Wyrok z 7 sierpnia 2026, sygn. I C 78/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 17 czerwca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący sędzia Marcin Polit

Protokolant Karol Rostkowski

po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2026 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa z powództwa (...) sp. z o.o. w W.

przeciwko E. C.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powódki (...) sp. z o.o. w W. na rzecz pozwanej E. C. kwotę 10 817 (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 78/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 30 grudnia 2022 roku (k. 3; data stempla pocztowego – k. 103) wniesionym przeciwko pozwanej E. C.powód (...) sp. z o.o. w W. wniósł:

I.  na podstawie art. 840 §1 pkt 1 k.p.c. o pozbawienie wykonalności w całości tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 12 lutego 2019 roku, (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2022 roku w sprawie I Co 2997/21.

II.  na podstawie art. 410 §2 k.c. o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 450 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty

III.  o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu

(pozew – kk. 3-3v.).

W odpowiedzi na pozew z dnia 9 lutego 2023 roku (k. 134, data stempla pocztowego – k. 202) pozwana wniosła o oddalenie w całości powództwa opozycyjnego, oddalenie w całości powództwa o zapłatę oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz od powoda. Podniosła zarzut niedopuszczalnej kumulacji roszczeń, zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Warszawie, przedawnienia roszczenia o zapłatę kwoty 300 000 zł. Podniosła też, że strony ukształtowały Porozumienie w formie przedmiotowego aktu notarialnego w ramach swobody kontraktowej, nie jest sprzeczne z prawem i nie stanowi obejścia prawa ani nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (odpowiedź na pozew – kk. 134-152).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

(...) sp. z o.o. w W. (dalej: spółka) zamierzała przygotować inwestycję w postaci farmy wiatrowej o łącznej mocy 56 MW składającej się z 28 turbin wiatrowych o mocy 2 KW każda, o maksymalnej wysokości 150 m. n.p.t., zlokalizowanej m.in. na terenie wsi R., w której zamieszkuje E. C. (bezsporne, ponadto charakterystyka przedsięwzięcia – k. 35; zeznania świadek A. M. – protokół k. 302). Odbywały się konsultacje społeczne, inwestycja spotkała się z dużym negatywnym odzewem ze strony społeczności, narzekano na hałas, obawiano się szkodliwości farm wiatrowych na uprawy rolne, zmniejszania płodności roślin, naruszenia struktur przyrodniczych, a także obawiano się o zdrowie ludzi oraz o spadek wartości gruntów, brak możliwości rozbudowy (zeznania świadek A. M. – protokół k. 303v. zeznania świadka I. M. – protokół k. 327v.-328; zeznania świadka Ł. N. – protokół k. 341; zeznania świadka G. S. – protokół kk. 440v.-441).

Na mocy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 8 marca 2012 roku wydanej przez wójta gminy (...), znak (...), wójt ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na „Budowie parku wiatrowego o mocy do 56 MW, składającego się z 28 turbin wiatrowych do 2 KW każda, o maksymalnej wysokości 150 m. n.p.t. wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz z przyłączem, położonych na terenie gminy (...) i gminy (...) (decyzja środowiskowa – k. 19).

Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 4 maja 2012 roku (decyzja SKO z 4.05.2012 – kk. 39-40).

E. C. w dniu 3 czerwca 2012 roku złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO z 4 maja 2012 roku utrzymującą w mocy decyzję środowiskową z dnia 8 marca 2012 roku. E. C. zarzucała m.in. negatywny wpływ inwestycji na zdrowie ludzi w postaci hałasu i infradźwięków (skarga – kk. 44-46; Porozumienie z 3.09.2012 – k. 50).

Następnie ze strony spółki były prowadzone rozmowy, negocjacje z osobami fizycznymi mające na celu ustalenie warunków wycofania skarg i uniemożliwienie blokowania inwestycji przez mieszkańców, a rozwiązaniem na to jest zapłacenie takim osobom (zeznania świadka I. M. – protokół k. 327v.; korespondencja mailowa – kk. 410-411; zeznania świadka G. S. – protokół k. 440v.).

W dniu 3 września 2012 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (jako „spółka” lub „dłużnik”), (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (jako poręczyciel) oraz E. C. (jako „skarżąca” lub „wierzyciel”) zawarły „Porozumienie” w formie notarialnego z dnia 3 września 2012 roku, (...), sporządzonego przed notariuszem B. G. w jej kancelarii w W..

