sygn. I ACa 203/23 18 listopada 2025 Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wyrok z 18 listopada 2025, sygn. I ACa 203/23

Data orzeczenia 18 listopada 2025

Sąd Sąd Apelacyjny w Krakowie

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Marek Boniecki

Tagi

#Sąd Apelacyjny w Krakowie #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 6 kc art. 100 kpc art. 102 kpc art. 123 kc art. 187 kpc art. 233 kpc art. 278 kpc art. 286 kpc

Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)

art. 321 kpc art. 385 kpc art. 391 kpc art. 415 kc art. 430 kc art. 442 kc art. 445 kc art. 448 kc art. 488 kc

Sygn. akt I ACa 203/23

<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 18 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marek Boniecki
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa M. M.

przeciwko Województwu (...) i Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej
przy interwencji ubocznej po stronie pozwanej (...) S.A. w W.

o zapłatę
na skutek apelacji powoda oraz obu pozwanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt I C 1610/09

I.

oddala apelację powoda; 


II.

oddala apelację pozwanego Województwa (...); 


III.

oddala apelację pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Generalnego Służby Więziennej; 


IV.

odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego należnymi pozwanemu Województwu (...);


V.

znosi wzajemnie między powodem a pozwanym Skarbem Państwa – Dyrektorem Generalnym Służby Więziennej koszty postępowania apelacyjnego. 




Sygn. akt I ACa 203/23



Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie



z 18 listopada 2025 r.

Wyrokiem z 24 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie: 1. zasądził od Województwa (...) na rzecz M. M. kwotę 5.000 z ustawowymi odsetkami od 15 października 2009 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., a następnie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; 2. zasądził od Skarbu Państwa - Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na rzecz powoda kwotę 150.000 zł z ustawowymi odsetkami od 15 października 2009 r. do 31 grudnia 2015 r., a następnie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; 3. oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt. 4 – 6).
Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z których wynika, że:
- 2 października 2004 r. powód uległ wypadkowi podczas jazdy na motocyklu; bezpośrednio po wypadku został przewieziony przez znajomą do (...) Szpitala (...) w K.; w dacie wypadku za powodem został wydany list gończy jako osobą podejrzaną o groźby pozbawienia zdrowia i życia;
- powód został przyjęty z rozpoznaniem złamania kości podudzia prawego – wieloodłamowego, otwartego II stopnia, złamania podstawy paliczka dalszego palucha lewego; zastosowano leczenie operacyjne; złamanie zespolono nierozwiercanym gwoździem śródszpikowym, wielokrotnie wypłukano rany pourazowe, zastosowano miejscową antybiotykoterapię metodą wprowadzenia do rany gąbki garamycynowej, pobrano posiew bakteriologiczny z rany; zastosowano antybiotykoterapię pooperacyjną;
- 4 października 2004 r. na życzenie Policji został wypisami do dalszego leczenia w Szpitalu (...) w K.;
- w trakcie operacji doszło do pęknięcia końcówki wiertła (narzędzia chirurgicznego) z jego pozostawieniem w kości piszczelowej prawej powoda, o czym nie został on poinformowany, jak również brak odzwierciedlenia tego faktu w dokumentacji;
- w opisie operacji znajduje się wzmianka o braku pełnego zestawu długości gwoździ śródszpikowych podczas operacji;
- powód opuścił pozwany szpital w ten sposób, że przyjechała po niego Policja i został przewieziony do Aresztu Śledczego przy ul. (...) w K.; do Aresztu został przewieziony karetką i umieszczony na oddziale chirurgicznym, z rozpoznaniem: przebyte otwarte złamanie trzonów kości podudzia prawego zespolone operacyjnie prętem śródszpikowym, stłuczenie skóry tego podudzia, złamania paliczka bliższego palucha stopy lewej bez przemieszczenia;
- powód przebywał na oddziale chirurgicznym od 5 do 26 października 2004 r.; został wypisany z informacją o możliwości leczenia w zakładzie karnym, zakazem obciążania operowanej kończyny przez okres 3 miesięcy i zaleceniem korzystania z dolnego łóżka w celi;
- 18 listopada 2004 r. powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w H.; po przybyciu został przebadany; stwierdzono, że kości zrastają się prawidłowo; zalecono korzystanie z kul ortopedycznych i dolnego łóżka w celi;
- w wyniku złożonej skargi powód został skierowany na konsultację do Poradni(...), gdzie w dniu 13 stycznia 2005 r. rozpoznano u niego przemieszczenie odłamu w części przedniej-przyśrodkowej oraz odleżynę części przedniej goleni kości z centralnym martwiakiem; powód został poinformowany o wyniku konsultacji ortopedycznej i wyraził zgodę na leczenie operacyjne w Szpitalu Aresztu Śledczego W.
M., do którego został przyjęty w dniu 2 lutego 2005 r.;
- powód w Areszcie Śledczym w H. uskarżał się na ból nogi i problemy z chodzeniem; poruszał się o kulach; miał przykurcz nogi; składał pisemne skargi funkcjonariuszom odnośnie do swojego stanu zdrowia;
- w okresie od 2 lutego do 22 kwietnia 2005 roku powód przebywał pod opieką Oddziału (...)Aresztu Śledczego W.
M. z rozpoznaniem: opóźniony zrost wieloodłamowego złamania kości podudzia prawego, leczonego operacyjnie, z zespoleniem śródszpikowym ryglowanym, z następowym przebiciem odłamu pośredniego przez skórę i wypadnięciem skóry, opóźniony zrost złamania kości podudzia prawego; zaproponowano mu zabieg operacyjny usunięcia śrub ryglujących i plastyki skóry nad ubytkiem nad kością piszczelową, jednakże ostatecznie odstąpiono od leczenia operacyjnego i zastosowano w stosunku do powoda leczenie zachowawcze; powód tamże przebywał pod stałą opieką psychiatryczną, zastosowano u niego leczenie przeciwlękowe;




