Wyrok z 30 kwietnia 2025, sygn. II AKa 366/24

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 366/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznawał sprawę:

P. G. oskarżonego o to, że:

1.  w dniu 28 października 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, E. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 80.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu jej w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

2.  w październiku 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 18.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

3.  w dniu 3 listopada 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, A. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 85.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

4.  w listopadzie 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z M. M. i M. O. doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99.500 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

5.  w dniu 28 listopada 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 70.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

6.  w listopadzie 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, M. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 80.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

M. O. oskarżonej o to, że:

1.  w listopadzie 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z P. G. i M. M. doprowadziła, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99.500 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

2.  w dniu 27 grudnia 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z M. M. doprowadziła, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 5.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

M. M. oskarżonego o to, że:

1.  w dniu 28 października 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z P. G. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, E. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 80.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu jej w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

2.  w października 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z P. G. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 18.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

3.  w dniu 3 listopada 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z P. G. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, A. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 85.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

4.  w listopadzie 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z P. G. i M. O. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99.500 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

5.  w dniu 28 listopada 2017 roku w P. (1) wspólnie i w porozumieniu z P. G. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 70.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

6.  w listopadzie 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z P. G. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, M. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 80.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

7.  w dniu 6 stycznia 2018 roku w T. (1) doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 9.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

8.  w dniu 27 grudnia 2017 roku w T. wspólnie i w porozumieniu z M. O. doprowadził, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 5.000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z zawartej umowy pożyczki gotówkowej, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.

Wyrokiem z 2 kwietnia w sprawie II K 102/20

na podstawie art. 4 § 1 k.k. zastosował przepisy k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023r.

I.  oskarżonego P. G. uznał za winnego popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach od 1-ego do 6-ego aktu oskarżenia, z tym że należało je opisać i zakwalifikować w następujący sposób:

a)  w dniu 28 października 2017 roku w P. (1), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził E. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 80.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

b)  w dniu 6 październiku 2017 roku w P. (1), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 17.500 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

c)  w dniu 3 listopada 2017 roku w T., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził A. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 85.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

d)  w dniu 22 listopada 2017 roku w P. (1), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 99.500 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

e)  w dniu 28 listopada 2017 roku w P. (1), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z oskarżonym M. M., doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 70.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

f)  w dniu 17 listopada 2017 roku w T., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził M. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 80.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

- z tym ustaleniem, że każdy z tych czynów został popełniony przed upływem pięciu lat od odbycia w okresie od dnia 12 lutego 2013 roku do 22 marca 2013 roku oraz od 25 marca 2013 roku do 15 sierpnia 2013 roku kary sześciu miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 27 stycznia 2012 roku w sprawie o sygn. akt IX K 983/11 za podobne przestępstwo umyślne z art. 286 § 1 k.k., a także z tym ustaleniem, że czyny te zostały popełnione w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, tj. ciągu przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za co na podstawie art. 286 § 1 k.k., po zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., wymierzył mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności.

II.  na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego P. G. obowiązek naprawienia pozostałej części szkody poprzez zapłatę na rzecz:

a)  E. K. kwoty 78.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 października 2017 r. do dnia zapłaty.

b)  M. P. kwoty 60.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 listopada 2017 r. do dnia zapłaty.

c)  A. N. kwoty 83.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 listopada 2017 r. do dnia zapłaty.

d)  S. N. kwoty 94.690 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 listopada 2017 r. do dnia zapłaty.

III.  oskarżonego M. M. uznał za winnego popełnienia czynów zabronionych zarzucanych mu w punkcie 5-tym, 7-mym i 8-mym aktu oskarżenia, z tym że należało je opisać i zakwalifikować w następujący sposób:

a)  w dniu 28 listopada 2017 roku w P. (1), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z oskarżonym P. G., doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 70.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

b)  w dniu 6 stycznia 2018 roku w T. (1), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 9.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

c)  w dniu 27 grudnia 2017 roku w P., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził S. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia go w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pieniędzy w kwocie 5.000 złotych, to jest wywiązania się z zobowiązania wynikającego z zawartej umowy pożyczki gotówkowej,

- z tym ustaleniem, że czyny te zostały popełnione w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności, tj. ciągu przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k., za co na podstawie art. 286 § 1 k.k., po zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.

IV. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego M. M. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby.

I.  na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddał oskarżonego M. M. w okresie próby pod dozór kuratora.

II.  na podstawie art. 72 § 1 pkt 4 k.k. zobowiązuje oskarżonego M. M. w okresie próby do wykonywania pracy zarobkowej.

III.  na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. M. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz S. N. kwoty 49.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 listopada 2017 r. do dnia zapłaty.

IV.  oskarżonego M. M. uniewinnił od popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach od 1-ego do 4-ego oraz w punkcie 6-tym aktu oskarżenia.

V.  oskarżoną M. O.uniewinnił od popełnienia czynów zarzucanych jej w punkcie 1-szym i 2-gim aktu oskarżenia.

VI.  zasądził od oskarżonego M. M. kwotę 180 zł opłaty.

VII.  zwolnił oskarżonego M. M. od obowiązku uiszczenia wydatków postępowania, którymi obciąża Skarb Państwa.

VIII.  zwolnił oskarżonego P. G. od obowiązku uiszczenia opłaty, zwolnił tego oskarżonego od obowiązku uiszczenia wydatków postępowania, którymi obciążył Skarb Państwa.

IX.  kosztami procesu w części uniewinniającej wyroku obciążył Skarb Państwa.

11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońcy

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

11.3. Granice zaskarżenia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

12.1. Ustalenie faktów

12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

P. G.

1. Zawarcie fikcyjnej umowy pożyczki między S. N. a M. P., 2. zabezpieczenie hipoteką w/w umowy,

3. egzekwowanie tej należności drogą egzekucji komorniczej.

1. umowa

2. akt notarialny

3. dokumenty komornicze

1. 994-995

2. 991-993,

3. 996-1008

12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał tego rodzaju dowodów.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał tego rodzaju dowodów.

12.2. Ocena dowodów

12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1. umowa

2. akt notarialny

3. dokumenty komornicze

1. dowód zgodny z zeznaniami świadków: M. P. (k.94v) i S. N. (k.78v).

2., 3. Dokumenty urzędowe, brak podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.

12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał tego rodzaju dowodów.

Sąd odwoławczy nie przeprowadzał tego rodzaju dowodów.

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp

Zarzuty

Apelacja obrońcy oskarżonego P. G..

1. obraza przepisów postępowania, a mianowicie art.42a § 4 i 5 ustawy z dnia 27lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowiącą równocześnie bezwzględną podstawę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie Sądu w toku rozpoznawania sprawy, tj. podczas terminu rozprawy w dniu 19 marca 2024 r. oraz podczas terminu publikacyjnego w dniu 02 kwietnia 2024 r. sędziego Piotra Gensikowskiego, który w dniu 29 lutego 2024 r. został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu Sędziego Sądu Okręgowego w Toruniu, o czym strony nie zostały zawiadomione, w konsekwencji czego oskarżony i jego obrońca zostali pozbawieni możliwości złożenia wniosku, o którym mowa art. 42a § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, co z kolei sprawia, że sąd był w tym czasie nienależycie obsadzony,

2. obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez dowolną, nieobiektywną, niezgodną z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto selektywną, skutkującą brakiem uwzględnienia okoliczności korzystnych dla oskarżonego P. G., ocenę materiału dowodowego, przejawiającą się w szczególności poprzez:

a)  przyjęcie, że oskarżony P. G. wprowadził pokrzywdzonych S. N., E. K., A. N. oraz M. P. w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pożyczonych pieniędzy, podczas gdy oskarżony nie podejmował żadnych działań celem wywołania u pożyczkodawców fałszywego wyobrażenia na ten temat,

b)  uznanie za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego M. M. co do tego, że oskarżony P. G. był jego dłużnikiem, w sytuacji w której w kontekście wymogów oceny pomówień współsprawcy wyjaśnienia jego nie zasługują na uwzględnienie jako wartościowa podstawa ustaleń faktycznych,

c)  oparcie ustaleń faktycznych w części objętej postawionymi zarzutami na wyjaśnieniach oskarżonego M. M. i manipulacyjne dokonanie ich potwierdzenia zeznaniami świadków R. N., R. M. i T. G., które nie miały znaczenia dla rozpoznania zasadności zarzutów stawianych oskarżonemu bezpodstawne zdeprecjonowanie zeznań świadków D. J. i B. G. w zakresie, w jakim zeznania te podważały wersję przedstawioną przez oskarżonego M. M.,

d)  pominięcie w ocenie materiału dowodowego (bez jakiegokolwiek omówienia w uzasadnieniu wyroku) wskazywanych w wyjaśnieniach oskarżonego P. G. i wynikających z treści przedłożonych dokumentów okoliczności, że oskarżony M. M. został w przeszłości skazany przez Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 1 k.k. oraz z art. 270 § 1 k.k., gdzie oskarżony M. M. również wyjaśniał, że P. G. posiadał u niego dług, które to wyjaśnienia Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu uznał za stanowiące wyraz linii obrony zmierzającej do uniknięcia odpowiedzialności karnej,

3.  stanowiący następstwo wskazywanych powyżej naruszeń przepisów postępowania błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, skutkujący wadliwym ustaleniem, że w szczególności:

a)  oskarżony P. G. swym zachowaniem doprowadził pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości odpowiadającej kwotom przekazanym mu przez pokrzywdzonych S. N., E. K., A. N. oraz M. P. poprzez wprowadzenie w błąd tych osób co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pożyczonych pieniędzy,

b)  oskarżony P. G., zawierając z pokrzywdzonymi umowy pożyczki oraz uzyskując na tej podstawie pieniądze, nie miał zamiaru wywiązać się z zobowiązania zwrotu pieniędzy wynikającego z zawartych umów pożyczki gotówkowej,

c)  oskarżony P. G. środki pieniężne uzyskane od pokrzywdzonych przekazał oskarżonemu M. M. celem spłaty swojego zadłużenia wobec tej osoby,

4.  obraza przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art 410 k.p.k. poprzez rzeczywiste pominięcie części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przy czynieniu ustaleń faktycznych w sprawie, w szczególności:

a)  wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział 111 Karny z dnia 23 sierpnia 2018 r. z uzasadnieniem, sygn. akt 111 K 281/18,

b)  wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział XVII Karny- Odwoławczy z dnia 27 lutego 2019 r. z uzasadnieniem, sygn. akt XVII Ka 109/19,

5.  obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 170 § 1 pkt 2 i 6 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego P. G. o przesłuchanie w charakterze świadków J. W. oraz M. P., w sytuacji gdy okoliczności, na które mieliby zostać przesłuchani mogłyby w sposób istotny wpłynąć na ocenę wiarygodności wyjaśnień oskarżonego M. M., a zgłoszenie przedmiotowego wniosku nie było wcześniej możliwe z uwagi na powzięcie przez oskarżonego P. G. informacji o zasadności przesłuchania J. W. oraz M. P. dopiero na końcowym etapie postępowania sądowego,

6.  obraza przepisów postępowania, a mianowicie art.424 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. polegającą na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób niespełniający ustawowych wymagań, nie pozwalający na poznanie rzeczywistych motywów, jakimi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok oraz nieuwzględniający całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego,

7.  rażąca niewspółmierność kary poprzez wymierzenie oskarżonemu P. G. rażąco wysokiej kary pozbawienia wolności, niewspółmiernie surowej w relacji co celów, jakie kara ta winna spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania, nieodpowiedniej do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości przypisanych czynów, a przez to, w odczuciu społecznym, rażąco niesprawiedliwej.