Zgodnie z §2 ust. 1 Porozumienia, przedmiotem Porozumienia jest ustalenie wzajemnych zobowiązań stron dotyczących: zobowiązania się C. G. do cofnięcia złożonej przez nią skargi do WSA w Warszawie na decyzję środowiskową oraz zobowiązania się spółki do zapłaty na rzecz C. G. świadczenia pieniężnego uznawanego jako odszkodowanie za szkody jakie potencjalnie mogą zostać wyrządzone na nieruchomości skarżącej w związku z realizacją oraz eksploatacją inwestycji oraz za utratę wartości nieruchomości skarżącej, w przypadku wycofania opisanej skargi. C. G. oświadczyła, że zapłata przez spółkę odszkodowania zaspokaja jej wszelkie roszczenia jakie może podnosić wobec dłużnika lub jego następcy prawnego związane z budową oraz eksploatacją inwestycji, oraz w związku z powyższym, pod warunkiem zapłaty odszkodowania, zrzeka się podnoszenia takich roszczeń teraz i w przyszłości.

§2 ust 2 Porozumienia zakładał, że E. C. zobowiązuje się do cofnięcia skargi wniesionej do WSA na decyzję SKO z 4 maja 2012 roku utrzymującą w mocy decyzję środowiskową z dnia 8 marca 2012 roku oraz do okazania spółce oryginały odpisu odpowiedniego pisma w tym zakresie wraz z prezentatą odpowiedniego sądu lub organu administracji, w terminie nie dłuższym niż 5 dni licząc od daty zawarcia niniejszego Porozumienia, z zastrzeżeniem, iż cofnięcie skargi zostanie sporządzone w formie pisemnej, z podpisem notarialnie poświadczonym, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do aktu notarialnego.

§2 ust. 3 zakładał, że spółka, po wycofaniu skargi przez E. C. i okazaniu spółce odpowiedniego pisma, zobowiązuje się do zapłaty na rzecz spółki odszkodowania.

W §3 Porozumienia strony sprecyzowały warunki zapłaty odszkodowania w ten sposób, że odszkodowanie za wycofanie skargi wynosi 1 500 000 zł i będzie zapłacone przez spółkę w ten sposób, że po wycofaniu skargi przez E. C. spółka zapłaci jej kwotę 300 000 zł, zaś cała pozostała do zapłaty kwota odszkodowania w wysokości 1 200 000 zł zostanie zapłacona przez spółkę na rzecz E. C. najpóźniej w terminie 30 dni od daty, kiedy pierwsze z wydanych pozwoleń na budowę dla turbin wiatrowych objętych inwestycją (niezależnie od ich liczby) stanie się ostateczne i wykonalne. Strony ustaliły ponadto, że w przypadku naruszenia przez skarżącą postanowień §5 ust. 3 i/lub ust. 4 Porozumienia, odszkodowanie nie będzie należne.

Zgodnie z §5 ust. 3 E. C. oświadczyła, że pod warunkiem wywiązania się przez spółkę z zobowiązań wynikających z umowy w zakresie zapłaty odszkodowania, zobowiązuje się:



nie składać żadnych wniosków, skarg, zażaleń i odwołań w odniesieniu do jakichkolwiek decyzji, postanowień czy uzgodnień związanych z budową inwestycji oraz



nie podejmować jakichkolwiek czynności prawnych lub faktycznych zmierzających do zablokowania realizacji, zmiany lub opóźnienia inwestycji spółki.

Skarżąca zobowiązała się też do tego, że osoby dla niej bliskie (należące do I grupy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn) nie podejmą działań opisanych powyżej.

Zgodnie z §5 ust. 4 strony zobowiązały się do poufności treści umowy i faktu jej zawarcia, nie ujawniania żadnych aspektów jej treści, z zastrzeżeniem przypadku, gdy będzie to wymagane przez organy administracji, sądu lub agencje rządowe – na okres 20 lat od daty zawarcia porozumienia. W przypadku naruszenia przez jedną ze stron zobowiązania do poufności, druga strona będzie uprawniona do żądania zapłaty kary umownej w wysokości 100 000 zł za każde naruszenie.

§6 stanowił z kolei umowę poręczenia, zgodnie z którą (...) sp. z o.o. w W. udzieliła poręczenia w rozumieniu art. 876-887 k.c. za wszelkie zobowiązania spółki (...) wynikające z Porozumienia.

Zgodnie z §7 Porozumienia reprezentant spółki oświadczył, że co do obowiązku terminowej zapłaty na rzecz E. C. wymagalnego zobowiązania pieniężnego wynikającego z §3 ust. 1 pkt 2 Porozumienia, tj. co do zapłaty kwoty 1 200 000 zł, wraz z ewentualnymi odsetkami ustawowymi liczonymi za każdy dzień opóźnienia począwszy od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty, w terminie tam określonym, dobrowolnie poddaje spółkę egzekucji z całego majątku wprost z tego aktu w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. (Porozumienie – kk. 49-55)

W dniu 30 sierpnia 2012 roku spółka dokonała zapłaty na rzecz E. C. kwoty 300 000 zł (bezsporne, ponadto zeznania świadka D. H. – protokół k. 265v.).