- mając na uwadze opinie lekarskie wskazujące, że dalszy pobyt w warunkach Aresztu Śledczego nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia powoda, Sąd zdecydował o jego wypisaniu ze Szpitala przy Areszcie Śledczym W.
M. i osadzeniu w dniu 9 maja 2005 r. w Areszcie Śledczym W.-S.; podczas pobytu tam powód uskarżał się współosadzonym na ból nogi; obawiał się amputacji; brał leki na uspokojenie; poruszał się o kulach, które miał w celi; udostępniono mu łóżko dolne; odbywało się w stosunku do niego leczenie zachowawcze i zmiana opatrunków; zgłaszał dolegliwości bólowe wychowawcy, pielęgniarce i oddziałowemu; otrzymywał doraźnie środki przeciwbólowe;
- lekarze ze szpitala przy Areszcie Śledczym W.-S. zwrócili się o konsultację do Ordynatora Oddziału (...) przy Areszcie Śledczym W.
M., który 6 października 2005 r. wydał zaświadczenie wskazujące, że powód nie może być leczony w zakładzie karnym; wskazano, że powód wymaga leczenia w ośrodku, który rozpoczął leczenie; leczenie powinno być kilkuetapowe i następnie ze specjalistyczną rehabilitacją po uzyskaniu zrostu oraz odbywać się w trybie dość pilnym, bowiem jego przewlekanie może prowadzić do zagrożenia zdrowia;
- 10 października 2005 r. powód został zwolniony z Aresztu;
- w warunkach wolnościowych powód odbywał rehabilitację; w latach 2014-2015 pozostawał pod opieką Gabinetu Psychoterapii;
- podczas pobytu powoda w jednostkach penitencjarnych jego siostra składała do Służby Więziennej wnioski o skierowanie powoda na leczenie, informując, że zaprzestanie leczenia powoda będzie miało dla niego poważne konsekwencje zdrowotne;
- w 2006 roku powód przebywał pod opieką Kliniki (...) w Ł., gdzie był operowany; dalsze leczenie zostało zaplanowane jako kilkuetapowe, ze wskazaniem, że skala zagrożenia zmusza szpital do zachowania najwyższej staranności w leczeniu, co wynika nie tylko z wysokiej częstości wstępowania powikłania w postaci zakażenia stawu rzekomego, ale też z poważniejszych zagrożeń zdrowotnych, takich jak np. konieczność amputacji kończyny, możliwy rozsiew zakażenia na inne tkanki i narządy, powstanie amyloidozy prowadzącej do śmierci, posocznicy prowadzącej do śmierci lub rozwoju nowotworu;
- w szpitalu (...) w K. właściwie zdiagnozowano i leczono powoda, odpowiednio do współczesnych wytycznych i możliwości w tym zakresie; zabieg chirurgiczny został przeprowadzony prawidłowo; w jego trakcie doszło do zdarzenia niepożądanego o charakterze losowym, niezależnego od działań personelu medycznego, w postaci odłamania fragmentu wiertła z jego pozostawieniem w kości piszczelowej prawej powoda;
- nie ma związku przyczynowego pomiędzy leczeniem powoda w Szpitalu(...) w K. a obecną dysfunkcją kończyny dolnej prawej powoda;
- z powodu złamania kości podudzia prawego leczonego operacyjnie, ze skrótem kończyny rzędu 2 cm, zanikami mięśniowymi, powikłanego wytworzeniem stawu rzekomego i przewlekłym infekcyjnym zapaleniem kości powód doznał 50% trwałego uszczerbku na zdrowiu;
- rokowania powoda na przyszłość są negatywne zarówno co możliwości całkowitego wyleczenia zapalenia kości, jak i odzyskania stanu zdrowia sprzed wypadku; kalectwo powoda ma charakter trwały i nieodwracalny;
- w trakcie pobytu powoda w jednostkach penitencjarnych w okresie od 26 października 2004 roku do 10 października 2005 roku, w zakresie diagnostyki, leczenia oraz prowadzenia terapii powoda wystąpiły istotnie nieprawidłowości; diagnostyka powoda była prowadzona wadliwie, w sposób urągający współczesnym możliwościom medycyny i dostępnym metodom leczenia następstw obrażeń, jakich doznał powód; w dokumentacji medycznej powoda brak jest wyników badań diagnostycznych w kierunku stwierdzenia/wykluczenia cech infekcji w obrębie układu kostnego; jednostki penitencjarne zlekceważyły zagrożenie dla zdrowia powoda, jakie niosły doznane na skutek wypadku obrażenia; podejmowane działania nosiły znamiona działań pozorowanych lub niekompletnych;
- w momencie wypisu ze Szpitala im. (...) w K. stan ortopedyczny powoda był niestabilny, wymagał intensywnego nadzoru i specjalistycznego leczenia ortopedycznego, a czego nie zapewniało leczenie w warunkach chirurgicznego szpitala więziennego, gdzie nie kontynuowano zaleceń wypisowych;
- w czasie pobytu w Areszcie Śledczym w H. nie dołożono staranności w zakresie diagnostyki stanu ogólnego i miejscowego powoda przy przyjęciu do placówki penitencjarnej, nie wykonano jakichkolwiek badań laboratoryjnych kontrolnych, zlekceważono wynik konsultacji ortopedycznej w dniu 13 stycznia 2005 r., poprzez przekazanie powoda do leczenia w warunkach oddziału ortopedycznego dopiero w dniu 2 lutego 2005 roku;
- uporczywa antybiotykoterapia w leczeniu zakażenia gronkowcem złocistym nie była terapią celowaną, opartą o identyfikację drobnoustroju wywołującego zakażenie i jego lekowrażliwość, jak również była niezasadna z punktu widzenia farmakodynamiki i wiedzy ortopedycznej; zlekceważono także wskazania kolejnych konsultacji ortopedycznych, wskazujących na konieczność leczenia chirurgicznego;
- rodzaj pierwotnie doznanych obrażeń niósł bardzo wysoki stopień ryzyka rozwoju powikłań, które później u powoda wystąpiły, tj. zapalenie kości, natomiast sama operacja miała na celu uzyskanie zbliżenia i nastawienia odłamów kostnych, ich ustabilizowanie celem stworzenia warunków do uzyskania zrostu kości.
- stan powoda uzasadniał wydanie go poza oddział więziennej służby zdrowia; leczenie zapalenia kości powinno odbywać się w specjalistycznej placówce;
