. – w ten sposób, iż wprowadzała do obrotu poprzez stację paliw ciekłych we W. przy ul. (...), olej napędowy, którego parametry jakościowe nie spełniały norm określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1314).
2. za działania opisane w punkcie 1 wymierzył STACJI PALIW (...) SPÓŁKA JAWNA z siedzibą we W., karę pieniężną w wysokości 8 000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych), co stanowi (...) przychodu ww. przedsiębiorcy uzyskanego z działalności koncesjonowanej osiągniętego w 2022 r.
(decyzja prezesa URE k. 6-13v akt sąd.)
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Stacja Paliw (...)Sp. J. z siedzibą we W. zaskarżając ją w całości.
Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 56 ust. 2, 3 pkt 2 i ust. 6 w zw. z art. 30 ust 1 ustawy Prawo energetyczne poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące wymierzeniem odwołującemu się kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za naruszenie warunku 2.2.1. koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lipca 2011 r., podczas gdy kontrolowana próbka oleju napędowego o numerze (...) została nabyta przez Stację Paliw(...) Sp. J. wraz z dostawą paliwa od (...) S. A., olej napędowy posiadał wszelkie stosowne certyfikaty, był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach, a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek przesłanek umożliwiających uznanie, że do obniżenia jakości paliwa doszło w wyniku działania kontrolowanego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z zaniechaniem jego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia oraz pominięciem istotnych okoliczności, co skutkowało błędnym ustaleniem, że odwołujący nie dołożył należytej staranności uwzględniającej zawodowy charakter jego działalności przy przechowywaniu dostarczonego paliwa;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia art. 56 ust. 6a ustawy Prawo Energetyczne poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy zachodziły wszelkie przesłanki umożliwiające umorzenie postępowania, w szczególności stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa.
Mając na uwadze całokształt przytoczonych powyżej zarzutów Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
(odwołanie k. 15-17 akt sąd.)
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
(odpowiedź na odwołanie k. 32-38v akt sąd.)
W dalszym toku postępowania strony nie zmieniły prezentowanych stanowisk.
(pismo powoda z 5 sierpnia 2024 r. k. 44-45v akt sąd., protokół rozprawy z dnia 12.08.2025 r. k. 58-59 akt sąd.)
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej „Prezes URE”) z dnia 5 lipca 2011 r. nr (...) z późn. zm. udzielono STACJI PALIW (...) SPÓŁKA JAWNA z siedzibą we W. koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od 5 lipca 2011 r. do 31 grudnia 2030 r., określając w niej szczególne warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej.
Dowód: formularz w sprawie opłaty koncesyjnej w roku 2022 k. 66 akt adm.; koncesja z 30 lipca 2021 r. k. 4-7v akt adm.
Koncesja zawiera m.in. warunek 2.2.1. (w brzmieniu określonym decyzją z dnia 30 lipca 2021 r. nr (...). (...) (...) w sprawie zmiany ww. koncesji), zgodnie z którym „Koncesjonariuszowi nie wolno czynić przedmiotem obrotu paliw ciekłych, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami określonymi obowiązującymi przepisami i wynikającymi z zawartych umów”.
Dowód: koncesja z 30 lipca 2021 r. nr (...). (...) (...) k. 4-7v akt adm.
Pismem z dnia 10 lipca 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (znak: (...) (...)) poinformował Prezesa URE o wynikach kontroli jakości paliw przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2023 r. przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w L. na prowadzonej przez Przedsiębiorcę stacji paliw ciekłych we W. przy ul. (...) – przedstawiając jednocześnie protokół kontroli z dnia 16 stycznia 2023 r. (nr akt kontroli (...)) oraz z dnia 1 lutego 2023 r. (nr akt kontroli (...)), a także sprawozdanie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr (...) z badania laboratoryjnego próbek paliwa pobranych na ww. stacji paliw ciekłych w dniu 16 stycznia 2023 r. przeprowadzonego przez Instytut Nafty i Gazu w K. oraz sprawozdanie z dnia 17 lutego 2023 r. nr (...) (...) z badania laboratoryjnego próbki kontrolnej oleju napędowego pobranej na ww. stacji w dniu 16 stycznia 2023 r. przeprowadzonego przez Ł. (...) Instytut (...) w W., które wskazywały, iż wprowadzany do obrotu na ww. stacji olej napędowy nie spełniał norm jakościowych tego paliwa ciekłego określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1314).
Dowód: okoliczności bezsporne k. 6- 6v akt sąd., a ponadto protokół kontroli z dnia 16.01.2023 r. k. 8-12 akt adm., protokół pobrania próbek paliw Nr (...) k.13-15, k. 16 akt adm., protokół przyjęcia próbki z 18.01.2023 r. k. 17, sprawozdanie Nr (...) z 23.01.2023 r. k. 18-19 akt adm. oraz sprawozdanie Nr (...) dla próbki (...) z 23.01.2023 r. k. 20-21 akt adm., protokół kontroli z dnia 1.02.2023 r. k. 22-32 akt adm., protokół pobrania próbek paliw Nr (...) k.33-35, k. 36 akt adm.)