Na mocy aneksu nr (...) z dnia 12 lutego 2019 roku w formie aktu notarialnego (...) zawartego przed B. G. emerytowaną notariusz zastępującą M. A. – notariusza w W., zmieniono warunki płatności odszkodowania w ten sposób, że do dnia 21 lutego 2019 roku spółka zapłaci na rzecz E. C. kwotę 150 000 zł (zgodnie z §3 ust. 1 pkt 1a Porozumienia dodanego na podstawie §2 ust. 1 aneksu), zaś pozostała do zapłaty kwota odszkodowania 1 050 000 zł miała zostać zapłacona w dwóch równych częściach po 525 000 zł każda, na warunkach wskazanych w §3 ust. 1 pkt 2 Porozumienia (zmienionym na podstawie §2 ust. 2 aneksu).

Ponadto zgodnie z §2 ust. 3 aneksu do treści Porozumienia dodaje się §3 ust. 3, zgodnie z którym spółka zobowiązała się do złożenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wniosku o zmianę każdego z otrzymanych ostatecznych pozwoleń na budowę dotyczących turbin wiatrowych objętych inwestycją (niezależnie od ich liczby) w celu dostosowania projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę do zmienionych warunków prawnych, faktycznych i ekonomicznych, w jakich będzie realizowana inwestycja, każdorazowo w terminie 10 miesięcy licząc od daty, w której dane pozwolenie na budowę dotyczące turbin wiatrowych objętych inwestycją stało się ostateczne i wykonalne. W przypadku gdyby spółka nie złożyła ww. wniosków w terminie lub uzyskała pozwolenie na użytkowanie którejkolwiek z turbin wiatrowych objętych inwestycją zrealizowanej w oparciu o pierwotne pozwolenie na budowę, a nie pozwolenie zamienne, o które spółka jest zobowiązana wnioskować zgodnie z niniejszym ust. 3 §3, w takim przypadku cała pozostała do zapłaty kwota odszkodowania w wysokości 1 050 000 zł stanie się wymagalna i zostanie zapłacona przez spółkę na rzecz E. C. w terminie 30 dni od dnia wystąpienia pierwszego któregokolwiek zdarzenia opisanego powyżej.

Zgodnie z §4 aneksu, spółka poddała się egzekucji z całego jej majątku wprost z tego aktu w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. w zakresie zobowiązania do zapłaty na rzecz E. C. wymagalnego zobowiązania pieniężnego wynikającego z §3 ust. 1 pkt 1a Porozumienia, zmienionego aneksem, tj. zapłaty kwoty 150 000 zł wraz z ewentualnymi odsetkami ustawowymi liczonymi za każdy dzień opóźnienia począwszy od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty, nie później niż do dnia 21 lutego 2019 roku.

W §5 aneksu spółka poddała się egzekucji z całego jej majątku wprost z tego aktu w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty na rzecz E. C. wymagalnego zobowiązania pieniężnego wynikającego z §3 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) Porozumienia, zmienionego aneksem, tj. zapłaty kwoty 1 050 000 zł w dwóch równych częściach, tj.:

a)  kwota 525 000 zł zostanie zapłacona najpóźniej w terminie 30 dni od daty, kiedy spółka uzyska pierwszą ostateczną i wykonalną decyzję o zmianie pozwolenia na budowę dotyczącego turbin wiatrowych objętych inwestycją (niezależnie od ich liczny), tj. decyzję administracyjną, o której mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane;

b)  kwota 525 000 zł zostanie zapłacona najpóźniej w terminie 30 dni od dnia, w którym którakolwiek z turbin wiatrowych objętych inwestycją zostanie fizycznie przyłączona do sieci elektroenergetycznej w sposób umożliwiający jej wyprowadzenie wygenerowanego napięcia,

wraz z ewentualnymi odsetkami ustawowymi liczonymi za każdy dzień opóźnienia począwszy od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty.

W §6 aneksu spółka poddała się egzekucji z całego jej majątku wprost z tego aktu w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty na rzecz E. C. wymagalnego zobowiązania pieniężnego wynikającego z §3 ust. 3 Porozumienia, zmienionego aneksem, tj. zapłaty całej pozostałej kwoty odszkodowanie w wysokości 1 050 000 zł wraz z ewentualnymi odsetkami ustawowymi liczonymi za każdy dzień opóźnienia począwszy od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty, w terminie 30 dni od dnia wystąpienia pierwszego któregokolwiek zdarzenia opisanego w §3 ust. 3 opisanego powyżej i na pozostałych warunkach wskazanych powyżej w tym paragrafie (aneks z 12.02.2019 – kk. 56-59v.).

