Wyrok z 23 kwietnia 2026, sygn. III Ca 604/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Roman Troll

po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. w B. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa Krajowego Ośrodka (...) Rolnictwa w Ł.

przeciwko X. H.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach

z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt I C 912/24

1)  oddala apelację,

2)  zasądza od pozwanej na rzecz powoda 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego punktu orzeczenia, z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSO Roman Troll

Sygn. akt III Ca 604/25

UZASADNIENIE

Pozwem z 29 listopada 2023 r. powód Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wniósł
o zasądzenie od X. H. (...),11 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa i kosztami postępowania. Uzasadniając swoje roszczenia podał, że pozwana w 1 grudnia 2011 r. zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę najmu (...) przy (...) w F., zalegała z zapłatą czynszu,
a wezwanie do zapłaty okazało się bezskuteczne.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 31 maja 2024 r. Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z żądaniem powoda.

Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, ostatecznie wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. Podniosła, że powód błędnie określił adres zajmowanej przez nią nieruchomości, pomijając numer budynku i kod pocztowy miejscowości; dodatkowo wskazała, że nie zawierała z poprzednikiem prawnym powoda umowy najmu, a na wskazane przez powoda konto uiszczała odpowiednią kwotę wynikającą ze zużycia wody bieżącej, ścieków, wywozu nieczystości, ogrzewania oraz zobowiązań związanych z utrzymywaniem pomieszczeń wspólnych. Z wyliczeń pozwanej wynikło, że od czerwca 2020 r. do października 2023 r. wpłaciła łącznie 17863,86 zł. Oświadczyła też, że podejmowała próby polubownego załatwienia sporu z powodem poprzez skierowanie do niego pisma o nadesłanie umowy, na podstawie której powód dokonywał naliczeń z tytułu czynszu.

W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał swoje stanowisko. Wskazał, że lokale były wielokrotnie wyodrębniane, co wpłynęło na zmianę ich numeracji, a pozwana obowiązana była do zapłaty czynszu z tytułu umowy najmu lokalu. Powód podniósł, że regularnie przekazywał pozwanej faktury VAT, z których jednoznacznie wynikały sumy do zapłaty oraz terminy zapłaty. W ocenie powoda twierdzenia pozwanej co do zapłaty wskazanych przez nią kwot nie odpowiadały kwotom rzeczywiście uiszczonym.

Na rozprawie 26 marca 2025 r. pozwana oświadczyła, że nie zgadzała się z pozwem, gdyż nie otrzymała dodatku mieszkaniowego w 2002 r. z racji nieprzedłożenia umowy najmu. Pomniejszała czynsz naliczany przez powoda, gdyż nie posiadała wystarczających środków na jego zapłacenie w pełnej wysokości. Komornik prowadził wobec niej egzekucję.

Wyrokiem z 26 marca 2025 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda (...),11 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 29 listopada 2023 r. (pkt 1.) oraz 4350 zł tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia (pkt 2.).

Orzeczenie to zapadło przy następujących ustaleniach faktycznych: pozwana mieszkała w lokalu nr (...) przy ulicy (...) w F., wchodzącym do zasobów Krajowego Ośrodka (...), od 11 lipca 1989 r., kiedy to została zawarta umowa najmu mieszkania zakładowego między (...) Zakładem (...)
w F. a pozwaną; w umowie strony ustaliły, że pozwana będzie płaciła czynsz zgodnie
z aktualnie obowiązującymi przepisami do 10. dnia każdego miesiąca, określiły wysokość czynszu i stawkę opłat eksploatacyjnych, następnie w projekcie umowy najmu z 1 grudnia 2011 r. między Agencją Nieruchomości Rolnych a pozwaną dotyczącą tożsamego lokalu postanowiono, że najem został zawarty na czas nieokreślony, umowa stanowiła kontynuację umowy z 1989 r., a pozwana miała dokonywać opłat na podstawie otrzymanej faktury VAT wystawionej przez wynajmującego w terminie 14 dni od jej wystawienia; pismem z 7 stycznia 2012 r. pozwana poświadczyła odbiór egzemplarza tej umowy, zobowiązując się do odesłania jej w terminie 14 dni; 14 września 2023 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty 10126,49 zł zadłużenia w opłatach za lokal mieszkalny z tytułu umowy najmu; pozwana ponownie została wezwana 9 października 2023 r. do zapłaty 11044,56 zł oraz 27 listopada 2023 r. do zapłaty (...),11 zł; należności były naliczane co miesiąc przez powoda i uwidaczniane w fakturach VAT od czerwca 2020 r. do października 2023 r.; pozwana co miesiąc uiszczała jedynie część należności z uwagi na brak pieniędzy (zapłaciła jedynie 16443,37 zł), zaś jej zaległości od czerwca 2020 r. od października 2023 r. wyniosły 11365,11 zł; pozwana sama prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje 1200 zł miesięcznie dochodu, nie może liczyć na pomoc materialną rodziny, jest przeciwko niej prowadzona egzekucja komornicza.

