Uzasadnienie z 2 stycznia 2026, sygn. I Ca 525/25

UZASADNIENIE

Powód (...) S. A. z siedzibą w L. wytoczył przeciwko M. S. powództwo o zapłatę kwoty 7.291,20 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 10 listopada 2022 r. do dnia zapłaty. Nadto powód domagał się zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w myśl art. 98 § 1 ¹ k.p.c. oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że powód prowadzi działalność gospodarczą polegającą na dystrybucji energii elektrycznej na terenie swojego działania. W dniu 9 listopad 2022 r. pracownicy powoda, w obecności pozwanego ujawnili nielegalny pobór energii elektrycznej w użytkowanej przez niego nieruchomości. W związku z powyższym powód ustalił opłatę za nielegalnie pobraną energię w wysokości 7.291,20 zł i wezwał pozwanego do jej uiszczenia w terminie do dnia 22 grudnia 2022 r. Pozwany do dnia wniesienia pozwu nie uiścił wskazanej kwoty, nie przejawiał też woli jej uiszczenia.

W sprawie sygn. akt V Nc 162/23 wydany został nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Argumentując swoje stanowisko pozwany wskazał, że po założeniu pompy ciepła, założył podlicznik wskazujący zużycie energii przez pompę ciepła. Okazało się, że po 12 godzinach pracy pompy w nocy podlicznik wskazywał zużycie 4 kWh, natomiast licznik główny 20 kWh. M. S. zwrócił się do zakładu energetycznego o sprawdzenie prawidłowości działania licznika. Pozwany podniósł, że z protokołu kontroli z dnia 9 listopada 2022 r. wynika jedynie, że sprawdzono wówczas prawidłowość liczenia licznika indukcyjnego 3 fazowego oraz dokonano jego wymiany. Ekspertyza licznika wskazała, że charakteryzuje się on dużymi dodatnimi błędami, przekraczającymi wartości dopuszczalne, co jest spowodowane rozmagnesowaniem wewnętrznego magnesu licznika zewnętrznym polem magnetycznym o dużej sile. Strona pozwana zakwestionowała, by fatycznie doszło do nielegalnego poboru energii, gdyż stwierdzona wadliwość licznika spowodowała zawyżenie wskazań faktycznie zużywanej energii elektrycznej, a nie zaniżenie. Według strony pozwanej zafałszowanie zużycia poboru energii wystąpiło na przełomie 2013/2014 roku. Natomiast po wymianie licznika wysokość rachunków pozwanego spadła. Ww. dodał, że licznik znajduje się poza jego posesją, a więc dostęp do niego mogły mieć osoby trzecie. Według strony pozwanej brak jest ustaleń świadczących o tym, by zamontowany w 2011 r. licznik był już wtedy wolny od wad.

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Augustowie V Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w S. w sprawie sygn. akt V C 12/24 (k. 346), zasądził od pozwanego M. S. na rzecz powoda (...) S. A. w L. kwotę 7.175,26 zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 05 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty (pkt. I), oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt. II) oraz zasądził od pozwanego M. S. na rzecz powoda (...) S. A. w L. kwotę 2.217,00 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt. III).

Powyższy wyrok zapadł na kanwie następujących ustaleń faktycznych:

Okolicznością bezsporną było, że powód (...) S.A. z siedzibą w L. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Legitymacja procesowa powoda nie była kwestionowana przez pozwanego.

W dniu 20 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Augustowie V Zamiejscowy Wydział Karny w S. w sprawie sygn. akt VI K 171/23 wydał wyrok w którym M. S. oskarżonego o to, że w bliżej nieokreślonym czasie do dnia 09 listopada 2022 r. w miejscowości (...), gmina S. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (...) S.A. poprzez wprowadzenie w błąd w wyniku zafałszowania licznika energii elektrycznej poprzez zadziałanie na niego zewnętrznym polem magnetyczny, czym spowodował straty wysokości 7.175,26 zł. na szkodę (...) S.A. Oddział B., tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k., uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, przyjmując, iż działanie oskarżonego spowodowało bliżej nieokreślonej wysokości straty, nie większe niż w kwocie 7.175,26 zł i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. skazał go na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20,00 złotych (pkt. I wyroku).

W wyniku wywiedzionych apelacji przez oskarżyciela publicznego i obrońcę od wskazanego wyżej wyroku Sąd Okręgowy w Suwałkach II Wydział Karny wyrokiem z dnia 17 maja 2024 r. zaskarżony wyrok częściowo zmienił w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania wyeliminował art. 4 § 1 k.k., zaś za podstawę wymiaru kary wskazał art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 37a §1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Wskazany wyżej skazujący wyrok jest prawomocny.

Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dowody z dokumentów oraz dokumentów z akt sprawy Sądu Rejonowego w Augustowie VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w S. sygn. akt VI K 171/23. Sąd Rejonowy na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowody z oględzin miejsca usytuowania skrzynki licznikowej, z której prowadzona jest linia energetyczna do posesji pozwanego; z opinii biegłego z zakresu księgowości oraz z wysłuchania biegłego sądowego M. W. z zakresu elektryczności, urządzeń elektrycznych, który wydał opinię w sprawie sygn. akt VI K 171/23 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Augustowie VI Zamiejscowym Wydziałem Karnym jako mające na celu wykazać fakty nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przywołując treść art. 11 k.p.c. Sąd Rejonowy podkreślił, iż w świetle tejże regulacji powszechnie przyjętym jest, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku karnego skazującego wiążą sąd cywilny co do wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla bytu przestępstwa, za które skazany został sprawca, a w szczególności wszystkich okoliczności należących do znamion strony przedmiotowej i podmiotowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy stwierdził, że był związany ustaleniami zawartymi w ww. wyroku w zakresie strony przedmiotowej (znamion czynu) i strony podmiotowej (umyślność, nieumyślność).