Sprawozdanie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr (...) sporządzone przez Instytut Nafty i Gazu w K. wskazywało na wynik pomiaru temperatury zapłonu próbki podstawowej oleju napędowego na poziomie 50 ( O)C, przy wymaganiach jakościowych określonych w ww. rozporządzeniu – powyżej 55 ( O)C i tolerancji metody badawczej – powyżej 52,9 ( O)C (procentowa wartość przekroczenia – 5,48%), zaś sprawozdanie sporządzone przez Ł. (...)Instytut (...) w W. wskazywało na wynik pomiaru temperatury zapłonu próbki kontrolnej oleju napędowego na poziomie 50 ( O)C, przy wymaganiach jakościowych określonych w ww. rozporządzeniu – powyżej 55 ( O)C i tolerancji metody badawczej – powyżej 52,7 ( O)C (procentowa wartość przekroczenia – 5,12%).
Dowód: sprawozdanie Nr (...) z 23.01.2023 r. k. 18-19 akt adm., sprawozdanie z badań Ł. (...) Instytut (...) w W. z 17.02.2023 r. k. 42-43 akt adm.
Pismem z 6 września 2023 r. Prezes URE wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Przedsiębiorcy kary pieniężnej w związku z naruszeniem przez niego warunku 2.2.1. posiadanej koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Ponadto, w przedmiotowym piśmie Przedsiębiorca został wezwany do udzielenia wszelkich informacji mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięć podejmowanych w prowadzonym postępowaniu oraz do składania w tym zakresie stosownych wniosków dowodowych, a także ustosunkowania się do ustaleń zawartych w przywołanych wyżej dokumentach.
Dowód zawiadomienie Prezesa URE z 6.09.2023 r. k. 1-2v akt adm.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 3 października 2023 r., Przedsiębiorca wskazał, iż (...) spółka jawna od lat działa na rynku paliwowym. Paliwa ciekłe oferowane do sprzedaży przez przedsiębiorcę są nabywane od renomowanych dostawców, w tym (...) SA prowadzącej terminal paliwowy w L. przy ul. (...). Za każdym razem przedsiębiorca wymaga otrzymania dokumentów potwierdzających jakość paliwa. Tak było również i w tym przypadku. Olej napędowy posiadał wszelkie stosowne certyfikaty, był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach, a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek przesłanek umożliwiających uznanie, że do obniżenia jakości paliwa doszło w wyniku działania spółki. Przy przyjęciu kierowców do pracy przedsiębiorca przeprowadza szkolenie informujące o obowiązkach związanych z odbieraniem paliwa i wymaganą dokumentacją. Spółka nie jest jednak w stanie zweryfikować parametrów paliwa inaczej niż na podstawie otrzymanych dokumentów. W tym przypadku spółka nie wiedziała o tym, że parametry kupionego paliwa były niezgodne z wartościami wynikającymi z certyfikatu. Paliwo było transportowane bezpośrednio z bazy paliw do zbiornika pojazdem przeznaczonym do przewożenia tego rodzaju ładunków. Można to zweryfikować przy pomocy systemu S.. Paliwo zostało wyładowane do certyfikowanego zbiornika. Nie ma więc możliwości aby zmiana parametrów paliwa nastąpiło z przyczyn leżących po stornie spółki.
Nie można bowiem wymagać od racjonalnego przedsiębiorcy, aby przed każdorazowym wprowadzeniem paliwa do zbiornika głównego dokonywał badania paliwa dostarczanego przez przewoźnika, gdyż czas oczekiwania na wyniki tych badań paraliżowałby działalność zarówno przedsiębiorcy, jak i przewoźnika na kilka dni. Takimi próbkami danej partii paliwa nie dysponuje także dostawca. W tym przypadku (...) S.A., który jest renomowanym i sprawdzonym dostawcą paliwa.
Spółka pojęła wszystkie racjonalnie możliwe środki ostrożności przy zakupie i rozładunku paliwa. Dokonuje zakupów u renomowanych dostawców, nie stosuje tego samego układu dystrybucji do rozładunku obu rodzajów paliw. Kierowca pojazdu jest cały czas obecny przy załadunku i rozładunku. Wszystkie te czynności odbywają się pod jego nadzorem. Spółka podjęła więc należyte starania aby nie dopuścić do zmiany parametrów paliwa. O tym, że dotychczasowe działania przedsiębiorcy w zakresie wyeliminowania wprowadzania do sprzedaży paliw ciekłych, które nie spełniały przypisanych prawem parametrów jakościowych świadczy m.in. fakt, że nie były on nigdy dotychczas karany za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z koncesji. W przedsiębiorstwie prowadzono natomiast wiele kontroli, które każdorazowo nie wykazywały żadnych nieprawidłowości.
Odnosząc się do przebiegu badań oraz ich wyników wskazuję, że niezgodność z ustalonymi normami zachodziła wyłącznie w stosunku do jednego parametru, tj. temperatury zapłonu. (…) Kolejna próbka paliwa pobrana do badań dnia 1 lutego 2023 r. spełniała wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych.
