Wyrok z 9 września 2025, sygn. I ACa 273/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 września 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSA Sławomir Jamróg

Protokolant: Sara Cieślik

po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. w Krakowie na rozprawie

sprawy z powództwa J. G. (1)

przeciwko H. P.

o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności

na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach

z dnia 22 lipca 2022 r. sygn. akt I C 717/21

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanej, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 4.050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Sygn. akt I ACa 273/23

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 lipca 2022r., sygn. akt I C 717/21 Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo J. G. (1) skierowane przeciwko H. P.

o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych wykonalności w postaci nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 sierpnia 2018r. sygn. akt (...) i wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 stycznia 2019r. sygn. akt (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 31 stycznia 2019r. (pkt I) oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej na kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II).

Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny:

J. G. (1) i H. P. są siostrami. W 2011r. pozwana na prośbę siostry, która nie miała zdolności kredytowej, zaciągnęła pożyczkę w Banku (...) S.A. w G., zawierając w dniu 13 października 2011r. umowę kredytową nr (...) na kwotę przeszło 20.000 zł, a następnie przekazując jej wypłacone przez bank pieniądze. J. G. (1) obiecała ustnie siostrze, że będzie spłacać raty tej pożyczki. Początkowo powódka wywiązywała się z tego obowiązku, później jednak zaprzestała regulowania rat. Wówczas pozwana zaczęła dokonywać spłat rat zaciągniętej pożyczki. Z tego tytułu do marca 2016r. spłaciła łącznie 9.547,28 zł.

Do 2014r. powódka mieszkała w Polsce. W 2014r. wyjechała do pracy do Niemiec. Od tego czasu w Polsce bywała sporadycznie, zatrzymując się w O. w domu swych teściów i męża. W 2015r. kiedy stosunki między siostrami były dobre, powódka udzieliła pozwanej pełnomocnictwa notarialnego do działania w jej imieniu. Aktem notarialnym z dnia 1 kwietnia 2016r. sporządzonym przed notariuszem L. P. w Kancelarii Notarialnej w B. za numerem (...) H. P. , działając w imieniu własnym, a także w imieniu i na rzecz J. G. (1) na podstawie przedłożonego pełnomocnictwa sporządzonego przed notariuszem w dniu 23 września 2015r., sprzedała w imieniu własnym i w imieniu J. G. (1) A. i Z. małż. R. prawo własności całych przysługujących im wynoszących po 1/2 we współwłasności części nieruchomości położonej w W., gm. B., odziedziczonej przez nie po zmarłych rodzicach i bracie, stanowiącej zabudowaną działkę o nr ewid. (...) o pow. 0,3002 ha, za ceny wynoszące po 85.000 zł za każdy z tych udziałów, tj. łącznie za cenę 170.000 zł. Zapłata cen nabycia udziałów we współwłasności nieruchomości i wydanie nieruchomości nastąpiło przed podpisaniem aktu notarialnego. Po dokonanej sprzedaży pozwana z kwoty 85.000 zł przypadającej siostrze z tytułu sprzedaży jej udziału spłaciła resztę kredytu pozostałego do spłaty z pożyczki nr (...) zaciągniętej w 2011r. na rzecz siostry, tj. w dniu 5 kwietnia 2016r. H. P. przelała ze swego rachunku bankowego na rzecz Banku (...) S.A. w G. kwotę 14.536,88 zł. Nadto z kwoty należnej siostrze z tytułu sprzedaży jej udziału pozwana odliczyła poniesione przez siebie koszty i wydatki: sumę 9.547,28 zł z tytułu dokonywanych przez siebie uprzednio spłat rat tejże pożyczki, kwotę 1.700 zł z tytułu połowy kosztów poniesionych na rzecz biura zajmującego się pośrednictwem przy sprzedaży nieruchomości, kwotę 900 zł z tytułu połowy kosztów związanych z usługami geodety, kwotę 3.000 zł z tytułu połowy kosztów poniesionych na budowę pomnika na cmentarzu dla nieżyjących rodziców i zmarłego brata. Do spłaty na rzecz powódki pozostała kwota 55.315,84 zł.