- podjęcie wczesnej interwencji terapeutycznej (chirurgiczno-ortopedycznej) w chwili wystąpienia powikłań złamania podudzia dawałoby realną szansę na co najmniej zmniejszenie zakresu szkód na zdrowie powoda; samo złamanie kości jest pierwotnie zakażone, wobec czego ryzyko rozwoju zapalenia kości było bardzo wysokie; niedopatrzenia i błędy w procesie terapeutycznym mogły przyczyniać się do zakażenia w granicy 
20-30%, bo to one wydłużyły proces leczenia;
- pozostawienie odłamka wiertła nie ma żadnego wpływu na wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda;
- u powoda występują przewlekłe zaburzenia lękowe z napadami paniki; stany lękowe z napadami paniki rozpoznano ok. 1996 r.; w związku z doświadczanymi dolegliwościami doznanymi w wyniku wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją, w której się znalazł, powód odczuwał pogorszenie stanu psychicznego; stosowane leczenie i formy oddziaływań były standardowe, zgodnie z zgłaszanymi objawami; występujące objawy lęku, niepokoju były adekwatne do sytuacji powoda i wpisywały się w obraz rozpoznawanych u niego znacznie wcześniej zaburzeń lękowych;
- nie było konieczności stosowania specjalistycznego leczenia psychiatrycznego; odnośnie do stanu psychicznego powoda rokowania są dobre; powód wymaga standardowych form leczenia farmakologicznego psychiatrycznego oraz oddziaływań psychoterapeutycznych.
W ustalonym przez siebie stanie faktycznym, po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo uzasadnione w świetle przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 430)">art. 430 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> Z uwagi na brak wykazania przez powoda, że w trakcie leczenia u strony pozwanej Województwa (...) doszło do jakichkolwiek uchybień, wniesione w tym zakresie przez niego powództwo musiało ulec oddaleniu. Zasadnym było natomiast przyznanie powodowi zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090520417" title="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</a>. Naruszenie praw pacjenta w przypadku powoda wiązało się z brakiem zawarcia w dokumentacji medycznej powoda ze Szpitala im. (...) w K. informacji o odłamaniu fragmentu wiertła z jego pozostawieniem w kości piszczelowej powoda, jak również brakiem poinformowania o tym fakcie powoda. Pomiędzy pogorszającym się stanem zdrowia powoda a postępowaniem diagnostyczno-leczniczym prowadzonym w okresie pobytu w poszczególnych jednostkach penitencjarnych zachodzi adekwatny związek przyczynowy. Kolejne jednostki penitencjarne, w których przebywał powód zlekceważyły zagrożenie dla zdrowia powoda, jakie niosły doznane na skutek wypadku obrażenia. Orzekając o wysokości zadośćuczynienia na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>, Sąd miał na uwadze stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu, przy uwzględnieniu naturalnego ryzyka związanego z pierwotnym zakażeniem złamania, zakres cierpień fizycznych i psychicznych powoda z tym związanych; nieodwracalność następstw w zdrowi powoda.
Od powyższego wyroku apelację wywiedli zarówno powód, jak i obaj pozwani.
Skarb Państwa – Dyrektor Generalny Służby Więziennej zaskarżył wyrok co do pkt. 2 i 5, zarzucając naruszenie: 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 §1 k.p.c.</a> - poprzez stwierdzenie, że nie ma potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii drugiego biegłego, pomimo że przepis to umożliwia i taki wniosek składał i uzasadnił pozwany Skarb Państwa; 2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i danie wiary opinii biegłego, która w sposób oczywisty była stronnicza na niekorzyść pozwanego Skarbu Państwa; 3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442
1 k.c.</a> poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu zarzutu przedawnienia.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez oddalenie powództwa przeciwko Skarbowi Państwa, ewentualnie jego uchylenie zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Pozwane Województwo (...) zaskarżyło wyrok w części uwzględniającej powództwo przeciwko niemu, zarzucając naruszenie: 1) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 §1 k.p.c.</a> - poprzez zasądzenie od pozwanego Województwa (...) na rzecz powoda kwoty 5.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta, w sytuacji gdy żądanie powoda - reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika - dotyczyło jedynie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, co skutkowało wyrokowaniem co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem; 2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że w dokumentacji medycznej powoda (historii choroby k. 574) nie została zawarta informacja o złamanym fragmencie wiertła w czasie operacji w dniu 2 października 2004 roku, podczas gdy informacja taka jest zawarta we wskazanej dokumentacji medycznej; 3) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> - poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie oceny tego materiału z pominięciem okoliczności, że leczenie powoda w Szpitalu im. (...) w K. miało charakter nietypowy, gdyż zostało gwałtownie przerwane na żądanie funkcjonariuszy Policji, którzy doprowadzili powoda do aresztu śledczego; ustalenie, że doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci prawa powoda jako pacjenta do informacji o stanie zdrowia wskutek braku poinformowania powoda o złamanym fragmencie wiertła, przy jednoczesnym braku relewantnych ustaleń w zakresie bezprawności zachowania personelu Szpitala im. (...) w K., krzywdy, jakiej