Dowód: pismo powoda z 3.10.2023 r. k. 46-47 akt adm.
Pismem z dnia 24 października 2023 r. Prezes URE zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w celu ewentualnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań w terminie do dnia 13 listopada 2023 r., informując jednocześnie, że niezapoznanie się z aktami sprawy zostanie uznane za rezygnację z możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Pismo powyższe zostało doręczone Przedsiębiorcy w dniu 26 października 2023 r. W wyznaczonym terminie, ani do dnia wydania niniejszej decyzji Przedsiębiorca nie skorzystał z przysługującego mu w powyższym zakresie uprawnienia.
Dowód: okoliczności bezsporne, zawiadomienie Prezesa URE z dnia 24.10.2023 r. k. 68—68v akt adm.
Powód nabywał olej napędowy od renomowanego dostawcy ( (...) S. A), olej napędowy posiadał wszelkie stosowne certyfikaty, był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach.
okoliczności niesporne k. 58v
W roku podatkowym 2022, z tytułu prowadzonej przez Przedsiębiorcę koncesjonowanej działalności gospodarczej osiągnął on przychód w wysokości (...) zł. Zatem wymierzona kara pieniężna w wysokości 8 000 zł stanowi (...) przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę z tytułu prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej w roku 2022.
Zysk Powoda z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskany w 2022 r. wyniósł natomiast 557 tys. zł.
Dowód: okoliczności bezsporne, bilans k. 52-53 akt adm., rachunek zysków i strat k. 65akt adm.
Przedsiębiorca był już karany przez Prezesa URE za naruszenie warunków koncesji w zakresie użytkowania urządzeń pomiarowych nie poddanych prawnej kontroli metrologicznej (decyzja z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr (...) (...)).
okoliczności niesporne k. 37v, k. 58v
Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na niespornych twierdzeniach stron (art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.). Twierdzenia te, mając oparcie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (art. 245 oraz art. 246 k.p.c.) nie budziły wątpliwości Sądu.
Sąd pominął zgłoszony przez Powoda dowód z przesłuchania powoda, albowiem powód nie wykazał, że zachodzą przesłanki z art. 299 k.p.c. (k. 15v w zw. z k. 59 akt sąd.)
Niezależnie od powyższego fakty które Powód zamierzał wykazać omawianym dowodem (dot. kwestii: nabycia oleju napędowego od renomowanego dostawcy, zaopatrzenia tego oleju w stosowne certyfikaty, transportowania i przechowywania tego oleju w certyfikowanych zbiornikach, incydentalnego charakteru naruszenia) były bezsporne w niniejszej sprawie (art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Kwestia natomiast zachowania przez odwołującego wszelkich procedur związanych z przechowywaniem i nabywaniem i przechowywaniem paliw ciekłych oraz kwestia zmiany parametrów paliwa z przyczyn niezależnych od Powoda nie mogła zostać wykazana przedmiotowym dowodem, albowiem przedmiotem dowodu są fakty, nie zaś opinie (oceny) Powoda (art. 227 k.p.c.). Niezależnie od powyższe nadmienić należy, że już z samych twierdzeń Powoda wynikało (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia), że do zmiany parametrów paliwa mogło dojść jak najbardziej z przyczyn, które od Powoda zależały (którym mógł przeciwdziałać).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed szczegółowym odniesieniem się do stanu faktycznego sprawy wyjaśnić należy, że podstawę nałożenia na Powoda kary pieniężnej stanowił przepis art. 56 ust. 1 pkt 12 p.e . Zgodnie z tym przepisem, karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji. Interpretacja przywołanego przepisu była przedmiotem licznych wypowiedzi i analiz Sądu Najwyższego odnoszących się do oceny, czy koncesja jest autonomicznym źródłem obowiązków, czy też jest jedynie odwołaniem do obowiązków wynikających z innych aktów prawnych. W tym zakresie ukształtowały się dwie linie orzecznicze. Pierwsza zakładała, że penalizowane jest jedynie naruszenie obowiązków wprost wynikających z koncesji, a jako takiego nie można traktować obowiązku, którego bezpośrednim źródłem jest przepis obowiązującego prawa ( zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06 października 2011 r. sygn. akt III SK 18/11, z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt III SK 82/13, z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt III SK 29/14, z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SK 2/15, z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SK 28/15, z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III 35/15, z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt I NSK 13/18). Drugi pogląd zakładał, że obowiązek wynikający z koncesji stanowi obowiązek zawarty w decyzji o jej udzieleniu, która to konkretyzuje określony w ustawie obowiązek prawny wobec indywidualnego koncesjonariusza (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt III SK 14/17, z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt I NSK 14/18). W wyniku istniejących w orzecznictwie rozbieżności Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09 lipca 2019 r. sygn. akt I NSZP 1/19 ( opubl. system Legalis nr 1967690) podjął uchwałę wskazującą, że nałożenie na koncesjonariusza kary pieniężnej za nieprzestrzeganie obowiązku wynikającego z koncesji jest dopuszczalne także wtedy, gdy obowiązek ten można zrekonstruować z przepisów powszechnie obowiązującego prawa dotyczącego działalności koncesjonowanej. Pogląd ten został poparty także w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego ( zob. np. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z dnia 8 maja 2020 r. sygn. akt I NSK 108/18, opubl. Lex nr 2354953) i przychyla się do niego również Sąd Okręgowy w składzie niniejszym.
