Postanowienie SN z 22 października 2014, sygn. IV CNP 22/14
Data orzeczenia
22 października 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Barbara Myszka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 22 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka
w sprawie ze skargi P. J.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 4 września 2013 r.,
wydanego w sprawie z wniosku P. J. przy uczestnictwie G. W.
o rozgraniczenie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 października 2014 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
2
Sąd Rejonowy w B., po rozpoznaniu sprawy z wniosku P. J. przy
uczestnictwie G. W. o rozgraniczenie, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013 r.
dokonał rozgraniczenia nieruchomości o obszarze 1,79 ha położonej w Ł., objętej
prowadzoną przez ten Sąd księgą wieczystą nr […] , stanowiącej własność
uczestnika postępowania, z nieruchomością o obszarze 2,7 ha położoną w Ł.,
objętą księgą wieczystą nr […], stanowiącą własność wnioskodawczyni, w sposób
bliżej określony w sentencji.
Apelacja wnioskodawczyni od tego postanowienia została przez Sąd
Okręgowy w Z. oddalona postanowieniem z dnia 4 września 2013 r.
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, która postanowieniem Sądu
Okręgowego z dnia 3 grudnia 2013 r. została odrzucona z tej przyczyny,
że wniesiono ją po upływie terminu określonego w art. 3985
§ 1 k.p.c.
W dniu 7 marca 2014 r. P. J. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 4 września 2013
r., zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 328 § 2 w związku z art.
391 § 1 k.p.c.
Twierdziła, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe, ponieważ brak podstaw do złożenia
skargi o wznowienie postępowania. Postanowienie Sądu Okręgowego nie podlega
też zaskarżeniu skarga kasacyjną, ponieważ Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,
że naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi
kasacyjnej, czemu dał wyraz w wyroku z dnia 2 kwietnia 2008 r., II PK 260/07.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wynika z art. 5192
§ 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności
z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została
wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z art. 5192
§ 2 k.p.c. wynika natomiast, że w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność
3
z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub
konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać
stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty
sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strona nie skorzystała
z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub
uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków
prawnych.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., skarga o stwierdzenie
niezgodności z prawem postanowienia co do istoty sprawy powinna zawierać –
obok oznaczenia postanowienia, od którego została wniesiona, ze wskazaniem, czy
jest ono zaskarżone w całości lub w części, przytoczenia jej podstaw oraz ich
uzasadnienia, wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone postanowienie jest
niezgodne, uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez
wydanie postanowienia, którego skarga dotyczy, i wniosku o stwierdzenie
niezgodności postanowienia z prawem – także wykazanie, że wzruszenie
zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 5192
§ 2 – że występuje
wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Skarga niespełniająca
któregokolwiek z tych wymagań podlega odrzuceniu a limine (art. 4248
w związku
z art. 13 § 2 k.p.c.). Skarga podlega także odrzuceniu – jak wynika z art. 4248
§ 2
w związku z art. 13 § 2 k.p.c. – jeżeli zmiana zaskarżonego postanowienia
w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi
wyjątek, o którym mowa w art. 5192
§ 2 k.p.c. Oznacza to, że skarga podlega
odrzuceniu, jeżeli w wyniku wstępnego badania okaże się, że – mimo odmiennych
twierdzeń zawartych w skardze – zmiana zaskarżonego postanowienia była lub jest
możliwa.
W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem – wbrew odmiennym
zapatrywaniom skarżącej – dopuszczalna była skarga kasacyjna. Skarżąca wniosła
zresztą taką skargę, z tym że uczyniła to po upływie terminu przewidzianego w art.
3985
§ 1 k.p.c., co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Z powołanego przez
skarżącą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., II PK 260/07 (OSNP
2009, nr 15 – 16, poz. 199) nie wynika, że naruszenie art. 328 § 2 w związku z art.
4
391 § 1 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Nie
świadczy o tym nawet przytoczony przez skarżącą fragment uzasadnienia tego
wyroku, wynika z niego bowiem tylko to, że przepis art. 328 § 1 k.p.c. jest
adresowany do sądu pierwszej instancji i dlatego nie mógł być naruszony przez sąd
drugiej instancji. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach podkreślał, że uchybienie
wymaganiom określonym w art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. może być
oceniane jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy tylko wyjątkowo, gdy braki
w uzasadnieniu są tak znaczące, że uniemożliwiają kontrolę kasacyjną
zaskarżonego orzeczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2000 r.,
I CKN 272/00, nie publ., z dnia 25 października 2000 r., IV CKN 142/00, nie publ.,
z dnia 7 lutego 2001 r., V CKN 606/00, nie publ., z dnia 28 lipca 2004 r., III CK
302/03, nie publ. i z dnia 18 lutego 2005 r., V CK 469/04, „Izba Cywilna” 2005, nr 12,
s. 59 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r., III CSK 293/12,
OSNC 2012, nr 12, poz. 148). Nie oznacza to jednak, że powołanie się w skardze
kasacyjnej na naruszenie art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. jest wyłączone
i z tego powodu skarga ta jest niedopuszczalna.
Skarżąca nie wykazała więc – wbrew wymaganiom określonym w art. 4245
§ 1 pkt 5 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. – że wzruszenie zaskarżonego
postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248
§ 2 w związku z art.
13 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.