doznał powód wskutek naruszenia tego dobra (prawa), istnienia adekwatnego związku przyczynowego między krzywdą a tym zachowaniem, wysokości szkody; 4) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090520417" title="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 9;art. 9 ust. 1)">art. 4 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</a>, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego w postaci przebywania przez powoda w Szpitalu im. (...) w K. w dniach 2-4 października 2004 r., w sytuacji gdy wskazana ustawa weszła w życie w dniu 5 czerwca 2009 r., zatem nie może znaleźć do wskazanego stanu faktycznego zastosowania; 5) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności Szpitala im. (...) w K. za bezprawne naruszenie dobra osobistego, jakim jest prawo powoda jako pacjenta do informacji o stanie zdrowia, podczas gdy brak było podstaw do przypisania zachowaniu personelu Szpitala im. (...) w K. cech bezprawności pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z krzywdą powoda, a także poprzez brak wyjaśnienia kryteriów, jakimi Sąd I instancji kierował się zasądzając na rzecz powoda zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł; 6) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powód wykazał przesłanki roszczenia w stosunku do pozwanego Województwa (...) z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych (praw pacjenta), które to roszczenie ma podstawę w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a>, mimo że brak jest relewantnych w tym zakresie ustaleń faktycznych, przez co roszczenie oceniane przez Sąd na innej podstawie prawnej nie nadawało się do uwzględnienia.
Z powołaniem się na powyższe zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i umorzenie postępowania w tej części, względnie gdyby brak było podstaw do uchylenia wyroku we wskazanym zakresie - zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 i oddalenie powództwa w stosunku do pozwanego Województwa (...) także w tej części.
Powód zaskarżył wyrok w punkcie 3, zarzucając naruszenie: 1) odnośnie do Województwa (...): a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że kwota 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia jest odpowiednia w przypadku Powoda, podczas gdy zasądzona kwota została rażąco zaniżona i nie uwzględnia indywidualnych okoliczności, a to faktu, że Powód został przedwcześnie wypisany ze Szpitala im. (...) w K., mimo iż w momencie wypisu jego stan ortopedyczny był niestabilny, wymagał intensywnego nadzoru i specjalistycznego leczenia ortopedycznego, a w wyniku rażącego zaniedbania Strony pozwanej, Powód nie tylko nie został poinformowany o tym, że w trakcie operacji doszło do pęknięcia końcówki wiertła (narzędzia chirurgicznego) z jego pozostawieniem w kości piszczelowej prawej, ale również jego dokumentacja medyczna zawierała istotne braki, co wpłynęło na wydłużenie leczenia i stworzyło realne zagrożenie dla zdrowia i życia Powoda; b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 29)">art. 29 ustawy o działalności leczniczej</a>, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Powód mógł zostać wypisany ze Szpitala im. (...) w K., mimo iż wymagał intensywnego nadzoru i specjalistycznego leczenia ortopedycznego, a tego nie zapewniało leczenie w warunkach chirurgicznego szpitala więziennego oraz poprzez brak rozpatrzenia działań podjętych przez szpital, w sytuacji gdy brak było przesłanek ustawowych do dokonania wypisu, gdyż w przedmiotowej sprawie istniało wysokie prawdopodobieństwo, że wypis spowodowałby zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta, a dalsze leczenie nie mogło przebiegać w warunkach ambulatoryjnych łub innym podmiocie leczniczym - z opinii biegłego wynika, że pozostawienie Powoda w szpitalu znacznie ograniczałoby negatywne skutki zdarzenia; c) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> - poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a to pominięcie okoliczności wypisania Powoda ze szpitala, mimo braku ustawowych przesłanek ku temu, co również miało wpływ na wydłużenie procesu leczenia i przełożyło się na doznaną przez Powoda krzywdę i obawy o prawidłowość prowadzonych procedur medycznych oraz o amputację kończyny, co potęgował również fakt zatajenia stanu zdrowia Powoda przez Szpital im. (...) w K.; 2) odnośnie do Skarbu Państwa - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 §1 k.c.</a> - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że kwota 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia jest odpowiednia w przypadku Powoda, podczas gdy zasądzona kwota została zaniżona i nie uwzględnia indywidualnych okoliczności, a to w szczególności nadmiernego wydłużenia procedury prowadzącej do zwolnienia Powoda z aresztu, mimo że z dokumentacji medycznej oraz opinii biegłego jednoznacznie wynika, że takie działanie jednostek penitencjarnych przyczyniło się bezpośrednio do zwiększenia szkody po stronie Powoda, a podjęcie wcześniejszej interwencji terapeutycznej/chirurgiczno-ortopedycznej dawałoby realną szansę na co najmniej zmniejszenie zakresu szkód na zdrowiu Powoda.
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego Województwa (...) kwoty 95.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia 31 grudnia 2015 r., a następnie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego Skarbu Państwa kwoty 150.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia 31 grudnia 2015 r., a następnie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia.


Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Żadna z apelacji nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny. Ocena ta nie dotyczy ustalenia braku ujęcia w dokumentacji medycznej sporządzonej przez Szpital im. (...) informacji o pęknięciu wiertła i pozostawieniu jego części. W tym zakresie podzielić należało zarzut apelacji Województwa (...) i ustalić, że w protokole z zabiegu z dnia 2 października 2004 r. stwierdzono, że przy blokowaniu statycznym doszło do pęknięcia końcówki wiertła, a odłamany fragment pozostał w jamie szpikowej (dowód: protokół z zabiegu – k. 574).
Dodatkowo, w związku z podniesionym z kolei przez Skarb Państwa zarzutem nierozpoznania zarzutu przedawnienia roszczenia, Sąd Apelacyjny uzupełnił stan faktyczny poprzez ustalenie, że: w dniu 16 września 2008 r. powód wystąpił do właściwych Sądów Rejonowych z wnioskami o zawezwanie Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego W.-S., Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w H., Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w K., Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego W.
M. oraz(...)Szpitala (...) do próby ugodowej w zakresie żądania zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 300.000 zł z tytułu krzywdy, jaką poniósł na skutek wadliwego leczenia w tych jednostkach. (dowód: wnioski wraz z dowodami nadania – k. 182-201) W dniu 10 marca 2006 r. dr n. med. J. K. wydał opinię w przedmiocie wadliwości leczenia powoda. (dowód: opinia – k. 40-53)
Powyższe dokumenty nie były kwestionowane w zakresie ich treści oraz daty sporządzenia.
Zarzuty apelacji Skarbu Państwa okazały się nietrafione.
Sąd Okręgowy nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 §1 k.p.c.</a> Na wstępie zauważyć wypada, że nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia dowodu z innego biegłego mogłaby stanowić jedynie o uchybieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> Niemniej nie sposób zgodzić się ze skarżącym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała taka potrzeba, albowiem opinia biegłego dra n. med. J. J. okazała się jasna i pełna, a biegły w opinii głównej, uzupełniającej oraz w czasie ustnych wyjaśnień na rozprawie wypowiedział się odnośnie do wszystkich relewantnych okoliczności. I tak biegły kategorycznie wykluczył możliwość zakwalifikowania pozostawienia odłamu wiertła jako błędu medycznego i dalej istnienia związku przyczynowego między tym zdarzeniem medycznym a stanem zdrowia poszkodowanego. Wypowiedział się także w przedmiocie niecelowości usunięcia pozostawionego odłamka. Biegły wskazał również, że powód nie powinien być „wypisany” tak wcześnie, co jednak nie ma znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa, albowiem w gestii jednostki penitencjarnej leżało skierowanie powoda do właściwego leczenia, szczególnie w sytuacji dysponowania prawidłową dokumentacją lekarską. Opiniujący wypowiedział się także odnośnie do zagadnienia odmowy zgody powoda na zabieg operacyjny (k. 1068 v), wskazując, że w istocie w momencie, w którym odmówiono wyrażenia zgody, wystąpiły już niepożądane skutki w postaci stawu rzekomego i rozwiniętej infekcji. Bez znaczenia była natomiast data zwolnienia powoda z aresztu, skoro do nieprawidłowości doszło w trakcie pobytu w jednostkach penitencjarnych odpowiedzialnych za zdrowie osoby aresztowanej. W świetle poczynionych wyżej spostrzeżeń nie mógł się także ostać zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> Nie sposób przy tym oprzeć się wrażeniu, że Skarb Państwa zdaje się nie dostrzegać uchybień po stronie jednostek penitencjarnych, próbując jedynie uwolnić się od odpowiedzialności poprzez jej przerzucenie na inny podmiot, który błędu medycznego nie popełnił.
Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442
1 k.c.</a> W ocenie Sądu Apelacyjnego przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123 § 1;§ 3)">§1 i 3</a> ww. artykułu termin przedawnienia w przypadku powoda liczyć należy od marca 2006 r., tj. momentu sporządzenia na zlecenie powoda prywatnej opinii medycznej, w której zidentyfikowana została zarówno szkoda, jak i podmioty za nią odpowiedzialne. Gdyby nawet przyjąć, że powód mógł podjąć te działania wcześniej, zdając sobie sprawę ze swojego stanu zdrowia i miejsc, w których jego zdaniem dojść miało do zaniedbań, to najwcześniejszą datą umożliwiającą mu podjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do ochrony swoich praw był koniec października 2005 r., tj. miesiąca opuszczenia aresztu śledczego. Jako że powód przerwał bieg przedawnienia, składając 16 października 2008 r. wnioski o zawezwanie do prób ugodowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 §1 pkt 1 k.c.</a>), w dacie składania pozwu, tj. 15 października 2009 r., jego roszczenia przedawnione nie były.
Apelacja Województwa (...), mimo trafności części zarzutów, okazała się nieskuteczna.
Niesłusznie ww. apelujący zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 §1 k.p.c.</a> Na wstępie zauważyć należy, że powód w pozwie zażądał, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odpowiedzialności solidarnej pozwanych, zasądzenia od poprzednika prawnego Województwa (...) kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W uzasadnieniu pozwu podniesiono także okoliczność niepoinformowania powoda o pozostałym w jego ciele fragmencie wiertła, co stanowić miało o naruszeniu art. 31 ustawy o zawodzie lekarza oraz art. 21 kodeksu etyki lekarskiej (k. 16). Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, o zakresie rozstrzygnięcia sądu decyduje „żądanie” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 §1 k.p.c.</a>, które należy odnosić zarówno do treści wniosku o zasądzenie, jak i faktów powoływanych na jego uzasadnienie, z zastrzeżeniem możliwości dokonania jego wykładni zmierzającej do uwzględnienia rzeczywistej woli powoda (zob. m.in. postanowienie SN z 29.02.2024 r., I CSK 910/23). W rozpoznawanej sprawie powód wyraźnie wskazał, że swojej krzywdy doszukuje się także w braku poinformowania go o pozostawionym w jego ciele fragmencie wiertła, a zatem Sąd Okręgowy oceniając żądanie powoda także w tym kontekście, nie wyszedł poza granice wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1;art. 187 § 1 pkt. 2)">art. 187 §1 pkt 1 i 2 k.p.c.</a>

Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 k.p.c.</a> w zakresie wadliwego ustalenia treści dokumentacji medycznej był uzasadniony, co skutkowało koniecznością modyfikacji stanu faktycznego w sposób zaprezentowany wyżej. Fakt ten nie skutkował nie spowodował jednak konieczności modyfikacji zaskarżonego wyroku, albowiem aktualna pozostała okoliczność braku poinformowania poszkodowanego o pozostawionym w jego ciele fragmencie wiertła. Sam fakt zamieszczenia w tym względzie adnotacji w protokole zabiegu nie świadczy, że obowiązek informacyjny został zachowany. Co więcej, apelujący pozwany, który okoliczność tę powinien wykazać, nawet nie zaprzeczał braku osobnego poinformowania powoda o rzeczonym zdarzeniu medycznym, wskazując jedynie na szczególne okoliczności leczenia, przerwanego na żądanie funkcjonariuszy Policji. Bezsporny ten fakt nie zwalniał jednak personelu szpitala od obowiązku informacyjnego, skoro nie wykazano, aby po zabiegu, a przed przekazaniem pacjenta, nie było z nim kontaktu.
Nie można mówić też o braku relewantnych ustaleń Sądu Okręgowego, który przywołał w stanie faktycznym zarówno brak zamieszczenia stosownej informacji w dokumentacji medycznej (choć błędnie), jak i niepoinformowanie powoda o zdarzeniu medycznym. Niesłusznie przy tym zarzuca też skarżący naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> Przede wszystkim do samoistnego uchybienia temu przepisowi nie może dojść poprzez nieudowodnienie danego faktu, lecz wadliwy rozkład ciężaru dowodu, czego apelacja nie zarzuca. Trudno przy tym wymagać, aby to powód udowadniał okoliczność negatywną. Jak zresztą wskazano wyżej, pozwane Województwo nie negowało faktu braku poinformowania poszkodowanego o zdarzeniu medycznym.
Rację ma oczywiście skarżący, zarzucając Sądowi Okręgowemu zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090520417" title="Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ()">ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta</a>, który to akt prawny nie obowiązywał w dniu zdarzenia. Niemniej w dacie tej w porządku prawnym funkcjonował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910910408" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej - Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 (art. 19 a;art. 19 a ust. 1)">art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej</a> (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.), zgodnie z którym w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta, o których mowa m.in. w art. 19 ust. 1 pkt 2, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> Art. 19 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy stanowił, że pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia. Obowiązek informacyjny uregulowany był również w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza - Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 (art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty</a> (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204). Przytoczyć w tym miejscu należy pogląd judykatury, zgodnie z którym przywołany wyżej przepis nakłada na lekarza obowiązek udzielania pacjentowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia albo rokowaniu. Nie przewiduje on wprawdzie autonomicznego roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, tak jak ma to miejsce w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza - Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 (art. 4;art. 4 ust. 1)">art. 4 ust. 1</a> w zw. z art. 9 ustawy z 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie oznacza to jednak, by nie można było na jego podstawie, w związku z powołanym właściwie przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>, formułować roszczenia o zadośćuczynienie (zob. wyrok SN z 18.01.2013 r., IV CSK 431/12).
Nie sposób zgodzić się z apelującym co do braku udowodnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 k.c.