Nadto, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt. 4 p.e., uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami lub energią.
Wskazać należy, iż prowadzenie działalności w zakresie nie objętym koncesją jest przekroczeniem warunków udzielonej powodowi koncesji ( tak też Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 4.11.2019 r. sygn. akt XVII AmE 326/17).
Poza sporem w niniejszej sprawie było, iż Powód nie kwestionował, że kontrolowane paliwo nie spełniało norm jakościowych.
Wystąpienie naruszenia implikuje nałożenie kary na podmiot niedochowujący wymogów koncesji.
Ponadto, w niniejszej sprawie, nie ulegało wątpliwości, że Powód, nie przestrzegając obowiązków wynikających z koncesji (warunek 2.2.1. koncesji) zrealizował dyspozycję przepisu art. 56 ust. 1 pkt. 12 p.e . – co stanowiło podstawę do wymierzenia mu przez Prezesa URE, w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężnej (art. 56 ust. 2 p.e.).
Powód kwestionował wysokość kary, a także kwestionował zaniechanie przez organ skorzystania z instytucji zawartej w art. 56 ust 6a p.e., tj. odstąpienia od wymierzenia kary (zarzucał, że stopień szkodliwości czynu nie był wyższy niż znikomy, oraz że zaprzestał naruszania prawa).
W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby powód powziął stosowne działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym. Nie zrobił bowiem wszystkiego co było możliwe, aby nie naruszyć warunków koncesji, nie podjął wszystkich możliwych działań pozwalających na zapobieżenie wprowadzeniu do obrotu oleju napędowego złej jakości. Z materiału dowodowego nie wynika, aby powód zorganizował obrót w taki sposób, aby wykluczyć sprzedaż paliwa niespełniającego norm. Przedsiębiorca poprzestał bowiem na tym aby nabywany olej napędowy posiadał stosowne certyfikaty, oraz aby był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach.
Przechodząc do podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, to zgodnie z treścią wspomnianego artykułu art. 56 ust 6a p.e. pierwszymi, mogącymi występować alternatywnie przesłankami, jest zaprzestanie naruszania prawa lub realizacja obowiązku przez adresata kary. W stanie faktycznym jak w omawianej sprawie uznać należy, że Powód zaprzestał naruszania prawa. Kolejną, konieczną, przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary jest znikomy stopień szkodliwości czynu. Przesłanka ta nawiązuje do dyrektywy wymiaru kary w koncepcji prawa karnego, dlatego też powszechnie przyjmuje się, że przy jej interpretacji konieczne jest odwołanie się do sposobu weryfikacji stopnia szkodliwości czynu wypracowanego na gruncie art. 115 k.k. Oznacza to konieczność odniesienia się do rodzaju i charakteru naruszonego dobra, rozmiaru wyrządzonej szkody, sposobu i okoliczności popełnienia czynu, wagi naruszonych obowiązków, postaci zamiaru, motywacji sprawcy oraz rodzaju naruszonych reguł ostrożności i stopnia ich naruszenia. Wszystkie te kryteria powinny zostać uwzględnione, aczkolwiek dokonywana ocena ma charakter kompleksowy, odnosi się do całokształtu okoliczności sprawy. Niemniej jednak w orzecznictwie wskazuje się, że jednym z podstawowych czynników mających istotne znaczenie dla dokonania właściwej oceny czynu sprawcy jest rodzaj i charakter naruszonego dobra chronionego prawem (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 09 grudnia 2021 r. sygn. akt VII AGa 1040/20, z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VIIAGa 763/18, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15). Powszechnie także przyjmuje się, że przy ocenie przesłanki znikomej szkodliwości społecznej czynu Prezes Urzędu dysponuje pewnym luzem decyzyjnym, a dalej nawet w przypadku stwierdzenia jej ziszczenia się, uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia tj. nałożenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia.
Powód w odwołaniu podkreślił, iż stopień szkodliwości czynu nie był znaczny. Ponadto, stwierdził, iż nie był spełniony jeden z parametrów paliwa, ale w ocenie odwołującego ma on niewielki wpływ na możliwość funkcjonowania silników i nie wyrządził żadnej szkody. Dodatkowo, Powód zaznaczył, że podjął działania, w celu zapewnienia należytej jakości paliwa. Ponadto, stwierdził, iż kontrolowana próbka oleju napędowego została nabyta od (...) S. A., olej napędowy posiadał wszelkie stosowne certyfikaty, był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach, a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek przesłanek umożliwiających uznanie, że do obniżenia jakości paliwa doszło w wyniku jego działania.