W dniu 11 kwietnia 2016r. powódka przyjechała do domu pozwanej do W. koło B. po pieniądze ze sprzedaży jej udziału. Pozwana przedstawiła siostrze wszystkie rachunki dotyczące poniesionych przez nią wydatków i kserokopie dowodów spłacanych rat pożyczki. Do oddania siostrze pozostała kwota niepełnych 56.000 zł. Wysokości tej powódka nie kwestionowała, chciała sumę tę otrzymać w gotówce. Pozwana powiedziała siostrze, że pieniądze przywiezie powódce córka pozwanej po powrocie ze szkoły. Powódka następnie wróciła do miejscowości O., a H. P. udała się do B. H., gdzie w banku (...) Oddział w B. wypłaciła z rachunku bankowego kwotę 56.000 zł. Gdy ucząca się w klasie maturalnej córka pozwanej J. P. wróciła ze szkoły, pozwana przekazała jej w kopercie wypłacone z banku 56.000 zł w celu zawiezienia ich ciotce. J. P. pojechała wraz ze swoim ówczesnym chłopakiem K. M. do O. i przekazała powódce kopertę z pieniędzmi. J. G. (1) przeliczyła otrzymane pieniądze, powiedziała, że w kopercie jest kwota 56.000 zł i że wszystko się zgadza. J. P. nie zażądała pokwitowania odbioru przez ciotkę przekazanej sumy.

W dniu 5 kwietnia 2013r. S. (...) w G. udzieliła J. G. (1) pożyczki w kwocie 65.000 zł. Spłatę tej pożyczki poręczyli H. P. i J. G. (2). Wyrokiem z dnia 23 marca 2017r., zaocznym w stosunku do J. G. (2) i J. G. (1), Sąd Rejonowy w B. w sprawie sygn. akt (...) zasądził od J. G. (2), J. G. (1) i H. P. solidarnie na rzecz S. (...) w G. kwotę 60.924,86 zł z odsetkami umownymi od dnia 13 kwietnia 2016r. do dnia zapłaty w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym, nie wyższymi jednak niż 2-krotność odsetek ustawowych za opóźnienie; zasądził od J. G. (2) i J. G. (1) i H. P. solidarnie na rzecz powoda kwotę 10.271,62 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; odstąpił od obciążania H. P. kosztami procesu; nadał wyrokowi w pkt I w stosunku do H. P. w zakresie kwoty 48.235,60 zł rygor natychmiastowej wykonalności; nadał wyrokowi w stosunku do J. G. (2) i J. G. (1) rygor natychmiastowej wykonalności.

H. P. z tytułu poręczenia spłaty pożyczki udzielonej siostrze w dniu 5 kwietnia 2013r. przez S. (...) w G. po wielokrotnych negocjacjach ze S. (...) zobowiązała się spłacić zadłużenie wynikające z tejże umowy w kwocie 65.535,59 zł, której zapłata miała skutkować zrzeczeniem się przez S. (...) wszelkich roszczeń w stosunku do niej wynikających z wyroku wydanego w sprawie sygn. akt (...) Sądu Rejonowego w B.. W dniu 20 listopada 2017r. H. P. spłaciła zadłużenie w kwocie 65.535,59 zł, a w sierpniu 2018r. wystąpiła przeciwko siostrze i J. G. (2) z pozwem o zasądzenie na jej rzecz wpłaconej kwoty 65.535,59 zł oraz kwoty 8.874 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z dotychczasowym ustanowieniem pełnomocnika. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 2 sierpnia 2018r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w B. nakazał J. G. (1), aby zapłaciła na rzecz H. P. kwotę 6.586,70 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 5.836,70 zł od dnia 11 października 2017r. do dnia zapłaty i od kwoty 750 zł od dnia 17 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.299,50 zł tytułem kosztów procesu.