Apelacja obrońcy oskarżonego M. M.

1)  obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia to jest art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań pokrzywdzonego S. N., poprzez przyjęcie, że zeznania pokrzywdzonego są w przeważającej części wiarygodne podczas gdy S. N. w swoich zeznaniach wielokrotnie wskazywał, że P. G. nigdy go nie oszukał i nie naciągnął oraz że nigdy nie utracił zaufania do P. G., zaś wyłączną odpowiedzialność za przywłaszczone środki ponosi oskarżony M. M., co winno przełożyć się na ocenę wiarygodności zeznań S. N. w zakresie w jakim stoją one w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżonego M. M. albowiem zdaniem obrony S. N. zeznawał nieprawdziwie, zwłaszcza na okoliczności zarzucanych oskarżonemu M. czynów z pkt. 5, 6 i 8 aktu oskarżenia poprzez wskazanie, że:

a)  w dniu 28 listopada 2017 r. S. N. przekazał oskarżonemu P. G. oraz oskarżonemu M. M. łącznie kwotę 70.000 zł podczas gdy ocena tych zeznań stoi w sprzeczności z błędnymi ustaleniami Sądu co do udziału oskarżonego M. w namawianiu S. N. na udzielenie kolejnej pożyczki oraz w sprzeczności z błędnymi ustaleniami Sądu, iż pożyczka została udzielona obu oskarżonym a nie wyłącznie P. G., a nadto, że pożyczone środki miały w całości trafić do M. M.,

b)  w dniu 27 grudnia 2017 r. S. N. przekazał na prośbę oskarżonego M. M. kwotę 5000 zł oskarżonej M. O. podczas gdy M. M. jedynie wskazał rachunek M. O. do rozliczenia na poczet pożyczki, którą uzyskać chciał od pośrednika finansowego znanego M. O. wyłącznie P. G. i to P. G. namawiał S. N. do zapłaty kwoty 5.000 zł która miała mu umożliwić pozyskanie kolejnych środków pieniężnych pod pretekstem rozliczenia się nimi z pokrzywdzonym S. N.,

c)  w dniu 6 stycznia 2018. r. S. N. przekazał oskarżonemu M. M. kwotę 9.000 zł podczas gdy z zeznań M. M. wynika, że nie otrzymał tej kwoty zaś miała ona umożliwić M. W. zawarcie umowy pożyczki celem przekazania tej kwoty P. G. i to wyłącznie P. G. dążył do pozyskania od pokrzywdzonego S. N. kwoty 9.000 zł.,

2)  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że z wyjaśnień M. M., którym Sąd dał wiarę wynika, że przed zawarciem z pokrzywdzonym S. N. umowy pożyczki w dniu 28 listopada 2017 r. razem z oskarżonym P. G. namawiali S. N. na to, aby pożyczył im pieniądze a oni mu je zwrócą z zyskiem podczas gdy z wyjaśnień M. M. oraz zeznań S. N. wynika, że S. N. „podczas rozmowy telefonicznej z udziałem oskarżonego P. G. i oskarżonego M. M. nabrał zaufania do pana M.”, jednakże „w trakcie tej rozmowy nie było mowy konkretnie o pożyczce z 28.11.2017 r.” a zatem z przeprowadzonego materiału dowodowego nie wynika aby oskarżony M. M. współdziałał z P. G. w namawianiu S. N. do pożyczenia pieniędzy P. G. i M. M., zwłaszcza wobec faktu, iż umowa pożyczki z dnia 28.11.2017 r. została zawarta wyłącznie przez P. G. zaś z wyjaśnień oskarżonego M. M. wynika, że jedynie wspierał on P. G. by ten zyskał czas, gdyż oskarżony G. przekazywał M. M. że zwróci pieniądze S. N. i że posiada inne źródła pozyskiwania pieniędzy

3)  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że środki pieniężne uzyskane od pokrzywdzonego S. N., za zgodą oskarżonego P. G., zostały przekazane oskarżonemu M. M. tytułem spłaty długu oskarżonego P. G. wobec oskarżonego M. M., podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu, w szczególności z wyjaśnień M. M. złożonych na rozprawie w dniu 24.05.2021 r. wynika, że na dzień zawierania przez P. G. z S. N. umowy pożyczki, P. G. nie był winny M. M. "żadnych pieniędzy albowiem „ostatnia pożyczka to _ kwota 200.000 zł i ona została uregulowana przez pana G.. Została spłacona na przełomie okresu jesieni 2017 r.” a nadto z kwoty 70.000 zł, którą oskarżony P. G. pożyczył od S. N., na rachunek oskarżonego M. M. trafiła wyłącznie kwota 15.000 zł (10.000 zł przelewem i 5.000 zł blikiem), a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek dowodów na przyjęcie, iż M. M. otrzymał kwotę 70.000 zł od P. G. na poczet spłaty długu,

2)  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że w okresie listopada - grudnia 2017 roku oskarżonemu M. M. „palił się grunt pod nogami” gdyż musiał zwrócić pieniądze swoim wierzycielom oraz, że uzyskane od S. N. pieniądze M. M. przeznaczył na spłatę swoich długów (str. 10 uzasadnienia Sądu), podczas gdy z takie ustalenia nie wynikają z wyjaśnień P. G. i zeznań T. M., lecz to z wyjaśnień M. M. złożonych w dniu 24 maja 2021 r. wynika, że „na pewnym etapie znajomości Pana G. i pana N. temu pierwszemu zaczął się palić grunt pod nogami i poprosił mnie o rozmowę z Panem N.” co wskazuje wyłącznie na trudną sytuację oskarżonego P. G., który postanowił wskazać swoim wierzycielom na osobę M. M. jako odpowiedzialnego za środki finansowe pozyskiwane od S. N. i innych osób a nadto celem zyskania czasu prosił on M. M. o wsparcie, co skutkowało w konsekwencji bezpodstawnym skazaniem oskarżonego M. M. za czyn zabroniony stypizowany w art. 286 § 1 k.k.,

3)  błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że M. O. miała załatwić oskarżonemu M. M. kwotę 150.000 zł, którą ten następnie miał przekazać S. N. co spowodowało, że w dniu 27 grudnia 2017 r. S. N. po otrzymaniu numeru rachunku M. O. przelał dla niej kwotę 5000 zł, podczas gdy M. M. działał na prośbę P. G., który wszystkie ustalenia czynił samodzielnie z pokrzywdzonym S. N. tym samym S. N. został wprowadzony w błąd co do możliwości zaciągnięcia kredytu i zwrotu wpłaconej kwoty 5.000 zł na rzecz M. O., której P. G. był dłużnikiem wyłącznie przez P. G., co skutkowało w konsekwencji bezpodstawnym skazaniem oskarżonego M. M. za czyn zabroniony stypizowany w art. 286 § 1 k.k.,

4)  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że M. M. miał uzyskać przy udziale M. W. kredyt na kwotę 150.000 zł z przeznaczeniem na spłatę S. N., w związku z tym S. N. w dniu 6 stycznia 2018 r na stacji paliw w T. (1) spotkał się z M. M. i przekazał mu kwotę 9000 zł, podczas gdy z wyjaśnień M. M. wynika, że działał na prośbę P. G., który wszystkie ustalenia czynił samodzielnie z pokrzywdzonym S. N., tym samym S. N. został wprowadzony w błąd co do możliwości zaciągnięcia kredytu i zwrotu wpłaconej kwoty 9.000 zł którą faktycznie uiścił nie na rzecz M. M. lecz do rąk P. G., co skutkowało w konsekwencji bezpodstawnym skazaniem oskarżonego M. M. za czyn zabroniony stypizowany w art. 286 § 1 k.k.

5)  naruszenie prawa materialnego, w szczególności art.46 § 1 k.k. poprzez zasądzenie od oskarżonego M. M. obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz S. N. kwoty 49.000 zł na która składa się kwota 35.000 zł w związku z uznaniem oskarżonego za winnym popełnienia czynu z pkt. IlIa) wspólnie i w porozumieniu z P. G., podczas gdy z ustaleń faktycznych Sądu wynika bezspornie, iż M. M. otrzymał od S. N. w ramach pożyczki udzielonej przez niego oskarżonemu P. G. jedynie kwotę 15.000 zł (10.000 zł przelewem i 5.000 zł transakcją blik), zaś oskarżony P. G. kwotę 55.000 zł

6)  naruszenie prawa materialnego, w szczególności art.46 § 1 k.k. w zw. z art. 359 - 361 k.c. poprzez zasądzenie od oskarżonego M. M. obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz S. N. kwoty 49.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dma‘29 listopada 2017 r. do dnia zapłaty, podczas gdy kwota’ 49.000 zł stanowi sumę kwot z czynów III a) - c) tj.: 35.000 zł z czynu popełnionego wspólnie i w porozumieniu z P. G. oraz jak zapewne Sąd miał na myśli" (co omyłkowo wskazał w treści uzasadnienia na str. 62-63 wyroku) kwoty 9.000 zł i 5.000 zł, które to czyny zostały popełnione w innych odstępach czasowych tj. czyn IlIa) w dniu 28.11.2017 r., czyn IIIb) w dniu 6 stycznia 2018 r. zaś czyn III c) w dniu 27 grudnia 2017 r. a zatem czyn III b) i czyn III c) zostały popełnione po dacie od jakiej Sąd ustalił bieg początku roszczenia odsetkowego w dacie 29 listopada 2017r.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutów za zasadne, częściowo zasadne albo niezasadne

Apelacja obrońcy oskarżonego P. G..

