Baza orzeczeń sądowych

...ądu Najwyższego z 9 września 2015 r., IV CSK 653 14, niepubl.). Oświadczenie o potrąceniu, o jakim mowa w art. 499 k.c., jest czynnością materialnoprawną, prowadzącą przy zaistnieniu przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. do odpowiedniego umorzenia wzajemnych wierzytelności, natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceni...

...aniu, w którym zarzut taki jest dopuszczalny. Do przesłanek materialnych należy zaliczyć przeze wszystkim wykazanie, że pozwanemu przysługiwała wierzytelność wzajemna, która została potrącona. Nadto, przepis art. 498 k.c. przewiduje kilka przesłanek potrącenia ustawowego, których spełnienie umożliwia zastosowanie tej instytucji. Są nimi: wzajemność wierzytelności (tzn. dłużnik jest jednocześnie wierzycielem swojego wierzyciela i odwrotnie), jednorodzajowość świadczeń, wymagalność obu wierzytelności oraz możliwość dochodz...

...e w całości, albowiem żądanie opiewało na kwotę 191.335,97 zł. Przeciwko roszczeniom powódki pozwany zgłosił zarzuty potrącenia i zatrzymania. W ocenie Sądu zarzut potrącenia był nieskuteczny. Stosownie do art. 498 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mo...

...a dla oświadczenia (o charakterze materialnym) nie została narzucona przez ustawodawcę. Oświadczenie o potrąceniu jest czynnością materialnoprawną powodującą – w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. – odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do umorzenia roszczenia materialnoprawnego powoda o zwrot kapitału kredytu, na skutek potrącenia z wierzytelnością pozwanych, obejmującą sumę części świadczenia głównego objętego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjne...

...i 7 dniowy termin na zapłaty wskazanych w wezwaniu należności. Pozwani złożyli powodowi kolejne oświadczenie o potrąceniu, datowane na dzień 3 września 2022 r., w którym oświadczyli, że na podstawie przepisu art. 498 k.c. i 499 k.c. dokonują potrącenia wierzytelności przysługującej im względem (...) S.A w wysokości 723.178,61 zł, którą przekazali na rzecz banku tytułem spłaty kredytu objętego przedmiotową umową kredytu, z wierzytelnością banku w wysokości 648.512,52 zł tytułem wypłaconego na ich rzecz kapitału wynikając...

...dresata. Do przesłanek materialnych należy zaliczyć wykazanie, że pozwanemu przysługiwała wymagalna wierzytelność pieniężna wzajemna, która została potrącona z wierzytelnością pieniężną drugiej strony (art. 498 § 1 k.c.). Niespełnienie przesłanek formalnych powoduje pominięcie twierdzenia o potrąceniu i nierozpoznanie tego zarzutu. Niespełnienie przesłanek materialnych skutkuje nieuwzględnieniem żądania oddalenia powództwa z powodu wygaśnięcia wierzytelności powoda. Ocena skuteczności (wywołania skutków materialnych) po...

...u Najwyższego z dnia 9 września 2015r., IV CSK 653 14, niepubl.). Oświadczenie o potrąceniu, o jakim mowa w art. 499 k.c. jest czynnością materialnoprawną, prowadzącą przy zaistnieniu przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. do odpowiedniego umorzenia wzajemnych wierzytelności, natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceni...

...instancji odróżnił zarzut potrącenia będący czynnością procesową (art. 2031 k.p.c.) od potrąceniu materialnego, o którym mowa w art. 499 k.c., powodującego – w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. - odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności. Wskazał, że dla wywołania skutku potrącenia konieczne są następujące warunki: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość wierzytelności, ich wymagalność oraz zaskarżalność. W przedmiotowej sprawie słusznie podnieśli powodowie, że wierzytelność w...

...51.293,60 zł. Pozwany przedstawił do potrącenia w pierwszej kolejności kwotę 300.000 zł wypłaconego kapitału. Tym samym wierzytelności umorzyłyby się do wysokości wierzytelności powodów dochodzonej pozwem (art. 498 § 2 k.c.). W takim przypadku zupełnie zbędne jest odnoszenie się do zarzutu potrącenia kwoty z tytułu korzystania z udzielonego kapitału. Na zasadzie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął Sąd Okręgowy dowody z opinii biegłych z zakresu rachunkowości finansowej oraz bankowości, wobec ustalenia nieważności umowy dow...

...ia, co do czego istnieją poważne rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie na tyle zakresu normy z art. 365 § 1 k.p.c.9. Zarzut potrącenia. Wierzytelności stron nadają się do potrącenia stosownie do warunków z art. 498 § 1 k.c., stanowiącego, że gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzyteln...