Wyrokiem zaocznym z dnia 9 stycznia 2019r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w B. zasądził od J. G. (2) i J. G. (1) solidarnie na rzecz H. P. kwotę 74.408,59 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 65.535,59 zł od dnia 21 listopada 2017r. do dnia zapłaty, a od kwoty 8.874 zł od dnia 9 sierpnia 2018r. do dnia zapłaty oraz kwotę 5.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; odstąpił od obciążania H. P. kosztami procesu; nakazał pobrać od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe; nadał wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności.

Na podstawie tytułu wykonawczego – powyższego wyroku zaocznego, któremu w dniu 31 stycznia 2019r. została nadana klauzula wykonalności, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. P. M. na wniosek wierzyciela H. P. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikom J. G. (1) i J. G. (2) prowadzone pod sygn. akt(...). Pismem z dnia 18 lutego 2019r. Komornik zawiadomił wierzyciela, że odnalazł nieruchomości dłużnika, które dłużnik przekazał umową darowizny na rzecz swojej córki objęte księgami wieczystymi o nr KW (...) i (...).

Wówczas pozwana wystąpiła do Sądu Okręgowego w K. z powództwem przeciwko córce swej siostry D. C. o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niej umowy darowizny nieruchomości darowanej jej przez rodziców małż. G.. Postępowanie w tej sprawie toczyło się pod sygn. (...).

Wytoczenie przez H. P. powyższej sprawy przeciwko D. C. spowodowało, że pismem z dnia 30 września 2020r. J. G. (2), działając z upoważnienia swej żony J. G. (1), przesłał do H. P. oświadczenie J. G. (1) o potrąceniu wierzytelności datowane na 21 sierpnia 2020r., w którym J. G. (1) oświadczyła, że dokonuje potrącenia ich wzajemnych wierzytelności, tj.:

- wierzytelności H. P. względem J. G. (1) z tytułu spłaty przez H. P. zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki zawartej w dniu 5 kwietnia 2013r. ze S. (...) nr (...), nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w B. z dnia 2 sierpnia 2018r. sygn. akt (...) oraz wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 stycznia 2019r. sygn. akt (...)

- z wierzytelnością J. G. (1) względem H. P. w kwocie 85.000 zł z tytułu zwrotu środków pieniężnych za zbycie przez H. P., działającą jako pełnomocnik J. G. (1), udziału J. G. (1) 1/2 we współwłasności nieruchomości położonej w W., gm. B., stanowiącej zabudowaną działkę oznaczoną nr ewid. (...) o pow. 0,3002 ha, dokonane aktem notarialnym z dnia 1 kwietnia 2016r. (...), sporządzonym przez notariusza L. P. w Kancelarii Notarialnej w B..

W oświadczeniu tym J. G. (1) zaznaczyła, że potrącenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe, czyli od dnia 20 listopada 2017r., będącego dniem spłaty przez H. P. zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki zawartej w dniu 5 kwietnia 2013r. ze S. (...) nr (...).

Powyższe pismo z załączonym oświadczeniem o potrąceniu wierzytelności i pełnomocnictwem zostało doręczone H. P. w dniu 6 października 2020r.

Przy tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że oparte na skutkach potrącenia powództwo opozycyjne nie zasługiwało na uwzględnienie . Odwołując się do art. 840 § 1 pkt 2 kpc jak i treści art. 498 § 1 kc, podkreślił, ze warunkiem możliwości dokonania potrącenia jest istnienie wierzytelności. W ocenie Sądu powódce zaś w chwili złożenia oświadczenia o potrąceniu nie przysługiwała przedstawiona do potrącenia wierzytelność względem pozwanej.

