Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Obowiązuje
Artykuły 46
Wejście w życie 27.12.1997
Ostatnia zmiana 13.04.2026
art.
Widoczne: 46 z 46 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-7
Art. 1
1. Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na
tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.
2. Państwo sprawuje mecenat nad działalnością kulturalną polegający na
wspieraniu i promocji twórczości, edukacji i oświaty kulturalnej, działań i inicjatyw
kulturalnych, a także opieki nad zabytkami i ochrony dziedzictwa narodowego
w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą.
3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może
wspierać finansowo, w ramach mecenatu państwa, realizację planowanych na dany
rok zadań związanych z polityką kulturalną państwa, prowadzonych przez instytucje
kultury i inne podmioty nienależące do sektora finansów publicznych.
4. Mecenat, o którym mowa w ust. 2 i 3, sprawują także organy jednostek
samorządu terytorialnego w zakresie ich właściwości.
Art. 2 Formy organizacyjne działalności kulturalnej
Formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności:
teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea,
biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań
i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.
Art. 3
1. Działalność kulturalną mogą prowadzić osoby prawne, osoby fizyczne
oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
2. Działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności
gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.
3. Do działalności, o której mowa w ust. 1 i 2, w zakresie nieuregulowanym
przepisami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej oraz przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stosuje się przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Art. 4
1. Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające
osobowości prawnej, których podstawowym celem statutowym nie jest prowadzenie
działalności kulturalnej, mogą prowadzić taką działalność w szczególności w formie
klubów, świetlic, domów kultury i bibliotek.
2. Koszty prowadzenia działalności kulturalnej, o której mowa w ust. 1, w tym
wynagrodzenia dla pracowników, wraz ze składką na ubezpieczenie społeczne, i inne
wydatki z tytułu zatrudniania pracowników obciążają koszty działalności
podstawowej.
Art. 5
1. Podmioty prowadzące działalność kulturalną na zasadach określonych w art. 3 mogą otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań państwowych. 2. Organizacje pozarządowe prowadzące działalność kulturalną mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji. 3. Podmioty prowadzące działalność kulturalną składające wniosek o dotacje, o których mowa w ust. 2, art. 9 ust. 3 i art. 28 ust. 1b, przedstawiają, w jaki sposób wykorzystanie środków z dotacji będzie uwzględniało zapewnienie dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411).
Art. 6
(uchylony)

Art. 6a. 1. Osobom wyróżniającym się w tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury nadaje się odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. 2. Odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” nadaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. 2a. Okres przechowywania danych osób, o których mowa w ust. 1, wynosi 80 lat. 3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia:
1) tryb nadawania odznaki „Zasłużony dla Kultury Polskiej”,
2) warunki jakie musi spełniać wniosek o nadanie odznaki,
3) wzór i sposób noszenia odznaki
– biorąc pod uwagę wzornictwo stosowane w polskiej falerystyce.
Art. 7
rozdzial

Rozdział 2 - Instytucje kultury

art. 8-26
Art. 8
Ministrowie oraz kierownicy urzędów centralnych organizują działalność
kulturalną, tworząc państwowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej
działalności jest podstawowym celem statutowym.
Art. 9 Samorządowe instytucje kultury
Art. 10
1. Podmioty tworzące instytucje kultury, o których mowa w art. 8 i 9,
zwane są dalej organizatorami.
2. Ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji kultury bez bliższego określenia –
należy przez to rozumieć zarówno państwową, jak i samorządową instytucję kultury.
Art. 11 Akt o utworzeniu instytucji kultury
1. Organizator wydaje akt o utworzeniu instytucji kultury, w którym
określa jej przedmiot działania, nazwę i siedzibę, a także określa czy dana instytucja
kultury jest instytucją artystyczną w rozumieniu ust. 2. Może być utworzona instytucja
kultury prowadząca działalność kulturalną w więcej niż jednej formie organizacyjnej,
wymienionej w art. 2.
2. Instytucjami artystycznymi są instytucje kultury powołane do prowadzenia
działalności artystycznej w dziedzinie teatru, muzyki, tańca, z udziałem twórców
i wykonawców, w szczególności: teatry, filharmonie, opery, operetki, orkiestry
symfoniczne i kameralne, zespoły pieśni i tańca oraz zespoły chóralne.