Ad. 1. Zarzut jest z gruntu chybiony. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego (str.5 apelacji), nie doszło zmiany składu sądu a tym samym do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej; przez całą bowiem rozprawę sąd orzekał w sobie sędziego Piotra Gensikowskiego. Okoliczność, że w toku rozprawy doszło do odebrania przez sędziego nominacji na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w żadnym razie tego faktu nie zmienia. Całkowicie bezprzedmiotowe jest zatem odwoływanie się do przepisu art.42a § 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych i twierdzenie, że strony nie zostały zawiadomione o składzie sądu orzekającego, a tym samym pozbawione możliwości złożenia wniosku w trybie wskazanego przepisu. Na marginesie zatem jedynie, odnosząc się do argumentacji omawianego zarzutu, wskazać należy, że nie jest również tak jak twierdzi skarżący, że strony nie miały możliwości uzyskania informacji o fakcie i dacie nominacji. Na wstępie wskazać należy, że żaden przepis prawa nie nakłada na sąd obowiązku informowania stron o fakcie odebrania w toku toczącego się postępowania jurysdykcyjnego nominacji przez sędziego orzekającego w jego składzie. Podkreślenia natomiast wymaga, że w aktach sprawy (k.852) znajduje się notatka urzędowa dotycząca powodów, dla których doszło do odwołania terminu rozprawy wyznaczonego na 29 lutego 2024r. Strony mają w zasadzie nieograniczony dostęp do akt sprawy, a zatem brak było jakichkolwiek przeszkód do zapoznania się z jej treścią przez skarżącego. Nadto wskazać należy, że na fakt odebrania nominacji przez sędziego sprawozdawcę, a tym samym uznanie że w końcowej fazie procesu był on już sędzią Sądu Okręgowego, nie zaś sędzią Sądu Rejonowego w Grudziądzu delegowanym do Sądu Okręgowego w Toruniu wynika z treści protokołów rozpraw. Do momentu bowiem odebrania nominacji w protokołach rozprawy widnieje zapis „sędzia del. do SO”, po odebraniu zaś nominacji widnieje określenie „sędzia”. Również zatem i treść protokołów rozprawy dostępna dla stron wskazuje na brak jakichkolwiek przeszkód do pozyskania przez skarżącego informacji co do zmiany w omawianym zakresie. Reasumując zatem jeżeli skarżący uznaje, że zachodziły przesłanki do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art.42a § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych , mógł to uczynić w czasie określonym tymi przepisami. Podnoszenie zatem tego zarzutu w apelacji jest nie tylko nietrafne ale i spóźnione. Wobec powyższego na marginesie jedynie wskazać należy że zarzuty dotyczące osoby sędziego sprawozdawcy w omawianym zakresie odwołują się jedynie do faktu powołania go do pełnienia urzędu sędziego Sądu Okręgowego przez Krajową Radę sądownictwa wyłonioną w oparciu o ustawę z 8 grudnia 2017r. Sąd Apelacyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje powołaną przez skarżącego uchwałę składów połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020r. jak również wszystkie inne, liczne orzeczenia wydane przez Sąd Najwyższy i sądy powszechne, a prezentujące tożsame stanowisko. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela zatem utrwalony w orzecznictwie pogląd, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art.187 ust. 1, a w konsekwencji nie daje gwarancji niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022r., I KZP 2/22; wyrok ETPCz z 22 lipca 2021r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 15 lipca 2021r., Komisja/Polska, C‑791/19; III P 7/18; uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020r.; wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2019r.). Zgodnie jednak z dominującym stanowiskiem orzecznictwa, brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w ramach wadliwej procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art.439 § 1 pkt 2 kpk. Innymi słowy, nie można generalnie twierdzić, że każdy sędzia, który uzyskał nominację w wadliwym procesie nie spełnia kryterium bycia sądem niezawisłym i bezstronnym. W celu ustalenia tej okoliczności należy przeprowadzić indywidualną analizę kwestii niezawisłości i bezstronności sędziego wyłonionego w ramach procedury obarczonej wskazaną wyżej wadliwością. Skarżący jakichkolwiek zarzutów w tym zakresie nie postawił, a Sąd odwoławczy, po zapoznaniu się z treścią uchwały nr 879/2023 Krajowej Rady Sądownictwa z 10 października 2023r. (MP z 2023r., poz.578), ich zaistnienia nie stwierdza.

Ad. 2. Zarzuty nie są trafne. Odnosząc się do zarzutu obrazy art.7 kpk wskazać na wstępie należy, że Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ocenie przeprowadzonych dowodów i ocena ta podlega ochronie przewidzianej w art.7 kpk dopóty, dopóki nie zostanie wykazana jej błędność. Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art.7 kpk wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art.410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art.2 § 2 kpk); stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art.4 kpk); jest wyczerpująco i logicznie - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - argumentowane w uzasadnieniu wyroku (art.424 § 1 pkt 1 kpk); (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 24 lutego 2011r. III KK 382/2010r., 7 lipca 2010r. II KK 147/2010, 13 czerwca 2007r. V KK 5/2007, 25 września 2002r. II KKN 79/2000 oraz wyroki Sądu Najwyższego z: 22 lutego 1996r. II KRN 199/95, 9 listopada 1990r. WRN 149/90). Sąd odwoławczy rozpoznający apelację dokonuje natomiast kontroli swobodnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji (porównaj: T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r., s. 90 - 94; S. Waltoś, Proces karny - zarys systemu, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003r., s. 255 - 259). W omawianej apelacji skarżący argumentuje tylko wybiórczo, czego nie zmienia przytoczenie w uzasadnieniu apelacji kwestii, co do których prezentuje na zasadzie odmienne stanowisko. Nie na tym zaś polega wykazanie jakich konkretnych błędów w rozumowaniu i ocenie dowodów dopuścił się Sąd I instancji. Wszak o poprawności dokonanej oceny poszczególnych dowodów nie sposób wnioskować tylko w odniesieniu do każdego z nich z osobna, lecz należy uwzględniać wszystkie wzajemne powiązania pomiędzy dowodami, a zatem ich całościowe znaczenie. Sąd Okręgowy, odmiennie niż apelujący, uwzględnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia dowody, we wzajemnych ich powiązaniach i uwarunkowaniach. Dokonane w rezultacie ustalenia faktyczne odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń. Należy podkreślić, że zdaniem Sądu odwoławczego, nie sposób uznać za dostateczne, a tym samym skuteczne, teoretyczne stawianie przez skarżącego pewnych hipotez i formułowanie na ich podstawie zarzutów pod adresem Sądu I instancji, że dokonana przez tenże organ ocena materiału dowodowego jest błędna, sprzeczna z art.7 kpk, a poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne i wyprowadzone w oparciu o nie wnioski błędne. Każde dowodowe twierdzenie wymaga bowiem uwiarygodnienia poprzez wykazanie realnie zaistniałych faktów poddających się obiektywnemu procesowemu poznaniu. W przeciwnym bowiem razie strona procesowa mogłaby zakwestionować wiarygodność każdego z przeprowadzonych dowodów i każde z poczynionych ustaleń faktycznych. Warto też przypomnieć, że udowodnienie jakiegoś faktu nie musi oznaczać, że dane ustalenie zawsze winno wynikać bezpośrednio z konkretnych dowodów. Może ono wypływać także z nieodpartej logiki sytuacji stwierdzonej konkretnymi dowodami, jeżeli stanowi ona oczywistą przesłankę, na podstawie której doświadczenie życiowe nasuwa jednoznaczny wniosek, iż dana okoliczność faktycznie istotnie wystąpiła (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2021r., V KK 342/20).