Ww. aneks został zawarty z inicjatywy spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. i po negocjacjach z A. M. (korespondencja mailowa wraz z załącznikami, projektami aktu notarialnego – kk. 159-183; zeznania świadek A. M. – protokół k. 303; zeznania świadka G. S. – protokół k. 440v.). Nie była to jedyna tego typu umowa zawarta z osobą fizyczną w związku z inwestycją w farmy wiatrowe i zapłata odszkodowań była wliczona w politykę firmy (zeznania świadka Ł. N. – protokół k. 339v.-340; zeznania świadka G. S. – protokół k. 441v.; korespondencja mailowa – kk. 410-411).

W dniu 19 lutego 2019 roku spółka zapłaciła E. C. kwotę 150 000 zł (bezsporne).

Decyzją z dnia 15 kwietnia 2019 roku nr (...) Wojewoda (...) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia 12 stycznia 2018 roku (znak: (...)) w całości oraz zatwierdził projekt budowlany etapu II wraz z projektem zagospodarowania terenu dla Farmy wiatrowej: etap I, II, IIIA i IIIB i udzielił pozwolenia na budowę etapu II inwestorowi (...) Sp. z o.o. w W. obejmującego budowę 10 elektrowni wiatrowych, dróg wewnętrznych (w tym zjazdów tymczasowych i tymczasowych poszerzeń dróg) oraz placów serwisowo-montażowych (w tym chodników), sieci energetycznej oraz telekomunikacyjnej w opisanych w decyzji miejscowościach na opisanych działkach (decyzja z 15.04.2019 – kk. 73-73v.).

Decyzją z dnia 15 maja 2019 roku nr (...) Starosta (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla (...) Sp. z o.o. w W. obejmującą farmę wiatrową (etap IIIA), w zakresie której planowana jest budowa: 1 elektrowni wiatrowej, drogi dojazdowej, placu serwisowo-montażowego, zjazdu, sieci energetycznej średniego napięcia oraz telekomunikacyjnej, na dz. (...) położonej w miejscowości P. oraz na działkach nr ewid. (...) położonych w miejscowości K., gm. (...), powiat (...), woj. (...), o parametrach technicznych określonych w projekcie budowlanym, opracowanym w maju 2016 r., stanowiącym integralną część niniejszej decyzji (decyzja z 15.05.2019 – k. 79). Decyzją z dnia 14 grudnia 2019 roku nr (...) Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia 15 maja 2019 roku (akta I Co 2997/21: decyzja Wojewody (...) z 14.12.2019 – kk. 93-96; postanowienie Wojewody (...) z 3.03.2020 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki – k. 97).

Decyzją z dnia 24 czerwca 2019 roku nr (...) Wojewoda (...) uchylił decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia 9 listopada 2018 roku w całości oraz zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Farmy wiatrowej – etap I (zaświadczenie Wojewody (...) z 23.12.2022 – k. 184).

Decyzją nr (...) z dnia 23 stycznia 2020 roku Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia 20 lipca 2018 roku znak (...) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę farmy wiatrowej (etap IIIB) (decyzja z 23.01.2020 – k. 84, zaświadczenie – k. 184).

Budowa parku wiatrowego o mocy do 56 MW, składającego się z 28 turbin wiatrowych do 2 KW każda, o maksymalnej wysokości 150 m. n.p.t. wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz z przyłączem, położonych na terenie gminy (...) i gminy (...), nie została zrealizowana, nie została nawet rozpoczęta, podjęto decyzję o jej umorzeniu (zeznania świadka J. K. – protokół k. 265; zeznania świadek A. M. – protokół k. 303v.; zeznania świadka Ł. N. – protokół k. 339v.). Utrudniły to zmiany prawne w tym zakresie wprowadzone w 2016 roku, wprowadzenie tzw. „ustawy wiatrakowej” (zeznania świadka J. K. – protokół k. 264v.; zeznania świadka D. H. – protokół k. 265v.; zeznania świadka I. M. – protokół k. 328).

Postanowieniem referendarza sądowego Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2022 roku w sprawie I Co 2997/21 Sąd ten nadał klauzulę wykonalności na rzecz wierzyciela E. C. aktowi notarialnemu sporządzonemu 12 lutego 2019 roku przez emerytowaną notariusz B. G. zastępującą M. A., prowadzącą kancelarię notarialną w W. przy (...) ((...)), w którym dłużnik (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. poddał się egzekucji wprost z tego aktu notarialnego w zakresie określonym w §6, tj. co do łącznej kwoty 1 050 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 września 2020 roku.