Przy tak dokonanych ustaleniach faktycznych, przywołując regulacje art. 6 k.c., art. 481 § 1 k.c., art. 482 § 2 k.c., art. 659 § 1 k.c., art. 678 § 1 k.c., art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 229 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 320 k.p.c., a także § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w całości i orzekł o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy wskazał, że pozwana zawarła umowę najmu 11 lipca 1989 r. z poprzednim najemcą, a następnie 1 grudnia 2011 r. odebrała od poprzednika prawnego powoda projekt umowy najmu. Sąd Rejonowy wskazał, że zbycie przedmiotu najmu w czasie jego trwania powoduje, że nabywca rzeczy wstępuje w stosunek najmu w miejsce zbywcy. Pozwana była zobowiązana uiszczać należności wskazane w wystawionych przez powoda fakturach VAT, których wysokości nie kwestionowała, a swoje zadłużenie uzasadniała brakiem wystarczających środków na zapłacenie ich w pełnej wysokości. Sąd Rejonowy ocenił, że pozwana nie udowodniła swojego twierdzenia, że dokonała (...),86 zł wpłat na rzecz powoda, gdyż nie przedstawiła żadnego potwierdzenia dokonanych wpłat, które czyniłyby nieprawdziwym rozliczenie przedstawione przez powoda. Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty, ponieważ przy takiej wysokości dochodów, jaką otrzymuje pozwana, nie byłaby w stanie spłacać rat w terminie, a rozłożenie zasądzonego świadczenia na bardzo niskie raty miesięcznie naruszałoby nadmiernie interes pozwanego, wkraczając w istotę jego prawa do zaspokojenia ze swojej wierzytelności.

Apelację od tego wyroku złożyła pozwana, zaskarżając go w całości. Wskazała, że nie podpisała umowy z 11 lipca 1989 r., ponieważ nie została jej przedstawiona do podpisu; nie podpisała także umowy z 1 grudnia 2011 r. z uwagi na jej błędy merytoryczne. Podkreśliła, że powód błędnie określił adres zajmowanej nieruchomości, na co wskazywała już
w odpowiedzi na pozew, a od oddania bloków do użytku mieszkaniowego nie zmieniła się ich numeracja. W ocenie pozwanej opłaty za media są naliczane w zbyt wysokich kwotach. Wniosła o zasądzenie zadośćuczynienia za utratę zdrowia, rozstrój nerwowy jej i jej dzieci, utratę dobrego imienia oraz zwrot z odsetkami ustawowymi wszystkich kwot, które od 2008 r. egzekwował komornik.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie jej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Orzeczenie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, gdyż żadna ze stron nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy, a samo jej przeprowadzenie nie było konieczne dla rozpoznania sprawy (art. 374 k.p.c.). Sprawę rozpoznawano w postępowaniu uproszczonym, gdyż wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20000 zł (art. 505 ¹ § 1 k.p.c.).

Sąd Okręgowy pominął dowody zgłoszone przez pozwaną w postępowaniu odwoławczym pismem z 17 kwietnia 2026 r. (art. 381 k.p.c. oraz art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), gdyż były spóźnione, bo dokumenty, które pozwana przedstawiła
w kserokopiach były cały czas w posiadaniu pozwanej (pochodzą one z lat: 2012, 1995, 2012,1984, 1989), a nadto były nieistotne dla rozpoznania sprawy, która jest zogniskowana w zarzutach apelującej dotyczących braku związania stosunkiem prawnym pomiędzy stronami. W takich warunkach dla rozpoznania tej spawy jest istotne ustalenie czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy najmu, czy są one związane stosunkiem prawnym,
z którego wynika prawo pozwanej do zajmowania spornego lokalu mieszkalnego i jej obowiązek regulowania czynszu najmu i innych opłat z tego tytułu.

Sąd Okręgowy pominął także dalsze zarzuty pozwanej podnoszone w ww. piśmie, albowiem w toku postępowania uproszczonego nie można już składać dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji (art. 505 ⁹ § 2 k.p.c.). Ten termin upłynął zaś 26 maja 2025 r.

Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe i jako takie Sąd Okregowy uznaje je za własne.

Z apelacji pozwanej wynika, że nie zawarła umowy najmu z poprzednikiem prawnym powoda. Na tym pozwana opiera swoje twierdzenia o braku możliwości zasądzenia od niej czynszu najmu.

Powyższa okoliczność jest niezgodna ze stanem faktycznym, albowiem pozwana sama w trakcie przesłuchania wskazywała, że przyniesiono jej umowę najmu, której nie podpisała, bo było to w sobotę i była ciężko chora, a kilka dni później napisała pismo /przesłuchanie pozwanej k. 104-104v., 00:10:00-00:11:00; 00:21:00-00:23:00/. Dodać należy, że z przesłuchania pozwanej wynika także, że w 2006 roku pisała o umorzenie niektórych należności do Agencji Nieruchomości Rolnych, ale otrzymała odmowę /przesłuchanie pozwanej k. 104-104v., 00:15:00-00:16:00/, chodziło o należności czynszowe. Z tego wniosek, że przed tą datą była związana umową, zaś umowa najmu z 1 grudnia 2011 r. jest kontynuacją poprzedniej umowy najmu.