Za bezsporny należy uznać fakt, iż Przedsiębiorca poprzez stację paliw ciekłych zlokalizowaną we W. przy ul. (...) wprowadzał do obrotu olej napędowy, którego parametry nie odpowiadały normom tego paliwa określonym w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (parametr temperatury zapłonu), co pozwala na przypisanie mu naruszenia warunku 2.2.1. koncesji na obrót paliwami ciekłymi.
Na wstępie omówienia przywołanego zarzutu należy wskazać, że utrwalony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, jest pogląd, że na podstawie przepisów ustawy Prawo energetyczne odpowiedzialność ma charakter obiektywny, wynikający z samego faktu naruszenia określonych norm prawnych. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może powoływać się na brak winy ( zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2008 r., sygn. akt III SK 10/08, opubl. system Legalis nr 1885077). Okoliczność ta jest irrelewantna dla samego faktu wymierzenia kary, jak i odstąpienia od karania. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienia samego wymierzenie kary lub zastosowania odstąpienia od jej wymierzenia od zawinienia, a tym samym subiektywizacja odpowiedzialności za naruszenia przepisów, wskazałby tę przesłankę w treści art. 56 ust. 3, 6 i 6a ustawy, czego jednak nie uczynił (zob. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III SK 22/16, opubl. system Legalis nr 2586425). Tym samym odpowiedzialność przedsiębiorcy istnieje w oderwaniu od winy i do jej ustalenia nie jest konieczne wykazanie zawinionego zachowania, lecz wystarcza stwierdzenie faktu zaistnienia określonego naruszenia prawa.
Odstąpienie od wymierzenia kary stanowi wyraz tzw. uznania administracyjnego, rozumianego jako uprawnienie organu do wyboru konsekwencji prawnej. Uznanie to stanowi zatem sferą dyskrecjonalności, w ramach której organ władzy publicznej ma swobodę wyboru skutku prawnego, jaki w konkretnej sprawie będzie wiązał się z zaistnieniem danych okoliczności. Co istotne, Prezes Urzędu nie ma obowiązku skorzystania z odstąpienia od wymierzenia kary, nawet wówczas gdy spełnione są przesłanki określone w przywołanym przepisie art. 56 ust.6a p.e. Wynika to z wykładni literalnej normy, która wskazuje, że prezes urzędu jedynie „może” odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Nie jest to więc tzw. decyzja związana, do której wydania obligują obowiązujące przepisy prawa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I NSK 95/18, opubl. system Legalis, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 09 grudnia 2021 r. sygn. akt VII AGa 1040/20, z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt VIIAGa 763/18, z dnia 07 września 2016 r. sygn. akt VI ACa 974/15).
Pozostawienie oceny spełnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej organowi regulacyjnemu, nie oznacza jednak, że ocena zasadności i legalności skorzystania z tej instytucji wyłączona jest spod kompetencji sądu ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt III SK 47/13, z dnia 06 lutego 2018 r. sygn. akt III SK 7/17). Należy jednak mieć tu na uwadze, że celem ustawodawcy umieszczającego decyzję w sferze uznania administracyjnego jest poszerzenie władzy organu, i w konsekwencji kontrola sądowa w tym wypadku nie może sięgać głęboko, gdyż w innym wypadku instytucja uznania administracyjnego stałaby się iluzoryczna. Jak szeroko uzasadnił to Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I NSK 95/18 ( op.cit), należy tu pamiętać, że to Prezes Urzędu kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne. Dlatego przepis art. 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasad równowagi i podziału władzy. Dlatego też interwencja sądu w treść decyzji organu regulacyjnego powinna następować dopiero wtedy, gdy nosi ona znamiona dowolności tj. opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, odwołuje się do nieudowodnionych informacji itp. Dla takiej ingerencji konieczne jest zatem nie tylko wykazanie, że zachodzą przesłanki spełnione w omawianym przepisie, ale również że organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Szerzej ujmując oznacza to, że Sąd rozpoznający odwołanie od decyzji organu, co prawda jest władny zmienić tę decyzję, jakkolwiek ku temu konieczne jest wykazanie, że podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy, a nadto że Pozwany organ przekroczył zasady uznania administracyjnego. Należy przy tym pamiętać, że omawiana instytucja stanowi wyjątek, który powinien być stosowany jedynie wówczas, gdy nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej na jakimkolwiek poziomie kłóci się z podstawowymi funkcjami kary. Warto w tym miejscu także odnotować, że odstąpienie od wymierzenia kary nie może być mylone i nie może stanowić podstawy do miarkowania kary pieniężnej, a jedynie uprawnia Prezesa urzędu do nie nakładania jej w ogóle. Inaczej ujmując na podstawie tego przepisu nie można obniżyć kary pieniężnej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 15 października 2014 r. III SK 47/13, opubl. LEX nr 1540636).