Dalej, wskazując na przepis art. 3 pkt. 18, art. 57 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r., Sąd Rejonowy zaakcentował, że w przypadku nielegalnego poboru energii, przedsiębiorstwo energetyczne ma do wyboru dwie możliwości, tj. pobrać opłatę w wysokości określonej w taryfach za nielegalnie pobraną energię albo dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych. Sąd I instancji podkreślił, iż powód dochodził opłaty o jakiej mowa w art. 57 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, w wysokości 7.175,26 zł. Przy tym strona pozwana nie kwestionowała roszczenia powoda, co do wysokości lecz co do zasady.

Sąd Rejonowy podkreślił, iż ww. wyrok skazujący pozwanego przesądził definitywnie kwestię, iż to pozwany w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem powoda poprzez wprowadzenie go w błąd w wyniku zafałszowania licznika energii elektrycznej poprzez zadziałanie na licznik energii elektrycznej zewnętrznym polem magnetycznym. W ocenie Sądu Rejonowego, niebudzącyą wątpliwości pozostawała okoliczność, iż pozwany przed dniem 09 listopada 2022 r. pobierał energię dostarczaną przez powoda – pozwany wskazywał na różnice w wysokości poboru energii i opłat wskazanych w rachunkach przed tą datą i po.

W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę (niekwestionowaną co do wysokości przez pozwanego) odpowiadającej opłacie o jakiem mowa w art. 57 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo energetyczne, tj. 7.175,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 05 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty. Dalej idące powództwo Sąd Rejonowy oddalił.

Sąd Rejonowy podkreślił, iż był związany wysokością żądania strony oraz podstawą faktyczną pozwu, które należało precyzyjnie odczytywać, również z uwagi na fakt reprezentacji strony powodowej przez fachowego pełnomocnika. Sąd Rejonowy podkreślił, iż żądanie zapłaty kwoty 115,94 zł dotyczyło innego tytułu, nie objętego podstawą faktyczną pozwu, a mianowicie faktury nr (...) z tytułu: „(...) (...). (...). (...).” w kwocie 115,94 zł. (k.17). Tenże Sąd wskazał, iż na podstawie art. 193 k.p.c. powód był uprawniony do zmiany podstawy faktycznej, jednak aż do zamknięcia rozprawy – nie dokonał modyfikacji powództwa.

O ustawowych odsetkach za opóźnienie Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 481 k.c. zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 7.175,26 zł od dnia 05 stycznia 2023 r. Pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 7.291,20 zł zakreślając 7-dniowy termin od dnia otrzymania pisma. Wezwanie do zapłaty zostało doręczone pozwanemu w dniu 28.12.2022 r. Upływ 7-dniowego terminu przypadał na dzień 4 stycznia 2023 r. a świadczenie stało się wymagalne w dniu następnym, tj. dnia 5 stycznia 2023 r.

W kwestii kosztów procesu natomiast Sąd I instancji wskazał, że powód wygrał w przeważającym zakresie. Zgodnie z art. 100 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, tenże Sąd zobowiązał pozwanego do zwrotu powodowi kosztów procesu w całości, w łącznej kwocie 2.217,00 zł, w tym 1.800,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 400,00 zł tytułem opłaty od pozwu.

Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł pozwany M. S. zaskarżając je w całości, zarzucając przy tym:

1.  naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia:

a)  art. 11 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego w Augustowie V Zamiejscowy Wydział Karny z dnia 20 lutego 2024r., sygn. akt: VI 171/23 wiąże sąd cywilny w sprawie o zapłatę w sposób uniemożliwiający sądowi cywilnemu prowadzenia samodzielnych czynności w przedmiocie ustalenia, czy nielegalny pobór energii elektrycznej rzeczywiście nastąpił;

b)  art. 235 ² § 1 pkt 2 w zw. art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie wnioskowanego przez pozwanego dowodu z oględzin, w sytuacji gdy zgłaszając wniosek o przeprowadzenia tego dowodu pozwany dążył do wykazania faktu istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło sąd do uznania, iż pozwany dokonał nielegalnego poboru energii i w efekcie do uwzględnienia jego powództwa;

c)  art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez pominięcie wnioskowanego pismem pozwanego z dnia 28 października 2024 r. dowodu z wysłuchania biegłego sądowego K. W. - autora opinii w sprawie karnej, celem wyjaśnienia w jaki sposób wyliczył szkodę (...) S.A. Oddziału w B. oraz na jakiej podstawie stwierdził, że to M. S. zadziałał zewnętrznym polem magnetycznym na licznik, powodując stratę (...) S.A. Oddział B.;

d)  art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 278 k.p.c. poprzez bezzasadne pominięcie wniosku o dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości skutkującego brakiem ustaleń co do faktu opłacania przez pozwanego zawyżonych rachunków za energię elektryczną, a tym samym braku wystąpienia nielegalnego poboru energii;

e)  art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez uznanie ekspertyzy w sprawie karnej za w pełni prawidłową, w sytuacji, gdy bez jakichkolwiek podstaw zawierała stwierdzenie o ingerencji pozwanego w działanie licznika;

f)  art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ocenę dowodów w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Augustowie V Zamiejscowy Wydział K. w S. z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt: VI K 171/23, dokonaną z pominięciem pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie że pozwany dokonał kradzieży energii elektrycznej w sytuacji gdy ze zgromadzonych dokumentów wynika niewątpliwie, że pozwany nie dopuścił się nielegalnego poboru energii elektrycznej.