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy zasady obiektywizmu unormowanej w przepisie art.4 kpk wskazać należy, że skarżący w żaden sposób go nie uargumentował. Tymczasem wykazanie, że w toku postępowania doszło do naruszenia zasady obiektywizmu, zwanej też zasadą bezstronności wymaga wskazania uchybień konkretnych przepisów służących realizacji tej zasady (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 grudnia 2019r., II AKa 559/19). Zasada ta stanowi rozwinięcie normy zawartej w art.45 Konstytucji RP, gwarantującej prawo m.in. do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd oraz zobowiązania przyjętego przez Polskę w art.6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ową bezstronność należy postrzegać jako stan, w którym sędzia w trakcie toczącej się przed sądem sprawy traktuje wszystkich uczestników postępowania równorzędnie, nie stwarzając korzystniejszej sytuacji dla żadnej ze stron czy żadnemu z uczestników postępowania, w trakcie zarówno toczącej się przed sądem sprawy, jak i orzekania (bezstronność subiektywna) oraz jako niezależność sędziego polegająca na tym, że - jak stanowi art.178 ust. 1 i 3 Konstytucji RP - działa on wyłącznie na podstawie prawa, zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem (bezstronność obiektywna). Elementem zasady obiektywizmu jest też zakaz przyjmowania przez organ procesowy kierunkowego nastawienia do sprawy, dopasowywanie czynności procesowych do z góry przyjętego na wstępie wyniku lub oddalanie wniosków dowodowych jednej tylko strony, gdy dążą one do ustaleń sprzecznych z przyjętym na wstępie założeniem. Ale ocena materiału dowodowego z daniem wiary jednym z dowodów, nie stanowi naruszenia tej zasady (tak też: Sąd Najwyższy w postanowieniu z 9 sierpnia 2017r., II KK 206/17). Skarżący nie zdołał zatem wykazać, a Sąd odwoławczy nie stwierdza aby doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przez sąd orzekający zasady obiektywizmu; na podstawie innych jeszcze niż wskazana w nietrafnym zarzucie z pkt.1, przesłanek. Powołanie się na naruszenie art.4 kpk nie może zatem stanowić samodzielnego zarzutu apelacyjnego, lecz musi być poparte wskazaniem naruszenia przepisów gwarantujących przestrzeganie tej zasady. Identyczne stanowisko konsekwentnie prezentuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wystarczy chociażby przywołać postanowienie z 3 października 2011r., V KK 112/11 w którym to wskazano: „ Przepis art. 4 k.p.k. stanowiący o jednej z generalnych zasad procesu karnego - o zasadzie obiektywizmu, nie może być samoistną podstawą zarzutów odwoławczych. Jest on wszak kierowany do organów prowadzących postępowanie karne i nakłada na nich obowiązek badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Realizacji tej zasady przez te organy służą konkretne przepisy ustawy karnej procesowej. Chcąc zarzucić tym organom nieprzestrzeganie tej zasady procesowej, należy w środku odwoławczym te przepisy powołać, jako przez nich nie respektowane. Brak tego rodzaju odniesień czyni zarzut obrazy tylko art. 4 k.p.k. bezzasadnym”(patrz też: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 18 maja 2023r., II AKa 47/23; postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 stycznia 2023r. IV KK 530/22, 22 listopada 2022r. IV KK 445/22, 20 stycznia 2022r. III KK 161/22; z 28 grudnia 2021r. II KK 561/21, 21 listopada 2012r. IV KK 244/12, 20 listopada 2012r. V KK 92/12, 3 kwietnia 2012r. V KK 338/11; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 września 2022 II AKa 61/22; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 stycznia 2022r. II AKa 362/21, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 czerwca 2013r. II AKa 181/13; B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego – komentarz, Warszawa 2013r., Tom I, s. 45; T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego – komentarz, Warszawa 2014r., Tom I, s. 60; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego – komentarz, Warszawa 2011r., Tom I, s. 58). Nie jest przy tym naruszeniem art.4 kpk stan będący rezultatem przeprowadzonego przez Sąd I instancji procesu dowodzenia, w wyniku którego dokonano selekcji zgromadzonego materiału dowodowego i oparto ustalenia faktyczne o dowody niekorzystne dla strony niezadowolonej z takiego stanu rzeczy. W przypadku zaistnienia przeciwstawnych dowodów, kreujących odmienne, czy wzajemnie wykluczające się stany faktyczne organ wymiaru sprawiedliwości nie jest wszak zobligowany do wyboru tej wersji, która jest korzystniejsza dla oskarżonego, a tego w istocie domagał się autor apelacji, prowadząc w zakresie omawianego zarzutu polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. Jest to błędne rozumienie zasady określonej w art.4 kpk. Oznaczałoby to bowiem hołdowanie niedopuszczalnej w polskiej procedurze karnej zasadzie legalnej oceny dowodów, zaś wymiar sprawiedliwości byłby ubogi, skoro opierałby się jedynie na zapewnieniach osoby nie przyznającej się do popełnienia zarzuconego mu czynu, a ignorował treść pozostałych przeprowadzonych w sprawie dowodów, logikę rozumowania na nich opartego i racjonalność wyciągniętych wniosków. Dlatego właśnie ustrojową prerogatywą sądów jest możliwość ustalania w granicach swobody ocen prawdy materialnej będącej pierwszorzędnym celem procesu karnego (art.2 § 2 kpk). Swobodna ocena dowodów ograniczona jest zaś jedynie powinnością przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia rozumowania, które doprowadziło skład orzekający do dokonanego wyboru. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy temu zadaniu w pełni sprostał. Analizując zarzut autora apelacji przez pryzmat powyżej przedstawionych uwag Sąd Apelacyjny – po zapoznaniu się z przebiegiem procesu oraz uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia - nie stwierdził, aby Sąd I instancji sprzeniewierzył się zasadzie obiektywizmu, to jest aby naruszył przepisy mające zapewnić jej realizację. W sporządzonym dokumencie sprawozdawczym szczegółowo przedstawił, jakim dowodom, w jakim zakresie i z jakich względów dał wiarę, bądź też wiarygodności tej odmówił.

Ad. 2.a) Zarzut jest nieprawidłowo skonstruowany. Skarżący bowiem nie kwestionuje w nim dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny wiarygodności zeznań świadków: S. N., E. K., A. N. i M. P. a przyjęcie (czyli ustalenie – uwaga SA), że oskarżony P. G. wprowadził ich w błąd co do możliwości oraz bezwarunkowego zamiaru zwrotu pożyczonych pieniędzy. Jest to zatem zarzut mającego wpływ na treść orzeczenia błędu w ustaleniach faktycznych, nie zaś obrazy art.7 kpk czy też art.4 kpk. Do tej kwestii natomiast Sąd odwoławczy odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy omawianiu zarzutu błędów w ustaleniach faktycznych. Odnosząc się jednak w tym miejscu do wskazania przez skarżącego, że oskarżony P. G. nie podejmował żadnych działań celem wywołania u pożyczkodawców fałszywego wyobrażenia co do możliwości bezwarunkowego zamiaru zwrotu pożyczonych pieniędzy (str.8 apelacji) odwołać się należy do trafnych rozważań jakie w tym zakresie poczynił Sąd Okręgowy (str.37-38 uzasadnienia wyroku). Odniósł się w nich także do kwestii podniesionej przez skarżącego (str.8 apelacji), tj. przekazania pieniędzy pozyskanych od S. N., E. K., A. N. i M. P. oskarżonemu M. M.. Do poczynionych tam rozważań Sąd II instancji odwołuje się uznając je za w pełni trafne. W ich świetle za całkowicie gołosłowne uznać należy twierdzenia skarżącego jakoby oskarżony P. G. pozyskiwał od pokrzywdzonych pieniądze celem realizacji projektów rowerowych. Jak wynika bowiem choćby z jego wyjaśnień, pozyskane środki przekazywał oskarżonemu M. M., nie przeznaczał ich zatem na realizację projektów rowerowych. Trafnie Sąd Okręgowy ustalił opierając się w tym względzie nie tylko na wyjaśnieniach M. M. (str.14, 18-19 uzasadnienia wyroku), że oskarżony P. G. środki te przeznaczał na spłatę swoich zadłużeń; nie tylko u oskarżonego M. M., ale również u oskarżonej M. O..

Ad. 2.b) Zarzut nie jest trafny. Sąd odwoławczy w pełni akceptuje pogląd wyrażony przez skarżącego (str.8 apelacji), że dowód z pomówienia winien być oceniany ze szczególną wnikliwością; takiej też oceny wyjaśnień oskarżonego M. M. dokonał Sąd I instancji.

Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie konsekwentnie też (patrz: wyroki z: 24 kwietnia 2025r. II AKa 251/24, 19 grudnia 2024r. II AKa 310/21) podtrzymuje stanowisko, że nie w pełni aprobuje wskazane kryteria oceny dowodu z pomówienia (str.9 apelacji). Nie sposób bowiem – w ocenie Sądu odwoławczego warunkować wiarygodności depozycji pomawiającego od tego czy informacje tak uzyskane są przyznane przez pomówionego (pkt 1). Gdyby bowiem taka sytuacja miała miejsce, nie byłoby potrzeby odwoływania się do dowodu z pomówienia, gdyż wystarczyłoby odwołać się do wyjaśnień pomówionego. Na marginesie zatem jedynie (gdyż oskarżony ma prawo dowolnie kształtować swoją linię obrony ale jego wyjaśnienia podlegają swobodnej ocenie sądu jak każdy inny dowód) wskazać należy, że oskarżony P. G. w trakcie pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego przyznał się do popełnienia zarzuconych mu wówczas, a przypisanych w zaskarżonym orzeczeniu czynów i w swoich wyjaśnieniach potwierdził, że środki przekazane mu przez pokrzywdzonych przekazywał oskarżonemu M. M. (str.279-284 akt sprawy). Na tej podstawie obrońca oskarżonego złożył wniosek o skazanie bez rozprawy w trybie art.335 § 1 kpk (k.386-388 akt sprawy), cofnięty następnie przez oskarżonego (k.565 akt sprawy). Dyskusyjne jest również kryterium potwierdzenia tych informacji innymi dowodami (pkt 2). W polskiej procedurze karnej nie obowiązuje bowiem zasada „testis unus, testis nullus” (jeden świadek żaden świadek). Nie jest zatem wykluczona możliwość oparcia ustaleń faktycznych tylko na jednym dowodzie, byleby tylko ocena tego dowodu była rzeczowa i logiczna oraz nie wkraczała w sferę dowolności (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 3 kwietnia 2024r., II AKa 147/22; postanowienie Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2022r., II KK 287/22; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 grudnia 2023r., II AKa 299/19; wyroki Sądu Apelacyjnego w Krakowie z: 12 maja 2011r. II AKa 77/11, 28 maja 2010r. II AKa 71/10). Sam fakt oparcia orzeczenia skazującego tylko na jednym dowodzie, w tym wyjaśnieniach współoskarżonego, sam przez się nie może stanowić podstawy do skutecznego podniesienia zarzutu dowolnej oceny dowodów. Nie istnieje bowiem żadna reguła dowodowa, która uzasadniałaby pogląd, że takowe wyjaśnienia są niewystarczającą podstawą skazania. Niezależnie od powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy wyjaśnienia współoskarżonego M. M. uznane przez skarżącego jako niewiarygodne znalazły potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach oraz w zasadach logicznego rozumowania; do obu tych przesłanek odniósł się Sąd Okręgowy. Brak odniesienia się przez skarżącego do przedstawionej tam argumentacji zwalnia Sąd odwoławczy od konieczności czynienia szerszych rozważań w tym zakresie i pozwala na odwołanie się do wskazanych rozważań Sądu I instancji, które w pełni podziela. Dokonanie bowiem przez Sąd I instancji wszechstronnej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i argumentacji prawnej, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w tym zakresie do odesłania do tej argumentacji bez narażenia się na zarzut obrazy art.433 § 2 kpk (patrz: wyroki Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z: 8 sierpnia 2024r, II AKa 183/24 i II AKa 393/23, 12 lipca 2024r. II AKa 141/24, 5 lipca 2024r. II AKa 39/24, 27 czerwca 2024r. II AKa 2/24, 2 maja 2024r. II AKa 331/23, 11 kwietnia 2024r. II AKa 262/23, 27 marca 2024r. II AKa 201/23, 14 marca 2024r. II AKa 383/13 i II AKa 251/21, 31 stycznia 2024r. II AKa 318/23, 21 grudnia 2023r. II AKa 127/23;wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 maja 2022r., II AKa 318/21; postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 kwietnia 2022r. III KK 133/22, 7 kwietnia 2022r. IV KK 280/21, 15 marca 2022r. IV K 14/22, 2 marca 2022r. II KK 58/22). W powyższym kontekście podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 427 § 2 kpk to po stronie obrońcy leży obowiązek wykazania, dlaczego nie zgadza się z zaskarżonym orzeczeniem, jak też przedstawienia rzeczowej w tym przedmiocie argumentacji. Kwestionowanie dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów nie może ograniczyć się jedynie do bardzo ogólnych stwierdzeń. Skarżący jest podmiotem profesjonalnym świadczącym usługi prawne w tym obronę, toteż wymagania wobec niego przekraczają ogólne sformułowanie wątpliwości co do powziętej przez sąd decyzji procesowej, dla poparcia podniesionego zarzutu obrazy przepisów procesowych. Sąd odwoławczy zauważa przy tym, że zaprezentowane rozważania Sądu Okręgowego są klarowne i logiczne, umożliwiające poddanie motywów, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia kontroli instancyjnej i odtworzenie toku rozumowania Sądu orzekającego w pierwszej instancji. Skarżący tymczasem nie wskazał, które elementy zaprezentowanej i szczegółowo omówionej przez Sąd Okręgowy oceny wiarygodności dowodów, w szczególności wyjaśnień oskarżonego M. M. obarczone są błędem, skutkującym uznaniem tej oceny za niezasługującą na akceptację. Tym samym skarżący nie sprostał elementarnym zasadom, wymaganym przy formułowaniu zarzutów, stanowiących element niezbędny środka odwoławczego wnoszonego i popieranego przed Sądem odwoławczym przez obrońcę jako podmiot kwalifikowany. Podobna praktyka obrońcy nie tworzy przy tym po stronie Sądu odwoławczego obowiązku poszukiwania w zaskarżonym rozstrzygnięciu wszelkich uchybień, jakie mogły zaistnieć w danej sprawie, a jedynie badanych z urzędu, o których mowa w art. 439 k.p.k. Nie jest bowiem rzeczą sądu odwoławczego przejmowanie roli skarżącego i doszukiwanie się uchybień w zaskarżonym orzeczeniu ponad to, co wyraźnie wskazał skarżący. Reasumując zatem tę część rozważań - spełniona została przesłanka uznania pomówienia za dowód wiarygodny wskazana przez skarżącego. Przechodząc do dalszych, wskazanych przez skarżącego przesłanek, podnieść należy, że złożenie depozycji obciążających pomówionego nie bezpośrednio po „przeżyciu objętych nimi zaszłości” nie jest jednoznaczne z tym, że są one niewiarygodne gdyż pomawiający ma czas na „uknucie intrygi” (pkt 3). Należy bowiem również ocenić czy istnieją inne jeszcze przesłanki pozwalające na uznanie, że pomawiający składa nieprawdziwe, obciążające pomawianego wyjaśnienia, tj. czy ma motyw w bezpodstawnym obciążaniu pomawianego. Omawiana apelacja nie przekonuje o istnieniu takiego motywu, a Sąd odwoławczy nie stwierdza aby takowy istniał. Szerzej do tego Sąd Apelacyjny odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Kwestia bezstronności, zainteresowania w obciążaniu pomówionego (pkt 4) również należy do sfery oceny dowodów. Wszak depozycje obciążające podejrzanych/oskarżonych składają nie tylko bezstronni świadkowie ale również współpodejrzani/współoskarżeni. Nie sposób uznać aby ta okoliczność sama w sobie świadczyła o niewiarygodności ich wyjaśnień. Podobnie jak kwestia konsekwencji w składaniu wyjaśnień (pkt 5), to również należy do sfery oceny depozycji zgodnie z dyrektywami określonymi w art.7 kpk. Na ocenę wiarygodności wyjaśnień oskarżonego nie może mieć – zdaniem Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie – kwestia opinii o nim, w szczególności czy jest ona nieposzlakowana (pkt 6). Gdyby bowiem to decydowało o wiarygodności wyjaśnień, mielibyśmy do czynienia z legalną oceną dowodów, która w polskiej procedurze karnej nie obowiązuje. Warto również w tym miejscu wskazać, że obeznanie z mechanizmami procesu karnego nie stanowi okoliczności istotnej dla oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego nawet w przypadku ubiegania się o status tzw. małego świadka koronnego. Po dokonaniu bowiem ich swobodnej oceny to sąd decyduje czy są one wiarygodne nawet jeżeli oskarżony nie ukrywa, że celem złożenia wyjaśnień jest skorzystanie z instytucji przewidzianej w art.60 § 3 i 4 kk (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 28 lutego 2023r., II AKa 351/22, wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z: 22 czerwca 2022r. II AKa 221/21, 8 kwietnia 2022r. II AKa 97/20; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 12 maja 2022r., II AKa 246/21). Z tego względu – w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie – analogicznie, nie sposób uznać aby obeznanie z mechanizmami procesu karnego samo w sobie miało świadczyć o niewiarygodności wyjaśnień oskarżonego czy zeznań świadka, czy też brak takiego obeznania miał świadczyć o ich wiarygodności. Z przedstawionych przez skarżącego kryteriów oceny wiarygodności dowodu z pomówienia na pełną akceptację – w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie zasługuje jedynie kryterium wskazane w pkt. 7), tj. czy pomawiający przedstawia również w sposób wiarygodny swoją rolę w inkryminowanych zdarzeniach. W przedmiotowej sprawie wyjaśnienia oskarżonego M. M., które w ocenie skarżącego nie są wiarygodne, to kryterium spełniają. Oskarżony przyznał bowiem, że nieprawdziwie oświadczył S. N., że pieniądze, które przekazał mu oskarżony P. G. przeznaczone są na rozkręcenie biznesu rowerowego (k.455 akt sprawy). Jak już wspomniano w niniejszym uzasadnieniu, dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów, w szczególności wyjaśnień oskarżonego M. M. pozostaje również w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania, ze wskazaną w niniejszym uzasadnieniu, nieodpartą logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego, do których odniósł się Sąd Okręgowy dokonując oceny czy na wiarę zasługują wyjaśnienia oskarżonego P. G. co do tego, że oskarżony M. M. był jego dłużnikiem (str.17-18 uzasadnienia wyroku).

Reasumując - dowód z pomówienia pozostaje dowodem podlegającym na równi z innymi dowodami swobodnej ocenie w oparciu o kryteria wskazane w art.7 kpk (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2024r., I KK 483/23; wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2006r., II KK 29/05). Odmienne zapatrywanie - tj. uznanie, że brak obiektywnej możliwości weryfikacji dowodu z pomówień za pomocą innego dowodu uniemożliwiałoby automatycznie poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o tenże dowód, prowadziłoby do istotnych ograniczeń dowodowych. Podkreślić ponownie należy, że obowiązująca procedura karna nie wyklucza możliwości dokonania ustaleń faktycznych jedynie w oparciu o jeden dowód. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 marca 2024r. w sprawie I KK 483/23 uznał, że nawet pomówienie współoskarżonego następnie odwołane może być dowodem winy, jeżeli spełnia odpowiednie warunki (tak samo: Sąd Najwyższy w wyroku z 15 lutego 1985r., IV KR 25/85).

Całkowicie dowolne, niepoparte jakąkolwiek argumentacją jest twierdzenie skarżącego (str.10 apelacji), że ocena wiarygodności dowodu z wyjaśnień oskarżonego M. M. jest „wyrazem z góry założonej tezy o sprawstwie oskarżonego P. G. i próbą dopasowania pozostałego materiału dowodowego pod twierdzenia przedstawione przez oskarżonego M. M.”.

Ad. 2.c) Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść odwoływanie się do tego, że oskarżony M. M. nie przedłożył dokumentów na okoliczność pożyczania pieniędzy oskarżonemu P. G.. Jak już bowiem wskazano w niniejszym uzasadnieniu, w polskim procesie karnym nie obowiązuje legalna teoria dowodów, tj. nie ma dyrektyw, które nakazywałyby określone ustosunkowanie się do konkretnych dowodów i nie wprowadza się różnic co do wartości dowodowej poszczególnych dowodów. Nie ma również obowiązku zawierania umowy pożyczki na piśmie. Wyjaśnienia oskarżonego M. M. znalazły natomiast potwierdzenie w zeznaniach wskazywanych w tym zarzucie świadków: P. N., R. M. i T. G.. Skarżący kwestionując wiarygodność tych dowodów również zarzuca świadkom kierowanie się zemstą. Nie sposób uznać tego argumentu za trafny choćby z tego powodu, że – jak dostrzegł sam skarżący (str.11 apelacji) – przekazanie przez tych świadków pieniędzy oskarżonemu P. G. nie jest objęte niniejszym postępowaniem. Nie jest jednak tak, że zeznania tych świadków nie miały znaczenia dla zarzutów przypisanych oskarżonemu P. G.. Potwierdziły one bowiem wyjaśnienia oskarżonego M. M., że oskarżony P. G. był jego dłużnikiem i tytułem regulowania tych zobowiązań przekazywał m.in. jemu pieniądze pozyskane od pokrzywdzonych w przedmiotowym postępowaniu. To zaś dało podstawy to ustalenia, że popełnił na ich szkodę przestępstwo oszustwa twierdząc, że przekazane środki przeznaczy na określony projekt rowerowy. Niezależnie od powyższego, zeznania wskazanych świadków wskazują także na określony modus operandi oskarżonego P. G., który pod pozorem pożyczania pieniędzy na rozkręcenie biznesu rowerowego, spłacał inne swoje długi (patrz: zeznania świadków: P. N. – k.665-665v akt sprawy, T. G. – k.695-695v akt sprawy, R. M. – k.714-714v akt sprawy; wyrok Sądu Rejonowego w Biłgoraju z 14 lutego 2018r., II K 608/17 – k.369 akt sprawy).