Sąd Okręgowy nie zakwestionował, że J. G. (1) należała się kwota 85.000 zł wynikająca z dokonanej w dniu 1 kwietnia 2016r. sprzedaży udziału we współwłasności nieruchomości położonej w W., czego dowodzi załączona do pozwu kopia wypisu aktu notarialnego umowy sprzedaży (K.16-18). Jednakże jego zdaniem materiał dowodowy zebrany w sprawie świadczy o tym, że pozwana spełniła świadczenie należne powódce w kwocie 85.000 zł z tytułu sprzedaży jej udziału.

I tak pozwana do marca 2016r. spłaciła za siostrę z tytułu pożyczki zaciągniętej w 2011r. przez H. P. na potrzeby powódki raty sumujące się na kwotę 9.547,28 zł (kopie i odpisy poleceń przelewu/wpłaty gotówkowej i potwierdzeń wykonania dyspozycji – przyjęcia gotówki i wpłaty na rachunek kredytowy – K.86-98,125-137), a następnie po zawarciu w dniu 1 kwietnia 2016r. umowy sprzedaży nieruchomości po zmarłych rodzicach i bracie uregulowała resztę kredytu pozostałego do spłaty, wpłacając do banku w dniu 5 kwietnia 2016r. jednorazowo kwotę 14.536,88 zł i tym samym wykonując w całości umowę kredytu z dnia 13 października 2011r. (kopia i odpis potwierdzenia przyjęcia przelewu do realizacji – K.85,138, odpis pisma Banku (...) S.A. w G. z dn. 19.04.2016r. do H. P. – K.124). Łącznie więc z tytułu tej umowy wpłaciła 24.084,16 zł (9.547,28 zł + 14.536,88 zł). Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej, iż umowę kredytu zawarła z bankiem nie na własne potrzeby, gdyż pożyczkę tę wzięła na prośbę siostry i jej przekazała środki pieniężne uzyskane z pożyczki udzielonej przez bank, ponieważ to J. G. (1) miała problemy finansowe skutkujące zaciąganiem przez nią zobowiązań - w dniu 5 kwietnia 2013r. zaciągnęła poważną, bowiem w kwocie aż 65.000 zł, pożyczkę w S. (...)-u, której poręczycielką była m.in. pozwana, a której to pożyczki powódka nie spłacała, co spowodowało wydanie w dniu 23 marca 2017r. przez Sąd Rejonowy w B. wyroku sygn. akt (...) zasądzającego od J. G. (1) i poręczycieli kwotę 60.924,86 zł z odsetkami i kosztami procesu, czego dowodzą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy sygn. (...) Sądu Rejonowego w B., zwłaszcza w postaci pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym (K.20-21 w/w akt), odpisu umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) z wydrukiem regulaminu udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich (K.25-29 w/w akt), wyroku Sądu (K.208) i jego uzasadnienia (K.227-235 w/w akt). Co więcej, J. G. (1) mimo zapadłego wyroku w w/w sprawie sygn. (...) nadal nie uregulowała obciążającego ją zadłużenia wobec S. (...) (...), które ostatecznie musiała uregulować na rzecz S. (...)-u H. P. jako poręczycielka kredytu udzielonego siostrze, co uczyniła, płacąc w dniu 20 listopada 2017r. kwotę 65.535,59 zł (dokumenty znajdujące się w aktach sprawy sygn. (...) Sądu Rejonowego w B. w postaci pozwu o zapłatę w postępowaniu nakazowym – K.3-5 w/w akt i odpisu potwierdzenia przyjęcia przelewu do realizacji – K.8 w/w akt). Wreszcie J. G. (1) nie wykonała dobrowolnie wyroku z dnia 9 stycznia 2019r. sygn. akt (...) Sądu Rejonowego w B. zasądzającego od niej na rzecz siostry kwotę 74.408,59 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kosztami procesu w kwocie 5.417 zł (w/w wyrok – K.40 akt w/w sprawy sygn. (...)), co spowodowało konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy w/w Sądzie P. M. sygn. akt (...) (kopia zawiadomienia o stanie egzekucji i dokonanych czynnościach – K.11).