Art. 11a. 1. Działalność kulturalna instytucji artystycznej organizowana jest
w oparciu o sezony artystyczne, na które ustala się plany repertuarowe.
2. Sezon artystyczny rozpoczyna się w dniu 1 września a kończy w dniu
31 sierpnia następnego roku.
Art. 12 Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i
Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do
rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu,
w którym ta działalność jest prowadzona.
Art. 13 Instytucje kultury działają
1. Instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz
statutu nadanego przez organizatora.
2. Statut zawiera:
1) nazwę, teren działania i siedzibę instytucji kultury;
2) zakres działalności;
3) organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania;
4) określenie źródeł finansowania;
5) zasady dokonywania zmian statutowych;
6) postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli
instytucja zamierza działalność taką prowadzić.
3. Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa regulamin organizacyjny
nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii
działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców.
Art. 14 Wpis instytucji kultury do rejestru
Art. 15 Powołanie dyrektora instytucji kultury
Art. 16
Art. 17 Zarządzanie instytucją kultury przez dyrektora
Dyrektor instytucji kultury zarządza instytucją i reprezentuje ją na
zewnątrz.
Art. 18
1. Organizator może dokonać połączenia instytucji kultury, w tym
instytucji kultury prowadzących działalność w różnych formach, lub podziału
instytucji kultury.
2. W przypadku połączenia instytucji artystycznej z instytucją kultury inną niż
instytucja artystyczna, instytucja kultury powstała w wyniku takiego połączenia ma
status instytucji artystycznej.
3. Organizator jest obowiązany na 3 miesiące przed wydaniem aktu o połączeniu
lub podziale instytucji kultury podać do publicznej wiadomości informację o zamiarze
i przyczynach takiej decyzji.
Art. 19
1. Połączenie instytucji kultury polega na utworzeniu jednej instytucji,
w której skład wchodzą załogi i mienie należące do instytucji podlegających połączeniu.
1a. (uchylony)
2. Połączenie instytucji kultury następuje w drodze aktu wydanego przez
organizatora, a także w trybie określonym w art. 21.
3. Akt o połączeniu instytucji kultury zawiera:
1) nazwy łączonych instytucji kultury;
2) nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania instytucji kultury, powstałej
w wyniku połączenia;
3) określenie terminu połączenia instytucji kultury;
4) ustalenie zasad przejęcia zobowiązań i wierzytelności przez instytucję
powstającą w wyniku połączenia.
4. Statut nowej instytucji kultury powstałej w wyniku połączenia nadaje
organizator. Przepisy art. 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
5. Z dniem wpisu do rejestru nowo utworzonej instytucji kultury organizator
wykreśla z rejestru instytucje kultury, które uległy połączeniu.
Art. 20
1. Podział instytucji kultury polega na utworzeniu dwóch lub więcej
instytucji kultury w oparciu o załogę i mienie należące do instytucji kultury ulegającej
podziałowi.
2. Podział instytucji kultury może również polegać na wyłączeniu z instytucji
kultury wyodrębnionej jednostki lub jednostek organizacyjnych w celu włączenia ich
do innej instytucji kultury lub utworzenia nowej instytucji kultury w oparciu
o pracowników i mienie tej jednostki lub jednostek. Zasady przekazania składników
majątkowych ujętych w bilansie wyłączonych jednostek określa organizator.
3. Akt o podziale instytucji kultury zawiera:
1) nazwę dzielonej instytucji kultury;
2) nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania instytucji kultury powstałych
w wyniku podziału;
3) określenie jednostek organizacyjnych wyłączonych w celu utworzenia nowej
instytucji kultury lub włączenia do instytucji tworzonych w wyniku podziału;
4) ustalenie zasad przejęcia zobowiązań i wierzytelności przez instytucje
powstające w wyniku podziału.
4. Przepisy art. 19 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 21
Art. 22
1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organizator może
zlikwidować instytucję kultury.
2. Organizator jest obowiązany na 6 miesięcy przed wydaniem aktu o likwidacji
instytucji kultury podać do publicznej wiadomości informację o zamiarze
i przyczynach likwidacji.
3. W przypadku likwidacji instytucji kultury z powodu braku środków
finansowych, celem informacji, o której mowa w ust. 2, powinno być, między innymi,
stworzenie możliwości podjęcia działań do zgromadzenia tych środków, które
umożliwią dalsze funkcjonowanie instytucji.
Art. 23
Akt o likwidacji instytucji kultury stanowi podstawę do wykreślenia jej z rejestru.
Art. 24
Zobowiązania i wierzytelności likwidowanej instytucji kultury
przejmuje organizator.
Art. 25
Art. 26 Przekazanie instytucji kultury
rozdzial