W pierwszej kolejności, w rozpoznanej sprawie, należało odpowiedzieć na pytanie, jakie dobra chronione prawem zostały naruszone i jaka jest szkodliwość tego naruszenia dla tych dóbr.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art 37 ust 1 ustawy z dnia z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162), wykonywanie działalności gospodarczej w dziedzinach mających szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny wymaga uzyskania koncesji wyłącznie, gdy działalność ta nie może być wykonywana jako wolna albo po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej albo zezwolenia.
Ustawodawca w art. 32 ust. 1 p.e. uznał, że uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi.
Zauważyć należy, iż skoro podejmowana przez powoda działalność, jest działalnością koncesjonowaną, to ze swej istoty jest działalnością, która dotyczy dóbr uznanych przez ustawodawcę za szczególnie istotne. Bezsporne jest, że Powód wykonywał działalność koncesjonowaną niezgodnie z warunkiem 2.2.1. udzielonej powodowi koncesji. W niniejszej sprawie, Powód czynił przedmiotem obrotu olej napędowy o jakości niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnosząc się do pozostałych okoliczności, które należy uwzględnić przy ocenie stopnia szkodliwości czynu należy zwrócić uwagę na fakt, iż Powód, wprowadzając do obrotu olej napędowy niespełniający wymagań w zakresie temperatury zapłonu naraził na niebezpieczeństwo przede wszystkim konsumentów. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Pozwanego, zawarte w odpowiedzi na odwołanie, iż „oferowanie do sprzedaży paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych jest działaniem cechującym się znacznym stopniem szkodliwości społecznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rzutuje ono negatywnie na pewność obrotu na rynku paliw ciekłych, jak również godzi w interesy szerokiego grona konsumentów, narażając ich przy tym na uszkodzenie eksploatowanych pojazdów oraz maszyn, a w konsekwencji na znaczną szkodę finansową. Co więcej, paliwo ciekłe o niższej niż przewidziana temperaturze zapłonu stanowi większe zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, z uwagi na ryzyko wystąpienia pożaru w warunkach, w których nie powinno ulegać ono zapłonowi, zaś osoby tankujące takie paliwo nie mają świadomości co do jego niewłaściwych parametrów, stąd w omawianej sprawie, brak jest podstaw do stwierdzenia, że szkodliwość zarzucanych powodowi działań (zaniechań) była znikoma”.
Podkreślenia również wymaga fakt, że nie bez przyczyny zostały ustalone parametry, do których przedsiębiorca zobowiązany jest się dostosować, w przeciwnym razie byłyby one martwe i zbędne. Normy jakościowe ustalane są przede wszystkim w celu zapewnienia prawidłowego użytkowania pojazdów mechanicznych, a zatem każda, nawet niewielka niezgodność tych norm, powoduje naruszenie praw użytkowników pojazdów mechanicznych. Wspomnieć również należy, iż konsumenci kupujący paliwo, niezgodne z przewidzianymi normami jakościowymi, nie są w stanie sprawdzić jakości tegoż paliwa, co w konsekwencji może „odbić” się na ich bezpieczeństwie.
Za znikomym stopniem szkodliwości nie przemawia także rodzaj naruszonych reguł ostrożności. Z konstrukcji odpowiedzialności za naruszenie przepisów prawa energetycznego jako odpowiedzialności o charakterze obiektywnym wynika, iż na przedsiębiorstwo energetyczne nie można nałożyć kary pieniężnej, jeżeli naruszenie obowiązków wynikających z prawa nie stanowi rezultatu jego zachowania (polegającego na działaniu bądź zaniechaniu), lecz jest sutkiem niezależnych od niego, a więc pozostających poza jego kontrolą okoliczności o charakterze zewnętrznym, uniemożliwiających nie tyle przypisanie takiemu przedsiębiorstwu winy (umyślnej lub nieumyślnej), co nie pozwalających na zbudowanie rozsądnego łańcucha przyczynowo - skutkowego pomiędzy zachowaniem przedsiębiorstwa energetycznego, a stwierdzeniem stanu odpowiadającego hipotezie normy sankcjonowanej karą pieniężną, określonej w art. 56 ust. 1 p.e. ( zob. wyrok SN z dnia 4 listopada 2010 r., III SK 21/10, Legalis nr 414134, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - VII Wydział Gospodarczy z dnia 27 marca 2018 r. VII AGa 761/18 nr 1808337).
