Centrum tematu

Ubezwłasnowolnienie

Ubezwłasnowolnienie to sądowe ograniczenie albo pozbawienie zdolności do czynności prawnych osoby, która z powodu stanu psychicznego nie może samodzielnie prowadzić swoich spraw. Może być całkowite albo częściowe i powinno służyć ochronie tej osoby, a nie wygodzie rodziny lub osób trzecich.

Przepisy Pytania Orzeczenia Pisma

Co warto wiedzieć

Ubezwłasnowolnienie jest daleko idącą ingerencją w sytuację prawną człowieka. Sąd nie orzeka go tylko dlatego, że osoba podejmuje nierozsądne decyzje, jest w konflikcie z rodziną albo wymaga zwykłej pomocy w codziennych sprawach. Konieczne jest wykazanie ustawowych przesłanek, w szczególności związku między chorobą psychiczną, niedorozwojem umysłowym albo innymi zaburzeniami psychicznymi a brakiem możliwości kierowania swoim postępowaniem lub potrzebą pomocy w prowadzeniu spraw.

Ubezwłasnowolnienie całkowite może dotyczyć osoby, która ukończyła 13 lat i nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Dla takiej osoby ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje jeszcze pod władzą rodzicielską. Ubezwłasnowolnienie częściowe dotyczy wyłącznie osoby pełnoletniej, gdy jej stan nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, ale potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Wtedy ustanawia się kuratelę.

Wniosek składa się do sądu okręgowego właściwego według miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, a gdy takiego miejsca brak – według miejsca jej pobytu. Wniosek mogą zgłosić przede wszystkim małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz przedstawiciel ustawowy. Pismo powinno wskazywać, czy chodzi o ubezwłasnowolnienie całkowite czy częściowe, opisywać konkretne zachowania i trudności tej osoby oraz zawierać dokumenty medyczne albo inne dowody uprawdopodobniające przesłanki.

W toku sprawy osoba, której dotyczy wniosek, jest uczestnikiem postępowania i co do zasady powinna zostać wysłuchana. Sąd korzysta z opinii biegłego lekarza psychiatry lub neurologa oraz psychologa. Opinia nie powinna ograniczać się do samej diagnozy, ale musi odnosić się także do zdolności tej osoby do samodzielnego kierowania postępowaniem i prowadzenia swoich spraw.

Po uwzględnieniu wniosku sąd określa rodzaj ubezwłasnowolnienia i jego przyczynę. Następnie, po uprawomocnieniu się postanowienia, sprawa trafia do sądu opiekuńczego w celu ustanowienia opiekuna albo kuratora. Jeżeli przyczyny ubezwłasnowolnienia ustaną albo stan osoby się zmieni, możliwe jest żądanie uchylenia albo zmiany ubezwłasnowolnienia.

Najczęściej potrzebne pisma

Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite do przygotowania w bazie wzorów Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe do przygotowania w bazie wzorów Odpowiedź na wniosek o ubezwłasnowolnienie do przygotowania w bazie wzorów Apelacja od postanowienia w sprawie o ubezwłasnowolnienie do przygotowania w bazie wzorów Wniosek o uchylenie albo zmianę ubezwłasnowolnienia do przygotowania w bazie wzorów

Najważniejsze przepisy

Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.

art. 13 kc Ubezwłasnowolniony całkowicie Art. 13. § 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburze... art. 16 kc Ubezwłasnowolniony całkowicie Art. 16. § 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególnoś... art. 544 kpc Właściwość sądów okręgowych Art. 544. § 1. Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych. § 2. W sprawach tych właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubez... art. 545 kpc Uprawnieni do składania wniosku Art. 545. § 1. Wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić: 1) małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie; 2) jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo; 3) jej... art. 547 kpc Wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie Art. 547. § 1. Osobę, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, należy wysłuchać niezwłocznie po wszczęciu postępowania; wysłuchanie powinno odbyć się w obecności biegłego psyc... art. 552 kpc Świadectwo lekarskie Art. 552. § 1. Jeżeli według wniosku ubezwłasnowolnienie ma być orzeczone z powodu choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, sąd przed zarządzeniem doręczenia wniosku zażą... art. 553 kpc Postępowanie dowodowe Art. 553. § 1. Osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa. § 2. Opinia biegłego opr...