</a> W ramach roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie praw pacjenta, wystarczające jest wykazanie zawinionego zachowania personelu leczniczego jednostki medycznej, które naruszyło określone prawa pacjenta (zob. wyrok SN z 4.11.2016 r., I CSK 739/15, OSNC-<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza - Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 (art. 31 ust. 1 zd. 2018)">ZD 2018</a>, nr 2, poz. 29). W rozpoznawanej sprawie zaniechanie udzielenia powodowi informacji o stanie zdrowia stanowiło o naruszeniu art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza - Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152 (art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty</a>, a zatem było zachowaniem bezprawnym. Wobec braku rzeczywistych przeszkód ku udzieleniu informacji zaniechanie to kwalifikować należy co najmniej jako niedbalstwo stanowiące najlżejszą postać winy. Odnośnie z kolei do rozmiaru zadośćuczynienia, pamiętać należy, o czym szerzej niżej, że sąd odwoławczy może ingerować w wysokość zadośćuczynienia wyłącznie w przypadku nieuwzględnienia wszystkich elementów istotnych dla rozmiaru krzywdy, jak i jej rażącej nieadekwatności. Nie sposób uznać zasądzonej w rozpoznawanej sprawie sumy jako rażąco nieadekwatnej z uwagi zarówno na krzywdę pacjenta, jak i stopień zawinienia. Prawo do rzetelnej informacji jest jednym z podstawowych praw pacjenta, którego naruszenie musi skutkować adekwatną sankcją finansową.
Nie zasługiwała na uwzględnienie także apelacja powoda. W zakresie dotyczącym Skarbu Państwa ograniczyła się ona do zarzutu obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 §1 k.c.</a>, do której dojść miało poprzez zaniżenie należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia.
W powoływanym przepisie ustawodawca wskazał, że suma pieniężna przyznana tytułem zadośćuczynienia ma być odpowiednia, nie precyzując jednak zasad ustalania jej wysokości. Nie ulega wątpliwości w kontekście kompensacyjnego charakteru zadośćuczynienia, że o wysokości tej każdorazowo decydować będzie rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Niedający się wymierzyć ściśle charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym i wysokości zadośćuczynienia, zależy od oceny sądu, która powinna uwzględniać całokształt okoliczności. Przykładowo wymienić należy tu rozmiar doznanych cierpień fizycznych i psychicznych, wiek poszkodowanego, trwałość następstw zdarzenia czy postawę sprawcy szkody. Podkreślenia także wymaga, że korygowanie przez sąd odwoławczy wysokości zasądzonego zadośćuczynienia uzasadnione jest tylko wówczas, gdy sąd pierwszej instancji przy ustalaniu tejże sumy nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na rozmiar krzywdy, ewentualnie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., II CKN 651/98). Przy określaniu wielkości krzywdy mogą być brane pod uwagę, choć jedynie pomocniczo takie okoliczności, jak wskazany w opinii biegłych procent uszczerbku na zdrowiu poszkodowanego czy sumy zasądzane w innych, analogicznych sprawach. Pierwsza z wymienionych, choć nie ma wprost przełożenia na wysokość zadośćuczynienia, pozwala ustalić, czy stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu jest znaczny czy też nie. Z kolei konfrontacja danego przypadku z innymi może dać orientacyjne wskazówki co do poziomu odpowiedniego zadośćuczynienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2008 r., II CSK 78/08). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wziął po uwagę wszystkie istotne dla ustalenia rozmiaru krzywdy elementy, a przyznanej sumy zadośćuczynienia nie sposób uznać za rażąco nieadekwatną. Zważyć w szczególności należy, że rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokość świadczenia pieniężnego należnego z tego tytułu Sąd Okręgowy badał na dzień wniesienia pozwu, na co wskazuje niekwestionowana przez stronę powodową data wymagalności roszczenia. W 2009 r. suma 150.000 zł w pełni odpowiadała krzywdzie doznanej przez powoda, nie odbiegając w istotny sposób od kwot przyznawanych w analogicznych sprawach. Sąd pierwszej instancji miał przy tym na uwadze zakres i charakter zaniedbań ze strony jednostek penitencjarnych, rozmiar cierpień powoda oraz trwałość następstw zawinionych zachowań, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu samoistności ryzyka zakażenia przy uszczerbku na zdrowiu, którego powód doznał niezależnie od zaniedbania strony pozwanej.
Przechodząc do zarzutów apelacji dotyczących roszczenia dochodzonego od Województwa (...), na wstępie zauważyć należy, że kwestia adekwatności zadośćuczynienia przyznanego z tytułu naruszenia praw pacjenta została omówiona wyżej. Jak już zatem podniesiono, nie ma podstaw do skutecznego zarzucania personelowi szpitala wadliwości w zakresie prowadzenia dokumentacji medycznej, a jedynie niepoinformowania powoda o zdarzeniu medycznym, które stało się jego udziałem.
