sygn. IX Ka 1028/25 20 kwietnia 2026 Sąd Okręgowy w Kielcach

Uzasadnienie z 20 kwietnia 2026, sygn. IX Ka 1028/25

Najważniejsze informacje

W skrócie

Przedmiot ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik / pozorność umowy o pracę
Typ sprawy ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap apelacja
Role w sprawie
obwiniony pokrzywdzony świadek Skarb Państwa płatnik składek / pracodawca

Sygnatura akt IX Ka 1028/25

UZASADNIENIE

B. B. obwiniony został o to, że:

1.jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, od 1.04.2023r. do 8.11.2023r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. wynagrodzenia zasadniczego za pracę za miesiąc marzec 2023r.,

tj. o wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 1 w związku z art. 85 § 1, art. 86 § 1 oraz art. 95 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465)

2. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, od 1.04.2023r. do 8.11.2023r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby w miesiącu marcu 2023r.,

tj. o wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 1 w związku z art. 92 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465)

3. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od dnia 6.03.2023r. do 5.06.2023r. nie założył i nie prowadził dokumentacji pracowniczej w postaci ewidencji czasu pracy byłej pracownicy B. (...) za okres zatrudnienia od dnia 6.03.2023r. do dnia 5.06.2023r. do celów prawidłowego ustalenia wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą,

tj. o wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465)

4. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, od 6.06.2023r. do 8.11.2023r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

tj. o wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 1 w związku z art. 171 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465)

5. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, od dnia rozwiązania stosunku pracy – tj. od dnia 5.06.2023r. do dnia 8.11.2023r., nie wydał był pracownicy B. świadectwa pracy

tj. o wykroczenie z art. 282 § 1 pkt 3 w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465)

6. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od 9.11.2023r. do 9.04.2024r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. wynagrodzenia zasadniczego za pracę za miesiąc marzec 2023r.,

tj. o wykroczenie z art. 282§1 pkt 1 w związku z art. 85§2, art. 86§1 oraz art. 94 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465);

7. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od 9.11.2023r. do 9.04.2024r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby w miesiącu marcu 2023r.,

tj. o wykroczenie z art. 282§1 pkt 1 w związku z art. 85§2, art. 86§1, art. 92§1 pkt 1 i art. 94 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465),

8. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od dnia 9.11.2023r. do dnia 9.04.2024r. nie założył i nie prowadził dokumentacji pracowniczej w postaci ewidencji czasu pracy byłej pracownicy B. (...) za okres zatrudnienia od dnia 6.03.2023r. do dnia 5.06.2023r. do celów prawidłowego ustalenia wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą,

tj. o wykroczenie z art. 281§1 pkt 6 w związku z art. 149§1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465);

9. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od 9.11.2023r. do 9.04.2024r. nie naliczył i nie wypłacił byłej pracownicy B. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

tj. o wykroczenie z art. 282§1 pkt 1 w związku z art. 85§2, art. 86§1, art. 94 pkt 5 oraz art. 171§1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465);

10. jako Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia (...) w Ł. przy ul. (...), tj. będąc osobą odpowiedzialną za sprawy z zakresu prawa pracy, w okresie od dnia 9.11.2023r. do dnia 9.04.2024r., nie wydał byłej pracownicy B. świadectwa pracy,

tj. o wykroczenie z art. 282§1 pkt 3 w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023r. poz. 1465);

Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Końskich, sygn. akt II W 101/24 obwinionego uniewinnił od zarzuconego mu w pkt od 1 do 10 części wstępnej wyroku, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obwinionego B. B. kwotę 576 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Apelację od powyższego wyroku złożył oskarżyciel publiczny – inspektor pracy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

- liczne i rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonego orzeczenia, które mogły mieć wpływ na jego treść poprzez niesłuszne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji w sentencji wyroku, że B. B. nie dopuścił się łącznie 10 wykroczeń wymienionych enumeratywnie w pkt 1 - 10 skarżonego rozstrzygnięcia, gdyż czyny te nie były zawinione, podczas gdy - w ocenie skarżącego - wszystkie one zostały popełnione przez obwinionego całkowicie świadomie, umyślnie w zamiarze bezpośrednim

oraz:

- sąd pierwszej instancji wydając skarżone rozstrzygnięcie całkowicie błędnie przyjął, że w przypadku B. G. obwiniony B. B. mógł jednostronnie odstąpić od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu z pokrzywdzoną, z dniem 6 marca 2023r., umowy o pracę,