Pytania z forum

Praktyczne problemy użytkowników powiązane z tym hasłem.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie. W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ubezwłasnowolnienie (mojej Mamy), sąd cywilny wzywa m. innymi do przedłożenia odpisu skróconego... Prawo Cywilne · 1 odpowiedź Wniosek o ubezwłasnowolnienie - jakie dokumenty? Witam, Z gory przepraszam za brak znakow polskich (pisze z zagranicy). Jakie dokumenty musze zalaczyc do wniosku o ubezwlasnowolnienie mamy, z ktora n... Prawo Rodzinne · 1 odpowiedź Ubezwłasnowolnienie. Cześć, mam takie pytanie, składając wniosek o ubezwłasnowolnienie, można wnioskować o wyłączenie ze sprawy osobę, której wniosek dotyczy? Nie chodzi o... Prawo Cywilne · 2 odpowiedzi Ubezwłasnowolnienie rodzica. Ojciec został ubezwłasnowolniony z powodu choroby przez matkę. A teraz po śmierci matki, muszę składać jakieś pisma do sądu żeby ojciec był dalej ubez... Prawo Cywilne · 2 odpowiedzi

Powiązane orzeczenia

Wybrane przez podstawy prawne i frazy tematu, bez ciężkiego przeszukiwania pełnej treści przy wejściu na stronę.

V ACa 491/19 Postanowienie z 19 listopada 2021, sygn. V ACa 491/19 Sąd Apelacyjny w Katowicach · 2021-11-19

Najczęstsze pytania

Czym różni się ubezwłasnowolnienie całkowite od częściowego?

Ubezwłasnowolnienie całkowite dotyczy osoby, która nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Ubezwłasnowolnienie częściowe dotyczy osoby pełnoletniej, która potrzebuje pomocy do prowadzenia swoich spraw, ale jej stan nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego.

Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Wniosek mogą złożyć małżonek osoby, której dotyczy wniosek, jej krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz przedstawiciel ustawowy. W szczególnych sytuacjach w sprawie mogą działać także uprawnione organy publiczne.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek składa się do sądu okręgowego właściwego według miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, a gdy nie ma miejsca zamieszkania – według miejsca jej pobytu.

Czy jest termin na złożenie wniosku?

Nie ma jednego ogólnego terminu na złożenie wniosku. Wniosek składa się wtedy, gdy istnieją aktualne przesłanki ubezwłasnowolnienia i można je uprawdopodobnić dowodami.

Ile wynosi opłata od wniosku?

Co do zasady opłata od wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego wynosi 100 zł, chyba że w konkretnej sprawie zastosowanie ma zwolnienie od kosztów sądowych.

Co powinien zawierać wniosek?

Wniosek powinien wskazywać dane uczestników, żądany rodzaj ubezwłasnowolnienia, opis stanu osoby, konkretne przykłady trudności w prowadzeniu spraw oraz dowody, zwłaszcza dokumentację medyczną lub opinię specjalisty.

Co dzieje się po uwzględnieniu wniosku?

Sąd wydaje postanowienie wskazujące, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite czy częściowe i z jakiej przyczyny zostało orzeczone. Po uprawomocnieniu sprawa trafia do sądu opiekuńczego w celu ustanowienia opiekuna albo kuratora.

Co zrobić po oddaleniu wniosku?

Po oddaleniu wniosku można rozważyć zaskarżenie postanowienia, jeżeli są ku temu podstawy. Nowy wniosek powinien opierać się na konkretnych okolicznościach i dowodach, a nie na samym niezadowoleniu z wcześniejszego rozstrzygnięcia.