Pozostałe zarzuty apelacji dotyczą szkody, jakiej powód miał doznać na skutek przedwczesnego zdaniem apelującego wypisania go ze szpitala. Wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 29)">art. 29 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej</a>, albowiem akt ten nie obowiązywał w dacie zdarzenia. Analogiczne unormowanie znajdowało się jednak w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910910408" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej - Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 (art. 22)">art. 22 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej</a> (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Trudno jest przy tym mówić w okolicznościach rozpoznawanej sprawy o wypisaniu powoda, w sytuacji przekazania go na żądanie funkcjonariuszy policji z zaleceniem kontynuowania leczenia w szpitalu więziennym w K.. Zwrócić uwagę w tym miejscu na dwie istotne kwestie. Po pierwsze, powód formułując podstawę faktyczną żądania, nie powołał się na szkodę związaną z przedwczesnym wypisem ze szpitala, a już z całą pewnością nie upatrywał w tym zdarzeniu naruszenia swoich praw jako pacjenta. Zasądzanie zatem dodatkowego zadośćuczynienia na podst. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 488)">art. 488 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910910408" title="Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej - Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 (art. 19 a;art. 19 a ust. 1)">art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej</a> wychodziłoby w sposób oczywisty ponad podstawę faktyczną żądania i skutkowałoby naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 321;art. 321 § 1)">art. 321 §1 k.p.c.</a> Po wtóre, nawet gdyby przyjąć, że w toku procesu powód rozszerzył podstawę faktyczną roszczenia wywodzonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 §1 k.c.</a>
 o szkodę związaną z przedwczesnym wypisaniem ze szpitala, musiałby on wykazać, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a>, że na skutek takiego zachowania wystąpiła szkoda i pozostaje ona w adekwatnym związku przyczynowym z bezprawnym działaniem personelu szpitala. Szpital nie mógł czynić założenia, zakładając działanie zgodne z prawem, że powód nie zostanie poddany właściwemu leczeniu przy informacjach zawartych w dokumentacji medycznej. Nie wykazano, że sama zmiana placówki leczniczej, a zasadniczo sam fakt przetransportowania, miała wpływ na stan zdrowia powoda. Wprawdzie biegły podaje, że nieprawidłowe było przeniesienie do jednostki bez specjalistycznego oddziału chirurgii urazowo-ortopedycznej, ale szpital nie miał przecież na ten fakt wpływu i pozostawało to w wyłącznej gestii właściwej jednostki penitencjarnej. Fakt, że przeniesienie pacjenta niosło zagrożenie dla stanu zdrowia, które się następnie zmaterializowało, nie jest jednoznaczne z powstaniem szkody na skutek transportu. Uchybienia, a w ich następstwie rozstrój zdrowia powstał bowiem dopiero w jednostkach penitencjarnych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do §9 ust. 4 obowiązującego w dacie zdarzenia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152, poz. 1494), tymczasowo aresztowanego przy przyjęciu do aresztu poddać należało niezwłocznie wstępnym badaniom lekarskim. Z kolei §27 ust. 1 tegoż aktu przewidywał, że w nagłym przypadku decyzję o skierowaniu tymczasowo aresztowanego, w celu leczenia, do zakładu opieki zdrowotnej poza aresztem śledczym lub w innym areszcie śledczym, mógł podjąć, na wniosek lekarza, dyrektor. W zaprezentowanych okolicznościach brak było zatem podstaw do przypisania personelowi szpitala odpowiedzialności za szkodę w postaci rozstroju zdrowia z uwagi na przedwczesne wypisanie powoda ze szpitala, szczególnie w sytuacji gdy w fakcie tym on sam nie upatrywał szkody, nie obejmując tej okoliczności podstawą faktyczną pozwu.
Sąd odwoławczy nie dostrzegł także, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji. Dodać należy, że powód nie wykazał, co nie stało się zresztą podstawą zarzutów apelacji, aby doznał szkody na skutek wadliwego transportu między poszczególnymi jednostkami penitencjarnymi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił wszystkie apelacje jako bezzasadne.
Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w sporze między powodem a Skarbem Państwa przyjęto <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a> Sąd odwoławczy miał na uwadze zbliżony pod względem wartości zakres obu apelacji. Między wartościami przedmiotów zaskarżenia apelacji powoda i Województwa (...) zachodziła istotna dysproporcja, niemniej z uwagi na ocenny charakter sprawy Sąd zdecydował się na zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 §1 k.p.c.</a>

</div>