Rozdział 3 - Zasady gospodarki finansowej instytucji kultury

art. 27-33
Art. 27
1. Instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. 2. Instytucja kultury może zbywać środki trwałe. Przy zbywaniu środków trwałych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przedsiębiorstw państwowych. 3. Podstawą gospodarki finansowej instytucji kultury jest plan finansowy ustalony przez dyrektora, z zachowaniem wysokości dotacji organizatora. 4. Instytucja kultury sporządza plan finansowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Art. 28 Zasady gospodarki finansowej instytucji kultury
Art. 29 Fundusze instytucji kultury
Art. 31 Wynagrodzenie pracownika instytucji kultury składa się z wynagrodzenia zasadniczego
Art. 33
(uchylony) Rozdział 4 Organizowanie imprez artystycznych i rozrywkowych
rozdzial

Rozdział 4 - Organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych

art. 34-37
Art. 34
Art. 35
Organ gminy wydaje decyzję o zakazie odbycia imprezy artystycznej
lub rozrywkowej, jeżeli zagraża ona życiu lub zdrowiu ludzi, moralności publicznej albo mieniu w znacznych rozmiarach lub nie zostały spełnione wymagania, o których mowa w art. 34 ust. 3.
Art. 36
1. Decyzja o zakazie odbycia imprezy artystycznej lub rozrywkowej powinna być doręczona podmiotowi, który ją organizuje, w terminie 14 dni od dnia złożenia zawiadomienia, niepóźniej jednak niż 10 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia imprezy. 2. Odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 3 dni od dnia jej doręczenia. 3. Odwołanie od decyzji podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od dnia wniesienia odwołania. Niewydanie decyzji w tym terminie oznacza zgodę na odbycie imprezy. 4. Decyzję wydaną w wyniku wniesienia odwołania doręcza się w terminie 3 dni.
Art. 37
rozdzial

Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe

art. 38-46
Art. 38
Działalność kulturalną organizowaną i prowadzoną przez kościelne
osoby prawne regulują odrębne przepisy.
Art. 39
1. Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności kulturalnej
prowadzonej przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości i ministra
właściwego do spraw wewnętrznych.
2. Ministrowie, o których mowa w ust. 1, w drodze rozporządzenia, mogą
rozciągnąć stosowanie przepisów ustawy w całości lub części na działalność
kulturalną prowadzoną przez podległe im lub nadzorowane przez nich jednostki
organizacyjne, biorąc pod uwagę zakres działalności kulturalnej prowadzonej przez te
jednostki.

Art. 39a. Do dnia 31 grudnia 2002 r. termin na podanie informacji o zamiarze
i przyczynach likwidacji wszystkich instytucji kultury, określony w art. 22 ust. 2, nie
może być krótszy niż 12 miesięcy.
Art. 40
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1673), ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2393) oraz ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2022 r. poz. 385) w zakresie prowadzenia działalności kulturalnej w formach określonych w tych ustawach.
Art. 41–44. (pominięte)
Art. 44
a. 1. Wierzytelności Skarbu Państwa wobec instytucji kultury z tytułu odpłatnego nabycia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.2)) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399), własności budynków i innych urządzeń oraz lokali, stwierdzone decyzjami wydanymi na podstawie tych ustaw, wygasają z dniem 1 lipca 2005 r. 2. Wykreślenie hipotek zabezpieczających wierzytelności Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, następuje na wniosek organizatora i podlega opłacie stałej w kwocie 30 zł.
Art. 45
Tracą moc:
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 373, z 1992 r. poz. 455, z 1994 r. poz. 201, 369, 384 i 601, z 1996 r. poz. 33 oraz z 1997 r. poz. 675.
1) ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o zezwoleniach na publiczną działalność artystyczną, rozrywkową i sportową3) (Dz. U. poz. 64) – w zakresie dotyczącym imprez artystycznych i rozrywkowych;
2) ustawa z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz o prawach i obowiązkach pracowników upowszechniania kultury (Dz. U. poz. 129, z 1988 r. poz. 132, z 1989 r. poz. 24 i 192 oraz z 1990 r. poz. 198);
3) ustawa z dnia 28 grudnia 1984 r. o instytucjach artystycznych (Dz. U. poz. 304 oraz z 1989 r. poz. 192).
Art. 46
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4).
3) Ustawa utraciła moc na podstawie art. 66 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. poz. 113), która weszła w życie z dniem 6 kwietnia 1996 r.
4) Ustawa została ogłoszona w dniu 12 grudnia 1991 r.
Brak wyników