- sąd pierwszej instancji niesłusznie nie zwrócił uwagi na fakt, że co do zasady, na podstawie art. 300 Kodeksu pracy, do stosunku pracy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego wyłącznie w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy i to o ile nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy - na tej podstawie, zarówno w ocenie skarżącego, jak również według poglądów powszechnie przyjętych w doktrynie prawa pracy, kwestie: nawiązania, jak też ustania stosunków pracy zostały wyczerpująco uregulowane przez ustawodawcę w obowiązujących przepisach polskiego prawa pracy, realizując konstytucyjną

i wyrażoną wart. 24 Konstytucji RP zasadę ochrony pracy wykonywanej przez pracowników będących z gruntu słabszą strony stosunków pracy, co już samo w sobie jednoznacznie, w ocenie skarżącego, wykluczało: możliwość odpowiedniego powołania się przez obwinionego B. B. na błąd w celu skutecznego uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu z pokrzywdzoną B. G. umowy o pracę stosowanego jako surogat rozwiązania stosunku pracy, jak też czyniło nieuzasadnionym uznanie przez sąd pierwszej instancji takich działań B. B. za: niezawinione i uprawnione,

- powyższy pogląd oskarżyciela publicznego znalazł potwierdzenie w orzecznictwie sądów powszechnych, w tym w szczególności w tezie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia z dnia 15 stycznia 1998 r. III APa 80/97, LEX nr 34835), według której Kodeks pracy

szczegółowo reguluje kwestie związane z rozwiązaniem i wygaśnięciem stosunku pracy i przepis art. 300 k. p. nie daje podstaw do stosowania art. 84 k.c. w tym zakresie; powyższe oskarżyciel publiczny podnosił bezskutecznie przed sądem pierwszej instancji, a który to pogląd, niezwykle istotny dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, został zupełnie i niesłusznie pominięty oraz zlekceważony przez skład orzekający w pierwszej instancji w

niniejszej sprawie bez żadnego merytorycznego uzasadnienia - w szczególności wbrew:

- stanowisku oskarżyciela publicznego udokumentowanego wieloletnią praktyką organów PIP jako wyspecjalizowanego organu kontrolnego w sprawach z zakresu prawa pracy,

- przedstawienia i dołączenia do akt sprawy przez oskarżyciela publicznego dowodu w postaci pisma zawierającego stanowisko Sekcji Kontroli Wewnętrznej GIP wyrażonego w piśmie skierowanym do B. B. w odpowiedzi na jego skargę na czynności inspektora pracy i świadczącym o jednolitym stanowisku organów PIP w podobnych sprawach oraz

- wykazania istnienia stosownych poglądów doktryny prawa pracy wyrażonych przez doświadczonych i uznanych praktyków - w tym choćby:

/ B. D., wieloletnią i powszechnie szanowaną sędzię Izby Pracy SN w jej autorstwa: "Prawie Pracy. Komentarzu", wyd. 5, LexisNexis 2012, dostępnym w bazie LEX, pkt 2 i 3 wywodu do art. 300 k. p., gdzie ww. orzeczenie wprost jest cytowane oraz

/w pkt 22 komentarza do art. 300 Kodeksu pracy - pracy zbiorowej autorstwa m.in. byłej N. Prezes SN i wieloletniej sędzi Izby Pracy SN Małgorzaty Gersdorf, (...) i dostępnego w bazie R., gdzie wprost wskazano, że: Pozostałe wady oświadczenia woli w postaci błędu (w tym wywołanego podstępnie) i groźby powodują względną nieważność czynności prawnej. ( ... ) Uchylenie się od skutków oświadczenia woli o nawiązaniu stosunku pracy nie wydaje się dopuszczalne, zamiast tego okoliczności, które, miałyby stanowić

podstawę do uchylenia, powinny zostać wykorzystane do uzasadnienia rozwiązania stosunku pracy