...st to zaś kwestia istotna, skoro decyduje o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art. 498 § 1 k.c.). Zważywszy ponadto, że przedsiębiorca nie ma zapewnionej możliwości wglądu w informacje uzyskane przez konsumenta pozasądowo (z czym związana jest daleko idąca „swoboda dowodowa” konsumenta) i oceny ich wyczerpującego charakteru (albo choćby ryzyka związanego z tym, czy tę informację można uznać za...

...szczególności dokładne określenie wierzytelności, jej wysokości, a wreszcie wykazania jej istnienia. Samo oświadczenie o potrąceniu nie jest jeszcze dowodem ani na istnienie przesłanek potrącenia ustawowego z art. 498 k.c. ani samo w sobie nie stanowi źródła kreacji wierzytelności. Sąd zważył przy tym, że pozwany do potrącenia przedstawił swoją wierzytelność w postaci odszkodowania za szkodę w wysokości 19 500 złotych wyrządzoną nienależytym wykonaniem umowy, co miało wpłynąć negatywnie na dobre imię pozwanego, zmniejsz...

...ozwanym w dniu 11 czerwca 2007 r. ( pkt 1 wyroku). W zakresie zarzut potrącenia, sąd doszedł do przekonania, że pozwany miał prawo powołać się na potrącenie dokonane uprzednio przez stronę powodową. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko, że „artykuł 498 § 1 k.c. określa tzw. warunki pozytywne potrącenia. Według tego przepisu, gdy dwi...

...aniu, w którym zarzut taki jest dopuszczalny. Do przesłanek materialnych należy zaliczyć przeze wszystkim wykazanie, że pozwanemu przysługiwała wierzytelność wzajemna, która została potrącona. Nadto, przepis art. 498 k.c. przewiduje kilka przesłanek potrącenia ustawowego, których spełnienie umożliwia zastosowanie tej instytucji. Są nimi: wzajemność wierzytelności (tzn. dłużnik jest jednocześnie wierzycielem swojego wierzyciela i odwrotnie), jednorodzajowość świadczeń, wymagalność obu wierzytelności oraz możliwość dochodz...

...iu się w spór co do istoty sprawy, albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. W judykaturze przesądzone zostało, że wierzytelność jest wymagalna, w rozumieniu przepisu art. 498 § 1 k.c. w terminie wynikającym z art. 455 k.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie III CZP 76 14, OSNC, z. 7-8 z 2015 r. poz. 86). Pozwany bank wezwał powodów do zapłaty należności. Nie ma także podstaw do przyjęcia, że wierzytelności powodów i pozwanego w chwili jej wymagalności u...

...Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2015 roku, I ACa 770 15, Legalis oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 marca 2016 roku, I ACa 809 15, Legalis). Omawiając szerzej instytucję potrącenia z art. 498 k.c. zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że przedstawiona przez wierzyciela do potrącenia wierzytelność musi być wymagalna. Istnieją natomiast rozbieżności co do rozumienia w tym kontekście przymiotu wymagalności roszczeń wynikających z zobowiązań bezterminowych, a takim bez wątpienia je...

...a dla oświadczenia (o charakterze materialnym) nie została narzucona przez ustawodawcę. Oświadczenie o potrąceniu jest czynnością materialnoprawną powodującą – w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c. – odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do umorzenia roszczenia materialnoprawnego banku o zwrot kapitału kredytu w części, na skutek potrącenia z wierzytelnością pozwanych, obejmującą sumę świadczeń w wysokości 3.371,32 zł (suma rat uiszczonych w okresie...

...ożone innej osobie, staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że ten mógł zapoznać się z jego treścią. Tym samym oświadczenie o potrąceniu może wywrzeć skutek, opisany w art. 498 k.c. w postaci wzajemnego umorzenia się wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej, dopiero z chwilą dojścia do adresata. Skuteczność oświadczenia o potrąceniu uzależniona jest od wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 498 k.c. Jeżeli wierzytelności przedstawione do potrącenia nie spełniają wymagany...

...opinii biegłego. W tym zakresie powództwo było zasadne i zostało uwzględnione. Przeciwko roszczeniu powodów pozwany zgłosił zarzut przedawnienia i potrącenia. Zarzut potrącenia był nieskuteczny. Stosownie do art. 498 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mo...

...eżne w postaci przelanej na ich rzecz kwoty kapitału kredytu, zaś świadczenie nienależne pozwanemu obejmowało wszystkie środki przekazane na jego rzecz przez powodów z tytułu nieważnej umowy kredytu. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne...

...świadczeń pieniężnych wierzytelności nie muszą opiewać na tę samą kwotę oraz mogą być wyrażone w różnych walutach. Prowadzenie rozliczeń w różnych walutach nie pozbawia stron uprawnienia wynikającego z art. 498§ 1 k.c. do potrącenia swej wierzytelności z wierzytelnością drugiej. Wyrażone w różnych walutach – na użytek wzajemnych rozliczeń – wierzytelności – nie tracą charakteru wierzytelności pieniężnych. Wyjaśnił , że wierzytelność powodów zgłoszona w toku procesu wynosiła 119.327,75 zł i 21.088 CHF, nato...