2.  Sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, polegającą na:

a)  błędnym twierdzeniu, że w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania zeznań świadków, dokonaniu oceny zeznań świadków, podczas gdy w sprawie żadni świadkowie nie zostali przesłuchani;

b)  ustaleniu, iż strona powodowa dochodziła od pozwanej opłaty za nielegalnie pobraną energię elektryczną za okres od dnia 27 maja 2014 r. do 17 listopada 2016 r.do lokalu traktowanego jako magazyn (str. 5 i 6 uzasadnienia), podczas gdy powództwo dotyczyło zapłaty kwoty nie za dany okres lecz określonej w taryfie za energię elektryczną doprowadzoną do domu mieszkalnego pozwanego;

c)  stwierdzeniu że pozwany złożył pismo procesowe z dnia 17 lutego 2017 r. (pozew datowany jest na 19 grudnia 2023 r.), którego „strona powodowa nie zaprzeczyła prawdziwości podczas, gdy pisma takiego pozwany nie składał, wobec czego nie mogło być go w aktach sprawy;

d)  uznaniu, że urządzenie pomiarowo-rozliczeniowe znajduje się na terenie pozwanego, wobec czego pozwany obowiązany był do jego zabezpieczenia przed uszkodzeniem, podczas gdy jak wynika z przedłożonych w sprawie dokumentów, licznik energii elektrycznej znajduje się poza ogrodzeniem nieruchomości pozwanego, przy drodze wojewódzkiej.

3.  naruszenie przepisów prawa materialnego , a w szczególności:

a)  art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. ustawy - Prawo energetyczne, poprzez przyjęcie, iż sam fakt ingerencji w licznik energii elektrycznej, bez wykazania, że rzeczywiście doszło do poboru energii, wypełnia definicję nielegalnego poboru energii;

b)  art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. ustawy - Prawo energetyczne, przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie ziściły się przesłanki uzasadniające żądanie od pozwanego zapłaty.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pozwany domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie, pozwany domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Nadto, na podstawie art. 380 k.p.c. pozwany wniósł o rozpoznanie przez Sąd Odwoławczy postanowienia Sądu I instancji z dnia 11 lipca 2025 r., którym tenże Sąd pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, wysłuchania biegłego K. W. oraz dowodu z oględzin miejsca usytuowania skrzynki licznikowej na fakty określone w tezach dowodowych zawartych w pismach pozwanego z dnia 21 i 28 października 2024 r., co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Powód nie wniósł odpowiedzi na apelację pozwanego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie.

Apelacja koncentruje się na zarzutach dotyczących zasadności ustalenia przez powoda opłaty za pobór energii elektrycznej.

Na wstępie wskazać zatem trzeba, że poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne były prawidłowe, a podnoszone w apelacji zarzuty nie mogły ich podważyć, w świetle ujętych w art. 57 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, zasad ustalania spornej w sprawie opłaty. Ustalenia te Sąd Okręgowy w całości uznał za własne, co czyniło zbędnym ich ponowne przytaczanie.

Rozpoznanie wywiedzionego środka zaskarżenia należy rozpocząć od zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, albowiem dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny i oceniony zgodnie z regułami zawartymi w przywołanej normie prawnej determinuje kierunek dalszych rozważań.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż Sąd I instancji w toku postępowania naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, tj. pominięcie dowodów z oględzin miejsca położenia skrzynki licznikowej, z której prowadzona jest linia energetyczna do posesji pozwanego; z wysłuchania biegłego sądowego K. W.; z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, a także poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ocenę dowodów w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Augustowie V Zamiejscowego Wydziału Karnego w S. z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt: VI K 171/23, dokonaną z pominięciem pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie że pozwany dokonał kradzieży energii elektrycznej.

Zgodnie z dyspozycją ww. wskazanego przepisu, Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Wyrażona w tym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym pozwala sądowi orzekającemu na podstawie całego materiału zgromadzonego w sprawie wysnuć wnioski o prawdziwości faktów, spośród kilku równorzędnych dowodów tylko niektóre uznać za przekonujące, przyznać dowodom pośrednim taką moc dowodową jak dowodom bezpośrednim oraz wysnuć z zebranego materiału procesowego i wyników postępowania dowodowego wnioski, jakich żadna ze stron nie wysnuła. Nie oznacza to jednak, że sąd w sposób dowolny może uznać dany dowód za wiarygodny. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok SN z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, Legalis nr 48876). Nie czyni tego zarzutu również skutecznym przedstawianie przez skarżącego własnej wizji stanu faktycznego w sprawie, opartej na dokonanej przez siebie odmiennej ocenie dowodów, a nawet możliwość w równym stopniu wyciągnięcia na podstawie tego samego materiału dowodowego odmiennych wniosków (por. wyrok SN z 27 września 2002 r. II CKN 817/00, Legalis nr 59468; postanowienie SN z 23 stycznia 2001 r. IV CKN 970/00, Legalis nr 278075; postanowienie SN z 10 stycznia 2002 r. II CKN 572/99, Legalis nr 53680).