Nadto zeznania samej powódki świadczą na jej niekorzyść. J. G. (1) przyznała bowiem, że bardzo dawno pożyczała od siostry pieniądze, sprecyzowała, że chodzi o czasy, gdy mieszkała jeszcze w Polsce, a w Polsce mieszkała do 2014r. (w/w zeznania – protokół rozprawy z dn. 25.03.2022r. – k.167v-168). Wskazywany przez nią czasokres pokrywa się z datą zawarcia omawianej wyżej pożyczki – 2011r. Poza tym powódka w swych zeznaniach używała sformułowań: „pożyczałam od siostry jakieś pieniądze”, „pożyczałam jak wracałam z pracy, nie pamiętam na co”, „pożyczkę w S. (...)-u wziął albo mój mąż, albo ja, nie pamiętam”, „nie pytałam siostry, jakie jest zadłużenie w S. (...)-u” (zob. K.168). Podkreślone słowa świadczą o wyraźnie lekceważącym stosunku powódki do własnych zobowiązań pieniężnych i całkowitym braku poczucia odpowiedzialności za własne długi – powódka „nie pamięta” kto konkretnie zaciągnął pokaźną pożyczkę w S. (...) (...), nie wiedziała nawet ile wynosi zaciągnięte przez nią, a niespłacane zobowiązanie, choć każdy odpowiedzialny człowiek wiedziałby ile pozostało mu do spłaty z długu zaciągniętego na kwotę aż 65.000 zł, nie licząc już odsetek, zwiększających przecież znacznie zobowiązanie, powódka stwierdziła natomiast: „Nie pytałam siostry, jakie jest zadłużenie w S. (...), ona sama mi mówiła, że tam jest bardzo duże zadłużenie ponad 60.000 zł i jeszcze procenty, więc powiedziałam, żeby spłaciła ten S. (...) i dała mi spokój”. W kontekście cytowanych jej zeznań uprawnionym jest przyjęcie, że faktycznie, tak jak podnosiła pozwana, w 2011r. zaciągnęła pożyczkę w banku na rzecz swej siostry, mimo że umowa formalnie została podpisana przez pozwaną. Dlatego też zeznaniom powódki Sąd dał wiarę jedynie w częściach niespornych bądź potwierdzonych innymi dowodami. Nie było możliwe uznanie tych zeznań za prawdziwe w całości, skoro powódka podaje w nich nieprawdę nawet w kwestii tak oczywistej jak fakt czy było przeciwko niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, mimo że sama dołączyła do pozwu zawiadomienie o stanie egzekucji prowadzonej przeciwko niej i J. G. (2) jako dłużnikom przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. P. M. w sprawie sygn. akt (...) .

