Centrum tematu

Umowa dożywocia

Umowa dożywocia polega na przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za zapewnienie zbywcy dożywotniego utrzymania. W praktyce dotyczy najczęściej mieszkania albo domu przekazywanego za opiekę, mieszkanie, wyżywienie i pomoc w chorobie. Nie jest to darowizna, dlatego jej skutki i sposoby kwestionowania są inne.

Przepisy Pytania Pisma Krok po kroku

Co warto wiedzieć

Umowa dożywocia jest umową dotyczącą nieruchomości. Zbywca przenosi własność domu, mieszkania albo gruntu, a nabywca zobowiązuje się zapewnić mu dożywotnie utrzymanie. Jeżeli strony nie postanowią inaczej, obowiązki nabywcy obejmują przyjęcie dożywotnika jako domownika, dostarczanie wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawienie pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom.

Umowa dożywocia musi być zawarta w formie aktu notarialnego, ponieważ prowadzi do przeniesienia własności nieruchomości. Prawo dożywocia obciąża nieruchomość, a nie tylko osobę, która podpisała umowę. Ma to znaczenie przy późniejszej sprzedaży nieruchomości, bo nowy właściciel może odpowiadać za świadczenia objęte prawem dożywocia.

Dożywocie można ułożyć elastycznie. Strony mogą przewidzieć służebność mieszkania, użytkowanie części nieruchomości albo powtarzające się świadczenia pieniężne lub rzeczowe. Prawo dożywocia można zastrzec nie tylko dla zbywcy, lecz także dla osoby mu bliskiej. Samo prawo dożywocia jest niezbywalne, więc dożywotnik nie może przenieść go na inną osobę.

Gdy relacje między dożywotnikiem i zobowiązanym są tak złe, że nie można wymagać dalszej bezpośredniej styczności, sąd może zamienić wszystkie albo część uprawnień na dożywotnią rentę. Rozwiązanie umowy dożywocia jest możliwe tylko wyjątkowo. Jeżeli zobowiązany zbył nieruchomość obciążoną dożywociem, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na rentę.

Umowa dożywocia bywa mylona z darowizną z poleceniem opieki. Różnica jest istotna: przy dożywociu świadczenia opiekuńcze są elementem odpłatnej umowy, a nie tylko moralnym oczekiwaniem. Dlatego przed podpisaniem aktu trzeba jasno opisać obowiązki, sposób zamieszkania, koszty utrzymania i sytuacje konfliktowe.

Krok po kroku

Najprostszy porządek działania w typowej sprawie związanej z tym tematem.

1
Sprawdź treść aktu notarialnego

Umowa dożywocia powinna jasno określać obowiązki nabywcy nieruchomości.

2
Zapisuj niewykonywanie obowiązków

Dokumentuj brak opieki, utrzymania, pomocy albo inne naruszenia umowy.

3
Wezwij do wykonywania umowy

Pisemne wezwanie porządkuje zarzuty i daje szansę na naprawę sytuacji.

4
Rozważ zmianę świadczeń na rentę

Przy konflikcie sąd może zamienić część obowiązków na świadczenie pieniężne.

5
Oceń możliwość rozwiązania umowy

Rozwiązanie dożywocia jest środkiem wyjątkowym i wymaga mocnych okoliczności.

6
Zabezpiecz dokumenty nieruchomości

Księga wieczysta, akt notarialny i dowody wykonywania obowiązków będą kluczowe.

Najczęściej potrzebne pisma

Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.