W ocenie Sąd Okręgowego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny dowodów, a wyprowadzone na tej podstawie wnioski są logiczne i uzasadnione w świetle całokształtu materiału dowodowego. Wobec tego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego jakoby pominięte w sprawie dowody miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Po pierwsze, wbrew twierdzeniom pozwanego, w świetle opinii biegłego sądowego z zakresu elektryczności, urządzeń elektrycznych K. W. oraz z przedłożoną przez stronę pozwaną ekspertyzą techniczną numer (...) (...) sporządzonej przez rzeczoznawcę/weryfikatora M. G. (k. 306-330v) zostało ustalone, iż urządzenie pomiarowe znajduje się w pasie drogi wojewódzkiej (a nie na terenie nieruchomości pozwanego), plecami do granicy działki należącej do pozwanego i w odległości 60 m od budynków pozwanego.

Po drugie, Sąd Okręgowy zauważa, iż biegły sądowy K. W. sporządzał opinię w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Augustowie VI Wydziale Karnym sygn. akt VI K 171/23, celem stwierdzenia czy na licznik o numerze fabrycznym (...) oddziaływano magnesem neodymowym lub innym przedmiotem, czy to oddziaływanie doprowadziło do uszkodzenia licznika zafałszowania jego pomiarów, kto i w jaki sposób mógł tego dokonać, w jaki sposób magnes mógł być umieszczony w pobliżu licznika, wewnątrz skrzynki energetycznej czy też na zewnątrz, w jakim okresie doszło do ingerencji i inne spostrzeżenia biegłego. Ww. biegły sądowy nie dokonywał wyliczenia wysokości szkody powoda oraz nie wskazał, iż to pozwany zadziałał zewnętrznym polem magnetycznym na licznik, lecz osoba dysponująca dostępem (kluczami) do skrzynki energetycznej (jeżeli wykluczono uszkodzenie zamka i drzwi skrzynki energetycznej).

Po trzecie, nie można również uznać, iż istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie faktu opłacania przez pozwanego zawyżonych rachunków a energię elektryczną, a tym samym – w ocenie pozwanego – braku wystąpienia nielegalnego poboru energii. Podkreślić należy, że opłata za nielegalny pobór energii nie jest wynikiem dobrowolnego tolerowania przez dostawcę czynów niedozwolonych w zakresie manipulacji przy urządzeniach pomiarowych, a i sam odbiorca nie dokonuje powyższych działań w celu ponoszenia później kosztu opłaty za nielegalny pobór. Opłata za nielegalny pobór energii nie legalizuje też wcześniejszych naruszeń prawa (pomimo zapłaty opłaty, sam czyn przestępny nadal podlegać będzie ściganiu), stanowi jedynie ryczałtową rekompensatę za pobraną energię, uszkodzenia sieci i urządzeń pomiarowych. Celem opłaty nie jest tylko zwrot należności za dostarczoną energię, ale też ryczałtowa rekompensata za wszystkie poniesione szkody w związku z nielegalnym poborem. Opłata ta poprzez swoją wysokość pełni też rolę odstraszającą, mającą na celu poprzez swą dolegliwość i łatwiejszy sposób egzekucji (w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) odstraszyć od popełniania tego typu czynów. Nadto, Sąd Okręgowy zauważa, iż pozwany w postepowaniu pierwszoinstancyjnym nie kwestionował roszczenia co do wysokości, tj. wysokości opłaty za nielegalny pobór energii. Wyraźnych i skutecznych zarzutów w tym zakresie pozwany nie zgłosił, a to jego stosownie do art. 210 § 1 k.p.c. w zw. z art. 221 k.p.c. obciążał obowiązek wdania się w spór co do tych okoliczności.

Pozwany wniósł w apelacji, powołując się na art. 380 k.p.c., o przeprowadzenie przez Sąd II instancji kontroli prawidłowości pominięcia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, wysłuchania biegłego K. W. oraz dowodu z oględzin miejsca usytuowania skrzynki licznikowej na fakty określone w tezach dowodowych zawartych w pismach pozwanego z dnia 21 i 28 października 2024 r., mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Odnośnie oddalenia przez Sąd Rejonowy ww. dowodów, Sąd Okręgowy, wbrew odmiennej ocenie skarżącego, w świetle ww. rozważań uważa oddalenie za zasadne. Nie wymagają prowadzenia postępowania dowodowego okoliczności bezsporne jak chociażby usytuowanie skrzynki licznikowej poza posesją pozwanego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zauważa, iż – wbrew twierdzeniom pozwanego – Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, w tym wyroku z dnia 20 lutego 2024 r. Sądu Rejonowego w Augustowie V Zamiejscowego Wydziału Karnego w S. w sprawie sygn. akt VI K 171/23, uznając, iż pozwany dokonał nielegalnego poboru energii elektrycznej, a nie kradzieży energii elektrycznej.