Postanowienie zaopatrzono w klauzulę wykonalności z dnia 24 września 2020 roku (kopia postanowienia – kk. 61-62; kopia klauzuli wykonalności – k. 60; ponadto akta I Co 2997/21: postanowienie z 30.06.2022 – kk. 109-110, klauzula wykonalności – k. 116).

Postanowienie doręczono spółce dnia 20 września 2022 przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie Ł. W. prowadzącego postępowanie egzekucyjne pod sygn. Km (...), wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji, zobowiązaniem do złożenia wykazu majątku oraz zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatków oraz z rachunków bankowych (pismo komornika sądowego z 29.11.2022 – akta I Co 2997/21, k. 175; zawiadomienie o wszczęciu egzekucji – k. 63; wezwanie do złożenia wykazu majątku – k. 65; zajęcie wierzytelności – k. 66; zawiadomienie dłużnika o zajęciu rachunku bankowego – k. 67; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego – k. 68).

W dniu 27 września 2022 roku spółka wniosła skargę na postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2022 roku w sprawie I Co 2997/21 wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi na podstawie art. 8212 §1 w zw. z art. 398 ^{( 24)} k.p.c. (skarga z 27.09.2022 – akta I Co 2997/21, kk. 134-141).

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 roku w sprawie o sygn. I Co 6596/22 Sąd zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. Km (...) do czasu rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2022 roku (postanowienie z 6.12.2022 – akta I Co 2997/21, k. 178).

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 roku (sygn. I Co 6596/22) Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2022 roku w sprawie I Co 2997/21 (postanowienie z 20.01.2023 – k. 125; akta I Co 2997/21 – k. 201).

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 roku komornik sądowy w sprawie Km (...) podjął postępowanie egzekucyjne (postanowienie komornika sądowego z 31.01.2023 – k. 126).

Postanowieniem z dnia 10 lutego 2023 roku tut. Sąd w sprawie I C 78/23 udzielił powodowi zabezpieczenia w ten sposób, że zawiesił w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygn. Km (...) przeciwko powodowi do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. I C 78/23 (postanowienie z 10.02.2023 – k. 131).

Przedsądowym wezwaniem do zapłaty z dnia 23 listopada 2020 roku (doręczonym dnia 27 listopada 2020 roku) spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wezwała E. C. do zapłaty na rzecz spółki kwoty 450 000 zł w terminie do dnia 30 listopada 2020 roku, co wynika z nienależnie przelanych na rzecz E. C. kwot:

a)  300 000 zł – na mocy §3 ust. 1 pkt 1) Porozumienia z 3.09.2012;

b)  150 000 zł – na mocy §2 pkt 1) aneksu nr 1 z dnia 12.02.2019 zmieniającego Porozumienie (przedsądowe wezwanie do zapłaty – kk. 69-70v.; potwierdzenie odbioru – k. 71v.).

Pismem z dnia 28 listopada 2020 roku pełnomocnik E. C. A. M. odrzuciła żądania zwrotu kwoty wskazanej w piśmie z dnia 23 listopada 2020 roku, jako pozbawione podstaw prawnych i racjonalnych przyczyn (pismo z 28.11.2020 – k. 185).

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o wymienione dowody z dokumentów, przedłożonych do akt sprawy, a także dokumentów znajdujących się w aktach sprawy I Co 2997/21, które należało uznać za wiarygodne, a strony nie kwestionowały ich prawdziwości. Zeznania świadków stanowiły cenne uzupełnienie stanu faktycznego.

Dowód z zeznań świadka P. K. należało pominąć jako zmierzający do wykazania faktów już udowodnionych, a zeznania wymienionych wyżej świadków i pozostałe dowody były wystarczające dla ustalenia okoliczności mających dla sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Zgodnie z art. 840 §1 pkt 1 k.p.c. powód, jako dłużnik, może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, gdy przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.