Sąd Okręgowy podkreślił też, że powódka przyznała w swych zeznaniach, iż koszty biura pośrednictwa sprzedaży nieruchomości przy sprzedaży domu po rodzicach poniosła siostra, przyznała także, że siostra miała się zająć sama kosztami podziału przez geodetę działki rolnej po rodzicach, potwierdziła również, że koszty pogrzebu, pomnika dla brata i rodziców miały z siostrą ponieść po połowie, że to siostra płaciła za ten pomnik, powódka miała jej za to oddać pieniądze, a ostatecznie po sprzedaży domu po rodzicach siostra miała sobie to odliczyć z tytułu poniesionych kosztów (w/w zeznania powódki – protokół rozprawy z dn. 25.03.2022r. – K.168v). W kontekście powyższego, na podstawie zeznań pozwanej podającej konkretne kwoty poniesionych przez nią wydatków zostało ustalone, że pozwana z kwoty należnej powódce z tytułu sprzedaży jej udziału pozwana odliczyła kwotę 1.700 zł z tytułu połowy kosztów poniesionych na rzecz biura zajmującego się pośrednictwem przy sprzedaży nieruchomości, kwotę 900 zł z tytułu połowy kosztów związanych z usługami geodety, kwotę 3.000 zł z tytułu połowy kosztów poniesionych na budowę pomnika na cmentarzu dla nieżyjących rodziców i zmarłego brata (zeznania pozwanej – protokół rozprawy z dn. 25.03.2022r. – K.169). Sąd Okręgowy dostrzegł niekonsekwencję w zeznaniach powódki, pozwalającą zakwestionować w części ich prawdziwość, gdyż powódka z jednej strony przyznała, że pozwana poniosła koszty biura pośrednictwa sprzedaży nieruchomości przy sprzedaży domu po rodzicach, a z drugiej strony zeznała, że siostra powiedziała, że po odliczeniu tych kosztów zostaje 85.000 zł do wypłaty, co matematycznie jest niemożliwe, skoro nieruchomość została sprzedana za kwotę 170.000 zł, z tego połowa przypadająca na powódkę to właśnie kwota 85.000 zł. Zatem odjęcie od tej kwoty połowy wydatków na biuro pośrednictwa siłą rzeczy musi powodować zmniejszenie tej kwoty poniżej 85.000 zł, wbrew słowom powódki.

Dokonana powyżej analiza doprowadziła Sąd pierwszej instancji do wniosku, że do spłaty na rzecz powódki w rzeczywistości pozostała kwota 55.315,84 zł (85.000 zł – 24.084,16 zł spłaconej pożyczki – 1.700 zł za biuro pośrednictwa – 900 zł za geodetę – 3.000 zł za nagrobek). Kwota ta pokrywa się (w zaokrągleniu) z kwotą 56.000 zł wypłaconą przez pozwaną w dniu 11 kwietnia 2016r. z banku i przekazaną zgodnie z zeznaniami pozwanej i świadka J. P. powódce. Sąd Okregowy stwierdził, że nierozsądne ze strony pozwanej było przekazanie przez jej córkę powódce gotówki bez pokwitowania odbioru przekazywanej kwoty, co jednak nie oznacza, że do przekazania gotówki nie doszło. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia w tym zakresie zgodnych ze sobą zeznań pozwanej i świadka J. P., zwłaszcza w kontekście wykazania powyżej braku pełnej wiarygodności zeznań powódki. Ponadto data wypłaty z banku kwoty 56.000 zł pozostawała w bliskim powiązaniu czasowym z datą zawarcia umowy sprzedaży spadkowej nieruchomości . Dodatkowo w stosunkach między obiema siostrami, których stosunki wówczas były dobre, zwyczajem był brak wystawiania pokwitowań przy przekazywaniu pieniędzy. Niezależnie od tego wiarygodność pozwanej w kwestii przekazaniu powódce w gotówce kwoty 56.000 zł w kwietniu 2016r. potwierdzają jej niepowiązane z przedmiotem tamtej sprawy zeznania złożone przed Sądem Rejonowym w B. do protokołu rozprawy z dnia 9 marca 2017r. sygn. akt (...) . Także sama J. G. (1) przyznała w swych zeznaniach, że złożenie przedmiotowego oświadczenia o potrąceniu wiązało się z faktem wytoczenia przez H. P. powództwa przeciwko córce powódki o uznanie umowy darowizny dokonanej przez powódkę za bezskuteczną w stosunku do pozwanej. Powyższa sprawa nosi sygn. akt (...), zatem wytoczona została w 2020r., a sprzedaż nieruchomości po rodzicach i bracie stron miała miejsce 4 lata wcześniej, w 2016r., i przez te 4 lata J. G. (1) nie dochodziła od siostry zapłaty rzekomo nie przekazanych jej pieniędzy ze sprzedaży jej udziału w spadkowej nieruchomości ani też nie składała oświadczenia o potrąceniu wierzytelności. Wszystko to prowadzi do wniosku, iż oświadczenie o potrąceniu noszące datę 21 sierpnia 2020r. zostało sporządzone wyłącznie na użytek niniejszej sprawy będącej ewidentną konsekwencją sprawy przeciwko D. C. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.