W konsekwencji, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, albowiem z zebranego materiału Sąd I instancji wyciągnął poprawne wnioski. Sam fakt, iż powód kwestionuje ich prawdziwość, nie przesądza bowiem o niewłaściwości ustaleń. Przy tym, Sąd Okręgowy zauważa, iż sporządzone w sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest czterostronnicowe – z kolei pełnomocnik pozwanego powołał się na nieistniejące strony piątą i szóstą tegoż uzasadnienia. Co więcej skarżący zarzuca sądowi I-szej instancji błędne twierdzenia dotyczące oceny zeznań świadków, w sytuacji gdy sąd w ogóle o żadnych świadkach w uzasadnieniu nie wspomina. Podobnie sąd I-szej instancji nie odnosił się w ogóle do nielegalnie pobranej energii w latach 2014-2016, co czyni całkowicie niezrozumiałym zarzut zawarty w apelacji. Wręcz nasuwa się wrażenie, że strona skarżąca formułując część zarzutów apelacyjnych pomyliła sprawy i stany faktyczne.

Jest okolicznością bezsporną, iż licznik energii elektrycznej zamontowany u pozwanego był uszkodzony, co zostało stwierdzone w dniu 09.11.2022 r. – licznik nie spełniał wymagań obowiązujących przepisów metrologicznych, ponieważ wskazania licznika charakteryzowały się dużymi dodatnimi błędami, przekraczającymi wartości dopuszczalne. Osłabienie magnesu hamującego nie nastąpiło samoczynnie, wskutek procesu starzenia się materiału, z którego wykonano magnes (vide: protokół kontroli nr (...) k. 8-8v, upoważnienie nr (...) k. 9, zlecenie(...) numer (...) z dnia 09.11.2022 r. k. 10-11, protokół numer (...) z ekspertyzy licznika energii elektrycznej k. 14-15).

Podstawą prawną dochodzonego roszczenia stanowił art. 57 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo energetyczne, który stanowi, iż w razie nielegalnego pobierania paliw, z wyłączeniem wodoru, lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności. Powód nie dochodził odszkodowania na zasadach ogólnych.

Pojęcie nielegalnego poboru energii elektrycznej na gruncie prawa cywilnego może mieć dwojakie znaczenie. Po pierwsze odnosi się do czynu niedozwolonego polegającego na zaborze energii elektrycznej i wówczas odpowiedzialność sprawcy tego czynu za szkodę związana jest z przypisaniem mu winy stosownie do art. 415 k.c. Po drugie pojęcie nielegalnego poboru energii elektrycznej występuje w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012, poz. 1059 j.t.). Według definicji zawartej w art. 3 pkt 18 ustawy – Prawo energetyczne nielegalne pobieranie paliw lub energii należy rozumieć pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy.

W tym drugim znaczeniu ustawodawca określa jedynie elementy przedmiotowe czynu wskazując, że pobieranie energii elektrycznej niezgodnie z umową ma charakter bezprawny, czyli wystarczający do przyjęcia odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Nie są w tym wypadku istotne znamiona podmiotowe czynu, a zwłaszcza nie jest konieczne ustalenie winy sprawcy w znaczeniu subiektywnym. Takie stanowisko zajął też SN w orzeczeniu z dnia 9.04.2003r. w sprawie I CKN 252/01 (Legalis nr 59204).

Wskazać należy, iż pozwany nie kwestionował ingerencji w układ pomiarowo-rozliczeniowy w postaci oddziaływania magnesem stałym na magnesy hamujące wewnątrz licznika co miało wpływ na zafałszowanie pomiarów. Pozwany podniósł, iż skoro nie doszło do zaniżeń pomiarów energii elektrycznej, to nie doszło do nielegalnego poboru energii.

Sąd Okręgowy zauważa, iż po podjęciu przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 107/09 (Legalis nr 178945), oczywistym jest, że dla dochodzenia zapłaty z tytułu deliktu przedsiębiorstwo energetyczne musi ponieść szkodę, a zatem musi zostać wykazane faktyczne pobieranie energii, także w związku z nieuprawnioną ingerencją w system pomiarowy. Na gruncie przedmiotowej sprawy takie faktyczne pobieranie energii nie budzi wątpliwości, ponieważ ingerencja w układ pomiarowy polegała na działaniu na jego magnesy hamujące silnym polem magnetycznym, które zafałszowywały wynik pomiaru - energia cały czas była pobierana i wadliwie mierzona przez taki układ pomiarowy.