Podkreślenia wymaga, że normy dotyczące parametrów jakościowych paliw ciekłych wyznaczone zostały między innymi w celu zapewnienia użytkownikom pojazdów samochodowych dostępu do paliw o jak najlepszej jakości. Wprowadzenie zatem do obrotu paliw ciekłych niespełniających wyznaczonych norm, jest działaniem na ich niekorzyść. Działanie takie należy zakwalifikować jako wprowadzenie konsumentów w błąd poprzez sprzedaż towaru o jakości innej niż oczekiwana. Pozwany podnosi, że celem koncesjonowania działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami ciekłymi jest takie stworzenie systemu obrotu paliwami, w którym konsument może mieć pełne zaufanie do prawidłowości prowadzonej przez koncesjonariusza działalności, w tym jakości nabywanego paliwa. Powód, uzyskując koncesję na obrót paliwami ciekłymi, stał się podmiotem zobowiązanym do wypełniania postanowień (warunków) określonych w tej koncesji i odpowiedzialnym za dołożenie należytej staranności przy wykonywaniu koncesjonowanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 355 § 2 Kodeksu cywilnego, który to przepis ma zastosowanie do oceny zachowań powoda w odniesieniu do jego kontrahentów. Powoda bowiem, który jest koncesjonowanym przedsiębiorcą, bez wątpienia obowiązuje przy zawieraniu transakcji zakupu i sprzedaży paliw podwyższony miernik należytej staranności uwzględniający zawodowy charakter tej działalności określony właśnie w art. 355 § 2 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2011 r., III SK 10/11). Powód miał zatem obowiązek dołożyć odpowiednich starań, by warunków koncesji nie naruszać, a więc tak zorganizować działalność, aby wykluczyć możliwość wprowadzenia do obrotu paliwa o jakości nieodpowiadającej normom.
Odnosząc się zatem do wyjaśnień Przedsiębiorcy, zmierzających do uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości, iż paliwo na jego stacji jest „nabywane od renomowanych dostawców” oraz posiadające stosowne dokumenty potwierdzające jakość paliw. (…) Spółka nie jest jednak w stanie zweryfikować parametrów paliwa inaczej niż na podstawie otrzymanych dokumentów. W tym przypadku spółka nie wiedziała o tym, że parametry kupionego paliwa były niezgodne z wartościami wynikającymi z certyfikatu” należy stwierdzić, nie dają one podstawy do zaniechania ukarania Przedsiębiorcy za naruszenie warunku 2.2.1 posiadanej przez niego koncesji na obrót paliwami ciekłymi.
W ocenie Sądu, brak podstaw do przyjęcia, że powód zachował wszelkie reguł ostrożności (jego pogląd w tym zakresie abstrahuje od okoliczności niniejszej sprawy). To, że powód posiadał wymagane świadectwa jakości paliwa oraz zbiorników nie przekreśla bowiem możliwości zanieczyszczenia paliwa po dacie jego zakupu przez powoda. (powód nie potrafił wyjaśnić Sadowi, w jaki sposób paliwo odpowiedniej jakości stało się paliwem, którego jakość się pogorszyła - k. 58v). Zauważyć trzeba, iż paliwo mogło zostać zanieczyszczone podczas transportu. Aby ocenić, czy podczas transportu dochowano wszystkich reguł staranność należy przede wszystkim ustalić kto i kiedy dokonał transportu paliwa, którego jakość na stacji paliw w dniu 16.01.2023 r. była niewłaściwa. W tej materii powód w sposób niespójny przedstawiał swoje twierdzenie (nie potrafił jednoznacznie wskazać jaki przewoźnik transportował paliwo do jego stacji paliw we W.). Z jednej strony powód w pozwie wskazywał, że przyjmując kierowców do pracy przeprowadza ich szkolenie i kierowca jest obecny przy załadunku i rozładunku (k. 16, 16v akt sąd.). Powyższe sugerowało, że powód dokonywał transportu paliwa we własnym zakresie. Z drugiej natomiast strony na rozprawie powód podnosił, że dostawcą paliwa był (...) (tak powód w odwołaniu k. 15v, k. 16, k. 16v akt sąd.), albo że przewoźnikiem prawdopodobnie był (...) (tak pełn. powoda na rozprawie k. 58v). Z trzeciej zaś strony pełn. powoda wskazał, że powód nie szkolił kierowców (...) oraz że w treści odwołania mogło dojść do błędu (k. 58v). Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż powód nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich (niekonsekwentnych) twierdzeń w omawianym zakresie. W związku z tym, za niewiarygodną Sąd uznał wersję powoda, że przyjęci przez niego kierowcy byli przeszkoleni i byli obecni przy załadunku i rozładunku, co z kolei prowadziło do konkluzji, że omawiane zachowanie powoda nie mogło być potraktowanie za zachowanie, które przemawia za lansowaną przez Powoda tezą, iż w ten sposób dochował wymaganych reguł ostrożności.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż paliwo mogło zostać zanieczyszczone bądź to w zbiorniku autocysterny (podczas przewozu) bądź to w zbiorniku powoda (na stacji paliw) na skutek zmieszania z resztkami paliwa, które się tam uprzednio znajdowało (powód nie wykluczał tej możliwości - k. 58v). Zauważyć ponadto trzeba, iż powód nie był wstanie odpowiedzieć na pytanie Sadu, czy zbiorniki na stacji paliw we W. były czyszczone, a jeśli tak to jak często (k. 58v). W tych okolicznościach nie można uznać, że powód dochował wszelkich reguł ostrożności (niezależnie od tego kto był przewoźnikiem). Powód mógł bowiem np. tak zorganizować transport, aby przewoźnik (ew. sam powód) posługiwał się do przedwozu autocysterną dedykowaną wyłącznie do przewozu określonego rodzaju paliwa (tj. wyłącznie tego konkretnego oleju napędowego, nie zaś innego np. benzyny).