Skutkowało to oddaleniem powództwa.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepisy art. 108 § 1 w zw. z art. 98 § 1 i 3 kpc. Powódka jako strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić pozwanej poniesione przez H. P. koszty procesu obejmujące kwotę 17 opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (K.54) i kwotę 5.400 zł wynagrodzenia adwokackiego zgodnie z § 2 pkt 6 rozp. Min. Spraw. z dn. 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, razem 5.417 zł.

Apelację od tego orzeczenia wniosła powódka zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

1)  art. 498§1 i 2 k.c. i art. 499 k.c. w zw. z art. 840§1 pkt 2 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie , skutkujące nieuwzględnieniem potrącenia wzajemnych wierzytelności i zaniechaniem pozbawienia wykonalności tytułów wykonawczych , podczas gdy powódka dokonała skutecznego potrącenia wierzytelności o zwrot kwoty 850000zł co skutkowało wzajemnym umorzeniem wierzytelności i w konsekwencji powodować uwzględnienie żądania pozwu,

2)  art. 74§1 k.c. w zw. z art. 720§2 k.p.c. w zw. z art. 246 k.c. poprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że pozwana zaciągnęła dla powódki kredyt w banku (...) S.A. w G., który następnie rozliczyła z kwota 85000 zł należna powódce, podczas gdy pozwana nie wykazała tej okoliczności,

3)  art. 232 k.p.c. i art. 233§1 k.p.c. poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie , ze powódka wykazała fakt udzielenia powódce pożyczki z pieniędzy z kredytu z Banku (...) S.A. w G. pomimo zasad rozkładu ciężaru dowodu,

4)  art. 233§1 k.p.c. i art. 328 §1 k.p.c. poprzez:

- wadliwą ocenę dowodów w tym zeznań J. P. w sytuacji gdy z dokumentów kredytu wynika , że kredytobiorcą była pozwana.

- uznanie za wiarygodne zeznań pozwanej i J. P. w kwestii przekazania powódce pieniędzy w sytuacji gdy zasady doświadczenia życiowego wskazują, że przekazanie kwoty 56000zl powinno nastąpić przelewem a przynajmniej za pokwitowaniem odbioru, ,

- uznanie wiarygodności zeznań pozwanej i J. P. w zakresie rozliczenia pieniędzy.

Powódka wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania (k194).

Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i o zasadzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Rozpoznając apelację Sąd drugiej instancji uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego i zważył co następuje:

Niewątpliwie kredytobiorcą przy zawarciu z Bankiem (...) S.A. umowy w 2011r. była pozwana, co jednak nie uchyla wiarygodności zeznań H. P., że umowę tę zwarła na prośbę siostry, która nie miała zdolności kredytowej, a następnie przekazała jej wypłacone przez bank pieniądze. Do umowy, zgodnie z którą osobie fizycznej zostaje przekazana suma pieniężna z obowiązkiem jej zwrotu, stosuje się przepisy o pożyczce. Pozwana złożyła wniosek o dopuszczenie dowodów z zeznań pozwanej na okoliczność istnienia zobowiązań powódki względem niej z innych tytułów (k.52), precyzując przy wysłuchaniu informacyjnym i piśmie z dnia 1 grudnia 2021r., że powódka zobowiązała się spłacić pożyczkę zaciągniętą na rzecz J. G. (1) przez H. P.. Była to więc okoliczność sporna stanowiąca przedmiot dowodzenia dowodami osobowymi. Nie zgłoszono zastrzeżeń i powódka zgodziła się zeznawać , stąd w świetle art. 74§2 k.p.c. zarzut naruszenia art. 74§1 k.c. w zw. z art. 720§2 k.p.c. nie jest zasadny.

