Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązuje
Artykuły 301
Wejście w życie 01.01.2004
Ostatnia zmiana 25.06.2026
art.
Widoczne: 50 z 301 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy wstępne

art. 1-24
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-12
Art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje
postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji
publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw
szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Art. 2
Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy
administracyjne.
Art. 3
57 orzeczeń
Art. 4
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami
jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami
odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne
między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Art. 5
Art. 6
Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom
występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub
rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków
ich zaniedbań.
Art. 7
Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do
szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym
posiedzeniu.
Art. 8
Art. 9
Organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może
brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 10
Rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej.
Art. 11 Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co
1 orzeczenie
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku
skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Art. 12
rozdzial

Rozdział 2 - Właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych

art. 13-14
Art. 13
§ 1. Wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy
sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość
Naczelnego Sądu Administracyjnego.
§ 2. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na
którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego
działalność została zaskarżona.
§ 2a. Wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma
siedzibę urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych, jest
właściwy do rozpoznania skargi na działalność konsula.
§ 3. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może
przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw
określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu
administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości.
Art. 14 Wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje
Wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 14a. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, inny wojewódzki sąd administracyjny. Rozdział 3 Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego
rozdzial

Rozdział 3 - Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego

art. 15
Art. 15
§ 1. Naczelny Sąd Administracyjny:
1) rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy;
2) podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
3) podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej;
4) rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4;
5) rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw.
§ 2. Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Rozdział 4 Skład sądu
rozdzial

Rozdział 4 - Skład sądu

art. 16-17
Art. 16
1 orzeczenie
§ 1. Sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów,
z zastrzeżeniem § 2 i 3, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego
sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 3. Zarządzenia poza rozprawą wydaje przewodniczący.
Art. 17
§ 1. Wyznaczanie składu orzekającego do rozpoznania sprawy na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym określają regulaminy wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych, wydane na podstawie odrębnej ustawy.
§ 2. Zmiana składu orzekającego może nastąpić jedynie z przyczyn losowych albo gdy sędzia nie może uczestniczyć w składzie orzekającym z powodu przeszkód prawnych. Rozdział 5 Wyłączenie sędziego
rozdzial

Rozdział 5 - Wyłączenie sędziego

art. 18-24
Art. 18
1 orzeczenie
Art. 19
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego
na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Art. 20
§ 1. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie
do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając
przyczyny wyłączenia.
§ 2. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto,
że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana.
§ 3. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko
czynności niecierpiące zwłoki.
§ 4. Wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na
posiedzeniu niejawnym.
Art. 21
Sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego
wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie.
Art. 22
§ 1. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym
sprawa się toczy.
§ 2. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu
niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
§ 3. W razie gdy sąd administracyjny, o którym mowa w § 1, nie może podjąć
postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, Naczelny Sąd
Administracyjny wyznacza inny sąd do rozpoznania wniosku.
§ 4. Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw
wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez
składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd
w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym.
Art. 24
§ 1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora.
§ 2. Wniosek o wyłączenie prokuratora przekazuje się odpowiedniemu prokuratorowi nadrzędnemu. DZIAŁ II Strony Rozdział 1 Zdolność sądowa i procesowa
dzial

Dział II - Strony

art. 25-44
rozdzial

Rozdział 1 - Zdolność sądowa i procesowa

art. 25-31
Art. 25
1 orzeczenie
§ 1. Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej
mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność
sądowa).
§ 2. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne
nieposiadające osobowości prawnej.
§ 3. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające
osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te
jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów
i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku
wynikających z przepisów prawa.
§ 4. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały
osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących
interesów prawnych innych osób.
Art. 26
§ 1. Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach
sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające
pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i
jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25.
§ 2. Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma
zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności
prawnych, których może dokonywać samodzielnie.
Art. 27
Osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu
może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego.
Art. 28
1 orzeczenie
§ 1. Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
§ 2. Za Skarb Państwa podejmuje czynności w postępowaniu organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się postępowanie, lub organ jednostki nadrzędnej.
§ 3. W zakresie określonym ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1192 oraz z 2025 r. poz.
1172) za:
1) organy administracji rządowej,
2) państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,
3) Skarb Państwa
– czynności w postępowaniu podejmuje Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3a. W przypadku, o którym mowa w § 3, sąd może zawiadomić o toczącym się postępowaniu Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli z uwagi na przedmiot postępowania może zachodzić potrzeba ochrony ważnych praw lub interesów Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4. Za konsula czynności w postępowaniu podejmuje minister właściwy do spraw zagranicznych.
Art. 29
Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Podmioty te mają jednak obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania.
Art. 30
1 orzeczenie
§ 1. Dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma
przedstawiciela ustawowego, jak również dla strony niemającej organu powołanego
do jej reprezentowania, sąd na wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko drugiej stronie czynność niecierpiącą zwłoki.
Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
§ 2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, może wydać referendarz sądowy.
Art. 31
§ 1. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego.
§ 2. Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę.
§ 3. Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Rozdział 2 Strony i uczestnicy postępowania
rozdzial

Rozdział 2 - Strony i uczestnicy postępowania

art. 32-33
Art. 32
W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są
skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
postępowania jest przedmiotem skargi.
Art. 33
1 orzeczenie
rozdzial

Rozdział 3 - Pełnomocnicy

art. 34-44
Art. 34
Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed
sądem osobiście lub przez pełnomocników.
Art. 35
Art. 36
Pełnomocnictwo może być:
1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;
2) do prowadzenia poszczególnych spraw;
3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
Art. 37
1 orzeczenie
Art. 38
1 orzeczenie
Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pełnomocnictwo
osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się
nie podpisała.
Art. 39
Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw
obejmuje z samego prawa umocowanie do:
1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając
skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem;
2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych
przepisach;
3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone
w danym pełnomocnictwie;
4) odbioru kosztów postępowania.
Art. 40
Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż
pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa
oraz przepisów prawa cywilnego.
Art. 41
1 orzeczenie
Mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może
niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika.
Art. 42
§ 1. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek
prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony
przeciwnej i innych uczestników – od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez
sąd.
§ 2. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który
wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa
tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny
pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam
czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków
prawnych.
Art. 43
W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej
pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu
zawieszenia postępowania.
Art. 44 Tymczasowe dopuszczenie do naglącej czynności
§ 1. Sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa.
§ 2. Sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby. DZIAŁ III Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym Rozdział 1 Pisma w postępowaniu sądowym
dzial

Dział III - Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym

art. 45-172
rozdzial

Rozdział 1 - Pisma w postępowaniu sądowym

art. 45-49
Art. 45
Pismo w postępowaniu sądowym (pismo strony) obejmuje wnioski
i oświadczenia stron składane poza rozprawą.
Art. 46
1 orzeczenie
Art. 47
Art. 48
1 orzeczenie
Art. 49 Uzupełnienie braków pisma strony
rozdzial

Rozdział 2 - Skarga

art. 50-62
Art. 50
1 orzeczenie
§ 1. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach doty- czących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
§ 2. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Pokazano 50 z 301 artykułów. Kolejne części aktu będą dogrywane w miarę pracy.
Brak wyników