Strona powodowa, wytaczając powództwo przeciwegzekucyjne na ww. podstawie prawnej, podnosiła nieosiągnięcie zamierzonego przez strony celu świadczenia (kompensacji szkody), tj. condictio ob rem. Świadczenie w kwocie 1 500 000 zł, które zostało przez powoda częściowo spełnione, było skierowane na osiągnięcie celu, jakim było naprawienie szkody majątkowej, którą pozwana miała ponieść w związku z realizacją inwestycji. W szczególności miało ono skompensować pozwanej spadek wartości nieruchomości, której jest ona właścicielem. Osiągnięcie celu świadczenia jakim było zabezpieczenie sytuacji pozwanej w związku z realizowaną inwestycją stało się niemożliwe z uwagi na zmianę przepisów dot. tzw. farm wiatrowych oraz wygaśnięcie pozwoleń na budowę. Powód złożył kilka wniosków o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, i uzyskał 4 decyzje ostateczne, których wygaśnięcie wynika z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, tj. z uwagi na nierozpoczęcie budowy przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna lub przerwanie budowy na czas dłuższy niż 3 lata. Powód podnosił, że na skutek upływu czasu i zmiany okoliczności nie spełnia warunków, aby uzyskać pozwolenie na budowę (chodzi m.in. o prawo dysponowania gruntem, utratę ważności decyzji środowiskowej, która mogła być wykorzystana przez okres 4 lat od dnia kiedy stała się ostateczna, oraz o przepisy – tzw. „zasadę 10h”, która zakłada, że elektrownia wiatrowa nie może być zbudowana w odległości mniejszej niż 10-krotna wysokość turbiny od zabudowań o funkcji mieszkaniowej, form ochrony przyrody i leśnych kompleksów promocyjnych, co zahamowało rozwój inwestycji wiatrowych na lądzie). To świadczy o tym, że na nieruchomości pozwanej nie mogą już zostać wyrządzone jakiekolwiek szkody.

Powód podnosił, że rzeczywistym celem odszkodowania nie było naprawienie przyszłej szkody na mieniu, lecz stanowiło ono w istocie „wynagrodzenie” w zamian za cofnięcie skargi do WSA oraz zaniechanie wszelkich działań mających na celu blokowanie inwestycji – tym samym w ocenie powoda umowy są pozorne (art. 83 §1 k.c.), a zatem od początku nieważne ( condictio sine causa). Opisanie kwoty 1 500 000 zł w tych aktach notarialnych jako „odszkodowanie za ewentualne szkody, jakie mogą być wyrządzone na Pani nieruchomości i jako odszkodowanie za utratę wartości tych nieruchomości”, od samego początku było fikcją, zaś sformułowanie „odszkodowanie za wycofanie skargi” jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, gdyż na mocy Porozumienia pozwana uzyskała nieodpłatne przysporzenie, obiecując, że nie będzie w związku z tym nadużywać swoich uprawnień publicznoprawnych. Powód powoływał się przy tym m.in. na wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2004 roku w sprawie II CK 202/04, który stwierdził, że wykorzystanie prawa do składania odwołań przez organizację ekologiczną w celu uzyskania świadczeń majątkowych od przedsiębiorcy może prowadzić do nieważności umowy jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

Powód podnosił też, że zawarte Porozumienie nie może być traktowane jako ugoda, skoro pozwana nie poczyniła ze swojej strony żadnych ustępstw, a tez nie istniał między stronami żaden stosunek prawny – nie istniał stosunek zobowiązaniowy, w zakresie którego mogłoby dojść do zawarcia ugody.

Z tych względów w jego ocenie pozwanej nie przysługuje roszczenie o zapłatę kwoty 1 050 000 zł, zaś zapłacona przez powoda łącznie kwota 450 000 zł stanowi świadczenie nienależne (art. 410 §2 k.c.) podlegające zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (405-409 k.c.).