W toku dochodzenia prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji w S. pod nadzorem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sejnach, sygn. akt (...), w dniu 07.07.2023 r. wydano postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu elektryczności, urządzeń elektrycznych K. W.. W świetle ww. opinii (akta sprawy Sądu Rejonowego w Augustowie VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w S. sygn. akt VI K 171/23 k. 59-66) przedmiotowy licznik charakteryzował się dodatnimi błędami, przekraczającymi wartości dopuszczalne. Przy tym na licznik działano zewnętrznym, silnym polem magnetycznym które spowodowało rozmagnesowanie magnesów hamujących - najprawdopodobniej magnesem stałym (np. neodymowym). Oddziaływanie magnesem stałym na powyższy licznik doprowadziło do uszkodzenia licznika i zafałszowania jego pomiarów. Biegły wskazał, iż uchyb dodatni, tj. £>0 w przypadku licznika indukcyjnego oznacza, że jego tarcza kręci się znacznie szybciej zawyżając - po uszkodzeniu - wskazania i opłaty (czasem nawet kilkanaście czy kilkadziesiąt razy). Oznacza to, iż w momencie oddziaływania magnesem na licznik następowało zaniżenie wskazań licznika. Po odjęciu magnesu licznik uległ uszkodzeniu w efekcie czego wskazywał większe zużycie. W konsekwencji, magnes hamujący wytwarza mniejszą indukcję w szczelinie powietrznej, w której znajduje się tarcza licznika i dla stanu nierównowagi momentów napędowego i hamującego tarcza licznika indukcyjnego obraca się z większą prędkością niż prawidłowa. Uszkodzenie licznika miało charakter trwały. Dla zgodnego oddziaływania zewnętrznego pola magnetycznego z magnesem hamującym, w liczniku pojawia się składowa spowalniająca nieznacznie ruch obrotowy tarczy, ale jest to niezwykle trudne do uzyskania. W przypadku oddziaływania magnesu neodymowego na obwody cewki prądowej lub napięciowej licznika indukcyjnego uchyb £ przyjmuje wartości ujemne, tj. tarcza obraca się wolniej, a licznik wskazuje mniej niż faktycznie zużyta energia elektryczna. Oddziaływanie takie ma charakter całkowicie odwracalny, tj. ustaje po usunięciu magnesu.

Dokonania ww. czynności mogła dokonać osoba dysponująca dostępem (kluczami) do skrzynki energetycznej (jeżeli wykluczono uszkodzenie zamka i drzwi skrzynki energetycznej). Aby dokonać zafałszowania pomiarów energii elektrycznej poprzez oddziaływanie magnesem na licznik należało przyłożyć magnes blisko licznika (np. położyć lub „przykleić” do obudowy licznika) – magnes musiał być umieszczony wewnątrz skrzynki energetycznej (nie na zewnątrz). Końcowo wskazano, iż na podstawie akt sprawy nie ma możliwości ustalenia w jakim okresie doszło do ingerencji w licznik.

Powyższa opinia koresponduje z przedłożoną przez stronę pozwaną ekspertyzą techniczną nr (...) (...) sporządzonej przez rzeczoznawcę/weryfikatora M. G. (k. 306-330v), przedmiotowy licznik ( firmy (...), (...), (...), numer fabryczny (...) z roku produkcji 1997, kl. 2, 3-fazowy, 1-taryfowy) stanowi własność powoda, przy tym był zainstalowany w szafce pomiarowej (zlokalizowanej nad częścią złączową) zabudowanej w pasie drogi wojewódzkiej, w odległości 60 metrów od zabudowań pozwanego - w związku z tym dostęp do szafki był nieograniczony dla każdego. Na podstawie Protokołu z kontroli nr (...) z dnia 9.11.2022 r. oraz nr (...) z ekspertyzy licznika energii elektrycznej opiniujący stwierdził uszkodzenie przedmiotowego licznika najprawdopodobniej poprzez działanie na jego magnesy hamujące silnym polem magnetycznym. Przy tym podkreślił, iż rozmagnesowanie magnesów hamujących jest możliwe z wnętrza szafki, a także - stosując magnes neodymowy o odpowiednio dużej indukcji - z zewnętrz szafki pomiarowej. Nadto, opiniujący wskazał, iż rozmagnesowanie magnesów hamujących w liczniku indukcyjnym powoduje zawyżenie wskazań zużytej energii elektrycznej, przez co odbiorca płaci za nią więcej niż przy liczniku nieuszkodzonym. Opiniujący podkreślił, iż licznik zainstalowany był w pobliżu transformatora, zatem mogą na niego oddziaływać znaczne prądy zwarciowe. W szczególności cewki fazy L2 zainstalowane są blisko magnesów hamujących, a podczas zwarcia wytworzyć mogą silne pole magnetyczne ze składową stałą.

Sąd Okręgowy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 15.02.2017 r. sygn. akt II CSK 387/16, w którym wskazano, iż ,,artykuł 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.) nie określa przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest dochodzenie przez przedsiębiorstwo energetyczne opłaty (odszkodowania ryczałtowego), względnie odszkodowania na zasadach ogólnych. W pierwszym przypadku, z uwagi na istotę odszkodowania ryczałtowego, przedsiębiorstwo energetyczne jest zwolnione z obowiązku udowodnienia faktycznej ilości zużytego gazu wskutek jego bezumownego poboru. Rzecz jasna, przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane do wykazana, że nielegalny odbiorca wykorzystywał do swoich potrzeb paliwo gazowe oraz do wykazania podstaw kalkulacji naliczenia opłaty tj. podstaw zaszeregowania do określonej grupy taryfowej i przyjęcia rocznego ryczałtowego zużycia. W związku z tym analizując na gruncie tego przepisu podstawy faktyczne uzasadniające dochodzenie odszkodowania ryczałtowego odpowiadającego opłacie taryfowej za nielegalny pobór gazu albo odszkodowania na zasadach ogólnych, trzeba wskazać, że jeśli przedsiębiorstwo energetyczne nie ma obiektywnych możliwości wykazania wysokości szkody wyrządzonej wskutek nielegalnego poboru paliwa gazowego wobec niezawarcia umowy o dostawę, to przysługuje mu prawo dochodzenia odszkodowania ryczałtowego, z tym że pozwany nie może bronić się zarzutem, że przedsiębiorstwo energetyczne nie wykazało wysokości faktycznie zużytego paliwa. Może natomiast wykazywać, iż ze względu na czas nielegalnego poboru oraz ilość urządzeń odbiorczych i właściwą stawkę taryfową, opłata ta powinna być naliczona w niższej wysokości” (Legalis nr 1587560). Powyższe jest aktualne również co do nielegalnego poboru energii elektrycznej.