...pozwana wskazała, że wierzytelność powoda wygasła na skutek dokonania potrącenia jeszcze przed wytoczeniem przedmiotowego procesu. Spowodowało to umorzenie wierzytelności powoda jako niższej w całości w myśl art. 498 § 2 k.c. Natomiast wyrok prawomocny wyrok ustalający nieważność umowy zapadł przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku 3 grudnia 2024 r., a zatem przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie. Powód nie czekał na dobrowolne rozliczenie się w pozwanymi, sam również nie zwrócił pozwanym kwoty ich należnego świadcze...

...a ma zatem charakter wtórny względem oświadczenia o potrąceniu, chyba, że połączona jest z oświadczeniem o potrąceniu, jednak w tym wypadku muszą być spełnione wszystkie warunki potrącalności, wymienione w art. 498 § 1 k.c. Nie należy także pomijać, że limitowanie dopuszczalności procesowego zarzutu potrącenia, w tym określanego jako sensu stricto oraz informującego, według art. 203 ( 1) k.p.c. odbywa się także przez wprowadzenie ograniczenia czasowego. Nie można jednak uznać, że samo złożenie zarzutu potrącenia dokonane w...

...stniejącej i przysługującej bankowi wierzytelności o zwrot kapitału kredytu w kwocie 92 000 zł. Zresztą było ono podstawą do częściowego cofnięcia pozwu przez powodów. W świetle normy art. 455 k.c. w zw. z art. 498 k.c. jeśli do potrącenia jest przedstawiona wierzytelność pieniężna tzw. bezterminowa (a więc wierzytelność, której termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony), to jej wymagalność zależy od uprzedniego wezwania do zapłaty. W orzecznictwie wyjaśniono bowiem, że wymagalność (jako jeden z elementów niezbę...

...o na podstawie umowy kredytu oraz kwoty 16.021,66 zł tytułem kwoty należnej Bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu – w związku z koniecznością urealnienia świadczenia Banku (k. 120 akt). Stosownie do art. 498 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mo...

...adłościowego jasno wskazuje, że oświadczenie o potrąceniu winno zostać złożone najpóźniej przy zgłoszeniu wierzytelności. Przepis ten wprowadza zatem końcowy termin do dokonania kompensaty nieprzewidziany w art. 498–505 k.c.. Termin ten ma charakter materialnoprawny, w związku z czym nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu (np. S. G. , Prawo upadłościowe, art. 96, Nb 1). Uchybienie temu terminowi ma ten skutek, że wierzyciel nie może skorzystać z prawa do potrącenia tak długo, jak trwa postępowanie upadłościowe (por. m.in....

...podstawie pełnomocnictwa z dnia 8 lipca 2024 roku dołączonego do oświadczenia o potrąceniu (k. 226) do składania oświadczeń o charakterze materialnoprawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu. Zgodnie z przepisem art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne...

...stawę było wymagalne, tj. m.in. aby nadszedł termin spełnienia świadczenia (określany w tym przypadku na podstawie art. 455 kc). Stanowisko takie znajduje oparcie w różnicy pomiędzy brzmieniem artykułów 496 i 498 kc, a także odmiennym celu jaki związany jest z realizacją zarzutu zatrzymania (zabezpieczenie swojego roszczenia) i zarzutu potrącenia (jego realizacja). Konieczność zabezpieczenia roszczenia dłużnika nie ma związku z tym, czy jest to roszczenie wymagalne. Wobec tego, że w związku z nieważnością umowy kredytu, pozwany w...

...nami wzajemnie zobowiązanymi do świadczenia. Takim środkiem niewątpliwie jest istnienie możliwości wykonania prawa potrącenia, które spowoduje skutek egzekucyjny w stosunku do roszczenia retencjonisty (zgodnie z art. 498 § 2 k.c. umorzy obie wierzytelności do wartości wierzytelności niższej). Skutek prawny jest w tym przypadku dalej idący, niż mający jedynie walor zabezpieczający skutek wykonania uprawnienia retencyjnego. Pozwala bowiem na uzyskanie zaspokojenia roszczenia, a nie tylko jego zabezpieczenia. Dodatkowo: prawo zatrzymania pr...

...i dotyczy to w pierwszej kolejności odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 131.660,40 zł za okres od 9 marca 2023r. do 14.11.2024 r. (bez uwzględnienia tego dnia). Z tego względu wierzytelność ta, na zasadzie art. 498 § 2 k.c., wygasła. Dlatego też Sąd II instancji, zmieniając zaskarżony wyrok, zasądził odsetki od dnia 14.11.2024 r. do dnia zapłaty. W drugiej kolejności trzeba mieć na względzie, analizując treść oświadczenia powódki o potrąceniu i wskazaną w nim kolejność „utraty” wierzytelności, że z dochodzonej poz...