- sad pierwszej instancji oparł skarżone rozstrzygnięcie przede wszystkim na bezkrytycznym przyjęciu analizowanego w sprawie obwinionego B. B.: w ww. wyroku uznano możliwość powołania się na błąd jako wadę oświadczenia woli wyłącznie przez pracownicę, która rozwiązała umowę o pracę nie wiedząc o stanie ciąży w momencie złożenia stosownego oświadczenia woli o ustaniu stosunku pracy; na podkreślenie zasługuje zwłaszcza to, że SN uznał tu możliwość - odpowiedniego stosowania art. 84 § 1 k.c. wyłącznie zgodnie z zasadami prawa pracy, w tym w szczególności za ogólną zasadą szczególnej ochrony pracy kobiet i oparł swój pogląd na wcześniejszym wyroku SN z dnia 19 marca 2002 r., I PKN 156/01, nieopublikowany, teza - OSNAPiUS 2002, nr 17, okładka) dotyczącym analogicznego stanu faktycznego (vide: str. 5 uzasadnienia do ww. orzeczenia);

- w ocenie skarżącego, wobec argumentacji przedstawionej w akapitach powyżej, bez żadnego merytorycznego znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje powołanie się przez sąd pierwszej instancji na tezę Postanowienia SN z dnia 12 października 2005 r., III CK 48/05, LEX nr 191867; w ocenie skarżącego orzeczenie to niewątpliwie ma istotne znaczenie w sprawach spadkowych, ale jest nieistotne dla oceny możliwości odpowiedniego powołania

się przez obwinionego B. B. na błąd w celu uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu z pokrzywdzoną B. G. umowy o pracę, jak też uznania przez sąd pierwszej instancji takich działań B. B. za: niezawinione i uprawnione,

- w uzasadnieniu do skarżonego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że w okresie obejmującym 4 dni kalendarzowe, tj. od 6 do 9 marca 2023 r, pokrzywdzona B. G. przystąpiła do pracy i wykonywała obowiązki zaliczalne na podstawie właściwych przepisów do jej czasu pracy (w tym przykładowo szkolenie wstępne: ogólne i stanowiskowe w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, które musiały odbyć się w czasie pracy na podstawie art. 237 3 § 3 k. p.), co jednoznacznie, w ocenie skarżącego, świadczyło o faktycznym powstaniu stosunku pracy pomiędzy pracodawcą reprezentowanym przez B. B., a pokrzywdzoną B. G. i jednocześnie wykluczało możliwość odpowiedniego powołania się przez obwinionego na pozorność w celu skutecznego uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu z pokrzywdzoną B. G. umowy o pracę,

- w ocenie skarżącego, .nawet powziąwszy podejrzenie o postępowaniu B. G. jako naruszającego art. 8 Kodeksu pracy i dążącego w istocie do zawarcia stosunku pracy w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, obwiniony B. B. powinien i mógł dążyć do. stosunkowo prostego w tym przypadku i mogącego skutkować stosowną oceną właściwego sądu pracy, rozwiązania ww. umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym w trybie dopuszczalnym przepisami prawa pracy, miał również możliwość podjęcia wobec pokrzywdzonej stosownych innych działań przewidzianych przepisami prawa: cywilnego i karnego, co zresztą uczynił. ale nie powinien on świadomie naruszać obowiązujących przepisów prawa pracy w wyniku powołania się na błąd w celu skutecznego uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu z pokrzywdzoną B. G. umowy o pracę i dążyć tym samym świadomie do popełnienia całego szeregu wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

wymienionych enumeratywnie w pkt 1 - 10 wniosku o ukaranie oraz

- w ocenie oskarżyciela publicznego działania B. G.. co do zasady. pozostawały w zgodzie z obowiązującym prawem, choć trafna wydaje się na podstawie wyników postępowania dowodowego sugestia sądu pierwszej instancji zawarta na str. 11 uzasadnienia skarżonego orzeczenia, że wskazywały one na: ,,( ... ) przygotowywanie z premedytacją (przez B. G.) gruntu do kontynuowania zwolnienia lekarskiego i uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego", co nie wyklucza jednak w żadnym wypadku winy

B. B. czy też bezprawności ogółem 10 wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową zarzuconych mu we wniosku o ukaranie, co w konsekwencji nie powinno w żadnym wypadku stanowić podstawy do wydania w niniejszej sprawie przez sąd pierwszej instancji wyroku uniewinniającego, a co najwyżej rozważenia możliwości skorzystania z instytucji przewidzianych wart. 39 § 1 i § 2 k. w.;