Także nie są zasadne zarzuty kwestionujące ocenę dowodów. Z dwóch przeciwstawnych źródeł wiedzy o zdarzeniach faktycznych, sąd ma prawo oprzeć swoje stanowisko wybierając to, które uzna za bardziej wiarygodne. Korzysta bowiem ze swobody w zakresie oceny dowodów (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2004 r. III CK 410/02). Sąd Okręgowy nie naruszył opartej na art. 233§1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów. W przekonujący sposób wskazał dlaczego uznał za wiarygodne zeznania pozwanej i jej córki i dlaczego nie dał wiary powódce. Ocena dowodów nie była sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego i uwzględnia zarówno zeznania powódki, która wskazywała, że pożyczała pieniądze od pozwanej ale bez jednak sprecyzowania okoliczności uzasadniających spłaty po 200-500 zł . Ocena dowodów uwzględnia także w sposób logiczny twierdzenia stron podnoszone w toku sprawy (...). Ocena przekazania pozostałej- wynikającej z rozliczenia stron- kwoty z tytułu umowy sprzedaży również nie naruszała zasad oceny dowodów. Fakt braku pokwitowania nie wyklucza możliwości dowodzenia przez dłużnika innymi dowodami wykonania zobowiązania i tu ograniczenia dowodowe nie miały zastosowania. Okoliczność, że inna ocena dowodów mogła doprowadzić do uwzględnienia powództwa, nie może sama w sobie uzasadniać zmiany orzeczenia. Także dla Sądu Apelacyjnego niezrozumiałe jest dlaczego powódka nie dochodziła od pozwanej należnej jej części ze sprzedaży jej udziału w spadkowej nieruchomości ani też nie składała wcześniej oświadczeń o potrąceniu wierzytelności w sytuacji gdy sprzedaż nieruchomości miała miejsce w 2016r i pozwana dochodziła roszczeń pomimo, że jak zeznała powódka pozwana miał: „spłacić S. (...) i dać jej spokój”. Dopiero cztery lata po sprzedaży złożyła oświadczenie o potrąceniu gdy wytoczono powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną.

Oświadczenie o potrąceniu jest zresztą nielogiczne, w aspekcie zeznań samej powódki, ze zgadzała się by pozwana spłaciła S. (...). Przy wersji przedstawianej przez powódkę powinna ona w sprawie o zapłatę przedstawić stanowisko o rozliczeniu pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży. Ponadto wersji powódki zaprzecza przedstawienie w oświadczeniu z dnia 21 sierpnia 2020r. do potrącenia, całej wierzytelności w kwocie 85000 zł w sytuacji gdy nawet z jej zeznań wynika, że pozwana miała prawo potrącić sobie z sumy uzyskanej ze sprzedaży, dodatkowo pieniądze wydane przez pozwaną na pomnik (nagrobek). Świadczy to również o niewiarygodności powódki.

Pomimo pewnych nieścisłości oparcie ustaleń na zeznaniach pozwanej i jej córki oraz na powołanych przez Sąd Okręgowy dowodach z dokumentów nie narusza art. 233§1 k.p.c.

Prawidłowo więc uznano, że powódce nie przysługiwała wierzytelność w kwocie 85.000 zł przedstawiona do potrącenia. W konsekwencji powódka nie może powoływać się na skutki wynikające z art. 498§1 i 2 k.c.

Brak zaś wykazania, że po powstaniu tytułów egzekucyjnych wskazanych w pozwie nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 840§1 pkt 2 k.p.c.

Mając powyższe na uwadze apelację oddalono na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w oparciu o art. 98§1,§1 ¹ i§3 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. przy zastosowaniu §2 pkt 6 i §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 t.j.).