W ocenie Sądu zarówno Porozumienie z dnia 3 września 2012 roku, jak i aneks z dnia 12 lutego 2019 roku, nie były nieważne w świetle art. 58 §1 k.c. Sąd nie zgadza się z ww. argumentacją powoda – po pierwsze, co zostało ponad wszelką wątpliwość udowodnione na podstawie zeznań świadków (pracowników powodowej spółki), zawarcie obydwu aktów notarialnych nastąpiło z inicjatywy powodowej spółki, umowa z pozwaną – jako „skarżącą” lub „wierzycielem” – nie była jedyną tego typu umową, to w interesie spółki było ich zawarcie i nawet jeżeli ich ostateczna treść została ustalona po uprzednich negocjacjach, to została ona zaakceptowana przez powoda. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 65 §2 k.c., „w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu” i ten cel był jasny – zapłata protestującym mieszkańcom za „święty spokój”, tj. by nie blokowali inwestycji, wycofali złożone już środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, by kolejne etapy inwestycji w farmy wiatrowe były realizowane. Tak zdefiniowane „odszkodowanie” miało rekompensować mieszkańcom wszelkie niedogodności, jakie mogłyby się wiązać z budową i późniejszym funkcjonowaniem parku wiatrowego. Cel zawartego porozumienia był zatem zgodny ze sformułowaniami użytymi w jej treści, choć były one rozbieżne i mogły powodować wątpliwości, za co w istocie miało być to odszkodowanie. Sąd uznaje, że faktycznie było to odszkodowanie „za szkody jakie potencjalnie mogą zostać wyrządzone na nieruchomości skarżącej w związku z realizacją oraz eksploatacją inwestycji oraz za utratę wartości nieruchomości skarżącej” (§2 ust. 1 Porozumienia), jak i za wycofanie skargi wniesionej do WSA na decyzję SKO z 4 maja 2012 roku utrzymującą w mocy decyzję środowiskową z dnia 8 marca 2012 roku (§2 ust 2 i §3 Porozumienia). Taki był jasny cel zawarcia tej umowy po stronie powodowej spółki i w tym momencie powoływanie się na pozorność (art. 83 §1 k.c.), sprzeczność z prawem czy niezgodność tych zapisów z zasadami współżycia społecznego nie może znaleźć aprobaty. Nietrafione jest również porównanie z sytuacją, w której organizacja ekologiczna domaga się od spółki zamierzającej przeprowadzić tego rodzaju inwestycję kwoty pieniężnej w zamian za niepodejmowanie żadnych działań mających na celu zahamowanie inwestycji. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z mieszkańcem terenu, na której miałaby być wybudowana farma wiatrowa – taka inwestycja realnie oddziałuje (a przynajmniej może oddziaływać) na sferę prawną pozwanej, jej komfort psychiczny: w ramach konsultacji społecznych mieszkańcy skarżyli się na hałas, obawiali się szkodliwości farm wiatrowych na uprawy rolne, zmniejszenia płodności roślin, naruszenia struktur przyrodniczych, a także obawiali się o zdrowie ludzi oraz o spadek wartości gruntów, brak możliwości rozbudowy. Sąd nie rozstrzyga, czy wszystkie tego typu obawy znajdują swoje pokrycie w rzeczywistości i w przypadku każdej farmy wiatrowej, natomiast nie ulega wątpliwości, że wybudowanie takiej farmy w bliskiej odległości od posesji pozwanej mogłoby zakłócać jej codzienne funkcjonowanie, stanowić pewną niedogodność, choćby tylko wizualną i psychiczną. Organizacja ekologiczna nie jest zagrożona żadną szkodą, wykonuje jedynie swoje zadania statutowe i w takim wypadku jej jedynym celem jest uzyskanie pieniędzy, co rzeczywiście należy interpretować jako uzyskanie świadczenia pieniężnego pod wpływem groźby bezprawnej, a więc zachowanie naganne z punktu widzenia moralnego i społecznego – w takim wypadku niewątpliwie prawo do zwrotu świadczenia spełnionego w taki sposób, jako niezgodny z zasadami współżycia społecznego, zasługuje na wzmożoną ochronę prawną. Nie można jednak doszukać się w tym analogii do przedmiotowej sprawy ze względu na ów bezpośredni wpływ inwestycji na sytuację prawną, potencjalne wystąpienie szkody, której nie ma w przypadku organizacji ekologicznej.

Strona powodowa podnosiła jednak przede wszystkim okoliczność odpadnięcia podstawy prawnej świadczenia określonego w obu aktach notarialnych jako „odszkodowanie”, jako że ostatecznie inwestycja nie została zrealizowana, nie została nawet rozpoczęta, a zatem nie może zostać wyrządzona żadna szkoda, w związku z czym w świetle art. 410 §2 k.c. tak zdefiniowane odszkodowanie jest świadczeniem nienależnym. Sąd nie może się przychylić takiej argumentacji, albowiem należy zwrócić uwagę, w jaki sposób strony określiły zdarzenie, od którego uzależniony jest obowiązek zapłaty sumy pieniężnej w myśl art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. W §6 aneksu nr 1 z dnia 12 lutego 2019 roku wskazano wyraźnie, że spółka poddała się egzekucji z całego jej majątku wprost z tego aktu w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty na rzecz E. C. wymagalnego zobowiązania pieniężnego wynikającego z §3 ust. 3 Porozumienia, zmienionego aneksem, tj. zapłaty całej pozostałej kwoty odszkodowania w wysokości 1 050 000 zł wraz z ewentualnymi odsetkami ustawowymi liczonymi za każdy dzień opóźnienia począwszy od dnia ich wymagalności do dnia zapłaty, w terminie 30 dni od dnia wystąpienia pierwszego któregokolwiek zdarzenia opisanego w §3 ust. 3 opisanego powyżej i na pozostałych warunkach wskazanych powyżej w tym paragrafie. Z kolei w §3 ust. 3 Porozumienia określono, że spółka zobowiązała się do złożenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wniosku o zmianę każdego z otrzymanych ostatecznych pozwoleń na budowę dotyczących turbin wiatrowych objętych inwestycją (niezależnie od ich liczby) w celu dostosowania projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę do zmienionych warunków prawnych, faktycznych i ekonomicznych, w jakich będzie realizowana inwestycja, każdorazowo w terminie 10 miesięcy licząc od daty, w której dane pozwolenie na budowę dotyczące turbin wiatrowych objętych inwestycją stało się ostateczne i wykonalne. W przypadku gdyby spółka nie złożyła ww. wniosków w terminie lub uzyskała pozwolenie na użytkowanie którejkolwiek z turbin wiatrowych objętych inwestycją zrealizowanej w oparciu o pierwotne pozwolenie na budowę, a nie pozwolenie zamienne, o które spółka jest zobowiązana wnioskować zgodnie z niniejszym ust. 3 §3, w takim przypadku cała pozostała do zapłaty kwota odszkodowania w wysokości 1 050 000 zł stanie się wymagalna i zostanie zapłacona przez spółkę na rzecz E. C. w terminie 30 dni od dnia wystąpienia pierwszego któregokolwiek zdarzenia opisanego powyżej.