Zdaniem Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał przyjąć, że pozwany wykazał okoliczności egzoneracyjne, tj. pozwany nie wykazał, iż pobieranie energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą pozwany nie ponosi odpowiedzialności. Chcąc uniknąć odpowiedzialności pozwany winien wskazać imiennie osobę, z której wyłącznej winy wynikało nielegalne pobieranie paliw lub energii.

Pojęcie „osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności” (art. 57 prawa energetycznego) nie zostało w prawie energetycznym zdefiniowane. Nie było też do tej pory przedmiotem uwagi Sądu Najwyższego w sporach wynikłych na tle art. 57 ust. 1 tej ustawy. Pojęcie to jest jednak znane kodeksowi cywilnemu. Zwolnienie od odpowiedzialności z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą sprawca nie ponosi odpowiedzialności następuje bowiem także w przypadkach uregulowanych w przepisach art. 435 k.c. (odpowiedzialności prowadzącego przedsiębiorstwo wprowadzane w ruch za pomocą sił przyrody) i art. 436 k.c. (odpowiedzialność posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody). Możliwe jest więc skorzystanie z bogatego dorobku doktryny i judykatury na tle tych przepisów.

Osoba trzecia nie może być anonimowa - musi być zidentyfikowana. Trafnie to ujął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 1982 r. wydanego w sprawie (...) - niezidentyfikowanie tego podmiotu jest równoznaczne z upadkiem wskazanej przesłanki egzoneracyjnej. Anonimowość sprawcy nie pozwala bowiem na wyłączenie go z kręgu osób, za zachowanie których odpowiedzialność ponosi prowadzący zakład (art. 429 i 430 k.c.), a także spośród kręgu osób korzystających z ustawowego unormowania nieodpowiedzialności, skoro nie można ich w ogóle (w znaczeniu subiektywnym) obarczyć winą (art. 426 i nast. k.c.). Dlatego też należy uznać, że nie jest wystarczające wskazanie przez pozwanego, że to nie on doprowadził do nielegalnego poboru energii.

Treść przepisu jednoznacznie wpływa bowiem na rozkład ciężaru dowodów (art. 6 k.c.) - to na pozwanym ciążył obowiązek dowodzenia zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, a temu zdaniem Sądu Odwoławczego pozwany nie sprostał. Zauważenia bowiem wymaga, że przepis art. 57 ustawy - Prawo energetyczne statuuje domniemanie prawne, w myśl którego nielegalne pobieranie paliw lub energii wynika z winy odbiorcy, na którym ciąży ciężar dowodowy wykazania wyłącznej winy osoby trzeciej za zaistniały stan, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że odbiorca nie ponosi odpowiedzialności za tę osobę. Równie istotne jest, że w odniesieniu do przesłanki wyłączającej odpowiedzialność odbiorcy z tytułu nielegalnego poboru paliw lub energii, prawodawca referuje do winy w jej szerokim ujęciu, tj. zarówno winy umyślnej osoby trzeciej, jak i niedbalstwa tej osoby.

Powód wykazał przy tym swoje uprawnienie do naliczenia opłaty w wysokości ustalonej przez Sąd Rejonowy.

W orzecznictwie akcentuje się funkcję opłaty z art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, która pełni zarówno funkcję odszkodowawczą oraz sanacyjną. Poprzez swoją wysokość pełni ona bowiem także rolę prewencyjną (mającą na celu przez swą dolegliwość odstraszyć od popełniania tego typu czynów) i ze względu na jej wysokość – częściowo represyjną (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 21 października 2014 r., P 50/13, Legalis nr 1073344). Omawiana opłata określana jest w wysokości ryczałtowej, i w takiej właśnie może być dochodzona przez przedsiębiorcę.

W okresie, którego dotyczy postępowanie, szczegółowe regulacje dotyczące zasad określania wysokości z tytułu nielegalnego poboru energii określone były w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. poz. 503, z późn. zm.) oraz ,,Taryfie dla usług dystrybucji energii elektrycznej (...) S.A.” stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 17 grudnia 2021 r. Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla energii elektrycznej na okres do dnia 31 grudnia 2022 r.