- naruszenie przepisów prawa procesowego przyjętych za podstawę skarżonego

rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, tj. art. 8 k. p. o. w w związku z art. 2 § 1 pkt 2 i art. 2 § 1 pkt 3 przez to, że sąd pierwszej instancji wydając skarżone rozstrzygnięcie, w wyniku licznych błędów w ustaleniach faktycznych i niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, co wykazano w pkt 1 - 8 zarzutu nr 1 niniejszej apelacji, nie osiągnął w niniejszej sprawie celu postępowania w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową w postaci trafnego zastosowania środków karnych wobec obwinionego jako ich sprawcy, jak również naruszył tym samym

zasady: prewencji generalnej i indywidualnej oraz nie uwzględnił w wystarczającym stopniu klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego, jak też prawnie chronionych interesów pokrzywdzonej w postaci gwarantowanych właściwymi przepisami uprawnień do całego szeregu świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy za czas faktycznego wykonywania pracy czy zwolnienia lekarskiego oraz

- naruszenie przepisów prawa procesowego przyjętych za podstawę ,skarżonego

rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na jego treść, tj. art. 8 k. p. o. w. w związku z art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. przez to. że sąd pierwszej instancji wydał skarżone rozstrzygnięcie przekraczając granice swobodnej oceny dowodów w wyniku licznych błędów w ustaleniach faktycznych i niewłaściwym zastosowaniu szeregu przepisów prawa materialnego, co wykazano w pkt 1 - 8 zarzutu nr 1 niniejszej apelacji,

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i jego przekazanie do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja oskarżyciela publicznego nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestionowanie przez skarżącego w apelacji ustaleń faktycznych jest nieuzasadnione. Wskazać należy, że błąd w ustaleniach faktycznych może wynikać bądź to z niepełności postępowania dowodowego, bądź z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Może być on wynikiem nieznajomości określonych dowodów albo nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może natomiast sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego przez skarżącego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich w tym zakresie uchybień w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd Rejonowy. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, Sąd orzekający, rozstrzygając o winie bądź niewinności obwinionego kieruje się własnym wewnętrznym przekonaniem, nie jest skrępowany żadnymi ustawowymi regułami dowodowymi. Przekonanie to tak długo pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. w związku z art. 8 k.p.s.w., dopóki nie zostanie wykazane, iż Sąd I instancji oparł swe przekonanie o winie albo niewinności obwinionego, bądź na okolicznościach nie ujawnionych w toku postępowania sądowego, bądź też ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale ocenionych w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym.

Nie sposób też zasadnie utrzymywać, że Sąd I instancji naruszył dyrektywę określoną w art. 7 k.p.k. w zw. z art. 8 k. p. w. – przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. (art. 8 k. p. w.), jeżeli tylko: po pierwsze, jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, po drugie, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego, po trzecie, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1995 r., IIKRN 72/95, Prok. i Pr. 1995/11-12/6, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r., II KRN 199/9 5, Prok. i Pr. 1996/10/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., V KKN 104/98, Prok. i Pr. 1999/2 /6 i inne). Oskarżyciel nie wykazał natomiast w skardze apelacyjnej, aby którykolwiek z powyższych warunków nie został w wyroku Sądu Rejonowego dotrzymany, a zatem także i zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie mógł w niniejszej sprawie się ostać. Trzeba zatem wskazać, że to, iż w omawianej sprawie sąd orzekający ocenił poszczególne dowody pod kątem ich wiarygodności nie w taki sposób, jak życzyłby sobie tego skarżący, wcale jeszcze nie oznacza, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguł wyrażonych w ww. przepisie prawnym.

Poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne Sąd Odwoławczy w pełni podziela i uznaje za własne. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że obwiniony nie popełnił zarzucanych mu wykroczeń, gdyż skutecznie uchylił się od skutków zawartej umowy z B. G..

Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że obwiniony działał z zamiarem naruszenia praw pracowniczych i to nawet z zamiarem ewentualnym.

Z materiału dowodowego wynika, że B. G., w chwili zawierania umowy o pracę z Krajowym Stowarzyszeniem (...) w Ł., przebywała przez 43 dni na zwolnieniu lekarskim. W trakcie badań lekarskich w dniu 1 marca 2023 r. B. G. przebywała na zwolnieniu lekarskim do 5 marca 2023 r. W dniu 6 marca 2023 r. odbyła instruktaż ogólny ze specjalistą BHP, w dniu 8 marca 2023 r. instruktaż stanowiskowy, a w dniach szkolenia 6-9 marca 2023 r. odbyła szkolenie wstępne. W dniach od 10 marca do 14 marca 2023 r. przebywała na urlopie ze względów rodzinnych. W dniu 14 marca 2023 r. poinformowała, że będzie przebywać na zwolnieniu lekarskim oraz zwróciła się o wypełnienie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne od dnia 11 kwietnia 2023 r.