W związku z powyższym argumenty przedstawione przez Powoda, że: nabywał paliwo od renomowanych dostawców; że otrzymywał od dostawcy certyfikaty jakości paliwa; że olej był transportowany i przechowywany w certyfikowanych zbiornikach – nie były wystarczające by uznać, że powód dochował wymaganych reguł ostrożności.
Podsumowując, powyższe okoliczności sprzeciwiały się odstąpieniu od wymierzenia powodowi kary.
Odnośnie wysokości kary nałożonej na powoda, to zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt 2 p.e., nie mogła ona być niższa niż 2 000 zł i wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.
W okolicznościach niniejszej sprawy (przy omawianym przychodzie Powoda z działalności koncesjonowanej wynoszącym w 2022 r. (...) zł), wysokość kary nie mogła zatem przekroczyć kwoty (...) Kara wymierzona powodowi wyniosła 8 000 zł. (stanowiły (...) w/w przychodów). Zatem, wymierzona kara pieniężna mieściła się w ustawowych ramach i stanowiła znikomą część przychodu Powoda z działalności koncesjonowanej.
Jednocześnie nałożona kara w rzeczonej wysokości jest adekwatna do zawinienia i stopnia szkodliwości popełnionego czynu, dotychczasowej karalności i możliwości finansowych, toteż nie została wymierzona z naruszeniem art. 56 ust. 6 p.e.. Poza tym powinna zadziałać wychowawczo na ukarany podmiot, na tyle, aby uchybienia tego rodzaju nie powtarzały się w przyszłości.
Niewątpliwie kara w tej wysokości uwzględnia zarówno okoliczności jak i rozmiar stwierdzonego naruszenia koncesji i spełniać będzie wobec przedsiębiorcy swoją funkcję prewencyjną i represyjną. Przede wszystkim kara ta stanowić będzie wyraźne ostrzeżenie na przyszłość przed powtarzaniem podobnych, nagannych zachowań oraz zmotywuje do przestrzegania reguł prawnych wynikających z prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej, a przy tym stanowić będzie dolegliwość, nie niosąc ze sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Zdaniem Sądu to właśnie nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej skutkuje prewencyjnie na przedsiębiorcę dopuszczającego się naruszenia koncesji. Bez realnie odczuwalnej dolegliwości finansowej przedsiębiorcy nie są bowiem skłonni do podejmowania działań, często wiążących się z ponoszeniem dodatkowych kosztów, ale także w zakresie organizacji przedsiębiorstwa, które mają zabezpieczyć nabywców paliw na stacji paliw przed sprzedażą paliwa, którego jakość nie odpowiada normom. Przede wszystkim kara ta stanowić będzie dla nich wyraźne ostrzeżenie na przyszłość przed powtarzaniem podobnych, nagannych zachowań oraz zmotywuje ich do przestrzegania reguł prawnych wynikających z prowadzenia koncesjonowanej działalności gospodarczej, a przy tym stanowić będzie dolegliwość, nie niosąc ze sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Zdaniem Sądu nałożona na Powoda kara będzie stanowiła impuls do zapoczątkowania zarówno zwrócenia uwagi na kwestie monitorowania jakości paliwa we własnym zakresie, wymaganego od każdego przedsiębiorcy prowadzącego koncesjonowaną działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi.
W ocenie Sądu wysokość nałożonej na Powoda kary jest adekwatna do szkodliwości czynu, ale także odpowiada możliwościom finansowym przedsiębiorcy. Kara w wysokości symbolicznej, która nie jest odczuwalna lub odczuwalna jest w znikomym stopniu przez przedsiębiorcę nie osiągnie zamierzonego skutku prewencyjnego. Może się bowiem okazać, że w wyniku nakładania zbyt niskich kar, przedsiębiorcy będzie się bardziej opłacać uiszczenie kary pieniężnej w symbolicznej wysokości, niż podjęcie często kosztownych nakładów na modernizację stacji paliw, czy zwiększenie kontroli jakości paliwa wprowadzanego do obrotu (np. częstych badań laboratoryjnych, szkoleń pracowników, systemu monitoringu, częstego czyszczenia zbiorników itp.). Ponadto tylko kara odpowiednio wysoka spełnić może funkcję odstraszającą także w odniesieniu do innych przedsiębiorców zajmujących się obrotem paliwami ciekłymi.
Odnośnie podniesionego przez powoda zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06).
Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji) ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacja w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
W tych okolicznościach, w oparciu o przepis art. 479 53 § 1 k.p.c. oraz na podstawie wyżej w uzasadnieniu wskazanych przepisów, Sąd oddalił odwołanie od decyzji Prezesa URE ( pkt I wyroku).
W pkt II wyroku orzeczono o kosztach procesu mając na uwadze jego wynik. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 98, 99 i 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).
/sędzia Arkadiusz Zagrobelny)
Sygn. akt XVII AmE 42/24
ZARZĄDZENIE
1) Ad acta:
a) (...)
b) (...)
2) (...)
a) (...)
b) (...)
/sędzia Arkadiusz Zagrobelny)