Zgodnie z § 44 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli energia elektryczna jest pobierana bez zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej albo umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, albo umowy kompleksowej, przedsiębiorstwo energetyczne świadczące usługi przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej lub usługi kompleksowe może obciążyć podmiot nielegalnie pobierający tę energię opłatami w wysokości pięciokrotności stawek opłat określonych w taryfie dla jednostrefowej grupy taryfowej, do której ten podmiot byłby zakwalifikowany, zgodnie z kryteriami określonymi w § 6 ust. 1, oraz w wysokości pięciokrotności cen energii elektrycznej, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy, przyjmując ilości energii elektrycznej uwzględniające rzeczywistą możliwość pobierania energii przez dany podmiot wynikające z mocy i rodzaju zainstalowanych odbiorników. Dalej, jeżeli energia elektryczna jest pobierana z całkowitym lub częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy, przedsiębiorstwo energetyczne może obciążyć odbiorcę opłatami w przypadku:

1) udowodnionego okresu nielegalnego pobierania energii elektrycznej, w wysokości dwukrotności stawek opłat określonych w taryfie dla grupy taryfowej, do której jest zakwalifikowany odbiorca, oraz w wysokości dwukrotności cen energii elektrycznej, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy, przyjmując wielkości mocy umownej i zużycia tej energii, jakie wystąpiły w analogicznym okresie przed powstaniem nielegalnego pobierania energii elektrycznej lub po jego ustaniu; opłaty oblicza się dla każdego miesiąca, w którym nastąpiło nielegalne pobieranie energii elektrycznej;

2) gdy nie można ustalić ilości nielegalnie pobranej energii elektrycznej, w wysokości dwukrotności stawek opłat określonych w taryfie dla grupy taryfowej, do której jest zakwalifikowany odbiorca, oraz w wysokości dwukrotności cen energii elektrycznej, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy, przyjmując ilości energii elektrycznej uwzględniające rzeczywistą możliwość pobierania energii przez danego odbiorcę wynikające z mocy i rodzaju zainstalowanych odbiorników (§ 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. poz. 503, z późn. zm.)).

Obowiązująca w okresie nielegalnego poboru prądu przez pozwanego taryfa zatwierdzona przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w pkt 6.2 dawała przedsiębiorstwu przesyłowemu możliwość obciążenia pozwanego opłatą w wysokości pięciokrotności cen energii elektrycznej przyjmując wielkość mocy wynikającą z rodzaju zainstalowanych odbiorników oraz ilości energii elektrycznej uwzględniające rzeczywistą możliwość pobierania energii przed dany podmiot wynikające z mocy i rodzaju zainstalowanych odbiorników, lecz nie wyższej niż bliżej określone w tejże taryfie wartości maksymalne. Z kolei w pkt 6.5. ww. taryfy w przypadku nielegalnego pobierania energii, o którym mowa w pkt 6.1. ppkt 2 lit. b), gdy nie można ustalić ilości nielegalnie pobranej energii elektrycznej operator może obciążyć odbiorcę opłatami w wysokości dwukrotności stawek opłat określonych w Taryfie dla grupy taryfowej, do której jest zakwalifikowany odbiorca oraz dwukrotności ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b) ustawy, przyjmując: 1. wielkość mocy umownej określoną w umowie, 2. ilości energii elektrycznej uwzględniające rzeczywistą możliwość pobierania energii przez danego odbiorcę wynikające z mocy i rodzaju zainstalowanych odbiorników, lecz nie wyższe niż: a) dla układu jednofazowego - 3 000 kWh, b) dla układu trójfazowego z zainstalowanym licznikiem o prądzie znamionowym nie wyższym niż 20 A (pomiar bezpośredni) bez względu na przeciążalność licznika - 6 000 kWh, c) dla układu trójfazowego z zainstalowanym licznikiem o prądzie znamionowym wyższym niż 20 A (pomiar bezpośredni) bez względu na przeciążalność licznika za każdy 1 A prądu znamionowanego licznika - 300 kWh, d) dla układu z przekładnikami prądu (pomiar półpośredni) za każdy 1A prądu znamionowego obwodu pierwotnego przekładnika prądowego - 300 kWh, e) przy układzie z przekładnikami prądu i napięcia (pomiar pośredni) za każdy 1 A prądu obliczeniowego Io - 300 kWh.

Dokonując wykładni tych zapisów wskazać trzeba, że w praktyce dają one uprawnienie do obciążenia opłatą ustaloną na podstawie maksymalnej możliwości zużycia energii przez wszystkie odbiorniki podłączone do nielegalnego źródła energii lub innymi słowy to ujmując – na podstawie znamionowej możliwości poboru prądu przez te urządzenia przy założeniu ciągłego korzystania z nich. Taka bowiem jest w istocie rzeczywista możliwość potencjalnego wykorzystywania nielegalnego źródła energii, która nie musi być tożsama z rzeczywistym zużyciem tejże energii. Co też istotne ustalona w ten sposób wartość, może być (lecz nie musi), zwiększona pięciokrotnie na potrzeby ustalenia opłaty z art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne. Na gruncie przedmiotowej sprawy z uwagi na brak możliwości ustalenia ilości nielegalnie pobranej energii elektrycznej powód obciążył pozwanego opłatami w wysokości dwukrotności stawek opłat w taryfie dla grupy taryfowej (pozwany należy do grupy taryfowej (...)) oraz dwukrotności ceny energii elektrycznej przyjmując wielkość mocy umownej (21,0 kWh) oraz ilość energii elektrycznej (6000 kWh). Zgodnie z przedłożoną przez powoda notą księgową numer (...) (k. 19) opłata za nielegalny pobór energii została skalkulowana zgodnie z ww. regulacjami i wyniosła kwotę 7.175,26 zł. Akcentowane przez pozwanego w toku postępowania zarzuty co do tego, że uiszczał kwoty tytułem zawyżonych rachunków za energię elektryczną, nie miały zatem znaczenia dla oceny matematycznych podstaw tychże wyliczeń.

Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

Sędzia Cezary Olszewski