Ad. 2.c) Zarzut nie może zostać uznany za trafny choćby z powodu stopnia jego ogólności. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji bezpodstawne zdeprecjonowanie zeznań świadków: D. J. i B. G. (str.3, 11 apelacji) oraz S. N. (str.11 apelacji). W żaden sposób jednak tego zarzutu nie uargumentował, w szczególności nie odniósł się do argumentacji Sądu Okręgowego w tym zakresie (str.20-25, 32-34 uzasadnienia wyroku). Wobec powyższego brak jest podstaw do szerszego donoszenia się do tego zarzutu i wystarczającym będzie odwołanie się do rozważań poczynionych przez Sąd I instancji, które zyskały pełną akceptację Sądu Apelacyjnego. Jak już bowiem wskazano w niniejszym uzasadnieniu, dokonanie przez Sąd I instancji wszechstronnej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i argumentacji prawnej, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w tym zakresie do odesłania do tej argumentacji bez narażenia się na zarzut obrazy art.433 § 2 kpk. Trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 31 lipca 2024r., I KK 210/24: „Stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego poczynionych w wykonaniu dyspozycji art. 457 § 3 k.p.k. uzależniony jest od jakości oceny dokonanej przez sąd I instancji. Jeżeli ocena ta jest wszechstronna, pełna, logiczna i wsparta zasadami doświadczenia życiowego, słowem - odpowiadająca całkowicie wymogom nałożonym przez art. 7 k.p.k., to wówczas sąd odwoławczy zwolniony jest od równie drobiazgowego odniesienia się do zarzutów apelacji, kwestionujących w rzeczywistości rzeczoną ocenę”.

Ad. 2.e) Zarzut nie jest trafny. Na wstępie wskazać należy, że z uwagi na zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądów określonej w art.8 § kpk skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść odwoływanie się do dokonanej przez Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda oceny dowodów w sprawie III 281/18 (str.10 apelacji). Dokonana bowiem ocena dowodów w innej sprawie nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę dowodów w sprawie aktualnie rozpoznawanej. Zasada ta bowiem nie tylko nie nakazuje ale wręcz nie pozwala na kierowanie się rozstrzygnięciami podejmowanymi przez ograny procesowe w innych sprawach (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z: 24 stycznia 2024r. III KK 580/23, 22 lutego 2023r. II KK 6/23; wyroki Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z: 22 listopada 2022r. II AKa 104/22, 21 października 2020r. II AKa 67/20). Niezależnie od powyższego, za całkowicie dowolny, nie oparty na żadnych przekonujących argumentach uznać zatem należy pogląd skarżącego jakoby wyjaśnienia oskarżonego M. M. stanowiły rewanż na oskarżonym P. G. za złożenie przez niego zeznań w sprawie III 281/18 Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda. Podkreślenia bowiem wymaga, że w tej sprawie przestępstwo przypisane M. M. związane z P. G. polegało na podrobieniu podpisu P. G. (wyrok z 23 sierpnia 2018r., III K 281/18 - k.729 akt sprawy), do czego M. M. przyznał się. Jak wynika z treści tego uzasadnienia, Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda uznając za niewiarygodne depozycje M. M. co do tego, że P. G. był jego dłużnikiem oparł się na przeczących temu twierdzeniach P. G. oraz braku dokumentów potwierdzających przekazanie pieniędzy mu przez M. M. (uzasadnienie wyroku Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w sprawie III K 281/18 – k.733 akt sprawy). Niezależnie od wskazanej wyżej zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądów podkreślenia wymaga, że ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda nie dają podstawy do uznania, że oskarżony P. G. nie był dłużnikiem oskarżonego M. M., zwłaszcza – co wymaga podkreślenia – oba sądy orzekały o zupełnie innych należnościach, wynikających z innych okoliczności (Sąd Rejonowy – o wykupie przedmiotu leasingu, Sąd Okręgowy – o pieniądzach przekazywanych na rzekome prowadzenie biznesu rowerowego).

Ad. 3. Zarzut nie jest trafny. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może zostać skutecznie podniesiony wyłącznie wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd I instancji z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada zasadom logicznego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, bądź jest rezultatem oceny obarczonej nieuprawnioną dowolnością. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych (por. wyroki: Sądu Apelacyjnego w Lublinie z: 27 lipca 2021r. II AKa 109/21, 30 grudnia 2019r. II AKa 55/19; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 kwietnia 2021r., II AKa 29/21; postanowienie Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2008r., V KK 301/07; wyroki Sądu Najwyższego z: 10 maja 2005r. WA 10/05, 20 lutego 1975r. OSNPG 1975/9/84, 22 stycznia 1975r., OSNKW 1976/2/64). W realiach przedmiotowej sprawy poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne, w szczególności w odniesieniu do znamion przypisanego oskarżonemu przestępstwa, jako oparte o ocenione w sposób swobodny, zgodny z dyrektywami określonymi w art.7 kpk zyskały pełną akceptację Sądu II instancji. Bez znaczenia dla ustalenia czy oskarżony popełnił przestępstwo oszustwa jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że częściowo naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem (str.11 apelacji). Naprawienie szkody przez sprawcę nie uchyla bowiem cech oszustwa (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2020r., II KK 21/19; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2015r., II AKa 193/15; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 11 września 2014r., II AKa 145/14; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 20 sierpnia 2013 r., II AKa 130/13). Argumentacja związana z niezwróceniem pieniędzy przez oskarżonego M. M. jest chybiona z dwóch powodów. Po pierwsze – jak trafnie ustalił Sąd Okręgowy – oskarżony P. G. przekazując pieniądze oskarżonemu M. M. spłacał zaciągnięty u niego dług. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że „ Oskarżony o przestępstwo oszustwa nie może się skutecznie ekskulpować od zarzutu z art.286 § 1 kk podnosząc, że nie otrzymał należności od swoich kontrahentów i z tego powodu nie wywiązał się z obowiązku świadczenia na rzecz swoich wierzycieli. Sprawca nie może bowiem przerzucać ryzyka własnych transakcji na swojego kontrahenta.” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 grudnia 2022r., II AKa 258/22). Nie jest również tak jak twierdzi skarżący, że spór między oskarżonym P. G. a pokrzywdzonymi ma charakter cywilny, nie wypełnia natomiast znamion przestępstwa. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 29 sierpnia 2013r., II AKa 122/13: „ Podstawowym kryterium rozgraniczenia oszustwa od niewywiązania się z zobowiązania jest wykazanie, że w chwili zawierania umowy sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to jest dążył do uzyskania świadczenia poprzez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, mając świadomość, że gdyby druga strona umowy znała rzeczywisty stan, nie zawarłaby umowy lub nie zawarłaby jej na tych warunkach, na jakich została zawarta”. W wyroku z 2 października 2015r., III KK 148/15 Sąd Najwyższy stwierdził że „dla przestępstwa oszustwa nie ma potrzeby wykazywania, że w chwili zawierania umowy sprawca nie miał zamiaru zapłacić za uzyskane świadczenie. Wystarczające jest ustalenie, że pokrzywdzony nie zawarłby umowy, gdyby wiedział o okolicznościach, które były przedmiotem wprowadzenia go w błąd przez sprawcę. Do wprowadzenia skutkującego niekorzystnym rozporządzeniem mieniem wystarczające jest więc wywołanie błędnego wyobrażenia o okoliczności decydujących o rozporządzeniu lub sposobie rozporządzenia". W realiach przedmiotowej sprawy do takiego wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd przez oskarżonego P. G. doszło poprzez zatajenie faktu, że pozyskane od nich pieniądze przeznaczył na spłatę swoich zobowiązań . Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może również zasugerowanie (poprzez odniesienie się do judykatów sądowych), że skoro oskarżony nie ukrywał się przed pokrzywdzonymi to oznacza, że nie popełnił na ich szkodę przestępstwa oszustwa. Jest to bowiem twierdzenie całkowicie dowolne. Reasumując – wbrew twierdzeniom skarżącego – oskarżony P. G. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanych mu przestępstw.

Ad. 4. Zarzut nie może zostać uznany za trafny. W aktach sprawy znajdują się wyroki: Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda z 23 sierpnia 2023r., III 281/18 oraz Sądu Okręgowego w Poznaniu z 27 lutego 2019r., XVII Ka 109/19 wraz z uzasadnieniami (k.729-745 akt sprawy). Zarzut obrazy art.410 kpk poprzez brak odniesienia się do nich przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie może jednak zostać uznany za trafny, skarżący bowiem nie wykazał aby miało to wpływ na treść orzeczenia, a Sąd Apelacyjny – jak wskazano w niniejszym uzasadnieniu przy omawianiu zarzutu z pkt. 2e) – zaistnienia takiego wpływu nie stwierdza. Podkreślenia bowiem wymaga, że dla zasadności podniesienia zarzutu obrazy przepisu postępowania konieczne jest zarówno wykazanie, że do obrazy tej doszło jak i że miało to wpływ na treść orzeczenia. Obie te przesłanki muszą być spełnione, zaś w zakresie omawianego zarzutu do tego nie doszło.

Ad. 5. Zarzut nie jest trafny. Rację bowiem ma Sąd I instancji twierdząc, że okoliczność na jaką mieliby zeznawać wskazani w zarzucie świadkowie nie ma znaczenia dla rozpoznania zarzutów stawianych oskarżonemu P. G. w przedmiotowej sprawie. Pożyczanie pieniędzy samo w sobie nie jest karalne, również wówczas gdy pożyczkobiorca przekazuje pozyskane w ten sposób środki osobom trzecim lub też ich nie oddaje. Nawet zatem gdyby oskarżony M. M. pożyczył pieniądze od J. W. oraz M. P., a następnie – jak twierdzi skarżący (str.13 apelacji) ich nie zwrócił – pozostaje to bez wpływu na odpowiedzialność karną oskarżonego P. G. w przedmiotowej sprawie. Pieniądze te wszak oskarżony M. M. mógł pożyczyć dalej oskarżonemu P. G., co nadal pozostaje poza sferą odpowiedzialności karnej. Istotą zarzutów przypisanych oskarżonemu P. G. w przedmiotowej sprawie natomiast jest to, że pożyczał pieniądze od pokrzywdzonych twierdząc, że zostaną przeznaczone na rozkręcenie biznesu rowerowego, podczas gdy spłacał nimi swoje długi zaciągnięte m.in. u oskarżonego P. M.. Wobec powyższego bez znaczenia dla kwestii zasadności oddalenia wniosków dowodowych pozostaje dalsza argumentacja skarżącego dotycząca oparcia tego orzeczenia również na przepisie art.170 § 1 pkt 6 kpk. Stąd skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może zatem przynieść powoływanie się na orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej materii (str.13, 14 apelacji).