Dlatego też słusznie Sąd Rejonowy uznał, że pozwana ma tytuł prawny do zamieszkiwania w spornym lokalu, jest to umowa najmu. Świadczy o tym, również pismo pozwanej
z 7 stycznia 2012 r. /k. 91/, w którym wskazuje ona, że odebrała do podpisu umowę najmu
z 1 grudnia 2011 r., która jest kontynuacją umowy z 11 lipca 1989 r. i odeśle ją do 2 tygodni. To też przeczy jej tezie, że nie zawarła umowy najmu.

Skarżąca w apelacji nie wskazała sprzeczności z materiałem dowodowym, wyciągnęła tylko z zebranego sprawie materiału dowodowego odmienne wnioski niż Sąd Rejonowy, natomiast ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy mieści się
w granicach zakreślonych art. 233 § 1 k.p.c., nie została przekroczona granica swobodnej oceny dowodów, a wnioski co do faktów w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie. Równocześnie Sąd Rejonowy poddał ocenie w sposób kompleksowy i właściwy cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, a skarżąca nie wykazała, aby uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, tymczasem tylko takie uchybienia mogą być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów, nie jest bowiem wystarczające samo przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu.

Trzeba też zaznaczyć, że w tym mieszkaniu, które jest objęte sporem oprócz pozwanej zamieszkiwały jej dwie córki i wnuczka, niemniej jednak pozwana nie wskazała dokładnej daty od kiedy tam nie mieszkają, a nadto nie wskazała, aby zgłosiła te informacje administratorowi /przesłuchanie pozwanej k. 104-104v., 00:17:00-00:18:00/. Stąd mogą wynikać nieprawidłowości w ewentualnych rozliczeniach, niemniej jednak to stronę pozwaną obciąża wykazanie: po pierwsze, że córki i wnuczka nie mieszkają już w tym lokalu, po drugie, od kiedy tam nie mieszkają, a po trzecie, że dokonała zgłoszenia w administracji tej okoliczności (por. art. 6 k.c.).

Rzeczywiście w umowie najmu z 1 grudnia 2011 r., przedstawionej pozwanej podpisu, jest błąd w adresie lokalu, bo budynek jest przy ul (...), a nie 2c, ale nikt nie twierdzi, że pozwana na podstawie umowy najmu mieszka w innym lokalu niż rzeczywiście zajmuje; ostatecznie też tą umowę przyniesiono jej do tego lokalu.

Dodatkowym potwierdzeniem tego, że pozwana ma tytuł prawny do tego lokalu i pochodzi on od poprzednika prawnego powoda jest to, że regulowała czynsz najmu przez cały okres zamieszkiwania tam, reguluje go nadal, niemniej jednak w niepełnej wysokości.

Zastosowana przez Sąd Rejonowy ocena prawna zasadniczo jest prawidłowa i jako taką Sąd Okręgowy uznaje ją za własną. Należy jedynie podkreślić, że umowę z 1989 r. pozwana zawarła nie z najemcą, tylko z wynajmującym, gdyż to pozwana była najemcą lokalu (por. art. 659 § 1 k.c.), mogła w lokalu zamieszkiwać tylko na podstawie umowy najmu.

Ponadto pozwanej przedstawiono ofertę zawarcia nowej umowy, którą ostatecznie przyjęła w 2012 roku, co wynika z jej pisma z 7 stycznia 2012 r. /k. 91/, o którym była mowa wyżej (por. art. 66 § 1 i 2 k.c.). W takim stanie faktycznym powód zasadnie ocenił, że pomiędzy stronami istnieje umowa najmu.

Brak regulowania pełnych opłat za wynajmowany lokal doprowadziło zaś do konieczności rozpoznania sporu przez sąd powszechny.

Ponadto należy podkreślić, że nawet w sytuacji, gdy pozwana zamieszkiwałaby w lokalu mieszkalnym powoda bez tytułu prawnego (zwartej umowy najmu – co w realiach tej sprawy nie zostało ustalone), to i tak byłaby zobowiązana do uregulowania odszkodowania za zajmowanie tego lokalu. Pozwana zaś ma tytuł prawny do zajmowania lokalu i powinna na jego podstawie regulować opłaty za lokal, w tym czynsz najmu. Pozwana jednak tylko częściowo regulowała te opłaty, stąd konieczność zasądzenia części, której nie uregulowała.

Dlatego też zarzuty apelacji są bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c., należało oddalić apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98
§ 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i § 10 ust. 1 pkt
1 tego rozporządzenia, albowiem apelacja okazała się bezzasadna, a zatem pozwana powinna zwrócić powodowi koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSO Roman Troll