Umowa dożywocia do przygotowania w bazie wzorów Pozew o rozwiązanie umowy dożywocia do przygotowania w bazie wzorów Pozew o zamianę prawa dożywocia na rentę do przygotowania w bazie wzorów Pozew o uznanie umowy dożywocia za bezskuteczną do przygotowania w bazie wzorów Wniosek o wpis prawa dożywocia w księdze wieczystej do przygotowania w bazie wzorów

Najważniejsze przepisy

Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.

art. 908 kc Umowa dożywocia Art. 908. § 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmie... art. 910 kc Skutki przeniesienia własności nieruchomości Art. 910. § 1. Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Do takiego obciążenia stosu... art. 912 kc Niezbywalność Art. 912. Prawo dożywocia jest niezbywalne. art. 913 kc Zmiana dożywocia na rentę; rozwiązanie umowy Art. 913. § 1. Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej... art. 914 kc Zbycie nieruchomości Art. 914. Jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego p... art. 916 kc Uznanie umowy za bezskuteczną Art. 916. § 1. Osoba, względem której ciąży na dożywotniku ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli wskutek...

Pytania z forum

Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.

Umowa o dożywocie. Witam, w 2016roku została mi przepisana działka z domem. Siostra mamy nie posiada dzieci z mężem są tylko we dwoje. Z racji tego iż moi rodzice całe ż... Prawo Cywilne · 5 odpowiedzi Problem ze spółdzielnia mieszkaniową. Starsza osoba chce przekazać swoje mieszkanie i garaż, który posiada, umowa o dożywocie. Dzień dobry. Mamy problem ze spółdzielnia mieszkaniową. Starsza osoba chce przekazać swoje mieszkanie i garaż, który posiada, umowa o dożywocie. Żadna... Prawo Cywilne · 3 odpowiedzi Umowa o dożywocie. Sytuacja dotyczy aktu notarialnego "umowa o dożywocie". Zgodnie z art 908 kc" nabywca" nieruchomości jest zobowiązany do wytrzymania "zbywcy", aż do ś... Prawo Cywilne · 2 odpowiedzi Umowa o dożywocie. Witam w 2016roku została mi przepisana działka z domem .Siostra mamy nie posiada dzieci z mężem są tylko we dwoje. Z racji tego iż moi rodzice całe Ży... Prawo Cywilne · 1 odpowiedź Dom za opiekę nad bliską osobą. Witam wszystkich którzy czytają ten post. Mianowicie sytuacja wygląda następująco. Mamy z żoną przepisany dom od jej Mamy. Warunkiem przepisania była... Prawo Cywilne · 6 odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Czy umowa dożywocia wymaga notariusza?

Tak. Ponieważ umowa dożywocia przenosi własność nieruchomości, powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Co obejmuje umowa dożywocia?

Jeżeli strony nie ustalą inaczej, obejmuje dożywotnie utrzymanie zbywcy, w tym mieszkanie, wyżywienie, ubranie, światło, opał, pomoc w chorobie i pogrzeb.

Czy prawo dożywocia można sprzedać albo przepisać?

Nie. Prawo dożywocia jest niezbywalne, więc dożywotnik nie może przenieść go na inną osobę.

Czy można rozwiązać umowę dożywocia?

Tak, ale tylko wyjątkowo. Częściej sąd może zamienić obowiązki wynikające z dożywocia na dożywotnią rentę.

Gdzie złożyć pozew o rozwiązanie umowy dożywocia albo rentę?

Pozew składa się do sądu cywilnego; właściwość sądu zależy od żądania, wartości przedmiotu sporu i okoliczności konkretnej sprawy.

Czy jest termin na sprawę o umowę dożywocia?

Dla żądania uznania umowy za bezskuteczną wobec osoby uprawnionej do alimentów obowiązuje termin 5 lat od daty umowy; przy rencie lub rozwiązaniu decydują przesłanki ustawowe i stan relacji stron.

Ile kosztuje umowa dożywocia albo sprawa sądowa?

Koszty aktu notarialnego zależą od wartości nieruchomości i czynności notarialnych, a opłata od pozwu zależy od rodzaju żądania oraz wartości przedmiotu sporu.

Co dzieje się po uwzględnieniu albo oddaleniu pozwu?

Po uwzględnieniu sąd może zamienić uprawnienia na rentę albo wyjątkowo rozwiązać umowę; po oddaleniu umowa pozostaje w mocy, a stronie zwykle przysługuje środek zaskarżenia zgodnie z pouczeniem sądu.