Ad. 6. Całkowicie chybionym jest również zarzut naruszenia art.424 § 1 pkt 1 kpk. Poza bowiem poczynieniem rozważań natury ogólnej, skarżący nie wskazał żadnego argumentu odnoszącego się do realiów rozpoznawanej sprawy. Za wysoce niewystarczające uznać bowiem należy stwierdzenie, że „uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd I instancji nie sprostał wymogom ustawowym określonych w art.424 k.p.k.” Stwierdzić zatem jedynie należy, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia wymogi określone ustawą i pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji. Jak już bowiem wskazano w niniejszym uzasadnieniu, po stronie obrońcy leży obowiązek przedstawienia rzeczowej argumentacji dla podniesionych zarzutów. Nie jest rzeczą sądu odwoławczego przejmowanie roli skarżącego i doszukiwanie się w oparciu o „otwarte” sformułowanie zarzutu uchybień w zaskarżonym orzeczeniu ponad to, co wyraźnie wskazał skarżący.

Ad. 7. Zarzut nie jest trafny. Na wstępie wskazać należy, że czynnikiem wpływającym ograniczająco na wzrost przestępczości jest w głównej mierze przekonanie potencjalnych sprawców o nieuchronności ich ujęcia i wymierzenia im odpowiednich kar. Kara to środek przymusu państwowego wyrażający potępienie zarówno popełnionego czynu, jak i jego sprawcy, stosowany przez Sąd, a więc organ państwowy o konstytucyjnie zagwarantowanej niezawisłości, w regulowanym przez prawo karne postępowaniu, w którym zapewnione są prawa osoby postawionej w stan oskarżenia (w tym możliwość obrony) i zapewniona jest bezstronność rozstrzygnięć (nulla poena sine iudicio). Kara jest zatem „osobistą dolegliwością ponoszoną przez sprawcę jako odpłata za popełnione przestępstwo, wyrażająca potępienie popełnionego przez niego czynu i wymierzaną w imieniu państwa przez sąd” (tak: L. Gardocki, Prawo karne, wyd. 3, Warszawa 1998, s. 277). Wyrazem aktualnej filozofii karania jest systematyka obecnie obowiązującego Kodeksu karnego, a jej istota w największym skrócie ująć można następująco: „traktuj karę jako środek ostateczny (ultima ratio) i bacz, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a po surowszy środek represji karnej sięgaj tylko wtedy, gdy za pomocą łagodniejszego nie da się osiągnąć w stosunku do sprawcy przestępstwa zapobiegawczych i wychowawczych celów kary bądź zadośćuczynić należycie potrzebom w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa” (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 lipca 2019r., II AKa 178/19). Kara pozbawienia wolności powinna kształtować społecznie pożądaną postawę skazanego, a zwłaszcza wdrażać go do poszanowania zasad współżycia społecznego oraz do przestrzegania porządku prawnego, i tym samym przeciwdziałać powrotowi do przestępstwa. Cechą konstytutywną kary jest dolegliwość, która - jak wskazuje W. Wróbel - wykracza poza ramy niezbędne dla celów restytucyjnych, zabezpieczających czy egzekucyjnych i to jest w istocie podstawowe kryterium jej identyfikacji. Ta cecha jest też cechą konstytutywną całego systemu odpowiedzialności karnej, w tym sensie, że jest jego elementarnym wyróżnikiem. Jednocześnie z pojęciem kary wiąże się element potępienia (patrz: P. Burzyński, Rozdział 1 Założenia dogmatyczne, siatka pojęciowa, metoda badawcza [w:] Ustawowe określenie sankcji karnej, Warszawa 2008 oraz cytowany tam: W. Wróbel, Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym, Zakamycze 2003). W ocenie Sądu Apelacyjnego te zasadnicze cele kary spełnia kara orzeczona wobec oskarżonego P. G.. Sąd Apelacyjny pragnie jednak zaznaczyć, że nie chodzi tu o prewencję generalną negatywną (odstraszanie). Jednostkowy akt wymiaru sankcji karnej nie może być działaniem ukierunkowanym na odstraszenie innych od popełnienia czynu zabronionego, gdzie jednostka sprowadzona byłaby do przedmiotu działania państwa. Pozytywna prewencja generalna, którą nakazuje uwzględnić art.53 § 1 kk, koncentruje się wokół kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa przez informowanie o katalogu czynów zabronionych i karach wymierzanych za ich naruszenie. Obejmuje ona również informowanie o skuteczności działania aparatu państwowego. Realizuje ponadto cel sprawiedliwościowy kary przez pokazanie, że każdy sprawca ponosi karę w granicach swej winy. Za pomocą pozytywnej prewencji ogólnej realizować należy również cel w postaci wzbudzenia szacunku dla prawnie chronionych dóbr i przekonania o ich nienaruszalności. Karą współmierną i dającą zarazem zadośćuczynienie społecznemu poczuciu sprawiedliwości jest tylko taka kara, która uwzględnia wszystkie dyrektywy jej wymiaru, a w szczególności zawarte w art.53 § 1 kk. Przepis ten określa cztery ogólne dyrektywy wymiaru kary.

Pierwszą z nich jest dyrektywa winy - Sąd przy wymiarze kary zobowiązany jest baczyć, aby jej dolegliwość „nie przekraczała stopnia winy”. Stopień winy wyznacza górną granicę dolegliwości związanej z wymierzeniem kary. Nie można, zatem orzec kary, której dolegliwość przekraczałaby stopień winy, chociażby za takim orzeczeniem przemawiały inne dyrektywy, np. prewencji ogólnej czy indywidualnej. Wina pełni w tym ujęciu, funkcję limitującą - wyznaczając górną granicę konkretnej kary. Sąd Okręgowy trafnie uwzględnił w swoich rozważaniach kwestię przypisania oskarżonemu winy w odniesieniu do przypisanych mu czynów (str.41-48 uzasadnienia wyroku). Wynika z nich jednoznacznie, że nie znalazł żadnych okoliczności, które wyłączałyby winę lub ograniczały jej stopień i ocenę tę należy podzielić.

Kolejną dyrektywą sądowego wymiaru kary wymienioną w art.53 § 1 kk jest uwzględnienie stopnia społecznej szkodliwości czynu. Na ocenę zaś stopnia społecznej szkodliwości wpływają okoliczności wymienione w art.115 § 2 kk i są to okoliczności przedmiotowe (do nich należą: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar grożącej lub wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności działania, waga naruszonych obowiązków) oraz podmiotowe (tj. postać zamiaru, motywacja), jednakże wszystkie związane są z czynem sprawcy. Motywacja i postać zamiaru, mają również wpływ na stopień winy. Natomiast na stopień społecznej szkodliwości czynu nie mają wpływu - jak wynika to z treści art.115 § 2 kk - okoliczności dotyczące sprawcy niezwiązane z czynem przestępczym. Dyrektywa stopnia społecznej szkodliwości ma sprzyjać wymierzeniu kary sprawiedliwej i powinna nie tylko wyznaczyć górny pułap kary współmiernej do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, ale i przeciwdziałać wymierzeniu kary zbyt łagodnej w przypadku znacznej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy wskazał w treści uzasadnienia jak ocenił stopień społecznej szkodliwości czynów, trafnie uznając go za dość znaczny (str.56 uzasadnienia wyroku).

Trzecią dyrektywą sądowego wymiaru kary jest dyrektywa prewencji indywidualnej, tj. uwzględnienie celów zapobiegawczych, które ma kara osiągnąć w stosunku do sprawcy. Kara wymierzona zgodnie z dyrektywą prewencji indywidualnej powinna osiągnąć cel zapobiegawczy, a zatem zapobiec popełnieniu w przyszłości przestępstwa przez sprawcę.

Ostatnią dyrektywą sądowego wymiaru kary jest prewencja ogólna, tj. „kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa”. Jest to dyrektywa pozytywnej prewencji ogólnej, która nie może być pojmowana wyłącznie jako odstraszanie społeczeństwa, a więc wymierzanie konkretnemu sprawcy surowej kary, nawet ponad stopień winy. Tylko, bowiem kara sprawiedliwa, współmierna do stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu, a przy tym wymierzona w granicach winy sprawcy, może mieć pozytywny wpływ na społeczeństwo, budzić aprobatę dla wymierzonych kar oraz zaufanie do wymiaru sprawiedliwości - i w ten sposób stwarzać warunki do umacniania, i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Orzeczone kary mają bowiem za zadanie wzbudzenie w społeczeństwie przekonania o nieuchronności kary za naruszenie dóbr chronionych prawem i nieopłacalności zamachów na te dobra.