Z powyższego wynika wprost, że warunkiem postawienia kwoty 1 050 000 zł w stan wymagalności jest niezłożenie w terminie wniosków o zmianę pozwolenia na budowę lub uzyskanie pozwolenia na użytkowanie którejkolwiek z turbin wiatrowych objętych inwestycją zrealizowanej w oparciu o pierwotne pozwolenie na budowę. Ostateczną decyzją Wojewody (...) z 14 grudnia 2019 roku zostało udzielone pozwolenie na budowę dla (...) Sp. z o.o. w W. obejmującą farmę wiatrową (etap IIIA), w zakresie której planowana jest budowa: 1 elektrowni wiatrowej, drogi dojazdowej, placu serwisowo-montażowego, zjazdu, sieci energetycznej średniego napięcia oraz telekomunikacyjnej, na dz. (...) położonej w miejscowości P. oraz na działkach nr ewid. (...) położonych w miejscowości K., gm. (...). Powód nie złożył wniosku o zmianę tak wydanego pozwolenia na budowę i upłynęły stosowne terminy przewidziane w akcie notarialnym (10 miesięcy + 30 dni). Na tej podstawie oparł się referendarz sądowy nadając klauzulę wykonalności w zakresie §6 przedmiotowego aneksu nr 1 z dnia 12 lutego 2019 roku i nie ma powodu, by to zakwestionować. Strony w treści zawartego między sobą aneksowanego porozumienia, określając zdarzenie powodujące postawienie obowiązku zapłaty odszkodowania w stan wymagalności, wyraźnie oderwały konieczność zapłaty odszkodowania od ostatecznej realizacji inwestycji i poniesienia realnej szkody przez pozwaną, a wystarczyło jedynie uzyskanie pozwolenia na budowę na użytkowanie którejkolwiek z turbin wiatrowych objętych inwestycją, co niewątpliwie nastąpiło, zaś to, że ostatecznie powód nie zrealizował inwestycji, nie miało żadnego wpływu na wykonalność obowiązku zapłaty.

Wystąpienie z powództwem przewidzianym w art. 840 §1 pkt 1 k.p.c. nakłada na powoda będącego dłużnikiem według tytułu wykonawczego obowiązek wykazania, że nie wystąpiły zdarzenia, które były podstawą nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu (A. Turczyn [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art.506–1217. Tom II, red. O. M. Piaskowska, Gdańsk 2026, art. 840). Powód nie wykazał powyższego, gdyż niewątpliwie zaistniało zdarzenie, które było podstawą nadania klauzuli wykonalności. Niniejsze skutkuje tym, że nie można uznać, by wypłacona z tego tytułu dobrowolnie kwota 450 000 zł była świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 §2 k.c., gdyż zaistniała podstawa świadczenia przewidziana w akcie notarialnym.

Sąd nie podziela również twierdzenia, jakoby zawarte między nimi porozumienie nie miało charakteru ugody, albowiem strony nie łączył jakikolwiek stosunek prawny. Przeciwnie – strony łączył stosunek wynikający z wypłaty odszkodowania w związku z realizacją inwestycji, a w zasadzie ekspektatywa żądania odszkodowania, z którą powód musiał się liczyć i w istocie się liczył, jak również były one przecież stronami postępowania administracyjnego. Te porozumienia mają charakter ugody, albowiem po myśli art. 917 k.c. strony w istocie poczyniły sobie nawzajem ustępstwa, aby uchylić niepewność co do przebiegu postępowań administracyjnych, realizacji inwestycji i ewentualnych związanych z nią roszczeń odszkodowawczych. To dodatkowa przyczyna uznania, że brak jest podstaw do ingerencji w tak ukształtowany między stronami stosunek prawnego, a co za tym idzie do żądania zwrotu już wypłaconej na tej podstawie przez powoda kwoty.

W konsekwencji powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 98§1, §1 ¹ i §3 k.p.c. i stanowiły je koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10 800 zł zgodnie z §2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.