Ustalenie ojcostwa

Nie, można to zrobić w każdej chwili do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Jest Pani/Pan pewna/y? O tym 6 miesięcznym terminie poinformowała mnie Pani adwokat.

Tak, jestem pewna. Art 73 i 76 Krio
Pani adwokat coś się bardzo pomyliło. Terminy są w przypadku zaprzeczenia ojcostwa i wynoszą rok i nie robi się tego w USC, a w sądzie

W takim razie dziękuję.

A sprawa o ustalenie ojcostwa toczy się w sądzie, jeśli nie ma zgodnych oświadczeń ojca i matki. Ale prokurator także tu nie występuje. Prokurator występuje w szczególnych przypadkach, konkretnie "jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego"

A jeżeli matka pisała smsy że kogoś, że jest ojcem, a obecnie nie chce potwierdzić ojcostwa w USC, nie zgadza się na badania DNA, i twierdzi, że pomyliła się, sad na podstawie samych wiadomości może stwierdzić ojcostwo?

Nie od razu. Sąd wezwie takiego domniemanego ojca(pozwanego w tym wypadku) i w razie jego zaprzeczenia, zleci badania DNA. Dopiero jeśli ojciec się na nie zgodzi to sąd może orzec na podstawie innych dowodów. Cytuję wyrok SN: "Przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z badania krwi stawiane przez stronę mającą poddać się badaniu mogą być podstawą, opartego na domniemaniu faktycznym, ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej." (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 stycznia 2001 r., II CKN 1140/00)

Sądzę, że tu nie chodzi o to, że ojciec nie chce się poddać badaniu, tylko matka nie chce zapisać danego faceta jako ojca.

Faktycznie, źle przeczytałam, myślałam że to ojciec się nie zgadza. Nie zmienia to faktu, że sąd będzie decydował

Nie. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie przewiduje „6 miesięcy od urodzenia” na uznanie. Uznanie ojcostwa jest dopuszczalne (gdy nie działa domniemanie ojcostwa męża matki) i może nastąpić także przed urodzeniem dziecka już poczętego; co do dziecka urodzonego – do dnia osiągnięcia pełnoletności (art. 72 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1 KRO). Uznanie w USC wymaga oświadczenia mężczyzny oraz potwierdzenia przez matkę jednocześnie albo w ciągu 3 miesięcy od oświadczenia mężczyzny (art. 73 § 1 KRO). Jeśli matka nie potwierdzi – do uznania nie dochodzi.

Warto też doprecyzować: jeżeli dziecko urodziło się w trakcie małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania/unieważnienia, działa domniemanie, że ojcem jest mąż matki (art. 62 § 1 KRO). Wtedy „uznanie” przez innego mężczyznę jest co do zasady niedopuszczalne, dopóki domniemanie nie zostanie obalone.


Jeżeli nie ma zgodnych oświadczeń prowadzących do uznania, ojcostwo ustala sąd w procesie (art. 72 § 1 oraz art. 84 § 1 KRO). Prokurator nie jest „obowiązkowym nadzorem” takiej sprawy. Może wytoczyć powództwo (albo przystąpić do sprawy) tylko wtedy, gdy wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego (art. 86 KRO; dodatkowo art. 7 i art. 60 KPC regulują udział prokuratora w postępowaniu cywilnym).


Same SMS-y mogą być dowodem, ale rzadko są wystarczające „w oderwaniu” od całokształtu materiału. W procesie o ustalenie ojcostwa sąd opiera się na całym materiale dowodowym i domniemaniu z art. 85 § 1 KRO (obcowanie z matką w okresie 300–181 dnia przed urodzeniem). Badanie DNA jest typowym dowodem z opinii biegłego, ale w postępowaniu cywilnym nie ma mechanizmu fizycznego przymuszenia strony do poddania się badaniu. Odmowa albo przeszkody stawiane w przeprowadzeniu tego dowodu sąd ocenia na podstawie art. 233 § 2 KPC i może z tego wyprowadzać wnioski w drodze domniemania faktycznego z art. 231 KPC. Wprost potwierdza to m.in. wyrok SN z 9.01.2001 r., II CKN 1140/00 (możliwość oparcia ustaleń na domniemaniu faktycznym, gdy strona stwarza przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z badań).

W praktyce: wiadomości, zeznania, dokumenty potwierdzające relację i kontakt w okresie koncepcyjnym + ocena odmowy współpracy przy DNA mogą doprowadzić do ustalenia ojcostwa, ale nie działa to automatycznie ani „za same SMS-y”.