Mając na uwadze postawę B. G., to zgodzić się należy z obwinionym, że mógł on poczuć się zaniepokojony takim działaniem i mógł pomyśleć, że doszło do pozornego zatrudnienia, a także obawiać się, że może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej za wyłudzenie świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Nie można mu też przypisać niedbalstwa, czy lekkomyślności, skoro obwiniony przed złożeniem oświadczenia woli z dnia 31 marca 2023 r. skonsultował się z pracownikami z kadr, a następnie z radcą prawnym. Słusznie zatem Sąd Rejonowy uznał wyjaśnienia obwinionego za spójne, logiczne i znajdujące potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji oraz zeznaniach przesłuchanych w charakterze świadków.

Zasadnie również Sąd Rejonowy powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2005 r., III CK 40/05, Lex nr 191867. Sąd Najwyższy w tym postanowieniu wyjaśnił, że możliwość skorzystania z uprawnienia do uchylenia się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia zależy wyłącznie od decyzji składającego to oświadczenie, druga strona nie może przeszkodzić powstaniu skutków uchylenia, ani też zapobiec unieważnieniu czynności prawnej. Jeżeli jednak druga strona trwa przy stanowisku, że uchylenie się jest bezpodstawne, wówczas możliwe jest rozstrzygnięcie przez sąd, czy było ono uzasadnione. Rozstrzygniecie sądu ma charakter deklaratywny i może nastąpić zarówno w oddzielnym postępowaniu (w sprawie o stwierdzenie nieważności czynności prawnej w wyniku uchylenia się od skutków oświadczenia woli), jak i w każdym postępowaniu, w którym skuteczność oświadczenia woli ma znaczenie dla rozstrzygnięcia o zgłoszonym w nim żądaniu. Przedmiotem oceny sądu jest zasadność i podstawy uchylenia się od skutków oświadczenia woli. W razie sporu sąd bada, czy spełnione zostały przesłanki błędu prawnie doniosłego i czy uchylenie się od skutków oświadczenia woli nastąpiło w sposób prawem przewidziany. Jak wynika z zeznań B. G. nie skorzystała ona z drogi sądowej, w celu oceny przez sąd zasadności i podstaw uchylenia się od skutków oświadczenia woli.

Przedstawiona w apelacji argumentacja dotycząca braku możliwości zastosowania art. 84 kc, regulującego uchylenie się od skutków oświadczenia woli w razie błędu co do treści czynności prawnej, na mocy odesłania z art. 300 kp, nie jest w ocenie Sądu Odwoławczego przekonująca. Szanując poglądy powołanych w apelacji autorytetów prawniczych z zakresu prawa pracy, Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż ograniczenie możliwości powoływania się na błąd oświadczenia woli tylko dla pracowników, może skutkować (tak jak w tej sprawie) szerokim polem do nadużyć w celu pozyskania nieuzasadnionych uprawnień. Nawet przyjęcie, że w ciągu pierwszych trzech dni faktycznie doszło do powstania stosunku pracy pomiędzy pracodawcą reprezentowanego przez obwinionego, a B. G., nie wykluczało możliwości powołania się przez obwinionego na pozorność tego stosunku, wywołanego wprowadzeniem go w błąd co do woli realizacji czynności prawnej, przy czym błąd ten miał charakter istotny bowiem, gdyby obwiniony składając oświadczenie woli nie działał pod wpływem tego błędu, to oceniając sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (art. 84 § 2 kc).

W związku z powyższym Sąd Okręgowy na mocy art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k. p. w. zaskarżony wyrok, jako słuszny i trafny, utrzymał w mocy.

Sąd w pkt II i III na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art.119 k. p. w. z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obwinionego B. B. kwotę 1008 zł tytułem zwrotu kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym (rozprawa w dniu 6 marca 2026 r. i 19 marca 2026 r.) oraz kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

SSO Marek Stempniak