Innymi słowy, orzekana kara tylko wówczas osiągnie stawiane przed nią cele, w tym cel w zakresie prewencji ogólnej oraz indywidualnej, gdy zostanie ona ukształtowana zgodnie z tzw. dyrektywą sprawiedliwościową, która nakazuje w ramach sędziowskiego uznania wymierzyć karę proporcjonalną do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu. Nie pozwala ona sędziemu na wymierzenie kary poniżej stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Nie pozwala również na wymierzenie kary powyżej tych kryteriów. Ponadto podkreślenia wymaga to, że celem kary w ramach prewencji ogólnej jest nie tylko odstraszenie potencjalnych sprawców najcięższych przestępstw, ale przede wszystkim przyjmowanie za własne norm prawa karnego przez społeczeństwo, budowanie zaufania do działalności wymiaru sprawiedliwości, które jest wynikiem tego, że obywatele dostrzegają, że w państwie w ostatecznym rozrachunku zwycięża prawo, a sprawca przestępstwa nie uniknie odpowiedzialności oraz kształtowanie świadomości zadośćuczynienia poczuciu sprawiedliwości społecznej, wynikające z tego, że każdy sprawca jest karany w granicach swojej winy. Stąd też kara nie może być postrzegana, jako jedynie forma odwetu (odpłaty sprawcy za popełniony przez niego czyn), czy też w kategoriach narzędzia mającego odstraszać i w ten sposób powstrzymywać przed popełnieniem czynu zabronionego prawem. Musi uwzględniać sposób działania sprawcy, stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, jak też zachowanie po jego dokonaniu, aby można było uznać ją za sprawiedliwą oraz karę, która spełni stawiane przed nią cele wychowawcze oraz zapobiegawcze (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 lipca 2019r., II AKa 178/19). Niewspółmierność kary musi już przy wstępnym oglądzie rzucać się w oczy i nie nadawać się do zaakceptowania nie może to być dyspropor­cja mała, lecz znaczna. Inaczej rzecz uj­mując, chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Podkreślił to Sąd Najwyższy wyrażając pogląd, iż nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach, co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocz­nym znaczeniu tego słowa - „rażąco" niewspółmierną, to jest nie­współmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 1995r., II KRN 198/94). Kara może być uznana za rażąco niewspółmierną z powodu niewłaściwego wyboru jej rodzaju, jej nadmiernej wysokości. Wobec czego rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa w art.438 pkt 4 kpk zachodzić może tylko wówczas, gdyby na podstawie ujawnio­nych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wy­miar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następ­stwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art.53 § 1 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego (patrz zachowujące aktualność: wyroki Sądu Najwyższego z: 14 listopada 1973r. III KR 254/73, 30 listopada 1990r. Wr 363/90; S. Zabłocki, Postępowanie, 1998, s. 82). Orzekanie o karze ma charakter indywidualny, a proces wyboru i miarkowania właściwej in concreto represji karnej jest w pewnej mierze subiektywny. Dlatego też ustawodawca określając w Rozdziale VI Kodeksu karnego zasady i dyrektywy modelowego orzekania o karze pozostawia sądowi określony zakres swobody w jej wymierzaniu. Rażąca niewspółmierność kary ma miejsce tylko wówczas, gdy kara orzeczona za określone przestępstwo nie uwzględnia lub w nienależytym stopniu uwzględnia wspomniane dyrektywy sądowego wymiaru kary, a zatem między innymi nie jest adekwatna do stopnia zawinienia sprawcy, nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych, jakie kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego (por. na gruncie d.k.k.: wyrok Sądu Najwyższego z 10 lipca 1974r., V KRN 60/74, z glosami W. Woltera, PiP 1975, nr 4, s. 178, K. Buchały, PiP 1975, nr 6, s. 176, i uwagami M. Cieślaka i Z. Dody, Pal. 1975, nr 9, s. 37; wyroki Sądu Najwyższego z: 14 listopada 1986r. III KR 320/86, 30 listopada 1990r., Wr 363/90). Skarżący w zakresie tego zarzutu wskazał, że Sąd I instancji nie poczytał jako okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary tego, że oskarżony częściowo naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Istotnie nie znalazło się to w tej części uzasadnienia wyroku, w której Sąd Okręgowy wskazuje na okoliczności jakie brał pod uwagę przy wymiarze kary. Dostrzegł jednak tę okoliczność odnosząc się do wysokości obowiązku naprawienia szkody nałożonego na oskarżonego P. G. (str.58 uzasadnienia wyroku). Skarżący pomija natomiast całkowicie istotne okoliczności obciążające, które trafnie dostrzegł Sąd I instancji (str.56-57 uzasadnienia wyroku) i miał je na uwadze przy wymiarze kary. Za nieprzekonujący uznać należy podniesiony przez skarżącego argument upływu czasu od popełnienia przestępstwa (str.17 apelacji). Nie może to zostać – w ocenie Sądu Apelacyjnego – poczytane na korzyść przy wymiarze kary tak biorąc pod uwagę prewencją indywidualną, jak i generalną. Oskarżony P. G. jest bowiem osobą 9 – krotnie karaną, w tym również po popełnieniu czynu przypisanego mu w przedmiotowej sprawie, w której odpowiada w warunkach recydywy. Z uwagi na wielokrotną karalność oskarżonego P. G., w tym za przestępstwa podobne, złagodzeniu orzeczonej wobec niego kary sprzeciwia się również wzgląd na jej generalno – prewencyjny charakter. Mogłoby bowiem dojść w powszechnym przekonaniu, że wobec sprawców notorycznie łamiących prawo orzekane są łagodne kary. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela wyrażony przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu pogląd, że oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar nie wolno zapominać, że przepis art.53 § 1 kk pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. Przy ocenie kary przez pryzmat jej niewspółmierności nie można zatem nie uwzględniać granic, w jakich kara za dane przestępstwo może być orzeczona i w jakich niejako „proporcjach” pozostaje kara orzeczona względem granic pozostawionych sędziowskiemu uznaniu. Tym samym stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo uznać należy, za czynnik mający niebagatelne znaczenie przy całościowej ocenie, czy konkretna kara jest niewspółmierna, i to rażąco (por: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 13 grudnia 2017r., II AKa 359/17). Sąd odwoławczy dostrzega, że najniższa możliwa do orzeczenia w niniejszej sprawie za czyn przypisany oskarżonemu P. G. w zaskarżonym orzeczeniu kara pozbawienia wolności, mając na uwadze art.4 § 1 kk wynosiła 6 miesięcy, a najwyższa - 8 lat, przy czym – biorąc pod uwagę odpowiadanie w warunkach art.64 § 1 kk – 12 lat. Ustawodawca zatem zakreślił poprzez te górną granicę zagrożenia stopień szkodliwości społecznej na wysokim poziomie. Jak słusznie wskazuje K. Buchała, "typ przestępstwa jest sformalizowaniem ujemnej treści społecznej czynu niepożądanego z punktu widzenia interesów zorganizowanego w państwo społeczeństwa, a sankcja karna w zasadzie odzwierciedleniem tej treści przeliczonym na dolegliwość" (tak w: P. Burzyński, Rozdział 4 Przykładowe modele sankcji karnych w polskim porządku prawnym na podstawie analizy kodeksu karnego [w:] Ustawowe określenie sankcji karnej, Warszawa 2008.” powołując się na K. Buchała, Prawo karne, wyd. 2, Warszawa 1989, s. 517).

Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu Apelacyjnego – nie sposób uznać aby orzeczona wobec oskarżonego P. G. kara roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności była rażąco surowa. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu Apelacyjnego jest rażąco niewspółmiernie łagodna. Z uwagi jednak na brak apelacji na niekorzyść oskarżonego nie może ona zostać obostrzona w toku kontroli instancyjnej. Na marginesie zatem jedynie wskazać godzi się, że we wniosku o wydanie wyroku w trybie art.335 § 1 kpk skarżący postulował o wymierzenie oskarżonemu za te same czyny kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (k.386 akt sprawy).

Z gruntu chybionym jest zarzut rażącej niewspółmierności środka kompensacyjnego w postaci odszkodowania. Jego wysokość jest uzależniona wyłącznie od wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem, która do daty wyrokowania nie została naprawiona. Od 1 lipca 2015r. odszkodowanie zasądzane w oparciu o przepis art.46 § 1 kk stanowi bowiem środek kompensacyjny, nie zaś karny.

Apelacja obrońcy oskarżonego M. M..

Obrońca oskarżonego M. M. nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego co, w związku z treścią art.423 § 1a kpk w zw. z art.458 kpk, zwalnia Sąd Apelacyjny od czynienia rozważań odnośnie tego środka odwoławczego.

Wnioski

Apelacja obrońcy oskarżonego P. G..

1.  zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego P. G.,

ewentualnie

2.  uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Apelacja obrońcy oskarżonego M. M..

1.  zmiana wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów;

2.  zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego M. M. kosztów procesu za I i II Instancje, zgodnie z wnioskiem obrońcy z dnia 15 stycznia 2024 r. znajdującym się w aktach sprawy.

☐ zasadne

☐ częściowo zasadne

☒ niezasadne

☐ zasadne

☐ częściowo zasadne

☒ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania wniosków za zasadne, częściowo zasadne albo niezasadne.

Apelacja obrońcy oskarżonego P. G..

Ad. 1. Niezasadność zarzutów apelacyjnych.

Ad. 2. Brak jest podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosek o charakterze kasatoryjnym nie jest zasadny wobec niezasadności podniesionych zarzutów. Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że wniosek ten nie został w żaden sposób umotywowany. Podkreślenia tymczasem wymaga, że zgodnie z aktualnym oraz mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie brzmieniem przepisu art.437 § 2 kpk, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1 kpk (skarżący nie podniósł takiego zarzutu, a Sąd odwoławczy nie stwierdza zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej) i art.454 kpk (nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (skarżący nie wskazał okoliczności świadczących o takiej potrzebie a Sąd odwoławczy nie stwierdza ich zaistnienia).

Apelacja obrońcy oskarżonego M. M..

Ad. 1., 2. Niezasadność zarzutów apelacyjnych.

1.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Nie dotyczy.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Nie dotyczy.

2.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok, poza częścią zmienioną.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Niezasadność zarzutów apelacyjnych w tym zakresie, brak przesłanek z art.439 § 1 kpk i art.440 kpk.

15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Termin naliczenia odsetek ustawowych od orzeczonego wobec oskarżonego M. M. obowiązku naprawienia szkody.

Zwięźle o powodach zmiany

Zasadność zarzutu apelacyjnego w tym zakresie. Wobec braku wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego w odniesieniu do oskarżonego M. M., brak jest podstaw do przedstawiania w tym zakresie szerszej argumentacji.

15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

Nie dotyczy.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

Nie dotyczy.

4.1.

Nie dotyczy.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Nie dotyczy.

15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Nie dotyczy.

15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Nie dotyczy.

1.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Na mocy przepisu art.626 § 1 kpk, art. 1, art.2 ust. 1 pkt 3, 4 ustawy z 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawcach karnych Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych:

P. G.– 300 zł.,

– M. M. – 180 zł.,

tytułem opłat za postępowanie odwoławcze oraz obciążył każdego z nich połową wydatków tego postępowania. Brak jest bowiem podstaw do zwolnienia oskarżonych od obowiązku ich ponoszenia.

2.  PODPISy

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1.

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego P. G.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wina, kara

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana